Voltaire

François-Marie Arouet, nado en París o 21 de novembro de 1694 e finado na mesma cidade o 30 de maio de 1778, foi un poeta, ensaísta, dramaturgo, filósofo e historiador ilustrado francés, máis coñecido co pseudónimo de Voltaire.

Voltaire destacou no século XVIII e ocupou un lugar particular na memoria colectiva dos franceses. Con el, iníciase a figura do intelectual comprometido ao servizo da verdade, da xustiza e da liberdade de pensamento. Foi elixido membro da Academia Francesa en 1746.

Símbolo da Ilustración, xefe de fila do partido filosófico, o seu nome está asociado ao seu combate polo progreso, a tolerancia e contra «a infamia», nome que deu ao fanatismo relixioso. Era, con todo, deísta e o seu ideal era o dunha monarquía moderada e liberal, ilustrada polos «filósofos». Actuou, por outra banda, coas elites avanzadas da Europa da Ilustración servíndose da súa inmensa notoriedade e tomando, el só, a defensa das vítimas da intolerancia relixiosa e da arbitrariedade en asuntos que se fixeron soados (asunto Calas, Sirven, o cabaleiro de Várrea , conde de Lally ...).

Da súa impoñente obra literaria, lense hoxe esencialmente os seus escritos «filosóficos» en prosa: contos e novelas ( Cándido é a súa obra máis soada), Cartas inglesas, Dicionario filosófico e unha correspondencia monumental da que coñecemos máis de 15 000 cartas dun total estimado ás veces en 40.000.[1] O seu teatro, as súas poesías épicas, as súas obras históricas, que fixeron del un dos escritores franceses máis soados no século XVIII, son hoxe amplamente esquecidas ou ignoradas. A reputación de Voltaire parece, como o seu estilo, marcada pola elegancia e a precisión, e a miúdo ao servizo dunha ironía mordaz.

Ao longo da súa vida, Voltaire frecuentou "os grandes" e afagou os monarcas, sen disimular o seu desprezo polo pobo, pero tamén estivo suxeito á inxerencia do poder, que a acabaría encarcerando na Bastilla e obrigouno ao exilio en Inglaterra ou nos arredores de París. O 1749, despois da morte de Émilie du Châtelet, con quen mantivera unha relación axitada de quince anos, foi ao tribunal de Prusia, pero, decepcionado nas súas esperanzas de xogar un gran papel con Federico o Grande en Berlín, enfadouse con el despois de tres anos, e deixou Berlín en 1753. Refuxiouse un pouco máis tarde nas Delicias, en Suíza, preto de Xenebra, antes de gañarse en 1759 unha herdanza en Ferney, na fronteira francoxenebrina, ao abrigo dos poderosos. Sacou proveito da propiedade e fixo de Ferney un centro de cultura prezado en toda Europa. Non volveu a París ata 1778 onde foi ovacionado polo pobo. Morreu aos 84 anos.

Voltaire era un amante do luxo, os praceres da mesa e da conversación, que consideraba, xunto co teatro, como unha das formas máis exitosas da vida en sociedade. Preocupado pola súa capacidade material para garantir a súa liberdade e a súa independencia, acumulou unha fortuna considerable en operacións especulativas, o que lle permitiu instalarse en 1759 no castelo de Ferney rodeado dunha corte de bos espíritos. Era, con todo, un busca-razoes, e a veces feroz, contra os seus adversarios, por exemplo con Jean-Jacques Rousseau e con Crébillon.

Considerado pola Revolución Francesa -co seu adversario Jean-Jacques Rousseau- como un precursor (entrou no Panteón en 1791, o segundo despois de Mirabeau), foi adulado pola Terceira República Francesa. Durante o século XIX, o seu pensamento alimentou as paixóns antagonistas dos adversarios e defensores da laicidade do estado e da escola pública, máis aló do espírito da Ilustración.

Voltaire
Atelier de Nicolas de Largillière, portrait de Voltaire, détail (musée Carnavalet) -002
Voltaire
Nome completoFrançois-Marie Arouet
AlcumeVoltaire
Nacemento21 de novembro de 1694
 FranciaParís, Reino de Francia
Falecemento30 de maio de 1778 (83 anos)
 París
SoterradoPanteón de París
Nacionalidadefrancesa
EtniaPobo francés
Relixiónateo
Alma máterLiceo Louis-le-Grand
OcupaciónEnsaista, escritor, filósofo
PaiFrançois Arouet
NaiMarguerite d’Aumard
Períodoséculo XVIII
MovementoSéculo das luces
XénerosContos, teatro, poesía, historia e panfleto
Coñecido/a porCándido ou o optimismo, Zadig, Zaïre, Cartas Filósoficas, Dictionnaire philosophique e L'ingénu
PremiosOrde do Mérito das Ciencias e das Artes
Membro da Royal Society
Unterschrift Voltaire

O pseudónimo «Voltaire»

Existen varias hipóteses achega do pseudónimo Voltaire. Unha versión moi aceptada di que deriva do apelativo Petit Volontaire (o pequeno voluntario) que usaban os seus familiares para referirse a el de neno. Con todo, parece ser que a versión máis verosímil é que Voltaire sexa o anagrama de Arouet L(e) J(eune) (Arouet, o mozo), utilizando as maiúsculas do alfabeto latino.

Tamén existen outras hipóteses: pode tratarse do nome dunha pequena facenda que posuía a súa nai; díxose que pode ser o sintagma verbal que significaba en francés antigo que el voulait faire taire (‘desexaba facer calar’, de aí vol-taire), por mor do seu pensamento innovador, que poden ser as sílabas da palabra re-vol-tair (‘revoltoso’) noutra orde. En calquera caso, é posible que a elección que o mozo Arouet adopta, tras a súa detención en 1717, sexa unha combinación de máis dunha destoutras hipóteses.

Traxectoria

Infancia

Fillo do notario François Arouet, François-Marie Arouet naceu o 21 de novembro do 1694; pero, en varios escritos, o mesmo Voltaire afirmaba nacer en realidade nove meses antes, o 19 ou 20 de febreiro de 1694 en Châtenay-Malabry. O seu bautizo, o 22 de novembro en París na igrexa de Saint-André des-Arts, sería atrasado como consecuencia da pouca esperanza de supervivencia do bebé. Arouet cuestionaba, mesmo, a súa paternidade.[2]

Os Arouet

Por parte do pai os Arouet son orixinarios dun pequeno pobo do norte de Poitou, Saint-Loup-Lamairé, preto de Airvault, onde exercerón durante os séculos XV e XVI unha actividade de curtidores, que enriquece os antepasados de Voltaire, os Arouet eran un exemplo da ascensión social na burguesía no século XVI. O primeiro Arouet foise da súa provincia e instalouse en París en 1625, onde abriu unha tenda de vendedor de sabas e de seda. Casou coa filla dun rico comerciante de teas e enriqueceuse o suficiente como para comprar, para o seu fillo, o pai de Voltaire, un cargo de notario en Châtelet en 1675, asegurando ao seu titular o acceso á pequena nobreza de toga. Este último, traballador austero e honesto nas relacións importantes, redondea máis a fortuna familiar, casou coa filla dun secretario penal do parlamento parisino e vendeu o seu estudo en 1696 para gañarse un cargo de conselleiro do rei, recadador das especies no Tribunal de contas. Tiña un irmán maior, Armand Arouet (1685-1745), avogado do parlamento, católico rigoroso e xansenista obstinado e solteiro, de quen Voltaire herdou os bens, e unha irmá, Marie Arouet (morta o 15 de outubro do 1726), esposa de Pierre François Mignot, corrector na Cámara das contas e única persoa da súa familia que lle manifestou afecto. A irmá tivo dous fillos, un deles o abade Mignot, e dúas mozas, señora de Fontaine e Marie Louise Mignot, a futura señora Denis. Contrariado e triste, o pai de Voltaire dicía: «Teño por fillos dous tolos, un en prosa e outro en verso».

Educación: os xesuítas e a sociedade libertina do Temple

Hoffbauer-Brezet-Temple1734
O cercado do Temple, detalle do plano de Turgot, 1739. O palacio do gran prior atópase á dereita da porta de entrada

Arouet pai quería dar ao seu fillo pequeno unha formación intelectual que estivese á altura dos dons que este manifestaba desde a súa máis nova idade. Aos dez anos, entrou aos xesuítas do colexio Louis-le-grand, o establecemento máis frecuentado e máis caro da capital. Os xesuítas ensináronlle latín, grego e retórica, pero querían ante todo formar persoas de mundo e iniciaban os seus alumnos nas artes sociais: confrontacións oratorias, defensas xudiciais, concurso de versificación e teatro, que ocupaba un amplo espazo na vida do colexio. Alumno brillante, enseguida fíxose soado pola súa facilidade de versificar, Arouet aí aprendeu a agradar e falar de igual a igual cos grandes. Teceu relacións de amizade e relacións precisas que saberá usar toda a súa vida: os irmáns de Argenson, René Louis de Voyer de Paulmy d'Argenson e Marc-Pierre de Voyer de Paulmy d'Argenson, futuros ministros de Luís XV de Francia e o futuro duque de Richelieu.

En sentido contrario á educación dos xesuítas, a frecuentación da sociedade libertina do Temple tivo unha influencia non menos importante sobre o mozo Arouet. O abade de Châteauneuf, padriño seu e home de letras, introdúceo desde a idade dos doce anos nesta sociedade que se reunía no Templo, no hotel de Philippe de Vendôme, gran prior da orde de Malta, con membros da alta nobreza e poetas, epicúreos, letrados coñecidos polo seu espírito e a súa amoralidade, afeccionados as respostas galáns e as bebidas secas. O xove mozo divertiaos facéndolles versos «lixeiros, rápidos, picantes, cheos de referencias antigas, desde subidos de ton ata mordaces, chanceandose sen retención sobre a relixión e a monarquía».[3] Con esta compañía, el deuse conta que nacera un gran señor libertino e que non tiña nada que ver cos Arouet e a xente común.

Xuventude

Deixou o colexio aos dezasete anos e anunciou ao seu pai que quería ser un home de letras e non avogado ou titular dun cargo de conselleiro no Parlamento, investimento con todo considerable que este último fixera para el . Ante a oposición paterna, inscribiuse na escola de dereito e continuou frecuentando os libertinos do Temple, cultivando o gusto polo luxo e o exceso. O seu pai afastouno momentaneamente enviándoo a Caen, e logo confiouno o irmán do seu padriño, marqués de Châteauneuf, que acababa de ser nomeado embaixador na Haia e que o aceptou como o seu secretario privado. Pero o seu afastamento non duraría. En Nadal de 1713, xa estaba de volta, destituído do seu cargo e expulsado fóra dos Países Baixos por mor dunhas relacións escandalosas cunha dama. Furioso, o seu pai quería envialo os Estados Unidos de América, pero acabouno colocando no estudo dun maxistrado parisiense. Sería salvado por un antigo cliente de Arouet, letrado e moi rico, o señor de Caumartin, marqués de Saint-Ange, que o convence de confiarlle o seu fillo para probar o talento poético do mozo rebelde. Voltaire pasou estas vacacións forzadas no castelo de Saint-Ange, preto de Fontainebleau, lendo, escribindo e escoitando os relatos do seu anfitrión [4], que lle servirán para La Henriade e para Le Siècle de Louis XIV.

Picture of the Regent of France, Philippe d'Orléans
O rexente, Filipe de Orleans
Chateau-sceaux-colbert
O castelo de Sceaux. A duquesa de Maine tivo nunha corte case real e esixía aos seus hóspedes falar en verso sobre todo e sobre nada. Nestes xogos, Arouet era un experto de primeira

En 1715 cando Arouet tiña 21 anos produciuse a rexencia de Filipe duque de Orleáns. Arouet era tan brillante e tan divertido que a alta sociedade disputábase a súa presenza. Púido facerse amigo do rexente, pero atopábase no campo dos seus inimigos. Invitado ao castelo de Sceaux, o centro máis activo da oposición o novo poder, no que a duquesa de Maine[5], casada co duque de Maine, bastardo lexitimado de Luís XIV, non pode deixar de facer a insultar os asuntos amorosos do rexente ou a súa filla, a duquesa de Berry, que acaba de dar a luz clandestinamente unha filla. O 4 de maio de 1716, exiliouse en Tulle.[6] O seu pai utiliza a súa influencia cos seus antigos clientes para influír no rexente, que substitúe Tulle por Sully-sur-Loire, instalandose no castelo do xove duque de Sully, un coñecido dos seus tempos no Temple e que vive xunto cos do seu círculo nunha sucesión de bailes, de festíns e de espectáculos diversos. Ao achegarse o inverno, solicitou a graza do rexente que, sen rancor, perdooulle. O xove Arouet recomenzou a súa vida turbulenta en Saint-Ange[7] e en Sceaux, aproveitando a hospitalidade dos ricos e da comodidade dos seus castelos. Pero, influído polo ambiente, algunhas semanas máis tarde, volve as andadas. Deste xeito o 16 de maio do 1717, é enviado a Bastilla por lettre de cachet (orde real). Tiña vinte e tres anos e estivo encarcerado once meses.

Primeiros logros literarios

Voltaire Oedipe 2e édition Ribou 1719
Voltaire faise famoso aos 24 anos grazas ao éxito da súa traxedia Èdip (1718)

Na súa primeira saída da prisión da Bastilla, consciente de desperdiciar o seu tempo e talento anteriormente, quere dar un novo rumbo á súa vida e facerse famoso nos xéneros máis nobres da literatura do seu tempo: traxedia e poesía épica.

Nos once meses de prisión concluíu a súa primeira traxedia, Oedipe (levada á escena no ano seguinte) e iniciou un poema épico sobre Henrique IV. Este sería publicado anonimamente en Xenebra co título de Poème de la ligue (1723).

A seguir dun duelo cun membro da nobreza, o fidalgo Rohan, Voltaire foi novamente preso na Bastilla. Liberado despois de dúas semanas, co compromiso de saír de Francia. Puxo rumbo entón a Inglaterra en 1726, onde permaneceu até 1728 ou 1729. Fixo amizade cos escritores Pope e Swift e familiarizouse coa lingua inglesa e co pensamento de Isaac Newton. Publicou ensaios sobre Poesía e Historia e tornouse admirador do sistema político británico.

De volta na Francia proseguiu a actividade literaria e publicou Henriade (1728-30), Histoire de Charles XII (1731), Zaire (1732), Temple du Goût e Lettres philosophiques 1734), de exaltación do sistema liberal inglés e condena do despotismo. Esta última obra, a máis importante deste período, obrigou novamente Voltaire a deixar París e a refuxiarse intermitentemente en Cirey, no ducado da Lorena, onde gozou da hospitalidade de madame du Châtelet ata á morte desta en 1751. Este foi un período de intensa produción literaria. Con Mondain (1733) fíxose necesaria unha nova fuga, desta vez aos Países Baixos, onde publicou Eléments de la Philosophie de Newton (1738) e onde pasou a corresponderse con Frederico da Prusia. Tratado de metafísica foi composto cara á metade de 1734, sendo retocado varias veces entre 1734 e 1738. Ocupa un lugar capital no pensamento de Voltaire. Aquí fala dos grandes problemas da metafísica. O éxito obtido con Mahomet (1741) e Mérope (1743), aliado á boa influencia de Madame de Pompadour, motivou que pasase a servir Luís XV en misións na Prusia, fose electo Historiador do Reino e membro da Academia Francesa en 1746.

Mudouse para Potsdam en 1751, onde desempeñou o cargo de axudante de cámara e guía literario de Frederico o Grande. Mais incompatibilizouse co rei da Prusia en 1753 e levou logo unha vida errante até 1755, ano en que se estabeleceu nunha propiedade que baptizara Délices, próxima de Xenebra. En 1756 publicou La loi naturelle, Le désastre de Lisbonne e Essai sur les moeurs. En 1759 o conto filosófico Candide, seguindo Traité sur la tolérance (1760), Dictionnaire philosophique portatif (1764).

Regresou a París en 1778 e foi iniciado masón no día 7 de abril de 1778, na Loxia Masónica "Les Neuf Soeurs", da cidade de París. Morreu ese mesmo ano.

Pensamento

A razón da súa celebridade son as súas obras literarias e filosóficas. Os seus textos caracterízanse pola leveza de linguaxe, fuxindo de calquera tipo de grandilocuencia. Mestre da ironía, utilizouna como arma superior do individuo civilizado para atinxir os seus inimigos, frecuentemente por el parodiados, demostrando en todos os momentos un finísimo sentido de humor.

Son coñecidas as súas diverxencias con Montesquieu sobre o dereito dos pobos á guerra. Voltaire non ve oposición entre unha sociedade alienante e un individuo oprimido, idea defendida por Rousseau, mais antes cre nun sentimento universal e innato da xustiza, que ten que observarse nas leis de todas as sociedades. A vida en común exixe unha convención, un contrato social para preservar o interese de cada un. O instinto e a razón do individuo lévano a respectar e promover tal pacto. O propósito da Moral é ensinarnos os principios desta convivencia frutífera. O traballo do home é tomar o seu destino nas súas mans, mellorar a súa condición mediante a ciencia e a técnica e dar beleza á vida a través da Arte.

A súa filosofía práctica prescinde de Deus, aínda que Voltaire non sexa ateo; porén, como o reloxo presupón o reloxeiro, o universo implica a existencia dun "eterno xeómetra" (Voltaire é teísta). Porén, non cre na intervención divina nos asuntos humanos e denuncia o providencialismo en Cándido.

Foi un opositor da Igrexa católica que, segundo el, era un símbolo da intolerancia e da inxustiza. Con todo, revelou en 2 de marzo de 1778, en contrapartida á súa postura ideolóxica acerca da Igrexa, a súa profesión de fe á relixión Católica, nun texto asinado por el mesmo, publicado no tomo XII da revista francesa Correspondance Littéraire, Philosophique et Critique (1753-1793), nas páxinas 87-88. Neste texto, o pensador francés pide perdón a Deus polas faltas cometidas e por ter escandalizado a Igrexa por anos. Empeñouse, tamén, na loita contra os erros xudiciais e na axuda ás súas vítimas. A burguesía liberal e anticlerical fixo del o seu ídolo. Voltaire contribuíu de maneira notable a fixar o concepto de tolerancia relixiosa. Foi un loitador contra a intolerancia e a superstición e sempre defendeu a convivencia pacífica entre persoas de diferentes crenzas e relixións.

Obra

Voltaire - Élémens de la philosophie de Neuton
Elémens de la philosophie de Neuton, 1738

Tratado sobre a tolerancia

En Tratado sobre a tolerancia (1769) Voltaire fala de modo directo e xogando coas comparacións, do mundo das sociedades clásicas anteriores ás cronolóxicas da era cristiá, impulsado polo seu espírito de denuncia sobre o modo de facer xustiza no século XVIII. Así, na Grecia antiga a xustiza era levada a cabo con moito máis rigor e nun conxunto máis democrático e de consideración cara ao reo, polo que considera que se deu un retroceso na historia coa imposición da moral e poder absolutista das relixións monoteístas, en contraposición co antigo paganismo e o culto a varios deuses.

.

Noutra parte do libro Voltaire volve fornecer o xogo da dialéctica literaria nun marco comparativo, neste caso nun crebo de identificacións entre dous filósofos da historia, comparando de forma simétrica as diferentes formas de entender a ensinanza do vivir, o espírito que dimana da conciencia firme e a procura no coñecemento compartido.

Notas

  1. Voltaire, Lettres choisies, édition de Nicholas Cronk, 2017, Préface, p.7.
  2. Voltaire non discutía só a súa data de nacemento senón tamén a súa filiación. Desde 1750, a miúdo facíase chamar fillo do Señor de Rochebrune, procedente dunha familia nobre de Haute-Auvergne e antigo cliente de François Arouet. En 1756, con ocasión dunha visita de Alembert as Delícies, Jean Louis du Pan, ttestemuña da escena, refire as súas palabras (recollidas por René Pomeau, Voltaire al seu temps, tomo I, páx.132): «Creo tan certo que d'Alembert é o fillo de Fontenelle, como eu o son de Roquebrune. (…) Voltaire insinuaba que a honra da súa nai consistira en preferir un home de espírito como era Roquebrune, mosqueteiro, oficial, autor, antes que ao seu pai, ao que el consideraba un home moi común; e explicaba que ela sempre habiase xactado do seu nacemento atribuíndo a responsabilidade a Roquebrune. »Non existe ningunha certeza máis aló que a idea dun nacemento ilexítimo e dunha relación de sangue coa nobreza de espada non desagradaba a Voltaire.
  3. Pierre Lepape Voltaire conquerint-lo, Seuil, 1994, páx.24
  4. Escribiu acerca disto « Caumartin porte en son cerveau / De son temps l’histoire vivante / Caumartin est toujours nouveau / À mon oreille qu’il enchante » («Caumartin leva no seu cerebro / do seu tempo a historia viva./ Caumartin é sempre novo / ao meu oído que o deleita »)
  5. A duquesa e os seus amigos serán arrestados en 1718 como parte da conspiración de Cellamare.
  6. "Détentions de Voltaire". Revue rétrospective (en francés) II. 1834. 32861344..
  7. Caumartin é tamén un inimigo do rexente.

Véxase tamén

Bibliografía

Obras traducidas

  • Voltaire (1999). Cándido ou o optimismo. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-8302-399-7.Ficha en Bitraga.
  • Voltaire (2005). Exame importante de lord Bolingbroke ou a Tumba do fanatismo. Santiago de Compostela: Edicións Laiovento. ISBN 84-8487-071-5.Ficha en Bitraga.
  • Voltaire (2002). Tratado de metafísica. Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela. ISBN 84-932470-5-7.
  • Voltaire (2013). Micromegas. Santiago de Compostela: Hugin e Munin. ISBN 84-932470-5-7.Ficha na páxina web da editorial Hugin e Munin.

Outros artigos

Ligazóns externas

21 de novembro

O 21 de novembro é o 325º día do ano no Calendario Gregoriano e o 326º nos anos bisestos. Quedan 40 días para finalizar o ano.

30 de maio

O 30 de maio é o 150º día do ano do calendario gregoriano e o 151º nos anos bisestos. Quedan 215 días para finalizar o ano.

Charix

Charix é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.

Confort

Confort é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.

Drom

Drom é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.

Ferney-Voltaire

Ferney-Voltaire é unha comuna francesa do departamento de Ain, na rexión de Auvernia-Ródano-Alpes. Pertence á comunidade de comunas do Pays de Gex.

Genouilleux

Genouilleux é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.

Groslée

Groslée é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.

Illiat

Illiat é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.

Ilustración

A Ilustración é a corrente intelectual de pensamento que se desenvolveu en Europa no século XVIII baseada no corpo doutrinal dun grupo de filósofos, na súa maioría franceses, que facía énfase na razón e na ciencia como formas de explicar o universo. Foi un dos movementos impulsor do capitalismo e da sociedade moderna. Tivo unha dinámica rápida nos países protestantes e máis lenta nos demais estados da Europa.

Innimond

Innimond é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.

Izenave

Izenave é unha vila francesa do departamento do Ain, na rexión de Ródano-Alpes.

Jean-Jacques Rousseau

Jean-Jacques Rousseau, nado en Xenebra (Suíza) o 28 de xuño de 1712 e finado en Ermenonville o 2 de xullo de 1778, foi un filósofo suízo, escritor, teórico político e un compositor autodidacta. Unha das figuras sobranceiras do Iluminismo francés, Rousseau é tamén un precursor do romanticismo. Rousseau cóntase entre os autores que mitificaron un pasado fraternal e feliz de todos os Homes, fronte a un presente desordenado e desigual do século XVIII. Voltaire criticou a Rousseau afirmando que: "ninguén colocou algunha vez tanto enxeño en nos querer converter en animais" do que el. Ler a Rousseau fai nacer "o desexo de camiñar a catro patas".

Rousseau asóciase frecuentemente ás ideas anticapitalistas e considérase un antecesor de socialismo e comunismo. Foi un dos primeiros autores modernos en atacar a propiedade privada. Victor Klemperer, ao estudar o Iluminismo francés en xeral e Rousseau en particular, viu en Adolf Hitler a concretización suprema dos ideais defendidos polo filósofo do século XVIII. Rousseau cuestionou a afirmación de que a maioría está sempre no certo e argumentou que o obxectivo do goberno debería ser asegurar a liberdade, igualdade e xustiza para todos, independentemente da vontade da maioría.

Optimismo

O termo optimismo xorde do latín optimum: "o mellor". O termo foi usado por primeira vez para referirse á doutrina sostida polo filósofo alemán Gottfried Wilhelm Leibniz na súa obra Ensaios de Teodicea sobre a bondade de Deus, a liberdade do home e a orixe do mal (Ámsterdam, 1710), segundo a cal o mundo no que vivimos é o mellor dos mundos posibles.

Comunmente crese que Voltaire foi o primeiro en usar a palabra en 1759, como subtítulo ao seu conto filosófico Cándido (no que se burla en case cada páxina da idea de Leibniz). Certamente Voltaire foi o primeiro personaxe famoso que usou aquela palabra no século XVIII e quizais tamén o que a popularizou; non foi, con todo, o seu inventor. O termo "optimismo" aparece por primeira vez en francés (optimisme), nunha recensión da Teodicea publicada no magazín dos xesuítas franceses Journal de Trévoux (non. 37), en 1737. Nese mesmo ano, o filósofo e matemático suízo Jean-Pierre de Crousaz repetiu a palabra nun exame crítico do Ensaio sobre o home de Alexander Pope. Aqueles primeiros usos, como o posterior de Voltaire, foron burlóns. En 1752, o Dictionnaire universel de Trévoux aproba o termo; dez anos despois, a Academia francesa inclúeo por primeira vez na súa Dictionnaire. O termo é usado por primeira vez en inglés ("optimism") en 1743 polo británico William Warburton, nunha resposta ao exame de Crousaz arriba mencionado. Pola súa banda, os primeiros en usar o termo en alemán ("Optimismus") foron Gotthold Ephraim Lessing e Moses Mendelssohn, no seu escrito Pope: ¡un metafísico! de 1755.

Polo demais, a noción de optimismo oponse ao concepto filosófico de pesimismo.

Semiramide

Semiramide é unha ópera en dous actos con música de Gioachino Rossini, e libreto de Gaetano Rossi, baseado na Tragédie de Sémiramis de Voltaire (1748). A súa estrea tivo lugar no Teatro la Fenice de Venecia o 20 de abril de 1823. Un dos personaxes principais está baseado na lendaria raíña Semíramis.

Tancredi

Tancredi é unha ópera en dous actos con música de Gioachino Rossini con libreto en italiano de Gaetano Rossi, que xa colaborara co compositor en La cambiale di matrimonio (1810), L’equivoco stravagante (1811), e volvería facelo en Semiramide (1823). O texto está baseado na obra Tancrède (1759) de Voltaire. Foi estreada o 6 de febreiro de 1813 no Gran Teatro La Fenice de Venecia. A pesar de que Rossini a compuxo inicialmente cun final feliz, finalmente deulle un final tráxico para emular o Tancredi orixinal de Voltaire.

Tancredi, un melodrama heroico, é a primeira obra importante de Rossini e, xunto con L'italiana in Algeri, que foi composta o mesmo ano, vaino facer moi célebre e famoso cando contaba con tan só 21 anos. A obra tivo unha longa e brillante carreira en Europa e foi, para os teatros alemáns, o punto de partida dunha invasión da ópera italiana contra o cal se revelaron Weber e posteriormente Wagner.

Ao longo de toda unha época, Europa tivo como ídolo a Rossini. Mesmo Beethoven, para atraer máis público á estrea da Novena Sinfonía, fixo que ademais se interpretara un aria de Tancredi.

A partitura incluíu importantes innovacións: por unha banda, os concertantes son máis frecuentes e duran máis que na ópera seria herdada do século XVIII; por outra banda, Rossini substituíu a aridez do recitativo secco por recitativos máis curtos nos que a orquestra apoia á voz e se mestura con ela: cómpre salientar en particular o papel dos instrumentos de vento que realzan a liña vocal.

Sobre todo, o xenio melódico do músico subliña o lugar predominante do canto que, de entrada, se transforma no modo de expresión musical máis natural e profundo. A célebre aria cavatina Di tanti palpiti cantada por Tancredi (mezzosoprano coloratura) no primeiro acto da obra é un bo exemplo.

A sinxeleza só é aparente. A melodía rossiniana esixe, de entrada, un dominio perfecto da vocalización, xa que esta non é de ningún xeito unha ornamentación inútil, senón un elemento fundamental da expresión. E, sen lugar a dúbidas, só adquindo consciencia desta reforma introducida por Rossini na ópera seria -daquela sometida aos abusos das coloraturas e a cadencias improvisadas- é posible atopar en Tancredi as fontes do bel canto puro e desfrutar dos seus refinamentos vocais.

Esta ópera é pouco representada, nas estatísticas de Operabase aparece no posto número 162 das óperas representadas no período 2005-2010, sendo a 53.ª en Italia e a sexta de Rossini, con 19 representacións nese período.

Émilie du Châtelet

Émilie de Breteuil, Marquesa de Châtelet, nada en 1706 e finada en 1749, foi unha física francesa.

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.