Xoán Vidal Martínez

Xoán Vidal Martínez, nado en Salcedo (Pontevedra) o 29 de marzo de 1904 e finado na mesma vila o 19 de xuño de 1994, foi un mestre e poeta galego.

Xoán Vidal Martínez
Juan Vidal Martínez
Nacemento29 de marzo de 1904
 Salcedo
Falecemento19 de xuño de 1994
 Pontevedra
SoterradoCemiterio de Santo Amaro de Pontevedra
NacionalidadeEspaña
Ocupaciónpolítico e poeta
FillosAurora Vidal Caramés
IrmánsAurora Vidal Martínez

Vida

Estudou maxisterio e fíxose mestre traballando a prol do ensino en galego con Antón Iglesias Vilarelle. Colaborou en La Raza. Foi cofundador xunto con Castelao e outros persoeiros do Partido Galeguista de Pontevedra, do que chegou a ser presidente. Despois o partido integrouse no Partido Galeguista.

Tralo Alzamento Nacional foi represaliado. Abandonou a poesía para dedicarse ao seu traballo como mestre. En 1946 asentouse coa súa dona en Ares e foi mestre da Alianza Aresana (1946-1969). En 1969 marchou ás Illas Canarias exercendo o maxisterio no Colexio Ramón y Cajal de Santa Cruz de Tenerife, no que se xubilou aos 65 anos de idade.

Era irmán da tamén poeta Aurora Vidal Martínez. Tivo tres fillos e cinco fillas, entre elas as tamén escritoras Aurora e Clementina Vidal Caramés[1].

Obra

Publicou poemas en Vida Gallega. Xunto a Modesto Bará Álvarez fundou a revista Hebe. Amais, tamén fundou a revista literaria de corte nacionalista Alborada e a revista Cristal (1932-33) xunto a Xosé María Álvarez Blázquez.

Como poeta pertenceu á xeración do 25 xunto a Luís Amado Carballo e Álvarez Blázquez. Publicou catro obras:

  • Mágoas, 1921.
  • Alcor, 1927.
  • Los senderos inútiles, 1956.
  • Voz y memoria (Antología poética), 1986.

Galería de imaxes

Voda de Xoán Vidal Martínez con Aurora Caramés Monteagudo, Salcedo 1933

Voda de Xoán Vidal Martínez con Aurora Caramés Monteagudo, Salcedo, 1933.

Placa Vidal Martínez

Placa na casa familiar, na rúa dos Soportais de Pontevedra.

Lápida santo Amaro Pontevedra - 16

Poema seu xunto ao seu panteón no cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra.

Notas

  1. Xoán Vidal, na web Xenealoxía.

Véxase tamén

Bibliografía

Ligazóns externas

  • Ficha en www.poesiagalega.org
19 de xuño

O 19 de xuño é o 170º día do ano do calendario gregoriano e o 171º nos anos bisestos. Quedan 195 días para finalizar o ano.

29 de marzo

O 29 de marzo é o 88º día do ano do calendario gregoriano e o 89º nos anos bisestos. Quedan 277 días para finalizar o ano.

Alborada (Pontevedra)

Alborada. Publicación literaria foi unha revista editada en Pontevedra en 1922, integramente en lingua galega, mesmo a publicidade.

Ana Acuña

Ana Acuña Trabazo, nada en Marín o 22 de febreiro de 1971, é unha profesora e investigadora galega.

Aurora Vidal Caramés

María Dolores Aurora Vidal Caramés, nada en Pontevedra o 23 de marzo de 1934, é unha mestra e escritora galega.

Aurora Vidal Martínez

Non confundir con Aurora Martínez Vidal (Ourense 1944), adestradora.Aurora Vidal Martínez, nada en Pontevedra o 28 de agosto de 1910 e finada na mesma cidade o 10 de maio de 2005, foi unha mestra e escritora galega.

Cristal (revista)

Cristal foi unha revista literaria editada en Pontevedra entre 1932 e 1933.

Evaristo Mosquera Martínez

Evaristo Antonio Mosquera Martínez, nado en Pontevedra en 1909 e finado en Madrid en febreiro de 1996, foi un mestre e político galego.

Hebe (revista)

Hebe foi unha revista editada en Pontevedra entre 1920 e 1921.

Hilozoísmo

O hilozoísmo ou imaxinismo foi un movemento poético propio da vangarda galega inspirado na poesía popular, cuxo pai foi Luís Amado Carballo. A súa innovación consistiu en vestir a tradición de novas imaxes e ritmos, é dicir, de incorporala ás vangardas. Nos poemas hilozoístas préstaselle unha grande atención á natureza, a cal aparecece en constante movemento, grazas moitas veces ao uso de imaxes autónomas.

Historia da literatura galega contemporánea

Historia da literatura galega contemporánea é unha obra de Ricardo Carballo Calero publicada pola Editorial Galaxia en 1963. En 1975 fíxose unha 2ª edición ampliada:

Foi reeditada en 1981 e 2001 .

La Raza (Pontevedra)

La Raza foi un periódico editado en Pontevedra entre 1917 e 1920.

Luís Amado Carballo

Luís Gustavo Amado Carballo, nado en Pontevedra o 2 de maio de 1901. e finado na mesma cidade o 3 de setembro de 1927, foi un escritor galego en lingua galega, cofundador da revista Alborada e pai do hilozoísmo ou animismo. Moi relixioso, interesado pola teosofía, militou como galeguista e pertenceu ás Irmandades da Fala. Foi, xunto con Manuel Antonio, un dos poetas máis destacados do seu tempo, pertencentes ambos a xeración de 1922 (ou de 1925). Morreu prematuramente por causa dunha tuberculose. No ano 1982 dedicóuselle o Día das Letras Galegas.

Partido Galeguista de Pontevedra

O Partido Galeguista de Pontevedra foi un partido galego constituído o 1 de xuño de 1931 na cidade de Pontevedra.

Xosé María Álvarez Blázquez

Xosé María Álvarez Blázquez, nado en Tui o 5 de febreiro de 1915 e finado en Vigo o 2 de marzo de 1985, foi un escritor galego de poesía, narrativa e ensaio, arqueólogo, investigador e editor galeguista. Foi cronista oficial da cidade de Vigo desde 1976. É unha das figuras máis laboriosas da cultura galega, cunha grande actividade que vai dende a literatura (novela, poesía, teatro) ata a investigación como arqueólogo e a súa tarefa como editor e galeguista. Pertence a unha saga de escritores que ten os seus antecedentes no seu avó Emilio Álvarez Giménez, seguiu co seu tío Xerardo Álvarez Limeses e compartiu co seu irmán Emilio. É un dos representantes da poesía neotrobadoresca, vangarda poética xurdida ao redor de 1930 debida á difusión en Galiza da lírica medieval galego-portuguesa. En 2008 dedicóuselle o Día das Letras Galegas.

Xoán (nome)

Xoán, ou a variante Xan, (feminino Xoana) é un nome de pía masculino en galego. Vén do hebraico יוחנן (Yôḥānnān), que quere dicir 'O fidel a Deus'. Do hebraico orixinario pasou a outras linguas. Ιωάννης (Ioannis) é a versión de Yôḥānnān que pasou ao grego. De aí evoluíu até chegar ao galego-portugués: Iohanne > Johan e de aí ao galego moderno Xoham > Xoán, de feminino: Xoana. Xan era un diminutivo común en Galiza hai pouco tempo como demostra a toponimia e a lingua oral: ser un Xan, Xan de Outeiro.

O patronímico de Xoán ou Iohan deu en Galiza Iohannis: 1177:Pedro Iohannis, usado como xenitivo, formaranse despois varios resultados diferentes: Anes (1262: Pedre Anes; 1454: Maria Anes,) Eans, Eanes, Enes, Ennes, Ianes, Yanes (1385: Afonso Yanes Traveso; 1273: Eldora Yanes, que en 1276 aparece como Eldora Eanes; 1275: Laurenço Ianes d'Ourense; 1396: Eynes Ianes), Oanes (1082: Tota Joanis; 1272: Migael Joanes; 1279: Gonzaluo Oanes).

Hoxe é común o castelanizado: Yáñez ('fillo de Xoán o Iohan'). En inglés é Johnson ('fillo de John') e Evanson ou Evans ('fillo de Ewan').

Un nome equivalente a Xoán é Iván, que vén da versión rusa do nome, e que transliterado conserva maior semellanza coa grafía antiga.

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.