Yn Vrasseel

She çheer ayns America Yiass ee yn Vrasseel (Portiugish: Brasil) ny Pobblaght CHonastagh ny Brasseel (Portiugish: República Federativa do Brasil). T'ee ny çheer smoo ayns America Yiass as ny queigoo çheer smoo er y dowan. T'ee çhemmit liorish Geeaaney Frangagh, y Toorinam, Geeaaney, as y Veneswaaley d'n twoaie, y Cholombey as y Pheroo da'n sheear hwoaie, liorish y Volivia as y Pharaguay da'n sheear, liorish yn Argenteen as yn Ooraguay da'n sheear yiass, as liorish y Cheayn Sheear da'n shiar. She Brasília yn preeu-valley.

República Federativa do Brasil
Pobblaght Chonastagh ny Brasseel
Brattagh ny Brasseel Cowrey cleinney ny Brasseel
Brattagh Armys
Jarroo-raaOrdem e Progresso (Portiugish)
Reill as Goll er oai
Arrane ashoonaghHino Nacional Brasileiro
"Arrane Ashoonagh ny Brasseel"
Brazil (orthographic projection)
Preeu-valleyBrasília
Erioll world.svg15°45′ Yiass 47°57′ Heear
Balley smoo São Paulo
Çhengey oikoil Portiugish
Reiltys Pobblaght chonastagh eaghtyraneagh
 -  Eaghtyrane Dilma Rousseff
 -  Lhiass-eaghtyrane Michel Temer
 -  Eaghtyrane Shamyr ny h-Ard-chooneyderyn Michel Temer
 -  Eaghtyrane y Shannad José Sarney
 -  Ard-vriw Gilmar Mendes
Seyrsnys veih'n Phortiugal 
 -  Fogrit magh 7 Mean Fouyir 1822 
 -  Er enney 29 Luanistyn 1825 
 -  Pobblaght 15 Sauin 1889 
Eaghtyr
 -  Yn clane 8,514,877 km² (5-oo)
3,287,597 mi ker 
 -  Ushtey (%) 0.65
Earroo yn phobble
 -  Ooley 2008 196,342,592 (5-oo)
 -  Coontey-pobble 2007 189,987,291 
 -  Glooaght 22/km² (182-oo)
57/mi ker
LTS (CCK) Ooley 2008
 -  Yn clane $2.03 trillioon (9-oo)
 -  Yn dooinney $10,300 (61-d)
LTS (ennymagh) Ooley 2008
 -  Yn clane $1.665 trillioon (10-oo)
 -  Yn dooinney $6,937 (63-oo)
Gini (2004) 57.0 
ALD (2009) 0.813 (ard) (70-oo)
Argid Real (R$) (BRL)
Traa ynnydagh BRT (UTC-2 gys -4)
 -  Souree (TTLS) BRST (UTC-2 gys -5)
Coad eddyr-voggyl .br
Coad çhellvane +55
Alfarrábios

Ta Alfarrábios ny noaskeeal liorish y screeudeyr Brasseelagh José de Alencar. Va'n lioar soilshit magh son y chied cheayrt 'sy vlein 1873.

Cinco minutos

She noaskeeal liorish y screeudeyr Brasseelagh José de Alencar eh Cinco minutos. Va'n lioar soilshit magh son y chied cheayrt 'sy vlein 1856.

Follaghey (bea-oaylleeaght)

Ayns eggoaylleeaght, ta follaghey ny crypsis çheet er saaseyn dy haghney tastey bioagyn elley. T'eh ry-akin myr saase craghtys ny noichraghtys. Ta saaseyn follee goaill stiagh keiltynys, oieaght, cummal fo-hallooin, tarhoilshaght as arrishaght Bates. Ta oohyn as feromoanyn follit ayn.

ISO 4217

Ta'n ISO 4217 ny stundayrt eddyr-ashoonagh ta cur cooney jeh coadyn tree-lettyragh (ny coad argid) dy chur baght er enmyssyn argid as ad bunnit liorish Sheshaght Eddyr-ashoonagh ry hoi Stundayrtagh (ISO).

Jishag y Nollick

She persoon cowreydagh kianglt rish y Nollick eh Jishag y Nollick (Yernish: Daidí na Nollag ny Dadaí na Nollag, Gaelg Albinagh: Dadaín na Nollaig). Ta persoon cosoylagh lesh yn ennym cheddin goll er mayrn ayns ram çheeraghyn elley, goaill stiagh y Reeriaght Unnaneysit, y Chanadey, ny Steatyn Unnaneysit, yn Austrail, a.r.e. (Father Christmas), y Rank (Père Noël), y Spaainey (Papá Noel), y Chataloan (Pare Noel), y Vrasseel (Papai Noel), y Phortingal (Pai Natal), yn Iddaal (Bobbo Natale), as y Vritaan (Tad Nedeleg). Ayns ny laaghyn t'ain, ta Jishag y Nollick ceau cullee ghial-yiargey, agh ayns ny h-eashyn Victorianagh as Tiudaragh ren eh ceau cullee ghial-eayney.

Va Jishag y Nollick ny hoylley jeh spyrryd y ghennallys car y Nollick, agh cha row eh ny ymmyrkagh jeh giootyn as cha row kiangley er lheh echey rish paitçhyn. Ren soyllaghyn roie-noa-emshyragh jeh ymmyrkagh giootyn veih shennaghys yn agglish, ta shen dy ghra Noo Niglus, as beeal-arrish mestey rish eie Jishag Nollick ny h-Ellanyn Goaldagh son dy chroo Noo Niglus. Cosoylaght rish Noo Niglus, ta Jishag y Nollick er ny choontey myr y cheddin rish y çhenn-chredjue ayns Woden.

Ayns ny h-Ellanyn Goaldagh, t'eh er credjal dy vel Jishag y Nollick/Noo Niglus cummal ayns fer jeh daa voayl - Ard y Twoaie ny 'sy Laplann, Finnlynn.

Juys (Pinus)

She billey 'sy ghenus Pinus bun-chooish y duillag shoh. My ta sym ayd ayns keeall elley yn 'ockle shoh, lhaih Juys.

She biljyn bearkanagh 'sy ghenus Pinus ad Juys ny Pine. T'ad jannoo seose fo-chynney Pinoideae 'sy chynney Pinaceae. Ta mys 115 dooieyn ayn, agh ta'n earroo jeeragh croghey er quoi t'ou feysht.

O Mulato

Ta O Mulato ny noaskeeal liorish y screeudeyr Brasseelagh Aluísio de Azevedo. V'eh soilshit magh son y chied cheayrt sy vlein 1881.

Portiugish

She Portiugish çhengey ashoonagh ny Portiugal as nane jeh ny çhengaghyn scanshoil er feie ny cruinney. T'ee ny çhengey oikoil ayns 9 çheeraghyn, lhied as y Vrasseel, y Vosambeeck, Angoley, as y Teemor Hiar, as ayns yn Unnaneys Oarpagh. T'eh er chredjal dy vel ny smoo na 280 millioonyn dy loayreyderyn ayn.

Quincas Borba

Ta Quincas Borba ny noaskeeal liorish y screeudeyr Brasseelagh Machado de Assis. Va'n lioar soilshit magh son y chied cheayrt 'sy vlein 1891.

Rolley coadyn çhellvane eddyr-ashoonagh

Shoh rolley coadyn çhellvane ta meenit rere moylley E.164 jeh'n ITU-T.

Ta cummey earrooyn çhellvane ry hoi corys çhellvane goaill roie-earroo jeeley eddyr-ashoonagh, lheid as "00" ny "011", as ad jeelit roish coad ny çheerey choud's t'ou jeeley earroo çhellvane eddyr-ashoonagh. Dy cadjin, myr t'ayns y rolley shoh heese, ta ymmyrçh y roie-earroo shen cowrit rish y chowrey "+".

Rolley çheeraghyn as thallooyn foddey ersooyl rere eaghtyr

Shoh rolley çheeraghyn y theihill rere eaghtyr slane. Ta'n rolley shoh rang-oardraghey çheeraghyn seyr, chammah as thallooyn hene-reiltagh. Ta lane-eaghtyryn gowit stiagh, as ad goaill stiagh thalloo, ushtaghyn antraieagh (loghyn, doouryn, awinyn). Cha nel ushtaghyn marrey, ushtaghyn thallooinagh as Cryssyn Tarmaynagh Liehlagh coontit stiagh 'syn earroo, chammah as aggyrtysyn er yn Antarctagh.

Ta thallooyn hene-reiltagh (myr ta sorçhit ec yn AU) rang-oardraghit magh veih ny çheeraghyn seyr oc, as t'ad ayns clou idaalagh.

Ta'n Antarctagh ny wheiggoo vooar-heer smoo as eh mygeayrt 14,200,000 km² er eaghtyr. Ta aggyrtysyn ec ny çheeraghyn shoh ny lurg er er y vooar-heer: yn Argenteen (969,000 km²), yn Austrail (6,120,000 km²), yn Çhillee (1,250,000 km²), yn Rank (432,000 km²), yn Teelynn Noa (450,000 km²), Norlynn (2,500,000 km²) as Reeriaght Unnaneysit (1,395,000 km²).

Rolley çheeraghyn rere earroo yn phobble

Shoh rolley çheeraghyn rhenk-oardraghit rere earroo yn phobble. Ta'n rolley shoh cur stiagh, as rhenk-oardraghey steayn seyr as kerçheenysyn hene-reiragh. Ta ny h-earooyn bunnit er yn ooley s'jerree ny er tilgey lught-reill choontey-pobble as ta ny h-earrooyn cruinnit. Ta ny h-earrooyn eley bunnit er ooley Rheynn Cooishyn Soshiallagh as Tayrmanagh yn UN er 1 Jerrey Souree ny bleeaney 2007. Er y fa nagh vel ny h-earrooyn çhymsit ec y traa cheddin ayns dagh çheer, ny er cormid currymid cheddin, foddee dy vel ny rhenkyn meestiuragh.

Çheeraghyn ayns America Yiass
Argenteen, yn · Çhillee, yn · Cholombey, yn · Ecuador · Geeaaney · Ooraguay, yn · Pharaguay, yn · Pheroo, yn · Toorinam, yn · Veneswaaley, yn · Volivia, yn · Vrasseel, Yn

Ayns çhengaghyn elley

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.