ब्राझील

Hea vixoiavoir Romi Konknnint boroil'lem pan vach: Brazil
Flag of Brazil
ब्राझील चो बावटो
Coat of arms of Brazil
ब्राझील चें प्रतीक
Brazil map en 2004
ब्राझील

ब्राझील, दक्षिण अमेरिकेंतलो देस आसा। ताची राजधानी ब्राझिलिया नगर आसा।[1][2]

संदर्भ

  1. http://www.bbc.com/news/world-latin-america-18909529
  2. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/br.html
Brazil

ह्या विषयावयर देवनागारींत बरयिल्लें पान वाच : ब्राझील

…. Page needs to Edited.

Brazil, दक्षिण अमेरिकेंतलो देस आसा। ताची राजधानी ब्राझिलिया नगर आसा।

आर्जेन्टिना

Hea vixoiavoir Romi Konknnint boroil'lem pan vach: Argentina

दक्षिण अमेरिकेच्या दक्षिण वाठारांतलें राश्ट्र. अक्षवृत्तीय विस्तार 22˚ ते 55˚ दक्षिण आनी रेखावृत्तीय विस्तार 54˚ 20' ते 73˚ अस्तंत. आर्जेन्टिनाचे उत्तरेक बोलीव्हिया,इशान्येक पाराग्वे, उदेंतेक ब्राझील, उरुग्वाय आनी अटलांटीक म्हासागर, दक्षिणेक अटलांटिक म्हासागर आनी अस्तंतेक चिली. क्षेत्रफळ 27,77,815 चौ. किमी. आर्जेन्टिना हें नांव आर्जेन्टम् (चांदी) ह्या लॅटीन शब्दावयल्यान आयलां.

उदका येरादारी

लांकूड, धान्य, तयार माल आदी वस्तू तशेंच मनीस, मोनजात, नुस्तें सारकीली जीवसृश्ट हांची एका जाग्यावयल्यान दुसऱ्या जाग्यार, उदका मार्गांतल्यान, हाड-व्हर करपाच्या वेव्हाराक ‘उदका येरादारी’ अशें म्हण्टात. धर्तरेच्या सगळ्या भागांत ल्हान- व्हड प्रमाणांत उदका येरादारी चलता. हेखातीर न्हंयो, कालवे, दर्या सारक्या उदकाच्या प्रमाणांत उदका येरादारी चलता. हेखातीर न्हंयो, कालवे, दर्या सारक्या उदकाच्या

माध्यमांतल्यान हातांनी ताणपाचीं, शिडार चलपाचीं वा यंत्राचेर चलपी ल्हान- व्हड व्हड्यांचो,पडावांचो, बोटींतो, जहाजांचो (पातमाऱ्यांचो) उदकायेरादारीखातीर उपेग करतात.

ऊंस

(मराठी-ऊस; हिंदी-गन्ना, ऊख; गुजराती- शेरडी ;कन्नड-कब्बू ;तेलगू-चेरकू;तमिळ-करंबू;संस्कृत-इक्षू, गुडतृण; इंग्लीश-शुगरकेन;लॅटीन-सॅकॅरम ऑफिसिनॅरम. कूळ-ग्रॅमिनी). हे वनस्पतीचो आस्पाव सॅकरम ह्या वंशांत जाता. ह्या वंशांत आरूंडीनासीयम(arundinaceum) , स्पोन्टेनीयम(spontaneum), बेन्गालिन्स (bengalnese), सायनेन्स (sinense), रोबुस्टम (robustum) अ वेगवेगळे प्रकार दिश्टी पडटात. कांडाचो कोर, आकार, लागवडीची तरा, साकरेचें प्रमाण हांचेर हे परकार थारायल्ले आसतात. वेवसायीक नदरेन पळेल्यार ‘सॅकॅरम ऑफिसिनॅरम’ ही ऊंसाची जात चड वापरांत आसा. जायतीं वर्सां उरपी हो ऊंस लांब कांडाचो आसता. हे जातींत चड प्रमाणांत साकर आनी कमी प्रमाणांत धागे (fibres) आसतात. ताचीं पानां अशीर , लांबशीं आनी जोंधळयाच्या पानांवरी आसतात. पाळां धवसार, बारीक आनी सुताभशेन (fibruos) आसतात. ऊंसाच्या तेंघशेर लांब, धवो वा रूपेरी मोराच्या पाखांवरी तुरो तयार जाता. ऊंसाच्या शेताक उंशेल म्हण्टात.

एक्वादोर

Hea vixoiavoir Romi Konknnint boroil'lem pan vach: Ecuador

दक्षिण अमेरिकेचे अस्तंत देगेवयलें एक राश्ट्र. क्षेत्रफळ २,७०,६७० चौ. किमी. लोकसंख्या १६,४७,०००(१९८६). विस्तार १° २३’ ३०” उत्तर ते ५° १’ दक्षिण आनी ७५° ११’ ४४ ” अस्तुंत ते ८१° ०१’ अस्तंत. विषुववृत्त (equator) ह्या देशांतल्यान वता, ताचे वेल्यानन ताका ‘एक्वादोर’ हें नांव मेळ्ळां. हाचे उत्तरेवटेन कोलंबिया, उदेंतेक आनी दक्षिणेक पेरू आनी अस्तंतेक पॅसिफिक महासागर आसा. गालॅपागस हे जुंवे एक्वादोरचे मालकेचे आसात. कीतो ही ह्या देशाची राजधानी जावन आसा.

कुंडो

कुंडो धान्याच्या आवरणाक ‘कुंडो’ अशें म्हण्टात. हातूंत सादारणपणान ३५ % भितरल्या गराची कात आनी कोंब जाल्यार ६५% वयली धान्याची कात हांचो आस्पाव जाता. हातूंत कणीय आसता. ह्या सगळ्या घटकांक एकामेकासावन पयस काडप सोपें नासता. भाताचें वयलें कल्ल काडटकच तांदूळ मेळटा. ह्या काडिल्ल्या कल्लाक कुंडो म्हण्टात. गंवासारकिल्या धान्यांतय कुंडो मेळटा.

संयोजन: कुंड्यांत ५% चरबी, ६% प्रथिन, १६% गोबोर आनी ३०% तंतू हांच्यावांगडा व्हिटामिन बी कॉम्प्लॅक्स जीवनसत्व आसता.

उद्येगीक आनी शेतवडीच्या कामाक उपेगी पडपी कुंड्याच्या गोबरांत सिलीका (८७ - ९७%), पोटॅश (०.५ – २.५%), सोडियम (० - २%), कॅल्शियम (०.२ – १.५%), मॅग्नेशियम (०.१ – २%) आनी फॉस्फरस (०.२ – ३%) आसता.

गणितीय संस्था आनी नेमाळीं

गणितीय संस्था आनी नेमाळीं: गणितीय संशोधन आनी प्रश्न हांचे दिवप- घेवप करपाचे गरजेंतल्यान गणितीय संस्था जल्माक आयल्यो. सतराव्या शतमानामेरेन असले म्हायतीचें दिवप-घेवप व्यक्तिगत संपर्क आनी ग्रंथांचें उजवाडावप हांचेवरवीं जातालें. तेउपरांत मात जायत्या गणितीय संस्थांची थापणूक जाली आनी गणिताविशींच्या समकालीन संशोधनाची म्हायती दिवपी कितलींशींच नेमाळीं उजवाडाक येवपाक लागली. पयलींच्यो चडश्यो संस्था, शार वा एकाद्रें विद्यापीठ हांच्या इतल्योच मर्यादीत आसून थळाव्या स्वरुपाच्यो आशिल्ल्यो. आयज कितल्योश्योच गणितीय संस्था राश्ट्रीय आनी आंतरराश्ट्रीय मळाचेर संशोधन आनी उजवाडावप हे विशीं वावर करतात.

सगळ्यांत पोरनी आनी अजुनूय वावर करीत आशिल्ली गणितीय संस्था म्हळ्यार हँबर्ग हांगा १६९० त थापणूक जाल्ली ‘मॅथेमातिश गेझेलशाफ्ट’ (Methematische Gesellschaft). १८८१ त हे संस्थेन ‘मिट्टेइलूंगन’ (Mitteilungen) नांवाचें छापील नेमाळें उजवाडावपाक सुरवात केली. ॲम्स्टरडॅम हांगा १७७८ त थापणूक जाल्ल्या ‘विस्कुंडिश गेनूटशाप’ (Wiskundig Genootschap) हे संस्थेन बरींच नेमाळीं उजवाडायल्यांत.

आउगुस्ट क्रेले (१७८०-१८५५) ह्या जर्मन अभियंत्यान १८२६ त थापणूक केल्ल्या ‘Journal fur die reine and angewandte Mathematik’ ह्या नेमाळ्यांच्या सुरवातीच्या कांय अंकांनी आबेल, याकोबी, श्टाइनर, डीरिक्ले, प्ल्यूकर ह्या नामनेच्या गणितज्ञांचे लेख येताले. हेंच नेमाळें फुडें ‘क्रेलेज जर्नल’ ह्या नांवान येवपाक लागलें. एकुणिसाव्या आनी विसाव्या शेंकड्यातल्या कितल्याशाच नामनेच्या गणितज्ञांचे लेख हातूंत उजवाडाक आयल्यात.

मॉस्को हांगा १८६७ त थापणूक जाल्ली Moskovskoe Mathematichesko Obshchestvo ही सगळ्यांत पोरनी गणितीय संस्था. ही संस्था ‘Matematicheskij Sbomik’ (१८६६) आनी ‘Trudy Moskovskoe Matematicheskogo Obshchestvo’ (१९५२) हीं दोन म्हत्वाचीं नेमाळीं उजवाडायता. लंडन मॅथेमॅटिकल सोसायटी १९६५ त स्थापन जाली. सुर्वेक थळाव्या स्वरुपाची आशिल्ली ही संस्था रोखडीच इंग्लंडची राश्ट्रीय गणितीय संस्था जाली. हे संस्थेवरवीं ‘Proceedings’ (१८८३) आनी ‘Journal’ (१९२६) हीं नेमळीं उजवाडाक येतात. १८८३ त थापणूक जाल्ल्या एडिंबरो मॅथेमॅटिकल सोसायटीवरवीं ‘Proceedings’ (१८८३) आनी ‘Mathematical Notes’ (१९०९) हीं नेमळीं उजवाडाक येतात. फ्रांसाची राश्ट्रीय संस्था Societe Mathematique de France १८७२ त थापणूक जाली. हे संस्थेवरवीं Bulletin (१८७२) हें नेमाळें उजवाडाक येता. १८८८ त थापणूक जाल्ल्या न्यूयॉर्क मॅथेमॅटिकल सोसायटीचेंच फुडें १८९४ त अमेरिकन मॅथेमॅटिकल सोसायटींत रुंपांतर जालें. ही संस्था संवसारांतली एक म्हत्वाची गणितीय संस्था अशें मानतात. ही संस्था संवसारांतली एक म्हत्वाची गणितीय संस्था अशें मानतात. हे संस्थेवरवीं ‘Bulletin’ (१८९१), ‘Transactions’ (१९००), ‘Proceedings’ (१९५०) हीं नेमाळीं उजवाडाक येतात. जर्मनीची राश्ट्रीय संस्था Deutsche Mathematiker Vereinigung १८९० त स्थापन जाली. हे संस्थेवरवीं ‘Jahresbericht’ (१८९२) हें नेमाळें उजवाडाक येता. इटलींत १८८४ त थापणूक जाल्ली Circolo Matematico di Palermo ही संस्था आंतरराश्ट्रीय पांवड्याची अशें मनातात. ‘Rendiconti’ (१८८७) हें हे संस्थेवरवीं उजवाडाक येवपी नेमाळें कितलींशींच वर्सा संवसारांतलें एक म्हत्वाचें गणितीय नेमाळें म्हूण गाजलें. दुसऱ्या म्हाझुजाउपरांत जपानांत ‘मॅथेमॅटिकल सोसायटी ऑफ जपान’ हे आंतरराश्ट्रीय पांवड्याचे संस्थेची थापणूक जाली. अर्जेंटिना, ऑस्ट्रिया, ब्राझील, चीन, हंगेरी, इझाएल, मेक्सिको, नॉर्वे, पोलंड, स्पेन ह्या देशांत राश्ट्रीय पांवड्याच्यो गणितीय संस्था आसून तांचेवरवीं जायतीं नेमाळीं उजवाडाक येतात.

भारतांत मद्रास हांगा १९०७ थळाव्या स्वरुपांत थापणूक जाल्ली ‘इंडियन मॅथेमॅटिकल सोसायटी’ आतां आंतरराश्ट्रीय नामनेची जाल्या. तिचें कार्यालय सद्या दिल्ली हांगा आसून तिचेवरवीं ‘Journal of the Indian Mathematical Society’ आनी ‘Mathematics student’ हीं नेमाळीं उजवाडाक येतात. हे संस्थेखेरीज भारतांतली ‘अलाहाबाद मॅथेमॅटिकल सोसायटी’ (थापणूक- १९५८), ‘भारत गणित परिशद’ (थापणूक- १९५०) आनी ‘कलकत्ता मॅथेमॅटिकल सोसायटी’ (थापणूक- १९०८) ह्यो हेर म्हत्वाच्यो संस्था जावन आसात. ह्यो संस्था वेगवेगळीं नेमळीं उजवाडायतात. दिल्ली हांगाच्या इंडियन नॅशनल सायन्स ॲकॅडेमीवरवीं उजवाडांत येवपी ‘Indian Journal of pure and applied Mathematics’ तशेंच बंगलोर हांगाच्या इंडियन ॲकॅडेमी ऑफ सायन्सेसचें ‘Proceedings (Section A)’ आनी शिवानी (बिहार) हांगा उजवाडाक येवपी ‘The Mathematical Education’ ह्या नेमाळ्यांतल्यान गणिताच्या संशोधनाविशींची म्हायती उजवाडाक येता.

गणिताचीं हेर कांय भारतीय नेमाळीं अशीं: एकुणिसाव्या शतमानांत गणितज्ञांच्यो कांय आंतरराश्ट्रीय बसका भरिल्ल्यो. पूण खऱ्या अर्थान आंतरराश्ट्रीय स्वरुपाची पयली बसका १८९७ त स्वित्झर्लंडांतल्या झुरिक हांगा भरली. हे बसकेक २०४ प्रतिनिधी हाजीर आशिल्ले. १९०० वर्साउपरांत पयल्या आनी दुसऱ्या म्हाझुजाचो खंड सोडल्यार ह्यो बसका दर चार वर्सांनी भरत आयल्यात आनी दरेक बसकेची म्हायती आनी तातूंत वाचिल्ले निबंद उजवाडाक आयल्यात. १९६६ त मॉस्को हांगा भरिल्ले बसकेक ५,००० प्रतिनिधी हाजीर आशिल्ले.

१९५२ त International Mathematical Union हे संस्थेची झुरिक हांगा थापणूक जाली आनी ती इंटरनॅशनल काउन्सिल ऑफ सायंटिफिक युनियन्स हे युनेस्को प्रणीत संस्थेंत आस्पावपांत आयली. चाळीसेक राश्ट्रां ह्या युनियनचे वांगडी आसून शुध्द, अनुप्रयुक्त आनी शिक्षणीक ह्या तीनूय गणितीय मळांचेर तिचो वावर चालू आसा. गणिताच्या अध्यापनाविशींचे आंतरराश्ट्रीय समितीन जर्मनी, इटली, ऑस्ट्रिया, फ्रांस, अमेरिकेचीं संयुक्त संस्थानां, जपान ह्या राश्ट्रांतल्या गणितीय अध्यापन पध्दतींविशींचे विस्तृत अहवाल उजवाडायल्यात. हे समितीचें L’ Enseignement Mathematique हें नेमाळें १८९९ सावन उजवाडाक येत आसून तातूंत गणिताचें अध्यापन, इतिहास आनी तत्त्वगिन्यान ह्या विशयांचो आस्पाव जाता. द बायोमेट्रिक सोसायटी, द इकॉनॉमेट्रिक सोसायटी आनी द टेन्सॉर सोसायटी ह्यो संस्थाय आपापल्या मर्यादीत मळांचेर वावर करीत आसात. गणिताच्या हेर शाखांतल्या विशयांखातीर थापणूक जाल्ल्यो कांय संस्था आसात. देखीक- अमेरिकन स्टॅटिस्टिकल ॲसोसिएशन, इंडियन स्टॅटिस्टिकल इन्स्टिट्यूट, द ॲसोसिएशन फॉर सिंबॉलिक लॉजिक, द ॲसोसिएशन फॉर काँप्यूटिंग मशिनरी, द इंडस्ट्रियल मॅथेमॅटिक्स सोसायटी आदी.

चडशीं नेमाळीं इटालियन, फ्रेंच, जर्मन आनी इंग्लीश ह्या भासांनी उजवाडाक येतात. हालींच्याच काळांत रशियन भाशेंतूय कांय नेमाळीं उजवाडाक येतात. संवसारांत सुमार १,२०० गणितीय नेमाळीं उजवाडाक येतात. तातूंतल्या म्हत्वाचे म्हायतीचो आपरोस आनी परीक्षम दिवपी कांय नेमाळीं आसात. फ्रांसांत ‘Bulletin Analitique’ हें अशेंच तरेचें नेमाळें १९४० सावन उजवाडाक येता. १९४० त अमेरिकन मॅथॅमॅटिकल सोसायटीन ‘Mathematical Reviews’ हें नेमाळें सुरू केलें. हें नेमाळें अमेरिकन मॅथॅमॅटिकल सोसायटी, मॅथॅमॅटिकल ॲसोसिएशन ऑफ अमेरिका, इंडियन मॅथॅमॅटिकल सोसायटी, लंडन मॅथॅमॅटिकल सोसाटी ह्या तेरा राश्ट्रीय पांवड्याच्या गणितीय संस्थांनी पुरस्कृत केलां. गणिताच्या अध्यापनाविशींय वेगवेगळ्या देशांनी कांय म्हत्वाचीं नेमाळीं उजवाडाक येतात.

तंबाकू

तंबाकू (मराठी: तंबाखू;हिंदी,गुजराती,बंगाली:तमाकू;कन्नड:होगेसोप्पू; इंग्लीश:टोबॅको; लॅटीन निकोटियाना टाबॅकम आनी निकोटियाना रस्टिका; कूळ : सोलॅनसी).

हे वनस्पतीचे मुखेल दोन प्रकार आसात. १)निकोटियाना टाबॅकम २)निकोटियाना रस्टिका.टाबॅकम ह्या प्रकारच्या तंबाकूचें रोंप एक वर्सभर जगता, १-३ मी.वाडटा. ताचीं पानां सुमार १ मी लांबायेचीं आसतात.ह्या रोंपाक लेव तांबडीं वा धवीं फुलां येतात आनी १५.२० मिमी.व्यासाचीं वाटकुळीं फळां येतात.रस्टिका प्रकारच्या तंबाकूचें रोंप ०.५ ते १.५ मी.ऊंच वाडटा.पानांची लांबाय ३० सेंमी. जाल्यार रूंदाय २० सेंमी.आसता.फुलां हळडुवीं १.२ ते १.५ सेंमी.लांब,फळ वाटकुळें ७.१६ मिमी. व्यासाचें,भितल्ल्यो बियो ०.७ ते ते १.१ मिमी.व्यासाच्यो आनी तपकिरी रंगाच्यो आसतात.तज्ञांच्या मतान तंबाकूचो उगम अमेरिकेक जाला आसूंक जाय. बाराव्या शेंकड्यांत आशिया खंडांट तंबाकूचो वापरकरताले म्हणपाचे उल्लेख सांपडटात. भारतांत तंबाकू आदल्या तेंपार सावन पिकयतात.

रामायणासारक्या पुराणीक ग्रंथांनी तंबाकूचो उल्लेख मेळटा. पूण भारतांत पुर्तुगेज लोकांनी ह्या पिकाचो व्हड प्रमाणांत प्रसार केलो. चीन,अमेरिका, इंडोनेशिया,तुर्कस्थान,बल्गेरिया, ब्राझील,रशिया, आर्जेण्टीना,थायलॅंड,फिलिपिन्स ह्या देशांनी तंबाकूची लागवड मोट्या प्रमाणांत करतात. भारतांत आंध्र प्रदेश, उत्तर प्रदेश,ओरिसा,कर्नाटक,गुजरात, महाराष्ट्र अस्तंत बंगाल,ह्या राज्यांनी तंबाकूची व्हड प्रमाणांत लागवड जाता.तयार केल्ल्या तंबाकूचे कांय प्रकार आसात ते अशे: सिगार तंबाकू, जत्ती(जाती) तंबाकू,मोतीहारी तंबाकू, हुक्का तंबाकू,विडी तंबाकू आनी खावपाचो तंबाकू. तंबाकूच्यो कितल्योशोच जाती आसात त्यो ह्यो: बोहरी(बोन्हरी), चुरीया,कवनिया(कोन्निया),देशला,पुरबी, नाकी (नोकी), काका(कक्का),घोरा, गिद्री, गोभी पचकड(पुचक्कड).

तंबाकूचे लागवडीक सरासरी २७ सॅ तापमानी गरज आसता. हें तापमान ३५ सॅ.परस चड आसल्यार पानां करपतात आनी उत्पन्नाचेर परिणामजाता. तंबाकूच्या त्या त्या प्रकाराचेर जमनीची निवड करतात. देखीक-विडी तंबाकूखातीर हलकी जमीन चलता, जाल्यार सिगार तंबाकूची लागवड करपाखातीर सुपीक जमनीची गरज आसता.

तंबाकुची लागवड बियांपसून करतात आनी हॅक्टराक ५०० ग्राम बीं पुरो जाता. सुरवातेक गांदी वाफ्याचेर रोंपयो किल्लून काडटात आनी उपरांत ५०-६० लायतात. रोंप लावंचे पयलीं जमीन नांगरून तातूंत हॅक्टराक ७० (बैल) गाड्यो शेणखत भरशितात.वेगवेगळ्या राज्यांनी तंबाकू लावपाचो काळ वेगवेगळो आसता.चडशा राज्यांनी सप्टेंबर-ऑक्टोबर ह्या तेंपार कांय राज्यांनी जानेवारी विडी तंबाकूची लाख लोक

लागवड करतात. जाल्यार म्हयन्यांत लागवड करतात. रोंप लावपाखातीर १ x १ मी.अंतराचेर १०-१५ सेंमी.खोल फोंडकुलां मारतात.लागवड २०x२० सेंमी.अंतराचेर करतात.रोंपांमदली नडणी वेळोवेळ काडची पडटा. तअहेंच,तंबाकूच्या गरज थारता. सादारणपणान हॅक्टराक २५ कि.नत्र ५० कि.स्फुरद आनी २५ कि.पलाश इतलें सारें दिवंचें पडटा.

विडी तंबाकूक तयार जावपाक सुमार १४० दीस लागतात, जाल्यार चिरूट तंबाकू ९०-१०० दिसांनी तयार जाता. तंबाकूचें उत्पन्न हें जातीचेर आदारून आसता.सरासरी हॅक्टेरी १००० ते १५०० किलो तंबाकूचें उत्पन्न मेळटा.तंबाकूचीं पानां जशीं तशीं तीं काडटात.तंबाकूचीं पानां काडटकच तांचेर वेगवेगळ्यो प्रक्रिया करून तरेकवार तंबाकू तयार करतात.तंबाकूच्या पिकाक रोग आनी किडीचो बरोच त्रास जाता.‘मर’, पानांवयले थिपके,पिठ्याचितो हे कांय म्हत्वाचे रोग तंबाकूचें लुकसाण करतात. चड करून सुकुंडो खोडकिडो ह्या दोन किडींची तंबाकूक लागण जाता.

भारतांत सात लाख लोक तंबाकूची लागवड करतात आनी पाँच लाख लोक तंबाकूचेर प्रक्रिया करपाच्या कामांत आसात.सुमार तीस तंबाकूपसून वेगवेगळे पदार्थ तयार करतात,हातूंतले २० लाख लोक विडी कामगार आसात.तंबाकूचो वापर सिगार,विडी,चिरूट,हुक्को,चिलीमहातूंत करतात. खावपाच्या पानांनीय कांय लोक तंबाकूचो वापर करतात. दाँत

मेडावर,सर पीटर ब्रायन

(जल्मः२८ फेब्रुवारी १९१५,रीओ दे जानेरो-ब्राझील मरणः२ ऑक्टोबर १९८७). ब्रिटीश जीवविज्ञानीक आनी वैजकी शास्त्रज्ञ.ताचें शिक्षण मार्लबरो कॉलेज आनी मॅग्डालीन कॉलेज (ऑक्सफर्ड,इंग्लंड)हांगा जालें. पदवी मेळयतकच सर हॉवर्ड प्लोरी हाचे विकृती विज्ञानन प्रयोगशाळेंत कांय दीस काम केल्ल्यान ताका वैजकी जीवविज्ञानांत संशोधन करपाची आवड जाली. १९३५ त ताणें मॅग्डालीन कॉलेजांत ख्रिस्तोफर वेल्श शिश्यवृती मेळयली आनी थंयच वडील प्रयोग-निदर्शक म्हूण ताची नेमणूक जाली. १९३८त ताका त्या कॉलेजचें फेलोपद मेळ्ळें. तेउपरांत तो ऑक्सफर्ड विद्यापिठांत प्राणीविज्ञनाचो व्याख्यातो (१९३८-४७), बर्मिंगहॅम विद्यापिठांत प्राणीविज्ञानाचो मॅसन प्राध्यापक (१९४७-५९),लंडन विद्यापिठाच्या युनिव्हर्सिटी कॉलेजांत प्राणीविज्ञानाचो जॉर्डेल प्राध्यापक (१९५१-६१) आनी लंडन हांगाच्या नॅशनल इन्स्टिट्यूट फॉर मेडिकल रिसर्च सेंटराच्या शस्त्रक्रियाविज्ञानाच्या विभागाचो मुखएल जालो. रॉयल इन्स्टिट्यूशनांत प्रायोगिक वैजकीचो प्राध्यापक म्हणूनय ताणों काम केलें. सुरवेक ताणें उतकसंवर्धनांतल्या वृध्दी नियंत्रक घटकांविशीं संशोधन केलें, पूण दुसऱ्या म्हाझूज काळांत ताचें लक्ष वैजकी जीवविज्ञानाकडे गेलें .जायबंदी जाल्ल्यो तंत्रिका पक्क्यो एकठांय हाडपाखातीर आनी तंत्रिक प्रतीरोपण ताचे योग्य सुवातेर धरून दवरपाखातीर जैव आसंजक (दसोवपी पदार्थ) म्हूण उपेगी पडपी फायब्रिनोजेन ह्या रगत साखळावपी प्रथिनाचो संहत(Concentrated) विद्राव ताणें तयार केलो. झुजांत मरण आयिल्ल्या कितल्याशाच व्यकतींच्या लासून तयार जाल्ल्या जखमांक लागून वैजकी संशोधन परिशदेचे विनंतीनयल्यान मेडाव हाणें भजिल्ले व्यक्तीचेर दुसऱ्या व्यक्तीच्या कातीच्या केल्ल्या प्रतीरोपणाचो शरिरांत स्वीकार न जावपाच्या कारणांचो अभ्यास करपाक सुरवात केली. ताका अशें दिसून आयलें. दर एका मनशांत स्वताचें प्रतीरक्षा तंत्र विकसित जाता आनी प्रतीरोपण तिगोवपाचो काळ कात दिवपी मनीस आनी घेवपी मनीस हांच्यांत कितलें लागींचें नातें आसा, हाचेर आदारून आसता. एकयुग्मजीय वा एकसम जुवाळ्यांतूच न्हय, तर दोट्टीयुग्मजीय आनी भ्रातीय जुंवळ्यांतूय परस्परांमदलें प्रतीरोपण यशस्वी जाता,अशें मेडावर हाका दिसून आयलें.बर्नेट हाणें अशें सुचयलें,गर्भधारणेच्या वेळार प्रतीरक्षात्मक तंत्र विकसित जायना,तर तें क्रमाक्रमान उपार्जित वा संपादित करतात.ताका लागून एकाद्रया जनावराच्या भ्रूणांत भावी दात्याचें एकाद्रें ऊतक अंतःक्षेपित (inject) केलें, तर तें जनावर त्या दात्याच्या खंयच्याय प्रतीरोपणाक सहिष्णू जावपाक जाय. मेडावर हाणें ह्या गृहितकाची चांचणी घेवपाखातीर हुंदरांच्या भ्रुणांत हेर हुंदरांच्या ऊतकांचें अंतःक्षेपण केलें आनी ताचेवयल्यान ह्या बाह्या ऊतकाक प्रतीकार करपी प्रतिपिंडां निर्माण करपाची तांक भ्रुणांत नासता, पूण त्या ऊतकाविशीं प्रतीरक्षात्मक सहिष्णूता प्राप्त जाता, हें पारखून पळयलें. अशा हुंदरांत दात्या हुंदराचे कातीचें प्रतीरोपण यशस्वी जाता, अशें ताका दिसून आयलें. हाचेवयल्यान कृत्रिम रितीन उपर्जित प्रतीरक्षात्मक सहिष्णूता उत्पन्न करूं येता, अशें ताणें सिध्द केलें. उपार्जित प्रतीरक्षात्मक सहिष्णूतेच्या सोदाखातीर मेडावर हाका सर फ्रँक मॅकफार्लेन बर्नेट हाच्या वांगडा १९६० वर्साचो शरीरक्रियाविज्ञान आनी वैजकी विशयाखातीर आशिल्लो नोबॅल पुरस्कार फाव जालो.ताका आनीकूय कितलेशेच भोवमान फाव जाल्यात . ताणें बरयल्लीं कांय पुस्तकां अशीः The Uniqueness of the individual(१९५९),The future of Man (१९६०) ,A hope of progress (१९७२),Advice to a young Scientist (१९७९),The Limits of Science (१९८४).

लजेझाड

लजेझाड (मराठी : लाजाळू, लाजरी, संकोजी; हिंदी : लाजवती; लज्जावंती; गुजराती: लजमणी, शिशामणी; कन्नड: नाचिके गिड; संस्कृत: लज्जिका, लज्जालु; इंग्लीश: सॅन्सिटिव्ह प्लांट; लॅटीन : मिमोजा पुदिका; कूळ; लेग्युमिनोजी). फुलझाडांतलें पातळत वाडपी, कांटेरी आनी केसाळ अशें ल्हान झोंप. हाचें मूळ स्थान ब्राझील हें आसून ताचो प्रसार अमेरिकेंत आनी भारतांत सादारणपणान उश्ण आनी दमट हवामानांत चड करून दर्यादेगेर जाल्लो आसा. ताच्या मिमोजा हें प्रजातींत वटट 450 जाती आसून तातुंतल्यो भारतांत फकत आठ जाती मेळटात.

हें झोंप सुमार 50 – 90 सेंमी. ऊंच आसून ताका जायत्यो कांटेरी आनी केंसाळ खांदयो आसतात. पानां संयुक्त आनी स्पर्शग्राही आसतात. पानाक कसलोय स्पर्श जालो तर पानांचीं दलां कवळटात. तेन्ना पानाच्यो कडो एकमेकांक तेंकता आशिल्लयान तीं आपलें तोंड लजेन धापतात असो भास जाता. ताचेवयल्यान ह्या झाडाक लजेझाड हें नांव पडलां. एका देंठार दोन तें चार दलां आसतात आनी दर एक दल हें संयुक्त आनी पिसावरी आसता. सप्टेंबर – ऑक्टोबरांत तांबसार वाटकुळीं, बटनावरी 6 – 8 मिमी. व्यासाचीं, फुलां पानांचें खांचींत येतात. सांगो गाड तपकिरी, चेपट्यो, सुमार 1.3-2 सेंमी. X 3.4 मिमी. ल्हान आनी केंसाळ आसतात. 3 – 5 बियो दोनूय वटांनी फुगीर आसतात. फुलांची संरचना आनी हेर सामान्य शारिरीक लक्षणां लेग्युमिनोजी कुळांत आनी मिमोनॉयडी उपकुळांत वर्णन केल्लेवरी आसतात.

हें झाड थंड आनी कोडू आसून शारिरांतलें पित्त आनी कफ ह्या विकारांचेर गुणकारी थारता. भारतीय वैजकी ग्रंथांत हाच्या गूणधर्माची चिकित्सा केल्ली आसा, बिकाचेर पानाचें चूर्ण दुदावांगडां दितात. मुळांचो काडो मुतखडो आनी हेर मुताविकारांचेर दितात. भुरग्यांच्या मोडण्याचेर ह्या झाडाचो उपेग मॅलॅगॅसींत करतात. ब्राझीलांत मुळांचो वापर गंडमाळेचेर आनी वांतिकारक म्हणून करतात. गोरवां हाचीं पानां खातात. फिजींत ताची चरपाखातीर कुरणां तयार केल्यांत. तांकां लागून गोरवांचें मास आनी दूद वाडटा असो अणभव आसा. ही वनस्पत तणावरी त्रासदायक थारिल्ल्यान तिचो नाश करपाखातीर एमसीपीए हें तणनाशक दर हॅक्टेरी 0.8 – 1.2 किग्रॅ. वापरतात. हाच्या बियांनी श्र्लेश्मल द्रव्य आनी पाचवेंसार हळदुवें तेल आसता. ताचो उपेग लेप दिवपाच्या पदार्थाखातीर जावंक शकता.

हें वनस्पतीच्या पानांक हात लायल्यार दलां आनी दलकां एकामेकांचेर पडून धांपतात आनी निमाणें सगळींच पानां सकयल लांबतात. हाचें कारण म्हळ्यार दलकाच्या फुगीर तळभागांत पातळ थर आशिल्ल्या पेशींतल्या उदकाचो अंश उणो जाता आनी तेखातीर ह्यो पेशी लुळ्यो पडून दलकां धांपतात आनी पानां सकयल बागवतात. स्पर्शाचो परिणाम जसो जसो जाता उणो जाता तशेंतशें तें पाना आशिल्लें तशें जाता. खर उजवाडांत वा काळखांत अशीच प्रतिक्रिया घडटा. हें हालचालीचो खाशेलो प्रायोगिक अभ्यास सर जगदीशचमंद्र बोस हाणें केल्लो. वनस्पती उण्या अदीक प्रमाणांत संवेदनक्षम आसतात आनी प्राण्यांवरी त्यो प्रतिसाद दितात अशें सिध्द केल्लें.

व्हेनेझुएला

Hea vixoiavoir Romi Konknnint boroil'lem pan vach: Venezuela

व्हेनेझुएला, दक्षिण अमेरिकतलो देश आसा. ताची राजधानी कराकस नगर आसा। व्हॅनेझुएला दक्षिण अमेरिका खंडांतलो एक देश. खंडाच्या उत्तर पोंतार आशिल्ल्या देशाचो आवांठ ९१२,०५० चौ.किमी.आसून चडांत चड उत्तर दक्षिण लांबाय १,२७१ किमी.जाल्यार, रुंदाय उदेंत-अस्तंत १,४८९ किमी.देशाचे उत्तरेक कॅरिबीयन दर्या, उदेंतेक गियाना देश,दक्षिणेक ब्राझील,जाल्यार नैऋत्येक आनी अस्तंतेक कोलंबिया देश आसा. देशाची लोकसंख्या २०,२०३,०००(१९९१). स्पॅनीश ही देशाची राश्ट्रभास,जाल्यार काराकस हें राजपाटण.

व्हॉलीबॉल

व्हॉलीबॉल जाळवेल्यान हातानी बॉल मारून खेळपाचो एक विश्वप्रसिद्द खेळ. इनडोर आनी आउटडोर व्हॉलीबॉल अशें ह्या खेळाचें दोन प्रकार आसात. इंडोर हो लाकडी वा सिन्थेटीक लादयेर (इण्ततज्ञ), इमारती भितरल्या खेळांगणांत खएळपाचो खेळ. हातूंत दर एका संघांत 6 खेळगडे आसतात. आउटडोर हो भायर रेंव वा तणाच्या खेळांगणांत खेळपाचो खेळ. संवसारांत हो 'टू मॅन व्हॉलीबॉल' म्हूण प्रसिद्द आसा. हातूंत दर एका पंगडान मुखेलपणान दोन आनी कांय वेळा तीन, चार वा स खेळगडे आसतात. दोनूय प्रकारच्या व्हॉलीबॉल खेळाखातीर नेम सारकेच आसता. भारतांत आउटडोर हो प्रकार चड करून स खेलगडे घेवन खेळटात.विलीयम जी मोरगन ह्या अमेरिकन शारिरीक शिक्षकान ह्या खेळाची कल्पना 1895त मुखार हाडली. 1811त सुरू जाल्ल्या बास्केटबडल खेलांतल्यानूच ताका व्हॉलीबॉल हो नवो खेळ सुरू करपाक प्रेरणा मेळ्ळी अशें ताणें सांगले. 1918त ह्या खेळांतल्यान दर एक पंगडाची संख्या 'स' अशी थारायली.

व्हॉलीबॉल खेळाची पयली अतरराट्रिय सर्त 1918त फिलिपिन्सच्या मानिला शारांत जाली. 'इंटरनेश्नल व्हॉलीबॉल फॅडरेशन' ची स्थापणूक 1047त जावन ते संस्थेन पयली जागतीक सर्त 1949 घडोवन हाडली. जाल्या ऑलेम्पीक खेळांत व्हॉलाबॉलाचो 1964त प्रवेश केलो. सद्या फ्रेड्रेशनाचे 175 वयर देश वांगडी आसून, ही संस्था दर वर्सा व्हॉलीबॉल सर्त आयोजीत करता. सद्या हो खेळ आशिया आनी युरोपांत चड लोकप्रिय आसा.

हेर भासांनी

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.