Եւրոպական Միութիւն

Եւրոպական Միութիւն կամ Եւրամիութիւն (անգլերէն՝ European Union, ֆր.՝ Union Européenne) կը հանդիսանայ քաղաքական, տնտեսական միութիւն 28 անդամ երկիրների, որոնք կը գտնուին Եւրոպայի մէջ[1][2]: Եւրոպական Միութիւնը հիմնուած է 1992 թուին Եւրոպական Միութեան մասին Պայմանագրով (Մաաստրիխտի պայմանագիր)։

Հայաստան եւ Եւրամիութիւն

EC-EU-enlargement animation

Հայաստանը Եւրոպական Միութեան Հարեւանութեան Քաղաքականութեան մասնակից է։ Համապատասխան Գործընկերութեան եւ Համագործակցութեան Համաձայնագիրը ստորագրուած է 1999 թ. Յունիսին, իսկ Գործողութիւններու Ծրագիրը՝ 13 Նոյեմբեր 2006-ին։

Եվրոնյուզ

Ծանօթագրութիւններ

  1. «Հիմնական տեղեկություններ Եվրամիության». Եւրամիութիւնը. europa.eu. Վերցուած է Հոկտեմբեր 4, 2012.
  2. "European". Օքսֆորտի Անգլերէն Բառարան։ Վերցուած է 3 Հոկտեմբեր 2011 »5 բ SPEC. Designating զարգացող շարք տնտեսական եւ քաղաքական միաւորումներու միջեւ որոշ երկիրներու մէջ 1952 - էն սկսած, ինչպէս նաեւ Եւրոպական տնտեսական համայնքի, Եւրոպական համայնքի, Եւրոպական Միութեան"
Երկիրներու ցանկ, որտեղ սպաներէնը պաշտօնական լեզու է

Ստորեւ ներկայացուած է այն երկիրներու ցանկը, որտեղ ռոմանական լեզուներու դասին պատկանող սպաներէնը ունի պաշտօնական լեզուի կարգավիճակ։

Ցանկին մէջ ընդգրկուած են նաեւ այն պետութիւնները, որտեղ սպաներէնը զուգակցուած է մէկ այլ լեզուի հետ եւ կը հանդիսանայ տուեալ տարածքային միաւորի գլխաւոր լեզուն։

Եւրոպայի Խորհրդանիշներ

Եւրոպայի խորհրդանիշներ, եւրոպական հաստատութիւններու կողմէ ընդունուած պաշտօնական խորհրդանիշներ, որոնք կը բնութագրեն Եւրոպայի միասնականութեան եւ ամբողջականութեան գաղափարները։ Պատմութեան ընթացքին ստեղծուած են Եւրոպայի շարք մը խորհրդանիշներ։ Ըստ խորհրդանիշին, անիկա կրնայ օգտագործուիլ ոչ միայն Եւրոպական Միութեան, այլեւ ամբողջ Եւրոպայի համար։ Ամէնէն յայտնի խորհրդանիշները ստեղծուած են Եւրոպայի Խորհուրդին կողմէ՝ 1950-1960-ականներուն եւ հակառակ այն հանգամանքին, որ այդ խորհրդանիշները պէտք էր խորհրդանշէին ամբողջ Եւրոպան, այդուհանդերձ հասարակութեան մեծ մասը զանոնք կը կապէ միայն Եւրոպական Միութեան հետ։ Ի յաւելում համաեւրոպական ինքնութեան, ԵՄ-ն, իր ընդարձակման գործընթացին ատեն, ստեղծած է նաեւ սեփական խորհրդանիշները։

Թիֆլիսի Պետական Բժշկական Համալսարան

Թիֆլիսի պետական բժշկական համալսարան (ԹՊԲՀ) (վրաց.՝ თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი), Վրաստանի Թիֆլիսի քաղաքի բարձրագոյն բժշկական հաստատութիւններէն է։ Ան հիմնադրուած է 1918 թուականին։

1992 թվուականին, Թիֆլիսի պետական բժշկական հիմնարկը վերանուանուած է Թիֆլիսի պետական բժշկական համալսարան։ Այդ ժամանակէն ի վեր, համալսարանը գործած է իբրեւ՝ անկախ ուսումնական հաստատութիւն։

Սթրասպուրկ

Սթրասպուրկ (գերմաներէն՝ Straßburg), Էլզասի՝ նահանգ Ֆրանսայի արեւելքին, մայրաքաղաք եւ գլխաւոր քաղաք, ինչպէս նաեւ Եւրոպառլամենտի պաշտօնական նստավայր։ Տեղակայուած ըլլալով Գերմանիոյ սահմանին այն նաեւ Ստորին-Ռեյն դեպարտամենտի մայրաքաղաքն է։ Էլզասի բնակչութիւնը պատմականորեն գերմանախոս է, որով եւ կը բացատրուի քաղաքի գերմանական անունը ունենալը։ 2008 թուականի տուեալներով Ստրասբուրգի բնակչությունը՝ արվարձանները ներառյալ, կազմում է 884,988 մարդ։Սթրասպուրկի մէջ կը գտնուի նաեւ Ռէյնի վրայով նաւարկութեան կեդրոնական յանձնաժողովը եւ Մարդու իրաւունքներու միջազգային հիմնարկը։Սթրասպուրկի պատմական կենդրոնը 1988 թ. ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի կողմէ դասակարգուած է որպէս Համաշխարհային Ժառանգութիւն, առաջին անգամ այդպիսի պատուոյ արժանացած է քաղաքի կենդրոնի ամբողջութեամբ։ Սթրասպուրկը ներծծուած է Ֆրանքօ-Գերմանական մշակոյթով եւ չնայած պատմութեան ընթացքին թեժ վիճարկմանը, այն դարեր շարունակ Ֆրանս-Գերմանական միասնութեան կամուրջ հանդիսացած է։ Յատկապէս Սթրասպուրկի համալսարանը՝ ներկայիս երկրորդ խոշորագոյնն է Ֆրանսայի մէջ, որ Կաթոլիկ եւ Բողոքական մշակոյթներու համակեցութեան վառ օրինակ է։ Իսլամական պաշտամունքի համար նախատեսուած ամենամեծ վայրը՝ Սթրասպուրկի մզկիթը 2012-ի Սեպտեմբեր 27-ին պաշտօնապէս բացած է Ֆրանսայի ներքին գործերու նախարար Մանուէլ Վալսը։Տնտեսապէս Սթրասպուրկը արդիւնաբերութեան եւ մեքենաշինութեան կարեւոր կենդրոն է, ինչպէս նաեւ ճանապարհային, երկաթուղային եւ գետերու հանգոյց։ Սթրասպուրկի նաւահանգիստը, Ռէյն գետի ափին գտնուող երկրորդ մեծ նաւահանգիստն է։ Սթրասպուրկը նորարարութեան մակարդակով Ֆրանսայի մէջ երրորդն է, իսկ աշխարհի տարածքին 18-րդը։

Ֆրանսա

Ֆրանսական Հանրապետութիւն (ֆր․՝ République française), (յայտնի նաեւ որպէս Ֆրանսա) միութական-մենական (անգլ․՝ unitary) կիսանախագահական հանրապետութիւն է Արեւմտեան Եւրոպայի մէջ, իր քանի մը անդրծովեան տարածքներով եւ կղզիներով, որոնք տեղակայուած են Հնդկական, Խաղաղական եւ Ատլանտեան ովկիանոսներուն մէջ։ Մայրցամաքային Ֆրանսան կ’երկարի Միջերկրական ծովէն մինչեւ Անգլիական նեղուց եւ Հիւսիսային ծով, Հռենոսէն մինչեւ Ատլանտեան ովկիանոս։ Զայն յաճախ անուանուած են l'Hexagone (վեցանկիւն), անոր տարածքի աշխարհագրական պատկերին պատճառով։ Անիկա Արեւմտեան Եւրոպայի մեծագոյն երկիրն է եւ երկրորդ ամենամեծը աշխարհի մէջ իր բացառիկ տնտեսական գօտիով՝ 11,035,000 ք․մ․2, զիջելով միայն Միացեալ Նահանգներուն (11,351,0002 / 4,383,000 ք․ մղոն)։

Նախորդ 500 տարիներուն Ֆրանսան ունեցած է գերիշխող դիրք մշակութային, տնտեսական, ռազմական եւ քաղաքական ասպարէզներուն մէջ, ինչպէս Եւրոպայի, այնպէս ալ ամբողջ աշխարհի մէջ։ 17-րդ եւ 18-րդ դարերուն ընթացքին Ֆրանսայի գաղութները դարձան Հիւսիսային Ամերիկայի եւ Հարաւ-արեւելեան Ասիոյ հսկայական մասը․ 19-րդ դարուն եւ 20-րդ դարու սկիզբներուն, Ֆրանսան կառուցեց այդ ժամանակուայ երկրորդ ամենամեծ գաղութատիրական տէրութիւնը, ներառելով Հիւսիսային, Արեւմտեան եւ Կեդրոնական Ափրիկէի, Հարաւ-արեւելեան Ասիոյ մեծ մասը, ինչպէս նաեւ տիրացաւ Քարիպեան եւ Խաղաղ ովկիանոսեան շատ կղզիներու։

Ֆրանսայի հիմնական գաղափարները արտայայտուած են մարդու իրաւունքներու եւ քաղաքացիի հռչակագրով։ Ֆրանսայի Հանրապետութիւնը կը բնորոշուի որպէս անբաժանելի, աշխարհիկ, ժողովրդավարական եւ ընկերայնական երկիր իր սահմանադրութեամբ։ Ֆրանսան մէկն է աշխարհի առաւել զարգացած երկրներէն․ իր անուանական ՀՆԱ-ի ( համախառն ներքին արտադրանք) մակարդակով Ֆրանսան իններորդն է աշխարհի եւ երկրորդը՝ Եւրոպայի մէջ։ Ֆրանսան իր կենսամակարդակով առաջինն է Եւրոպայի մէջ (եւ 4-րդը՝ աշխարհի մէջ)։

Ֆրանսայի ռազմական պիւտճէն երրորդն է աշխարհի մէջ․ ան երրորդ ամենամեծ ռազմական ուժն է ՆԱԹՕ-ի մէջ եւ ունի ԵՄ (Եւրոպական Միութիւն) ամենամեծ բանակը։ Ֆրանսան նաեւ ունի երրորդ ամենաշատ կորիզային զէնքի պաշարները աշխարհի մէջ։

Ֆրանսան կը հանդիսանայ Միաւորուած ազգերու կազմակերպութեան (ՄԱԿ) հիմնադիր անդամ, նաեւ Ֆրանքոֆոնիայի, Մ8 (8 Մեծագոյն երկիրներ), Մ20, ՆԱԹՕ-ի, ԴՀԶՔ, ՀԱԳ եւ Լատինական միութեան անդամ։

Այլ լեզուներով

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.