Tarmaynys

Ta tarmaynys çheet er yn oaylleeaght heshoil ta jannoo studeyrys er gientyn, rheynn, as kionnaghey cooid as shirveishyn. Daase kiaddaghyn tarmaynagh noa-emshiragh ass tarmaynys politickagh 'sy 19oo eash yeianagh.

America Hwoaie

She mooar-rheynn ny cruinney ee America Hwoaie.

Divlyn

She preeu-valley Nerin as y chaayr smoo ayn eh Divlyn ny Balley Aah Cleeah (Baarle: Dublin, Yernish: Baile Átha Cliath ny Áth Cliath). Ta'n ennym Manninagh çheet ass Dubh Linn ny Yernish as eh keeayllaghey "doo lhing" ny "lhing doo". Rere coontey-pobble ny bleeaney 2006, ta ny smoo na 1 villioon dy 'leih cummal 'syn ard baljagh echey, lesh 506,211 deiney cummal 'sy chaayr hene. Ta'n chaayr ny soie begnagh er y lieh-voayl er coose hiar Nerin ec inver Awin ny Liffey as ec çheshvean Ard Ghivlyn. Ta'n clyst choonseilagh hene, ta fo stiurey Choonseil Chaayragh Ghivlyn, çhemmit liorish Coontae 'ine Goal da'n twoaie, da'n sheear hwoaie as da'n shiar hwoaie, liorish Coontae Ghivlyn Yiass da'n sheear yiass, as liorish Coontae Ghoon Laoire-Rhaa yn Doon da'n shiar yiass.

Dy bunneydagh, va'n chaayr bunnit myr balley Loghlynagh. Haink er y chaayr dy ve ny reeriaght er enney myr Reeriaght Ghivlyn as haink urree dy ve ny preeu-chaayr lurg ny ruegyssyn Normanagh. Jiu, ta Divlyn ny ynnyd shenndeeagh as cultooragh da'n çheer, myrane lesh laare noa-emshyragh yn ynsee, ny h-ellynyn, y ghurneilys, yn tarmaynys as yn çhynskyl.

Euro

Ta'n euro ny yn oarey (€) argid cadjin oikoil ayns 19 ass 28 çheeraghyn olteynagh (2014) jeh'n Unnaneys Oarpagh (UO).

ISO 4217

Ta'n ISO 4217 ny stundayrt eddyr-ashoonagh ta cur cooney jeh coadyn tree-lettyragh (ny coad argid) dy chur baght er enmyssyn argid as ad bunnit liorish Sheshaght Eddyr-ashoonagh ry hoi Stundayrtagh (ISO).

Lucsemburg

Ta Lucsemburg, ny Ard-Diucaght Lucsemburg dy h-oikoil (Lucsemburgish: Groussherzogtum Lëtzebuerg, Frangish: Grand-Duché de Luxembourg, Germaanish: Großherzogtum Luxemburg), ny çheer veg hallooinit 'syn Oarpey Heear. T'ee çhemmit liorish y Velg, y Rank, as y Ghermaan. Ta begnagh lieh-villoon cummaltee ayns Lucsemburg as ad cummal ayns çheer ta 2,586 kilometeryn kerrinagh (999 meeilaghyn kerrinagh) er eaghtyr.Ta Lucsemburg ny deynlaghys reihdagh ard-whaiylagh lesh reeriaght vunraghtoil; t'ee fo reirey ec Ard Diuc, as t'ee ny h-Ard-Diucaght yerrinagh 'sy theihll. Ta tarmaynys ny çheerey feer lhiasit, lesh Lane Troar Sthie yn dooinney s'yrjey rere y TAE (IMF) as Banc y Theihill. Ta'n scansh shendeeagh as strateyshagh goaill toshiaght ec y vunneeaght eck myr doon ass yn eash Romanagh as myr ynnyd cashtal da eearley Frankagh ayns ny Mean Eashyn Leah V'ee ny doon scanshoil er y raad Spaainagh nar va'n Spaainey ny cummaght Oarpagh s'troshey as ee cleayney y lieh heear jeh'n theihll er feie car ny 16-oo as ny 17-oo eashyn.

Ta Lucsemburg ny bun-oltey jeh'n Unnaneys Oarpagh, RCAH, RCTL, ny h-Ashoonyn Unnaneysit, Benelux, as yn Unnaneys Oarpagh Heear, as eh shen aahoilshey magh tuarym politickagh er son co-hymey cahnagh, politickagh as tarmaynagh. Ta balley Lucsemburg, y preeu-valley as y balley smoo, kione-cherroo shiartanse dy undinyssyn as jantyssyn jeh'n Unnaneys Oarpagh.

Ta Lucsemburg ny soie er scarrey cultooragh eddyr yn Oarpey Romanagh as yn Oarpey Ghermaanagh, as ee yeeassaghey cliaghtaghyn veih ny tradishoonyn shen er lheh. Ta Lucsemburg ny çheer tree-hengagh; ta staydys oikoil ec Germaanish, Frangish as Lucsemburgish. Faagail magh dy vel Lucsemburg ny steat neuvonnagh, ta'n çheer ny çheer Chatoleagh son y chooid smoo.

Meksico

Ta Steatyn Unnaneysit Veksico (Spaainish: Estados Unidos Mexicanos) ny Meksico (Spaainish: México) ny pobblaght chonastagh vunraghtoil ayns America Hwoaie. T'ee çhemmit liorish ny Steatyn Unnaneysit da'n twoaie, Lhoob Veksico da'n shiar, y Veleesh as y Ghuatemaley da'n jiass, as y Cheayn Sheealtagh da'n sheear. Ta Meksico ny conastey jeant seose jeh 31 steat as slyst chonastagh y phreeu-valley, Caayr Veksico.

Nerin

She yn ellan 'syn Oarpey bun-chooish y duillag shoh. My ta sym ayd ayns y çheer neuchroghagh t'er enney fo'n ennym cheddin, lhaih Pobblaght Nerin.

Ta Nerin (Yernish: Éire, Baarle: Ireland, Ullanish: Airlann) yn trass ellan smoo 'syn Oarpey as ny feedoo ellan smoo 'sy Chruinney. T'ee ny soie ayns sheear hwoaie ny h-Oarpey as t'ee cruinnit lesh keeadyn dy ellanyn as ellaneenyn. Ta'n Vretyn Vooar soit da'n shiar as ish scarrit veih Nerin liorish Mooir Vannin. Ta Pobblaght Nerin coodaghey 5/6 dy eaghtyr yn ellan. Ta Nerin Hwoaie, cooid jeh'n Reeriaght Unnaneysit, coodaghey'n chooid elley, as t'ee ny soie ayns shiar hwoaie yn ellan. Ta'n ellan jeant seose jeh cruink as sleityn injil ta cruinnlaghey strah rea lheeadagh as ta awinyn yn-shiaulley sheeyney stiagh çheu sthie. Ta glasseraght rank 'syn ellan - troar jeh'n speyr faarkagh vog ayn. Va çheshvean yn ellan coodit liorish keylljyn gloo derrey ny 1600yn agh jiu t'ee ny h-ard smoo jee-cheyllit 'syn Oarpey. Ta shey sheeintee ghooghyssagh as feed ayns Nerin. Ta'n shynnagh ruy, yn arkan sonney, as y broc so-akin dy mennick, agh ta'n mwaagh Yernagh, y feeaih ruy as kiyt ny miljyn ry-gheddyn chammah.

T'eh oolit dy vel 6.2 millioonyn dy 'leih ayns Nerin. Ta beggan ny sloo na 4.5 millioonyn dy 'leih cummal ayns Pobblaght Nerin as ta beggan ny sloo na 1.8 millioonyn dy 'leih cummal ayns Nerin Hwoaie. Ta ny h-earrooyn shen taishbyney bishaghey mooar ayns sleih-earroo yn ellan veih'n 4.2 millioonyn va cummal ayn ayns ny 1960yn, agh t'eh foddey ny sloo veih'n 8 millioonyn va cummal er yn ellan ayns ny 1840yn leah roish çheet y Ghortey Mooar.Ayns ny Mean Eashyn haink ny Normanee dys Nerin as fo-yerrey haink jerrey lesh y lhing Normanagh as toshiaght lesh y chioneys Sostynagh ayns ny 1500yn. Ayns ny 1600yn, va corys dy chioneys Sostynagh Protestoonagh er ny chummey dys neuvondeish dy chur er y vooar chooid Chatoleagh Raueagh as Phrotestoonagh yiooldagh, as v'eh sheeynt car ny 1700yn. Ayns 1801, haink er Nerin dy ve ny cooid jeh'n Reeriaght Unnaneysit. Rere caggey er son seyrsnys 'sy 20-oo eash leah haink er y çheer dy ve rheynnit ayns daa ayrn - Steat Seyr Nerin as Nerin Hwoaie. Haink er Steat Seyr Nerin dy ve ny smoo seyr harrish ny jeihaghtyn agh hannee Nerin Hwoaie lesh y Reeriaght Unnaneysit. Haghyr boirey theayagh ayns veih ny 1960yn jeianagh derrey ny 1990yn. Huitt y mooadys dy voiraghyn lurg conaant politickagh ayns 1998. Ayns 1973, hie'n daa ayrn jeh'n ellan stiagh 'sy Voodeeys Tarmaynagh Oarpagh (yn Unnaneys Oarpagh jiu). Haghyr bishaghey tarmaynagh neusampleyrit ayns Pobblaght Nerin veih ny 1990yn meanagh derrey'n gheyre-ghaue argidoil Yernagh ayns 2008-2010.

Norlynn

Ta Norlynn (Norlynnish: Norge (bokmål) ny Noreg (nynorsk)), ny Reeriaght Norlynn dy oikoil, ny reeriaght vunraghtoil 'syn Oarpey Hwoaie ta soit er y choose heear jeh lieh-innys Loghlin. Ta'n çheer çhemmit liorish y Toolynn, Finnlynn as y Roosh, as ta'n Reeriaght Unnaneysit as Ellanyn ny Geyrragh nyn lhie da'n sheear harrish Mooir Hostyn, as ta'n Danvarg ny lhie çheu yiass voish harrish Keyllys Skagerrak. Ta enney share er e coose marrey er son ny keyllyssyn sailley ard-ghooagh eck.

Ayns ny 1920-yn, va Jan Mayen goit stiagh ec Norlynn, as va kiondeeaght yn ellanree Svalbard, fo conaantyn Chonaant Spitsbergen currit jee. Ta ny thallooyn poullagh, Ellan Bouvet, Ellan Peddyr I as Thalloo ny Benrein Maud, nyn groghaneyn mooie jeh Norlynn chammah. Cha nel ronney Norlynnagh jeh'n Antarctagh er enney rish y cho-phobble dowanagh.

Veih'n Nah Chaggey Dowanagh daase tarmaynys ny çheerey dy tappee, as nish t'ee ny lhie mastey ny çheeraghyn smoo berçhagh 'sy theihll. Ta Norlynn ny kiarroo creckeyder ooill 'sy dowan as ta mygeayrt kiarroo LTS ny çheerey jeant seose jeh çhynskyl ooill ny greg.

Oaylleeaght sheshoil

Ta oaylleeaght sheshoil ny phossan dy vagheryn ard-scoillaragh bentyn rish ymmyrkey sheshoil as cultooragh deiney. Ta ny hoaylleeaghtyn sheshoil goaill stiagh antrapoaylleeaght sheshoil, oaylleeaght politickagh, sheshoaylleeaght, as tarmaynys. Dy mennick, t'ad cur roosyn çheer-oaylleeaght deiney as edjaghys.

Pobblaght Nerin

She yn steat as y phobblaght 'syn Oarpey Heear Hwoaie bun-chooish y duillag shoh. My ta sym ayd ayns yn ellan ta enmyssit "Nerin", "Éire", ny "Ireland", lhaih Nerin.Ta Nerin (Yernish: Éire, Baarle: Ireland) ny çheer ayns sheear hwoaie ny h-Oarpey. Ta'n steat seyr noa-emshiragh goaill stiagh 5/6 ellan Nerin. Ta'n çheer çhemmit liorish Nerin Hwoaie (ny cooid jeh'n Reeriaght Unnaneysit) da'n twoaie, y Cheayn Sheear da'n sheear, Mooir Vannin da'n shiar, as y Vooir Cheltiagh as Mooir Vretyn da'n jiass as y shiar yiass. Dy leighoil, she cur sheese y steat ee Pobblaght Nerin (Yernish: Poblacht na hÉireann, Baarle: Republic of Ireland) agh she Nerin yn ennym eck.

Ta Nerin ny h-oltey jeh'n UO, OECD as AU/UN.

Reagheydys ry hoi Co-obbraghey Tarmaynys as Lhiasaghey

Ta Reagheydys ry hoi Co-obbraghey Tarmaynys as Lhiasaghey (Baarle: Organisation for Economic Co-operation and Development, Frangish: Organisation de coopération et de développement économiques) ny reagheydys eddyr-ashoonagh jeh 33 çheeraghyn as ad goaill lesh prinsabylyn ny deynlaght ard-whaiylagh as tarmaynys margey seyr. Ta çheet stiagh yrjid ayns y chooid smoo ny çheeraghyn as t'ad ammyssit myr çheeraghyn lhiasit.

Va'n reagheydys bunnit 'sy vlein 1948 myr Reagheydys ry hoi Co-obbraghey Tarmaynys ny h-Oarpey (RCTO), fo stiurey Robert Marjolin ny Frank, dys Plan Varshall y reirey son aahroggal ny h-Oarpey ny yei'n Nah Chaggey Dowanagh. Ny s'anmey va'n olteynys sheeynit gys steatyn neu-Oarpagh. 'Sy vlein 1961, v'eh çhyndaait gys Reagheydys ry hoi Co-obbraghey Tarmaynys as Lhiasaghey liorish Coardail er Reagheydys ry hoi Co-obbraghey Tarmaynys as Lhiasaghey.

Ta kione-cherroo yn RCTL soit ayns Château de la Muette ayns Paarys.

Reeriaght Unnaneysit

She çheer ayns sheear hwoaie ny h-Oarpey Reeriaght Unnaneysit ny Bretyn Mooar as Nerin Hwoaie (Baarle: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) ny yn Reeriaght Unnaneysit, yn RU, yn Vretyn Vooar ny Çheer ny Goal ny keayrtyn. T'eh ny heer ellanagh ta goll reish y Vretyn Vooar, shiar hwoaie Nerin, as ram ellanyn beggey. Cha nel joarey thallooin ayns y Reeriaght Unnaneysit agh ayns Nerin Hwoaie liorish Pobblaght Nerin. Faagail magh y joarey shoh, ta'n RU caglit liorish y Cheayn Sheear, Mooir Hostyn, Mooir yn Eeaght, as Mooir Vannin. Ta'n ellan smoo, yn Vretyn Vooar, kianglt rish y Rank liorish Thiollane Vooir Eeaght.

Ta'n Reeriaght Unnaneysit ny steat unnaneagh as t'eh jeant seose jeh kiare çheeraghyn: Bretin, Nalbin, Nerin Hwoaie as Sostyn. T'eh reillit liorish corys ard-whaiylagh lesh soiaghey yn reiltys ayns y preeu-valley Lunnin, agh ta tree reiraghyn ashoonagh jeeveanit ayns Beeal Feirshtey, Cayr Deeth as Doon Edin, preeu-valjyn Nerin Hwoaie, Vretin, as ny h-Albey. Ta'n RU ny reeriaght vunraghtoil lesh Benrein Ealisaid II myr ben hoshee y steat. She Croghaneyn-Crooin Ellanyn Vooir Eeaght as Mannin as cha nel ad nyn gooid jeh'n RU, agh t'ad jannoo conastey lesh. Ta kiare thallooyn har mooir Goaldagh jeig ec yn RU, as t'ad nyn remladyn jeh'n Impiraght Ghoaldagh, yn impiraght smoo ayns shennaghys y theihill. Ta'n Venrein Ealisaid II foast ny ben hoshee er Co-unnaneys ny h-Ashoonyn as ny ben hoshee er dagh ream co-unnaneysagh.

Steatyn Unnaneysit America

Ta Steatyn Unnaneysit America (Baarle: United States of America)—ny Steatyn Unnaneysit (United States), S.U.A. (U.S.A.) ny America dy cliaghtagh—ny pobblaght chonastagh vunraghtoil ta jeant seose jeh jeih steat as daeed as slyst chonastagh. Son y chooid smoo, ta'n çheer soit ayns America Hwoaie meanagh, raad dy vel hoght steatyn as daeed, chammah as y clyst chonastagh, soit eddyr y Cheayn Sheear as y Cheayn Sheealtagh. T'ee çhemmit liorish y Chanadey da'n twoaie as Meksico da'n jiass. Ta Alaska soit ayns sheear hwoaie ny mooar-rheynn as eh çhemmit liorish y Chanadey da'n shiar echey as lesh y Roosh da'n sheear harrish Mooir Bering. Ta Hawaii ny ellanragh soit 'sy Cheayn Sheealtagh Meanagh. Ta shiartanse dy hallooyn skeaylt magh mygeayrt ny Mooir Caribagh as y Cheayn Sheealtagh.

Yn Chanadey

She çheer yn Chanadey, rish ny Steatyn Unnaneyssit, yn Keayn Sheear, yn Keayn Sheealtagh, as yn Vooir Arctagh. She Toronto yn caayr smoo, agh she Ottawa ard-valley ny çheerey. She Baarle as Frangish ny çhengaghyn oikoil.

Yn Danvarg

Ta'n Danvarg (Danvargish: Danmark, focklit magh myr [ˈd̥ænmɑɡ̊], shenn-emshiragh: [ˈd̥anmɑːɡ̊]) ny çheer Loghlinagh 'syn Oarpey Hwoaie as t'ee ny h-oltey shinsharagh jeh Reeriaght ny Danvarg. T'ee ny çheer smoo jiassagh jeh ny Çheeraghyn Nordagh; çheu heear yiass veih'n Toolynn as çheu yiass veih Norlynn, as t'ee çhemmit da'n jiass liorish y Ghermaan. Ta'n Danvarg caglit liorish y Vooir Valtagh da'n shiar as Mooir Hostyn da'n sheear myrgeddin. Ta'n çheer jeant seose jeh lieh-innys mooar Jylland (ny Jutland) as ram ellanyn, y Teelynn (Sjælland), Fyn, Vendsyssel-Thy, Lolland, Falster as Bornholm, chammah as keeadyn dy ellanyn beggey elley as yn ennym yn Ellanragh Danvargagh currit orroo. Ta beeal dys y Vooir Valtagh stiurit as fo smaght ec y Danvarg er feie traa liauyr, er oyr nagh vel entreilys dys y Vooir harrish ushtey jargal agh trooid nane jeh tree ammyryn, er enney lhien myr "Keyllyssyn ny Danvarg".

Ta'n Danvarg ny reeriaght vunraghtoil lesh corys ard-whaiylagh myr corys reiltys eck. Ta reiltys ec keim y steat eck as reiltyssyn ynnydagh ayns 98 baljaghtyn. Ta'n Danvarg ny h-oltey jeh'n Unnaneys Oarpagh veih'n vlein 1973, agh cha nel y çheer ny cooid jeh Cryss yn oarey. Ta'n Danvarg ny bun-oltey jeh'n RCAH (NATO) as yn RCTL.

Ta'n Danvarg, lesh tarmaynys capitlagh seyr-vargagh as steat lhiassee mooar ayn, rang-oardit rere un towse, myr y chied çheer 'sy theihll lesh y cheim s'yrdjey dy cho-chormid çheet stiagh. Rere yn earishlioar dellal Americaanagh Forbes, ta'n çhymmyltaght dellal share 'sy theihll ec y Danvarg. Veih 2006 dys 2008, chur towshanyn y Danvarg myr "y boayl s'maynrey 'sy theihll," as ny h-eiyrtyssyn shen bunnit er towshanyn slaynt, lhiassee, as ynsee. Ta Ayndagh Shee Dowanagh ny bleeaney 2009 rang-oardraghey yn Danvarg myr y nah çheer 'sy theihll er cooishyn shee, lurg y Teelynn Noa. Ayns Ayndagh Tastidyn Sollaghey-Laue ny bleeaney 2008 va'n Danvarg rang-oardit myr y çheer lesh y chooid by loo jeh sollaghey-laue 'sy theihll, as y stayd shen rheynnit lesh y Toolynn as y Teelynn Noa.

Ta'n çhengey ashoonagh, y Danvargish, cosoylagh rish y Toolynnish as y Norlynnish, as ta kianglaghyn shendeeagh as cultooragh lajer eddyr ny tree cultooryn. Ta 82.0% jeh cummaltee ny Danvarg as 90.3% jeh ny Danvargee nyn olteynyn jeh agglish Lutheragh y steat. Ta seyraanaght joarree ec mygeayrt 9% jeh sleih-earroo ny çheerey - ta'n chooid smoo jeu çheet ass çheeraghyn Loghlinagh elley.

Yn Ghreag

She çheer 'syn Oarpey Hiar Yiass ee yn Ghreag (Greagish: Ελλάδα Elláda). She yn Atheen preeu-valley ny çheerey.

Yn Spaainey

She çheer 'syn Oarpey heear yiass ee yn Spaainey (Spaainish: España) ny Reeriaght ny Spaainey (Spaainish: Reino de España) dy oikoil. Ta'n çheer ny soie er Lieh-innys ny h-Ibeir. Ta'n çheer vooar eck caglit da'n jiass as da'n shiar liorish y Veanvooir, faagail magh joarey beg 'sy jiass liorish Gibraaltar; da'n twoaie liorish y Rank, Andorra, as Baie ny Biscaayn; as da'n jiass liorish y Cheayn Sheear as y Phortiugal. Ta thalloo ny Spaainey goaill stiagh ny h-Ellanyn Balearagh 'sy Veanvooir, ny h-Ellanyn Canaaragh 'sy Cheayn Sheear magh veih coose ny h-Affrick, as daa valley seyr 'syn Affrick Hwoaie, Ceuta as Melilla, as adsyn shen çhemmit liorish y Varoc. Ta'n Spaainey ny nah çheer smoo 'syn Unnaneys Oarpagh jei'n Rank, as ish 504,030 km² er eaghtyr.

Ta'n Spaainey ny deynlaghys ta reirit liorish reiltys parlamaidagh fo reeriaght vunraghtoil. T'ee ny çheer lhiasit lesh y nuyoo tarmaynys smoo 'sy theihll rere LTS ennymagh. Ta'n çheer ny h-oltey jeh ny h-Ashoonyn Unnaneysit, yn Unnaneys Oarpagh, RCAH, RCTL, as RTT (WTO).

Yn Tashtey

Ta'n Tashtey aarlaghey yn bushaid bleinoil da Reiltys Ellan Vannin, as t'eh stiurey keeshyn, y cheesh-varrey as y cheesh-sthie, cooishyn tarmaynagh, coryssyn fysseree, scrutaght sthie, as yn argid cadjin myrgeddin. Ta Rheynnag Chooishyn Tarmaynagh jeh'n Tashtey stiurey coontaghyn pobble ayns Mannin.

She Allan Bell OKF Shirveishagh Tashtee roie.

Yn Toolynn

Ta'n Toolynn (Soolynnish: Sverige), ny Reeriaght ny Soolynn dy h-oikoil (Soolynnish: Konungariket Sverige ), ny çheer Nordagh er Lieh-innys Loghlin 'syn Oarpey Hwoaie. Ta joaraghyn thallooin eck lesh Norlynn da'n sheear as y twoaie, as lesh Finnlynn da'n shiar hwoaie, as t'ee kianglt rish y Danvarg 'sy jiass liorish Droghad Öresund.

Ta'n Toolynn ny treeoo çheer smoo 'syn Unnaneys Oarpagh rere eaghtyr as ee 450,000 km² (173,746 mi ker), as ta ny smoo na 9.2 millioon dy 'leih cummal 'sy çheer. Ta glooaght y phobble feer injil 'sy çheer - 21 dooinney 'sy chilometer kerrinagh (53 'sy veeiley cherrinagh) - lesh glooaght ny s'yrjey ayns lieh yiass ny çheerey. Ta 85% jeh sleih-earroo cummal ayns ardjyn baljagh, as t'eh er credjal dy bee ardjaghey ayns ny h-earrooyn shen rere loaghtey cruinneydaght. She Stockholm y preeu-valley, as t'ee ny balley smoo 'sy çheer lesh 1.3 villioon dy 'leih 'syn ard baljagh as 2 villioon 'syn ard moir-valjagh. T'ad Gothenburg as Malmö y nah as y treeoo balley smoo.

Ta'n Toolynn ny reeriaght vunraghtoil lesh reiltys ta jeant seose jeh corys ard-whaiylagh. Ta tarmaynys ard-lhiasit eck. T'ee rang-oardit 'sy chied ynnyd 'sy thiehll ayns Ayndagh Deynlaghys jeh cooid The Economist as 'sy çhiaghtoo ynnyd ayns Ayndagh Lhiasaghey Deiney jeh cooid ny h-Ashoonyn Unnaneysit. Ta'n Toolynn ny h-oltey jeh'n Unnaneys Oarpagh veih 1 Jerrey Geuree 1995 as t'ee ny h-oltey jeh'n RCTL.

Dirree lesh y Toolynn dy ve ny çheer neuchroghagh as unnaneysit car ny Mean Eashyn. 'Sy 17-oo eash ren y çheer sheeyney magh jeh ny thallooyn eck son Impiraght ny Soolynn y chur er bun. Agh va'n chooid smoo jeh'n thalloo eck caillt car ny 18-oo as ny 19-oo eashyn. Va'n lieh hiar jeh'n Toolynn, Finnlynn noa-emshiragh, caillt dys y Roosh ayns 1809. Haghyr y caggey jerrinagh as y Toolynn ayn dy jeeragh ayns 1814, tra ren y Toolynn imman er Norlynn çheet stiagh ayns unnaneys persoonagh lhiee. Va'n unnaneys shen er tannaghtyn derrey 1905. Vaih'n traa shen, va'n Toolynn ayns stayd shee, as polasee joarree neu-çheughit ayns traa shee as neu-chommeeaght ayns traa caggee.

Ayns çhengaghyn elley

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.