Xermana de Foix

Xermana de Foix, nada en Foix, Francia, no 1488 e finada en Liria, Valencia, 15 de outubro de 1536, foi esposa de Fernando II de Aragón,  raíña consorte de Aragón (1505–1516) e vicerraíña de Valencia (1523–1536). Era filla de Xoán de Foix (conde de Etampes e vizconde de Narbona) e de María de Orleáns, irmá de Luís XII de Francia.

Xermana de Foix
Raíña consorte de Aragón
e Raíña consorte de Navarra
Germaine de Foix1

Reinado15051516
Outros títulosVicerraíña de Valencia
(15231538)
Nacemento1488
Foix, Condado de Foix, unido dinásticamente ó
Bandera Navarra.svg Reino de Navarra
Falecemento15 de outubro de 1536
(48 anos)
Liria, España
PredecesorIsabel I de Castela
SucesorIsabel de Portugal
Consorte
  • DescendenciaIsabel de Castela
    Casa realFoix
    ProxenitoresXoán de Foix
    María de Orleáns

    Escudo de Xermana de Foix

    Matrimonio

    O 19 de outubro de 1505, aos 18 anos de idade, casou por poderes con Fernando II de Aragón, de 53 anos, viúvo de Isabel a Católica desde facía case un ano, a través do II Tratado de Blois, celebrándose as velacións de devandito matrimonio na localidade palentina de Dueñas o 18 de marzo de 1506 no palacio dos condes de Buendía, propiedade do seu primo Xoán de Acuña, III conde de Buendía.

    A voda celebrouse en cumprimento dos acordos de paz asinados entre Luís XII de Francia e Fernando o Católico no Tratado de Blois. Nos pactos, o rei de Francia cedeu á súa sobriña os dereitos dinásticos do Reino de Nápoles e concedeulle o título de rei de Xerusalén, dereitos que retornarían a Francia no caso de que o matrimonio non tivese descendencia. A cambio do cal o Rei Católico comprometeuse a nomear herdeiro ao posible fillo do matrimonio. O matrimonio levantou as iras dos nobres de Castela, xa que o viron como unha manobra de Fernando o Católico para impedir que Filipe o Fermoso e Xoana herdasen a Coroa de Aragón.

    O 3 de maio de 1509 nace en Valladolid o único fillo da parella, Xoán de Aragón e Foix, o que supuña a separación dos reinos de Castela e Aragón, pero morreu ás poucas horas de nacer.

    O 23 de xaneiro de 1516 morre o seu esposo, Fernando o Católico, tras dous anos con problemas de saúde, por tomar, segundo dicíase, unhas herbas coa esperanza de lograr sucesión de Xermana. Fernando deixou en testamento a Xermana unhas rendas anuais de máis de 50.000 floríns, un usufruto de viuvez que quedaría anulado en caso de contraer matrimonio. Na última carta ao seu neto Carlos, Fernando o Católico encoméndalle que non abandone á súa viúva, «pois non queda, despois de Deus, outro remedio senón só vos...» e encarécelle que lle sexan satisfeitas as rendas que lle foron asignadas. Ao enviuvar, Xermana trasládase a Castela.

    Á súa chegada a España en 1517, Carlos I, con 17 anos, coñeceu a súa avoastra, Xermana de Foix, de 29 anos, unha muller discreta e afectuosa que aínda non padecía os problemas de obesidade que tivo máis tarde. Na primeira entrevista mantida coa viúva en Valladolid mostrouse moi afable con ela e comezou a organizar torneos e banquetes na súa honra. Pronto xurdiu entre os dous unha apaixonada relación amorosa , segundo Fernández Álvarez, da que naceu unha filla, Isabel, e aínda que nunca foi recoñecida oficialmente, Xermana de Foix refírese a ela no seu testamento como a «infanta Isabel» —título que non lle podía corresponder— e ao seu pai como «o emperador». A nena residiu e foi educada na Corte de Castela.

    En 1519 Xermana de Foix, acompaña a Carlos I de España e á irmá deste, Leonor, a Zaragoza e Barcelona para celebrar Cortes e ser xurado como rei. Alí decidiuse, para lavar a imaxe do futuro emperador ante a opinión pública, o casamento de Xermana de Foix con Xoán de Brandenburgo-Ansbach, do séquito persoal de Carlos I, pondo así fin aos amores co seu avoastra. Carlos I nomeouna vicerraíña e lugartenente xeral de Valencia e ao marqués de Brandeburgo, capitán xeral do reino.

    Pero Xermana quedou pronto viúva e o emperador ordenou un novo matrimonio con Fernando de Aragón, duque de Calabria. Carlos I nomeou ao matrimonio vicerreis e lugartenentes xerais de Valencia, desde onde exerceron un goberno autoritario e represor. Houberon de facer fronte ao bandolerismo e as loitas internas, á pirataría exercida desde o norte de África, ao endebedamento dos nobres e á rebelión dos mouriscos. Durante o seu mandato impulsou unha feroz persecución contra os axermanados, cuxos bens foron confiscados, e emprendeu un proceso de refeudalización. Contou coa axuda dos nobres para esta causa, que loitaban contra o envío dun memorial con reivindicacións antinobiliarias por parte da chamada Xunta do Trece.

    Morte

    Xermana de Foix morreu en Liria, aos 48 anos de idade. O testamento fíxoo conxuntamente co seu esposo, e nel deixábanse os bens uno a outro en vida, pero á morte de ambos debían pasar á Orde dos Xerónimos. Para cumprir a vontade da súa viúva, o duque de Calabria promoveu a construción do mosteiro de San Miguel dos Reyes, en Valencia, cuxas obras comezaron en 1548 e prolongáronse durante os séculos XVII e XVIII.

    Nunha masía do termo municipal de Liria, denominada «o Espinar», e que foi propiedade dos xerónimos, consérvase a reprodución exacta da lápida orixinal que recolle o falecemento e o traslado dos restos mortais de Xermana de Foix, nela reza:

    Notas

    1. En este histórico monasterio a la sazón de los monjes Jerónimos falleció 15 de octubre de 1536 siendo Reina Gobernadora de Valencia Germana de Foix esposa que fue del rey D. Fernando el Católico Marquesa de Brandemburgo y Duquesa de Calabria. Cien clérigos con antorchas acompañaron sus restos mortales hasta Valencia, donde reposan en el Monasterio de S. Miguel de los Reyes. In memoria scripsit (Crónica do Reino de Valencia) (Viciana)

    Véxase tamén

    Bibliografía

    • De la Fuente, Mercedes (2009). Valencianas célebres y no tanto. (S. XIII-XXI). Valencia: Generalitat Valenciana-Conselleria de Benestar Social, pp. 59– 64.
    • Segura Graíño, Cristina (2009). Diccionario de Mujeres en la Historia. Madrid: Editorial Espasa Calpe.

    Outros artigos

    Predecesor:
    Isabel I de Castela
    Raíña Consorte de Aragón, Mallorca, Valencia, Nápoles e Sicilia. Condesa Consorte de Barcelona
    15051516
    Sucesor:
    Vacante
    Seguinte titular: Isabel de Portugal (a partir de 1526)
    Predecesor:
    Diego Hurtado de Mendoza
    Vicerraíña de Valencia
    (desde 1526 xunto ao su esposo Fernando de Aragón)

    15231536
    Sucesor:
    Fernando de Aragón
    Carlos V, Sacro Emperador Romano-Xermánico

    Carlos V, Sacro Emperador Romano-Xermánico, tamén coñecido como Carlos V de Habsburgo, Carlos V de Flandres, Carlos I de Habsburgo ou Carlos I de España e V de Alemaña, nado no palacio Prinsenhof de Gante o 24 de febreiro de 1500 e finado no mosteiro de Yuste o 21 de setembro de 1558, foi fillo de Filipe o Fermoso de Habsburgo e de Xoana, a Tola. Reinou nas Coroas de Castela e Aragón moi novo, aos 16 anos, de 1516 a 1556, e posuíu a coroa imperial alemá de 1519 a 1558.

    Casa dos Austria

    A casa dos Austria é o nome co que se coñece á dinastía Habsburgo reinante na Monarquía Hispánica nos séculos XVI e XVII; desde a Concordia de Villafáfila (27 de xuño de 1506) en que Filipe I o Fermoso é recoñecido como rei consorte da Coroa de Castela, quedando para o seu sogro Fernando o Católico a Coroa de Aragón, ata a morte sen sucesión directa de Carlos II o Enfeitizado (1 de novembro de 1700), feito que provocou a Guerra de Sucesión Española. A rama dinástica española dos Habsburgo seguiu por parte da filla de D. Juan José de Austria, Dª. Margarita da Cruz de Habsburgo, que abandonou os hábitos o 17 de setembro de 1681 para contraer matrimonio co nobre galego D. Felipe de Romay.

    Conquista de Navarra

    A Conquista de Navarra foi un proceso iniciado no século XII cos Tratados entre a Coroa de Castela e a de Aragón, nos que se acordou repartirse o Reino de Navarra, cunha conquista parcial e que culminou coa invasión completa no século XVI. Posteriormente, a Baixa Navarra, que logrou revertela, mantívose como reino independente ata o século XVII, en que o seu rei pasou a ter tamén a Coroa Francesa, deixando de ser reino a finais do século XVIII tras a Revolución Francesa. Pola súa banda, a Alta Navarra, integrada na Coroa de España, deixou de ser reino no século XIX.

    Coroa de Castela

    A Coroa de Castela foi unha entidade histórica da Península Ibérica que desde o 1230 comprendía un conxunto de reinos asociados dinasticamente baixo a figura dun común monarca, que tiñan o seu centro de decisión no reino de Castela. A súa orixe remóntase ao ano 1230, cando Fernando III o Santo, rei de Castela e de Toledo desde 1217, usurpou o goberno dos reinos de Galicia e León ás súas medias-irmás e previsibles futuras raíñas Sancha e Aldonza..

    Década de 1520

    A década de 1520 abrangue o período que empeza o 1 de xaneiro de 1520 e remata o 31 de decembro de 1529.

    Fernando II de Aragón e V de Castela

    Fernando "o Católico", V de Castela, II de Aragón, Valencia e Barcelona, III de Sicilia e I de Navarra, nado en Sos del Rey Católico (Zaragoza) o 10 de maio de 1452 e finado en Madrigalejo (Cáceres) o 22 de xaneiro de 1516, foi rei de Aragón, Valencia, Mallorca, Sicilia (1468-1516), Castela (1474-1504), Sardeña (1479-1516), de Nápoles (1503-1516) e Navarra (1512-1515); rexente de Castela (1507-1516); Príncipe de Xirona e Duque de Montblanc (1472-1478); Conde de Barcelona e de Ribagorza (1458-1469).

    Guerra civil de Navarra

    A Guerra Civil de Navarra iniciouse en 1451, dez anos logo da morte da raíña Branca I de Navarra, tras usurpar a coroa o seu segundo marido Xoán II de Aragón, rei consorte, que non a cedeu ao seu fillo Carlos de Viana. Esta guerra facilitou a Conquista de Navarra polos reinos unificados de Castela e Aragón.

    Historia do País Valenciano

    O País Valenciano é unha nación ou rexión de Europa, cuxo territorio atópase hoxe principalmente dentro dunha Comunidade Autónoma de España, a Comunidade Valenciana, situada no leste da Península Ibérica.

    Isabel I de Castela

    Isabel I de Castela, nada en Madrigal de las Altas Torres o 22 de abril de 1451 e finada en Medina del Campo o 26 de novembro de 1504. Foi raíña de Castela desde 1474 ata 1504, raíña consorte de Sicilia desde 1469 e de Aragón desde 1479, polo seu matrimonio con Fernando de Aragón. É chamada «a Católica», título que lles foi outorgado a ela e ao seu marido polo papa Alexandre VI mediante a bula Si convenit, o 19 de decembro de 1496. É polo que se coñece á parella real co nome de Reis Católicos, título que usarían en diante practicamente todos os reis de España.

    Casou en 1469 co príncipe Fernando de Aragón. Polo feito de ser primos segundos necesitaban unha bula papal de dispensa que só conseguiron de Sisto IV a través do seu enviado o cardeal Rodrigo Borgia en 1472. Ela e o seu esposo Fernando conquistaron o reino de Granada e participaron nunha rede de alianzas matrimoniais que fixeron que o seu neto, Carlos, herdase as coroas de Castela e de Aragón, outros territorios europeos e convertésese en emperador do Sacro Imperio Romano.Isabel e Fernando fixéronse co trono tras unha longa loita, primeiro contra o rei Henrique IV e de 1475 a 1479 na Guerra de Sucesión castelá contra os partidarios da outra pretendente ao trono, Xoana. Isabel reorganizou o sistema de goberno e a administración, centralizando competencias que antes ostentaban os nobres; reformou o sistema de seguridade cidadá e levou a cabo unha reforma económica para reducir a débeda que o reino herdara do seu medio irmán, e predecesor no trono, Henrique IV. Tras gañar a guerra de Granada os Reis Católicos expulsaron aos xudeus dos seus reinos e, anos máis tarde, tamén aos musulmáns.

    Isabel concedeu apoio a Cristovo Colón na procura dunha nova ruta cara ás Indias, o que levou ao descubrimento de América. Devandito acontecemento provocaría no futuro a conquista das terras descubertas e a creación do Imperio Español.

    Isabel viviu 53 anos, dos cales gobernou 30 anos como raíña de Castela e 26 como raíña consorte de Aragón á beira de Fernando II.

    La corona partida

    La corona partida é unha película española de drama histórico do ano 2016 dirixida por Jordi Frades e protagonizada por Irene Escolar, Raúl Mérida, Rodolfo Sancho e José Coronado, entre outros.

    É a secuela da serie de televisión Isabel e a precuela da serie de televisión Carlos, Rey Emperador.

    Leonor I de Navarra

    Leonor I de Navarra, nada en Olite, Reino de Navarra, o 2 de febreiro de 1426, e finada en Tudela, o 12 de febreiro de 1479, foi infanta de Aragón e de Navarra, condesa de Foix por matrimonio (1441-1472), Lugartenente (1462–1479) e raíña de Navarra (28 de xaneiro de 1479-12 de febreiro de 1479).Foi o cuarto fillo e terceira filla da entón infanta herdeira Branca de Navarra e do seu segundo esposo, o infante Xoán de Aragón, duque de Peñafiel.

    Leonor de Trastámara

    Leonor de Trastámara, tamén coñecida como Leonor de Trastámara e Borgoña e como Leonor de Castela, nada en 1362 e finada en Pamplona en 1415, foi infanta de Castela e León, e raíña consorte de Navarra desde o 1 de xaneiro de 1387 até a súa morte, o 5 de marzo de 1416.

    Reis Católicos

    Os Reis Católicos foi a denominación que recibiron os reis Fernando II de Aragón e Isabel I de Castela, soberanos da Coroa de Castela (1474-1504) e da Coroa de Aragón (1479-1516).

    Os Reis accederon ao trono de Castela trala Guerra de Sucesión Castelá (1475-1479) contra os partidarios da princesa Xoana a Beltranexa, filla do rei Henrique IV de Castela. En 1479 Fernando herdou o trono de Aragón ao morrer o seu pai, o rei Xoán II de Aragón. Isabel e Fernando reinaron xuntos ata a morte dela en 1504. Entón Fernando quedou unicamente como rei de Aragón, pasando Castela á súa filla Xoana, alcumada "a Tola", e ao seu marido Filipe de Austria, alcumado "o Fermoso", Arquiduque de Austria, duque de Borgoña e conde de Flandres. Con todo Fernando non renunciou a controlar Castela e, tras morrer Felipe en 1506 e ser declarada Xoana incapaz, conseguiu ser nomeado rexente do reino ata a súa morte en 1516.

    A historiografía española considera o reinado dos Reis Católicos como a transición da Idade Media á Idade Moderna. Co seu enlace matrimonial uníronse provisionalmente, na dinastía dos Trastámara, dúas coroas: a Coroa de Castela e a Coroa de Aragón dando nacemento ao Imperio Español e, apoiados polas cidades e a pequena nobreza, estableceron unha monarquía forte fronte ás apetencias de poder de eclesiásticos e nobres. Coa conquista do Reino de Granada, do Reino de Navarra, de Canarias, de Melilla e doutras prazas africanas conseguiron a unión territorial baixo unha soa coroa da totalidade dos territorios que hoxe forman España –exceptuando Ceuta e Olivenza que entón pertencían a Portugal–, que se caracterizou por ser persoal, xa que se mantiveron as soberanías, normas e institucións propias de cada reino e coroa.

    Os Reis estableceron unha política exterior común marcada por enlácelos matrimoniais con varias familias reais de Europa que resultaron na hexemonía dos Habsburgo durante os séculos XVI e XVII.

    Por outra banda, o descubrimento de América, en 1492, modificou profundamente a historia mundial.

    Sabela de Portugal, emperatriz do Sacro Imperio Romano-Xermánico

    Sabela de Portugal, nada en Lisboa o 24 de outubro de 1503 e finada en Toledo o 1 de maio de 1539, foi filla do rei Manuel I e da raíña María de Aragón. Alcumabana "belísima", como proba o retrato pintado por Tiziano. Morreu de sobreparto, no Palacio de Fuensalida, en Toledo, estando sepultada no Panteón do Escorial.

    Era irmá de Xoán III e do Cardeal-Rei Henrique. Intelixente e culta, creada no esplendor da máis rica corte europea do seu tempo, en Lisboa, na educación da emperatriz participaron tamén, por influencia de súa nai, Beatriz Galindo, la Latina e o humanista Luis Vives. Foi longamente rexente en nome de Carlos V, entre 1528 e 1533, primeiro, e de 1535 a 1538 novamente, mentres o marido se ausentou, en guerra.

    Alén diso, tivo moita importancia en relación á educación do seu primoxénito, que viría a ser Filipe II de Habsburgo, de lingua materna portuguesa, creado e educado polas damas portuguesa de súa nai durante a infancia.

    Valencia

    Valencia (en valenciano e oficialmente: València, pronunciado [vaˈlensia]) é unha cidade española situada na costa do mar Mediterráneo, capital da Comunidade Valenciana, da provincia de Valencia e da comarca homónima. Ten 807.200 habitantes, sendo a terceira cidade máis poboada de España por detrás de Barcelona e Madrid, que aumentan até 1.738.690 coa área metropolitana, chamada L'Horta de València. A cidade tamén é coñecida como Cap i Casal ou Capital do Turia.

    É unha cidade industrial e portuaria. Aínda que foi fundada a certa distancia do mar, hoxe atópase unida e ten un dos portos máis importantes do Mediterráneo occidental, xunto cos de Barcelona, Marsella e Xénova. A súa economía baséase nas súas funcións administrativas e de servizos, e en ser centro loxístico (porto, feira de mostras, aeroporto de Manises) para a industria rexional (moble, madeira, téxtil, construción etc.). Durante estes últimos anos está a destacar como un importante destino turístico, grazas á recuperación parcial da Ciutat Vella (Cidade Vella), a construción da Ciutat de les Arts i de les Ciències (Cidade das Artes e as Ciencias) e a celebración da America's Cup.

    Outras linguas

    This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
    Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
    Images, videos and audio are available under their respective licenses.