1994

◄ | 19. lětstotk | 20. lětstotk | 21. lětstotk  
◄◄ | | 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | | ►►

1994 w druhich protykach
gregorianiski kalender 1994
MCMXCIV
Ab urbe condita 2747
Armenski kalender 1443
ԹՎ ՌՆԽԳ
Bahaa kalender 150 – 151
Berberski kalender 2944
Buddhistiski kalender 2538
Burmaski kalender 1356
Chinski kalender 4630 / 4690 –
4631 / 4691
癸酉 – 甲戌
Etiopiski kalender 1986 – 1987
Francoski republikanski kalender 202 - 203
CCII -CCIII
Hebrejski kalender 5754 – 5755
Holocenski kalender 11994
Indiske kalendry
 - Vikram Samvat 2049 – 2050
 - Indiski narodny kalender (Shaka Samvat) 1916 – 1917
 - Kali Yuga 5095 – 5096
Iranski kalender 1372 – 1373
Islamski kalender 1414 – 1415
 - Imperialne lěto Kōki 2654
(皇紀2654年)
Julianiski kalender 2039
Koptiski kalender 1710 – 1711
Korejski kalender 4327
Runowy kalender 2244
Thailandski słónčny kalender 2537

1994 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.

Podawki

We Łužicy

Druhdźe

Narodniny

Wumrěće

Nobelowe myta

  • za fyziku: Bertram Brockhouse a Clifford Shull
  • za chemiju: George A. Olah
  • za medicinu: Alfred G. Gilman a Martin Rodbell
  • za literaturu: Kenzaburō Ōe
  • Měrowe Nobelowe myto: Jasir Arafat, Šimon Peres a Jitzchak Rabin
  • za hospodarsku wědomosć: Reinhard Selten, John F. Nash a John Harsanyi

Dalše

1993

1993 bě powšitkowne lěto z 365 dnjemi.

Biruința

Biruința je městačko w Moldawskej.

Leži něhdźe 150 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.

Ma něhdźe štyri tysac wobydlerjow.Sydlišćo je so w lěće 1965 załožiło a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa.

Budyšin

Budyšin ? / i (němsce Bautzen, delnjoserbsce Budyšyn, pólsce Budziszyn, čěsce Budyšín) je wulke wokrjesne město we wuchodnej Sakskej. Město leži při Sprjewi a je wokrjesne sydło wokrjesa ze samsnym mjenom.

Budyšin ma něhdźe 40.000 wobydlerjow, z čimž je zdobom najwjetše město wokrjesa, druhe najwjetše w Hornjej Łužicy a na wosmym městnje w Sakskej. Něhdyša stolica Hornjeje Łužicy płaći jako kulturelne srjedźišćo Serbow a leži w serbskim sydlenskim rumje.

Budyšink

Budyšink (němsce Kleinbautzen) je hornjołužiska wjes při Albrechtowce w Budyskim wokrjesu. Słuša wot lěta 1994 k Malešecam a ma wokoło 400 wobydlerjow. Hač do lěta 1994 bě Budyšink samostatna gmejna z wjesnym dźělom Přiwćicy.

Susodne wjeski su Malešecy w sewjeru, Přiwćicy w sewjerowuchodźe, Poršicy w juhu a Plusnikecy w sewjerozapadźe.

Běłoruska

Běłoruska (běłorusce Беларусь, rusce Белоруссия) je nutřkokrajny stat we wuchodnej Europje, kotryž mjezuje z Pólskej, Litawskej a Letiskej na zapadźe, Ruskej na sewjerje a wuchodźe a Ukrainu na juhu. Jeho stolica a najwjetše město je Minsk, kotryž so w srjedźišću kraja namaka. Při rozpušćenju Sowjetskeho zwjazka sta so něhdyša sowjetska republika z njewotwisnym statom a wot lěta 1994 je awtoritarnje knježacy Aljaksandr Lukašenka z prezidentom. Zapadni wobkedźbowarjo pomjenuja Běłorusku husto jako „poslednju diktaturu Europy“.

Mjeno Belarus je wot srjedźowěka sem znate a woznamjenja poprawom „zapadna Rus“. W oficielnych běłoruskich a němskich dokumentach wužiwa so tohodla hamtske mjeno Belarus město Weißrussland. W NDRskich časach běše oficielne pomjenowanje Belorußland.

Choćebuz

Choćebuz (delnjoserbsce Chóśebuz, němsce Cottbus) je najwjetše město Delnjeje Łužicy a kulturelne srjedźišćo tamnišich Serbow. Ze 100.000 wobydlerjemi na 164 km² je wone zdobom na wobydlerjow druhe najbohatše město Braniborskeje a jeničke łužiske wulkoměsto. Choćebuz leži nad Sprjewju. Prěni raz naspomni so město w lěće 1156. Choćebuz ma Technisku uniwersitu z něhdźe 5.000 studentami.

Město leži při awtodróze 15 (Berlin–Wrócław) a je přez wjacore železniske čary mjez druhim z Berlinom, Lipskom, Zhorjelcom, Baršćom a Frankobrodom zwjazane.

Cornești

Cornești (rusce Корнешты Kornješty) je městačko w srjedźnej Moldawskej.

Leži něhdźe 70 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.

Ma něhdźe tři tysac wobydlerjow. Sydlišćo je so w lěće 1436 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa.

Wulka židowska wosada (1897: 20% ) je so přez holocaust dospołnje zničiła.

Halštrowska Hola

Halštrowska Hola (němsce Elsterheide) je gmejna při Čornym Halštrowje w sakskim wokrjesu Budyšin. Po přestrjeni druha najwjetša gmejna Budyskeho wokrjesu leži sewjernje Wojerec w samym sewjeru Hornjej Łužicy a słuša k něhdyšemu Łužiskim brunicowym rewěrej.

Gmejna słuša do připóznateho sydlenskeho ruma Serbow w Sakskej.

Južna Afrika

Južna Afrika, oficielnje Republika Južna Afrika, je stat na juhu afriskeho kontinenta, njewotwisny wot 31. meje 1910. Ma přestrjeń wot 1,2 milionow km² a 43 647 658 wobydlerjow. Mjezuje na sewjeru z Namibiju, Botswanu a Zimbabwe, na sewjerowuchodźe z Mosambikom a Swaziskej, na zapadźe z Atlantiskim oceanom a na wuchodźe z Indiskim oceanom. Znutřka republiki Južna Afrika leži jako enklawa njewotwisne kralestwo Lesotho.

Hač do lěta 1994 knježeše w Južnej Africe system apartheida, to rěka kruteho wotmjezowanja etniskich skupinow mjez sobu. Tutón system so hakle po wólbnym dobyću Nelsona Mandele w lěće 1994 wotstroni.

Klukš

Klukš (němsce Klix) je wjes z 253 wobydlerjemi na wuchodźe hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Słuša ke gmejnje Wulka Dubrawa a leži 146 m nad mórskej hładźinu na lěwym boku Sprjewje. Běše hač do lěta 1994 samostatna gmejna, wot 1936 z wjesnymi dźělemi Lichań, Załhow a Zdźar.

Susodne wjeski su Lichań na sewjerowuchodźe, Załhow na juhowuchodźe, Zdźěr na zapadźe a Zdźar na sewjerozapadźe.

Njedźichow

Njedźichow (němsce Bernsdorf) je małe město w sakskej Hornjej Łužicy w sewjerozapadźe wokrjesa Budyšin. Město leži w hatnej krajinje, wobdateje wot přewažnje chójnowych lěsow. K městu słušeja tež wjesne dźěle Waldhof (wot 1950), Ćisow (Zeißholz, wot 1994), Hrabowa (Großgrabe, wot 1997), Nadrózna Hrabowka (Straßgräbchen, wot 2007) a Wětnica (Wiednitz, wot 2012).

Ocnița

Ocnița (rusce Окница Oknica) je městačko na samym sewjeru Moldawskeje, bjezposrědnje při ukrainskej hranicy. Je zarjadniske sydło Ocnițaskeho rajona.

Leži něhdźe 185 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.

Ma něhdźe dźewjeć tysac wobydlerjow. Sydlišćo je so w 19. lětstotku załožiło a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa.

Poršicy

Poršicy (němsce Purschwitz) su hornjołužiska cyrkwinska wjes w sakskim wokrjesu Budyšin, kotraž słuša wot lěta 1994 ke Kubšicam. Leža při Albrechtowce a maja 263 wobydlerjow.

Ralbicy

Ralbicy (němsce Ralbitz) su wjes z 332 wobydlerjemi w sakskim wokrjesu Budyšin. Wjeska słuša wot lěta 1994 ke gmejnje Ralbicy-Róžant a leži w serbskim sydlenskim rumje Hornjeje Łužicy.

Wjes leži 22 kilometrow sewjerozapadnje wot Budyšina a 13 kilometrow wuchodnje wot Kamjenca w Delanach, we łučnej nižinje Klóšterskeje wody. Wuchodnje a sewjerowuchodnje wot Ralbic namakaja so wulke lěsy na směr Rakecy. W zapadźe je přirodoškitna kónčina Łazkowski niwowy lěs.

Ralbicy-Róžant

Ralbicy-Róžant (němsce Ralbitz-Rosenthal) je w lěće 1994 nastata gmejna w srjedźišću hornjołužiskeho wokrjesa Budyšin. Leži w serbskich Delanach při Klóšterskej wodźe a słuša k zarjadniskemu zwjazkej Při Klóšterskej wodźe.

Ruanda

Ruanda (w kinyarwandźe, francosce a jendźelsce Rwanda) je husće wobsydleny nutřkokrajny stat při Kiwuskim jězorje we wuchodnej Africe. Mjezuje z Ugandu na sewjeru, z Tansaniju na wuchodźe, z Burundijom na juhu a z Demokratiskej republiku Kongo na zapadźe. Stolica je Kigali, kotryž so w srjedźišću małeho kraja při rěce Kagera nadeńdźe.

W Ruandźe knježi wysokosće dla miła, włóžna klima z přerěznymi temperaturami wokoło 18 °C bjez wulkich přeměnjenjow. Dešćowaj časaj staj wot septembra do decembra (umuhindo) a wot februara do spočatka junija (itumba). Najwyše městno tak mjenowaneho „kraja tysac kopcow“ je wulkan Karisimbi (4.519 m) při kongoskej hranicy na sewjerozapadźe Ruandy. Ruanda je tež žórlišćo najdlěšeje rěki swěta; najwjetši přitok Nila, rěka Kagera, je najwažniša rěka w kraju.

Ruanda je nimo toho předewšěm znata za najhórše ludomordarstwo po druhej swětowej wójnje, kotrež je so stało w lěće 1994.

Hačrunjež ženje z britiskej koloniju njebě, přisłuša Ruanda wot lěta 2009 Commonwealthej.

Sakski krajny sejm

Krajny sejm (němsce Landtag) je wot oktobra 1990 krajny parlament swobodneho stata Sakska. Jeho sydło namaka so při Łobju w Drježdźanach. Tuchwilu ma sakski krajny sejm 126 zapósłancow. Poslednje wólby ke krajnemu sejmej so dnja 31. awgusta 2014 wotměchu. Do toho knježeše koalicija z Křesćansko-demokratiskeje Unije Němskeje (CDU) a Swobodneje demokratiskeje strony (FDP) pod ministerskim prezidentom Stanisławom Tilichom.

Předsyda krajneho sejma je Matthias Rößler (CDU).

Strășeni

Strășeni (rusce Страшены/ Strašeny) je město w srjedźnej Moldawskej. Je zarjadniske sydło Strășeniskeho rajona.

Leži blisko Gidigičskeho spjateho jězora něhdźe 25 kilometrow sewjerozapadnje Kišinjowa.

Ma něhdźe 21 tysac wobydlerjow. Sydlišćo je so w lěće 1536 prěni raz naspomniło a ma wot lěta 1994 měšćanske prawa.

Wokrjes Budyšin

Wokrjes Budyšin (němsce Landkreis Bautzen) we wuchodnej Sakskej je najwjetši wokrjes Swobodneho stata. Ma něhdźe 302.000 wobydlerjow (2017). Wulke wokrjesne města su Budyšin, Biskopicy, Kamjenc, Radeberg a Wojerecy.

Wokrjes mjezuje na sewjeru z braniborskim wokrjesom Sprjewja-Nysa, na wuchodźe ze Zhorjelskim wokrjesom, na juhu z Čěskej a wokrjesom Sakska Šwica-Wuchodne Rudne hory, na juhozapadźe z Drježdźanami, na zapadźe z Mišnjanskim wokrjesom a na sewjerozapadźe z wokrjesom Hornje Błóta-Łužica (Braniborska).

Najwjetšej rěce na wokrjesnym teritoriju stej Sprjewja a Čorny Halštrow. Tamne naspomnjenja hódne rěčki su Čornica, Klóšterska woda, Lubata, Połčnica a Wjazońca. Najwyša hora je Sokolnik (587 m) blisko Wjazońcy. Dubrjenske bahno pola Kulowa słuša k najwjetšim přirodoškitnym pasmam Sakskeje.

Budyski wokrjes přisłuša euroregionej Nysa.

W druhich rěčach

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.