Eksodus

Wobsah knihi

Je druha kniha Mójzesa. Hłowny wobsah knihi je wućah Hebrejow z Egyptowskeje.

Wućah z Egyptowskeje (1–18)

1.kap. Derjeměće Hebrejow w Egyptovksej
2.kap. Mójzes so narodźi
3.kap. Palacy so kerk
4.kap. Mójzes dóstawa móc znamjenjow
5.kap. Prěnja rozmołwa z faraonom
6.kap. Nowa rozprawa wo powołanju Mójzesa
7.kap. Pokročowanje z rozprawu wo powołanju
8.kap. 2.čwěla: Žaby
9.kap. 5.čwěla: mrětwa skotu
10.kap.8.čwěla: skóčki
11.kap.Připowědźenje smjerće prěnjorodźenych
12.kap.Pascha
13.kap.Njekisane chlěby
14.kap.Wot Etama k Čerwjenemu morju
15.kap.Spěw dobyća
16.kap.Mana a pocpule
17.kap.Woda ze skały
18.kap.Mójzes zetka so z Jitrom


Žórlo: Biblija

Pućowanje přez pusćinu a hora Sinai (19–40)

Moses-Ribera
Mójzes z dwěmaj kamjentnymaj taflomaj
Mólba wot José de Ribera, 1638

20.kap. Dekalog
21.kap. Zakonje wo nejwólnikach
22.kap. Pokradnjenje skotu
23.kap. Sprawnosć. Winowatosće napřećo njepřećelam
24.kap. Wobzamknjenje zwjazka
25.kap. Dawk za swjatnicu
26.kap. Bydlenje. Přestrjency a přikrywy
27.kap. Wołtar za palne wopory
28.kap. Drasta měšnikow
29.kap. Swjećizna Aarona a jeho synow.Přihotowanje
30.kap. Kadźidłowy wołtar
31.kap. Twarcy swjatnicy
32.kap. Złote ćelo
33.kap. Přikaz: Dale ćahnyć
34.kap. Wobnowjenje zwjazka.Tafli zakonja
35.kap. Zakoń sabatoweho měra
36.kap. Zakónčenje zběrki
37.kap. Křinja
38.kap. Wołtar za palne wopory
39.kap. Drasta wyšeho měšnika
40.kap. Postajenje a swjećizna swjatnicy

Žórlo: Biblija

Biblija

Biblija (z grjek. τὰ βιβλíα ta biblia „knihi“) je kompleks knihow, kotryž ma křesćanstwo za swjate a přez Boha inspirowane. Biblija mjenuje so wot přiwisnikow křesćanskeje nabožiny tež Swjate pismo, dalše wopisowanja su tež Słowo Bože abo Kniha knihow.

Prěni dźěl biblije twori Stary zakoń, kotryž wobsahuje židowski kompleks swjatych knihow (Tanach), kotryž su křesćenjo z židowstwa přewzali. Stary zakoń je w originalu z wulkeho dźěla hebrejsce spisany, dźěle pak předleža tež aramejsce a grjeksce.

Druhi dźěl biblije, Nowy zakoń, je specifisce křesćanski a nawjazuje na Stary zakoń. Po přeswědčenju wěriwych je wobsah Noweho zakonja, powěsć wo Jězusu Chrystusu a jeho wosoba, dopjelnjenje wočakowanjow starozakońskich knihow. Nowy zakoń je w originalu grjeksce spisany.

Prěnju dospołnu serbsku bibliju wudawachu Jan Běmar, Jan Langa, Jan Wawer a Matej Jokuš w lěće 1728.

Genezis

Genezis je prěnja kniha Stareho zakonja. Hebrejsce wona rěka בְּרֵאשִׁית [bərešit] po prěnim słowje tuteje knihi, kotrež woznamjeni "na spočatku".

Pentateuch

Pentateuch je pjeć knihow zakonja (Tora): Genezis, Eksodus, Lewitikus, Numeri, Deuteronomium. Jich hebrejske mjena wotpowěduja słowam, kotrež steja cyle na spočatku tutych knihow, abo znajmjenša w prěnim hrónčku - Na spočatku, Mjena, A zawoła, W pusćinje, Słowa.

Stary zakoń

Stary zakoń je zběrka knihow, kotraž je židowskemu ludej a pozdźišo křesćanam jenak swjata. Židźa Palestiny rozeznawaja tři dźěle biblije: Pjeć knihow (pentateuch) zakonja (tora):Genezis, Eksodus, Lewitikus, Numeri, Deuteronomium, kotrež so Mójzesej připisuja. Knihi profetow, kotrež dźěla do zažnych (Jozua, sudnikow, Samuel, kralow) a do pózdnich profetow (Jezaja, Jeremia, Ecechiel a knihi dwanaće profetow) a dalše spisy (Psalmy, Ijob, Přisłowa, Rut, Žałosćenja, Pěseń pěsnjow, Kohelet, Ester, Daniel, Esra, Nehemia a chroniki). Dokelž njedźělachu hišće knihi Samuel, kralow, Esra, Nehemia a chroniki a dokelž znajachu 12 małych profetow jako jednu knihu, ličachu cyłkownje 24 knihow Swjateho pisma. Hakle w křesćanskich wudaćach dźělachu mjenowane knihi, tak zo znaje tutón kanon 39 knihow, t. mj. protokanon (prěni porjad). Grjeksce rěčacy Židźa wužiwachu při Božich słužbach w synagogach bibliju w grjekskim přełožku, t. mj. septuagintu. Tuta wobsahowaše hišće dalše knihi, kotrež mějachu Židźa w diasporje tež za Swjate pismo (deuterokanon) (katolski pohlad): knihi Tobit, Judit, 1 a 2 Makkabejow, Baruch, mudrosće a Sirach, nimo toho wěste wotrězki w knihomaj Daniel a Ester. W hebrejskej bibliji pobrachuja deuterokanoniske knihi. W křesćanskich wudaćach biblije su knihi znowa rjadowali a rozdźělili na stawizniske, powučne a profetiske knihi. Martin Luther je jenož hebrejski tekst připóznał, je deuterokanoniski wuzamknył a apokryfy - pozdźišo přidate - mjenował. Protokanoniske knihi Stareho zakonja su prěnjotnje hebrejske. Někotre wotrězki maja aramejski pratekst, kaž Jězus doma rěčał, deuterokanoniske su grjekske. Swětowy zwjazk bibliskich towarstwow a Sekretariat za jednotu křesćanow stej 1968 wobzamknyłoj, zo mamy w ekumeniskich wudaćach tež deuterokanoniske knihi.

W druhich rěčach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.