Chípere

Chípere (Gyresiañe'ẽme Κύπρος, Kýpros; ha tuykiañe'ẽ: Kıbrıs), ha'ehína peteĩ tetã hekosãsova Európa pegua, oĩva peteĩ ypa'ũ para Yvy mbytépe. Itavusu ha'e táva Nikósia.

Chípere ypa'ũ oĩ para Yvy mbytépe, 113 km ñemby gotyo Tuykia pegua, 120 km kuarahyreike gotyo Siria pegua, ha 150 km kuarahysẽ gotyo Gyresia ijypa'ũ herava Kastellorizo pegua.

Chípere ha'e ypa'ũ tuichave mbohapyha oĩva Para Yvy mbytépe, Sisilia ha Seyndeña rire. Chípere ipukukue ha'e 160 Km.

Chípere omboja'ova 6 tetã'i:[5] Nicosia, Famagusta, Kyrenia, Larnaca, Limassol and Paphos.

Tetã'i ra'anga Chípere pegua Tetã'i Gyresiañe'ẽ hera Tuykiañe'ẽ hera
PaphosNicosiaLimassolLarnacaKyreniaFamagustaAkrotiriDhekeliaCyprus districts not named.svg
Famagusta    Αμμόχωστος (Ammochostos)    Gazimağusa/Mağusa   
Kyrenia Κερύvεια (Keryneia) Girne
Larnaca Λάρνακα (Larnaka) Larnaka/İskele
Limassol Λεμεσός (Lemesos) Limasol/Leymosun
Nicosia Λευκωσία (Lefkosia) Lefkoşa
Paphos Πάφος (Pafos) Baf/Gazibaf
Chípere
Flag of Cyprus

Poyvi
Tetã Momorãhéi: Ύμνος εις την Ελευθερίαν
Imnos eis tin Eleftherían
(griego: 'Sãso Purahéi')1
EU-Cyprus
Tavusu Nikosia
Nicosia city fl n7160.gif
Táva tuichavéva Nikosia 30px|link=|border|right
Ñe'ẽnguéra Gyresiañe'ẽ ha tuykiañe'ẽ[1]
Tetãygua réra chipriota,[2] grecochipriota,5 turcochipriota,6 anglochipriota7
Tekuái reko Mburuvicharape
Tendota
Presidente de la Cámara de Representantes
Nikos Anastasiadis2
Yiannakis Omirou
Tetã Amandaje Cámara de Representantes de Chipre
Sãso
 • Acuerdos

 • Proclamada
Tavetã Joaju pegua
19 jasykõi, 1959
11 jasykõi, 1960
16 jasypoapy, 19603
Yvy apekue Ñemoĩha 169.º
 • Opaite 9 2504 km²
 • Y (%) No destacable
Tembe'y Acrotiri ha Dhekelia (152 km) ha Tetã Tuykia Yvate Chípere pegua
Y rembe'y 648 km
Yvyty yvatevéva Monte Olimpo
Ava hetakue Ñemoĩha 155.º
 • Hetakue 1 116 564 (2 011) [3] hab.
 • Typy'ũ 120,70 hab./km²*
PIB (PPA) Ñemoĩha 107.º
 • Opaite (2008) US$ 21 385 mill.
 • Per cápita US$ 29 830
PIB (nominal) Ñemoĩha 88.º
 • Opaite (2007) US$ 21 303 mill.
 • Per cápita US$ 38 478 (2007)
IDH (2012) Crecimiento 0.848[4] (31.º) – Tuichave
Viru Euro (€, EUR)
Ára EET (UTC + 2)
 • Arahakúpe EEST (UTC + 3)
ISO Jehero 196 / CYP / CY
Tetã renda tee Ñandutíme .cy
Tetã pumbyry papapy +3579
Tetã puhoe papapy C4A-C4Z, 5BA-5BZ, P3A-P3Z, H2A-H2Z
Tetã aviõ papapy 5B
Mba'yrumýi papapy tee CY
COI Jehero CYP
Opaite Tetã Yvýgui

Mandu'apy

  1. «Constitution of the Republic of Cyprus (Appendix D, Part 01, Article 3)» (en inglés). Gobierno de Chipre.

    The official languages of the Republic are Greek and Turkish

  2. Tembiecharã:Cita DRAE
  3. Banco Mundial
  4. PNUD (14 de marzo de 2013). hdr.undp.org (ed.): «"Informe sobre Desarrollo Humano 2013"» (en español) (html). Ojehechákuri árape: 30/03/13.
  5. http://europa.eu/abc/maps/members/cyprus_en.htm

Joaju

Európa

Alemáña | Andorra | Aservaijã | Aymeña | Áuteria | Aváña | Avekásia | Chekia‎ | Chípere | Elovakia | Elovéña | Epáña | Etóña | Georgia | Gyresia | Hĩlándia‎ | Hungyria | Hyãsia‎ | Ilánda | Itália‎ | Iylanda | Kosovo | Kyoasia | Letóña | Liechytenteĩ‎ | Lituaña‎ | Luxemburgo | Yvate Masendoña | Melíta | Mónako‎ | Montenégyro‎ | Moyndávia‎ | Noruega | Ndinamáka | Polóña‎ | Poytuga‎ | Rrumáña‎ | Rrúsia‎ | San Marino | Sévia | Suésia | Suísa | Táva Vatikáno | Tavetã Joaju | Tetãnguéra Yvýi | Tuykia | Ukyáña | Véyhika | Vielorrúsia | Vónia ha Hesegovína | Vugária

Alemáña

Tetã Joaty Alemaña (Alemañañe'ẽ: Bundesrepublik Deutschland) ha'e peteĩ tetã joaty oĩ Europape. Ijerére ojejuhu yvate gotyo Ndinamayka, kuarahyresẽ gotyo Poloña ha Chekia, ñemby gotyo Auteria ha Suisa, ha kuarahyreike gotyo Hyãsia, Luxemburgo, Mbéyhika ha Tetã Guýpe. Alemaña pukukue ha'e 357.021 km ² ha oguerekove 82.604.000 avakuéra. Berlin ha'e tavusu.

Andorra

Tetã Andorra (Kataluñañe'ẽme: Principat d'Andorra) ha'e peteĩ tetã michĩ oĩ Kuarahyreike Europa, ipukukue ha'e año 468 km2. Oĩ apytépe Hyãsia ha Epaña. Oguereko 78115 ava. Itavaguasu herava Tuja Andorra. Andorra ha'e añoite tetã oñe'ẽ (mburuvicharupi) kataluñañe'ẽ. Oñe'ẽ avei (ndomburuvicharupi) Karaiñe'ẽ, Hyãsiañe'ẽ ha Poytugañe'ẽ. Andorra viru ha'e Euro.

Aservaijã

Tetã Aservaijã (avei Aseyvaijã) ha'e peteĩ tetã oĩ Europa ha Asiape. Ijykére oĩ yvate gotyo Rrusia, kuarahyresẽ gotyo Para Kaspio, kuarahyreike gotyo Armenia, ñemby gotyo Irán ha yvatekuarahyresẽ gotyo Georgia. Itavusu ha ituicha táva ha'e Mbaku táva. Aservaijã oguerekove 9.164.600 (2011) ha ipukukue ha'e 86 600 km².

Aymeña

Tetã Armenia (térã Aymenia ha Aymeña) (aymeniañe'ẽme: Հայաստան, Hayastan, Հայք Hayq), ha'e peteĩ tetã oĩ Europa ha Asia, itavusu ha'e Erevã ha oguereko 3.215.800 tavayguakuéra. Ijykére oĩ yvate gotyo Georgia, kuarahyresẽ gotyo Aservaijã, kuarahyreike gotyo Tuykia ha ñemby gotyo Irán ha Aservaijã avei. Ipukukue ha'e 29.800 km² ha oñe'ẽ armeniañe'ẽ.

Elovéña

Oĩ ko Eloveña Europape tetã.

Ñe'ẽ: eloveñañe'ẽ.

Itavaguasu ha'ehína: Lluvlliana

Tavayguakuéra: 2.010.347 ava.

Gyresia

Oĩ ko Gyresia Europape tetã.

Ñe'ẽ: gyresiañe'ẽ.

Itavaguasu ha'ehína: Atena

Tavayguakuéra: 10.688.058 ava.

Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga Gyresia reheguaCommons.

Hungyria

Oĩ ko Hungyria Europape tetã.

Ñe'ẽ: hungyriañe'ẽ. RCh

Itavaguasu ha'ehína: Budapest

Tavayguakuéra: 9.981.334 ava.

Iylanda

Oĩ ko Iylanda Europape tetã.

Ñe'ẽ: iylandañe'ẽ.

Itavaguasu ha'ehína: Reykyavik

Tavayguakuéra: 348.580 ava (2017).

Kyoasia

Oĩ ko Kyoasia Europape tetã.

Ñe'ẽ: kyoasiañe'ẽ.

Itavaguasu ha'ehína: Sagyev

Tavayguakuéra: 4.494.749 ava.

Letóña

Oĩ ko Letoña Europape tetã.

Ñe'ẽ: letoñañe'ẽ.

Itavaguasu ha'ehína: Rríga

Tavayguakuéra: 2.008.700 ava. (2013)

Lituáña

Oĩ ko Lituaña Europape tetã.

Ñe'ẽ: lituañañe'ẽ.

Itavaguasu ha'ehína: Vilñus

Melíta

Oĩ ko Malta Europape tetã.

Ñe'ẽ: maltaguañe'ẽ.

Itavaguasu ha'ehína: Valeta

Tavayguakuéra: 400.214 ava.

Sévia

Oĩ ko Sevia Europape tetã.

Ñe'ẽ: seviañe'ẽ.

Itavaguasu ha'ehína: Belyrat

Tavayguakuéra: 9.396.411 ava.

Táva Vatikáno

Oĩ ko Táva Vatikano Europape tetã. Oime táva Roma mbytépe kuarahy reikévo. Imichĩvéva oreko tetã Yvygua.

Ñe'ẽ: latinañe'ẽ.

Itavaguasu ha'ehína: -

Tavayguakuéra: 821 ava.

Ukyáña

Oĩ ko Ukyaña Europape tetã.

Ñe'ẽ: ukyañañe'ẽ.

Itavaguasu ha'ehína: Ki'ev

Tavayguakuéra: 46.710.816 ava.

Vugária

Oĩ ko Vugaria Europape tetã.

Ñe'ẽ: vugariañe'ẽ.

Itavaguasu ha'ehína: Sopia

Tavayguakuéra: 7.385.367 ava.

Véyhika

Tetã Véyhika (neerlandiañe'ẽme: 'Koninkrijk België', hyãsiañe'ẽme: 'Royaume de Belgique' ha alemañañe'ẽme: 'Königreich Belgien') ha'e peteĩ tetã oĩ Europape. Ko tetã oguereko ipukukue 30.528 km² ha oguerekonunga 11.071.500 távayguakuéra (Ñemoĩha 72º). Véyhika oñe'ẽ neerlandiañe'ẽ, hyãsiañe'ẽ ha alemañañe'ẽ. Itavusu ha ituichave táva ha'e Burusela, ha iviru ha'e Euro.

Yvate Masendoña

Oĩ ko Yvate Masendoña) Europape tetã.

Ñe'ẽ: masendoñañe'ẽ.

Itavaguasu ha'ehína: Syopje

Tavayguakuéra: 2.050.554 ava.

Áuteria

Tetã Áuteria (alemañañe'ẽme: Österreich) ha'e peteĩ tetã oĩ Europape, itavusu ha'e Viéna. Ijerére ojejuhu yvate gotyo Chekia ha Alemaña; kuarahyresẽ gotyo Liechytenteĩ ha Suísa; ñemby gotyo Eloveña ha Itália;ha kuarahyreike gotyo Elovakia ha Hungyria. Áuteria oguereko 8.334.325 avakuéra (2008) ha ipukukue ha 83.871 km². Oñe'ẽ Alemañañe'ẽ.

Ambue ñe'ẽ

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.