Brazilska

Brazilska (portugalsce Brasil) je po přestrjeni a wobydlerstwje najwjetši kraj Južneje Ameriki, kotryž wobjimuje 47 % kontinenta. Stolica je Brasilia w srjedźišću, najwjetšej měsće stej pak São Paulo a Rio de Janeiro při pobrjoze Atlantiskeho oceana na juhowuchodźe kraja.

Brazilska federatiwna republika
Coat of arms of Brazil Flag of Brazil
hesło

Ordem e Progresso
(„Porjad a pokrok“)

zakładne daty:
swójske mjeno República Federativa do Brasil
stolica Brasilia
přestrjeń 8.514.877 km²
wobydlerstwo 204.259.812 (2015)[1]
hustosć 24 wob./km²
hłowa stata a šef knježerstwa prezident
Michel Temer
měna real
dalše rěče němčina a druhe mjeńšinowe rěče na lokalnej runinje
hymna Hino Nacional Brasileiro
časowe pasmo UTC wot -2 do -5
(lětni čas: UTC wot -3 do -4)
Top Level Domain .br
telefon +55
awtowa značka BR
Połoženje Brazilskeje na zemi
AntarktikaZjednoćene kralestwo (Južna Georgiska a Južne Sandwichowe kupy)ChilskaUruguayArgentinskaParaguayPeruBoliwiskaBrazilskaEkwadorPanamaVenezuelaGuyanaSurinamskaKolumbiskaTrinidad a TobagoKosta RikaEl SalvadorGuatemalaBelizeMexikoJamaikaKubaHaitiDominikanska republikaBahamyNikaraguwaZjednoćene statyKanadaKupy nad wětromPuerto RicoZjednoćene kralestwo (Kaimanske kupy)Zjednoćene kralestwo (Turksowe a Caicosowe kupy)Zjednoćene kralestwo (Bermuda)Francoska (St. Pierre a Miquelon)GrönlandskaIslandskaIrskaFrancoskaŠpaniskaPortugalskaŠpaniska (Kanariske kupy)MarokkoLibyskaKap VerdeMawretanskaMaliBurkina FasoSłonowinowy pobrjóhGhanaLiberijaSierra LeoneGinejaGineja-BissauGambijaSenegalNigerAlgeriskaTogoBeninNigerijaKamerunEkwatorialna GinejaGabunRepublika KongoAngolaNamibijaJužna AfrikaLesothoBotswanaSambijaHondurasFrancoska GuayanaZjednoćene kralestwo (Falklandske kupy)Karta

Geografija

Brazilska mjezuje z Kolumbiskej, Venezuelu, Guyanu, Francoskej Guyanu, Surinamom, Boliwiskej, Peruwom, Paraguayjom, Uruguayjom a Argentinskej. Najwyši wjeršk w kraju je Pico da Neblina (3.014 m nad normalnej nulu). Brazilska je po přestrjeni a wobydlerstwje pjaty najwjetši kraj na swěće a kraj z najwjetšim romsko-katolskim wobydlerstwom. Ke krajej słuša tež najwjetši dešćowy lěs swěta, kotryž so při Amaconasu rozpřestrěwa.

Města

Najwjetše města su:

  • São Paulo - 11 244 369 wobydlerjow
  • Rio de Janeiro - 6 029 300 wobydlerjow
  • Salvador - 2 539 500 wobydlerjow
  • Belo Horizonte - 2 307 800 wobydlerjow
  • Fortaleza - 2 230 800 wobydlerjow
  • Brasilia - 2 089 500 wobydlerjow
  • Curitiba - 1 642 300 wobydlerjow
  • Manaus - 1 524 600 wobydlerjow

Žórła

  1. CIA World Factbook: Trochowanje za 2015

Wotkaz

Flag of Mercosur
Amerika

Amerika je dwójny kontinent w tak mjenowanej zapadnej hemisferje zemje, kotryž wobsteji ze Sewjerneje a Južneje Ameriki. W Americe namakaja so 35 suwerenych statow, z nich jenož tři w sewjernym, 12 w južnym a 20 w srjedźnym dźělu.

Europjenjo su tak mjenowany „nowy swět“ hakle w lěće 1492 zaso „wotkryli“, po tym zo běchu jón Wikingojo hižo 400 lět do toho docpěli.

Argentinska

Argentinska (španisce República Argentina) je njewotwisny stat w Južnej Americe, při brjohach Atlantiskeho oceana. Stolica je Buenos Aires. Argentinska ma něhdźe 43 milionow wobydlerjow. Krajne mjeno pochadźa wot łaćonskeho słowa za slěbro, argentum.

W Argentinskej so hłownje španisce rěči, su pak tež někotre awtochtone rěče připóznate, kaž tež italšćina a němčina.

Boliwiska

Boliwiska (oficielnje Plurinacionalny stat Boliwiska) je nutřkokrajny stat w južnoameriskich Andach.

Brazilska ćerpjenka

Brazilska ćerpjenka (Passiflora racemosa) je rostlina ze swójby ćerpjenkowych rostlinow (Passifloraceae).

Chilska

Chilska (tež Chile; španisce República de Chile) je južnoameriski stat při Ćichim oceanje. Hłowne a najwjetše město je Santiago de Chile. Chilska ma něhdźe 17,5 milionow wobydlerjow. Prezidentka je Michelle Bachelet.

Po statistice Zjednoćenych narodow je Chilska najbóle wuwity kraj Južneje Ameriki. Wona je mjez druhim najwažniši producent kopora na swěće.

Guyana

Guyana je njewotwisny stat při atlantiskim pobrjoze Južneje Ameriki a čłon Commonwealtha. Stolica je Georgetown.

Ludnosć Guyany je zwjetša indiskeho a afriskeho pochada.

Japanšćina

Japanšćina (日本語; Nihongo) je rěč, kotraž rěči wjace hač 127 milionow ludźi zwjetša w Japanskej, ale tež zhromadźenstwa japanskich emigrantow po cyłym swěće. Japanšćina je aglutinaciska rěč z mnoha niwow stopnja zdwórliwosći narěči.

Južna Amerika

Južna Amerika je kontinent. Mjezuje ze Sewjernej Ameriku na sewjeru, ze Ćichim oceanom na zapadźe a z Atlantiskim oceanom na wuchodźe. Při zapadnym pobrjoze kontinenta so namakaja Andy, kiž su najdlěše horiny na swěće.

Kolumbiska

Kolumbiska (španisce Colombia) je njewotwisny stat na sewjerozapadźe Južneje Ameriki. Stolica a najwjetše město je Bogotá.

Kraj bu pomjenowany po wotkrywarju Ameriki, Christophu Kolumbusu.

Paprika

Paprika (Capsicum) je ród ze swójby wrónidłowych rostlinow (Solanaceae).

Paraguay

Paraguay (guaranisce Tetã Paraguái, španisce República del Paraguay) je nutřkokrajny stat wosrjedź Južneje Ameriki. Mjeno woznamjeni „woda, kotraž k wodźe dźe“ a bu wotwodźene z rěče prawobydlerjow, guaranišćiny: pará („ocean“), gua („k/wot“) a y („woda“). Wuraz so guaranisce zwjetša jenož na stolicu Asunción poćahuje, ale španisce na cyły kraj.

Peru

Peru (španisce República del Perú) je njewotwisny stat w Andach při zapadnym přibrjoze Južneje Ameriki. Stolica a najwjetše město je Lima. Peru ma něhdźe 30 milionow wobydlerjow.

Hač do lěta 1821 bě Peru ze španiskej koloniju.

Portugalšćina

Portugalšćina je romaniska rěč, kotruž rěči wjace hač 200 milionow ludźi, z nich pak jenož wokoło 10 milionow w Portugalskej samej. Wjetšina rěčnikow je w něhdyšich portugalskich kolonijow předewšěm w Africe a Brazilskej žiwa. Blisko přiwuzna je Galicišćina w dźělu Španiskeje sewjernje wot Portugalskeje.

Pólšćina

Pólšćina je zapadosłowjanska rěč. Wona je najbóle přiwuzna kašubšćinje, słowakšćinje, čěšćinje, hornjoserbšćinje a delnjoserbšćinje. Pólska rěč słuša

k słowjanskim rěčam, do swójby indoeuropskich rěčow.

Pólsce rěči 50 mil. ludźi z toho w Pólskej wyše hač 39 mil.

Pólsce rěči so tež w Němskej, Litawskej, Běłoruskej, Zjednoćenych statach Ameriki, Ukrainskej a druhich krajach.

Surinamska

Surinamska (tež Surinam) je njewotwisny stat při Atlantiskim oceanje na sewjeru Južneje Ameriki. Stolica a jeničke wulkoměsto je Paramaribo na sewjeru.

Hač do lěta 1975 bě kraj jako Nižozemska Guayana z nižozemskej koloniju. Hač do dźensnišeho je nižozemšćina statna rěč Surinamskeje.

Ukrainšćina

Ukrainšćina je wuchodosłowjanska rěč, přiwuzna rušćinje a běłorušćinje. Rěči so wot 40 milionow ludźi, nimo Ukrainy, hdźež je hamtska rěč, tež w Pólskej, Słowakskej, Moldawskej a Podnjesterskej. Wona pisa so z kyriliskim alfabetom. Charakteristiski za ukrainšćinu je pismik Г, kotryž wurjekuje so – kaž w hornjoserbšćinje – jako h a nic jako g.

Najwuznamniši ukrainski awtor bě Taras Šewčenko (1814–61), kotryž płaći jako narodny basnik Ukrainy.

Uruguay

Uruguay (hamtsce República Oriental del Uruguay, „Republika wuchodnje Uruguaya“) je mały njewotwisny stat z něhdźe 3 milionami wobydlerjow při juhowuchodnym pobrjoze Južneje Ameriki. Stolica a jeničke wulkoměsto je Montevideo při Atlantiskim oceanje. Jedna so wo najmjeńši španiskorěčny kraj w Južnej Americe.

Venezuela

Venezuela je njewotwisny stat na sewjeru Južneje Ameriki. Leži mjez pobrjohom Karibiskeho morja a Amaconasowej nižinu. Hłowne a najwjetše město je Caracas.

Hač do lěta 1811 bě Venezuela ze španiskej koloniju. Wotkrywar Amerigo Vespucci pomjenowa kraj po Bjenatkach (Venezia) jako Venezuela („małe Bjenatki“).

Ćerpjenka

Ćerpjenka (Passiflora) je ród ze swójby ćerpjenkowych rostlinow (Passifloraceae). Dalše serbske ludowe mjeno je matrownica.

Wobsahuje sćěhowace družiny:

bananowa ćerpjenka (Passiflora mollissima)

brazilska ćerpjenka (Passiflora racemosa)

čerwjena bananowa ćerpjenka (Passiflora antioquiensis)

čerwjena ćerpjenka (Passiflora coccinea)

hybridna ćerpjenka (Passiflora x allardii)

kralowska ćerpjenka (Passiflora quadrangularis)

módra ćerpjenka (Passiflora caerulea)

purpurowa ćerpjenka (Passiflora edulis)

žołta ćerpjenka (Passiflora laurifolia)

W druhich rěčach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.