Vilafranca do Bierzo

Vilafranca do Bierzo (en español e oficialmente Villafranca del Bierzo) é un concello galegofalante de Castela e León, antiga capital do Bierzo (s.XIX). Está situada ao noroeste da provincia de León. Forma parte do Camiño de Santiago, formando etapa e meta ao mesmo tempo: na Igrexa dedicada ao Apóstolo, na vila, pode gañarse o xubileu. É considerado tradicionalmente como un dos 47 concellos da Galicia estremeira.

Nela conflúen os ríos Burbia e Valcarce. Ten unha altitude de algo máis de 500 m.

Vilafranca do Bierzo
Escudo de Vilafranca do Bierzo
PadresPaúlesVillafranca
Antigo Colexio Xesuíta e sede da Deputación
Situación
Villafranca del Bierzo - Mapa municipal
Xeografía
Provincia Provincia de León
Comarca O Bierzo
Poboación 3.504 hab. (2008)
Área 177,37 km²
Densidade 19,76 hab./km²
Capital do concello Vilafranca do Bierzo
Política (2007)
Alcalde Agustín García Millán (PP)
Concelleiros PP:
PSOE:
Outros:
Uso do galego[2] ()
Galegofalantes %
Páxina web oficial
http://www.villafrancadelbierzo.org

Poboación

Segundo o censo de 2001 conta con algo más 3.700 habitantes. A distribución por sexo é un pouco máis do 50% de mulleres.

Parroquias

  • Aira da Pedra
  • Campo da Lagúa ou Campo da Auga
  • Cela
  • Fombasallá
  • Landoiro
  • Paradaseca
  • Paradiña
  • Poboadura da Somoza
  • Porcarizas
  • Prado da Somoza
  • Ponte de Rei
  • Ribón
  • Teixeira
  • Valtuílle de Abaixo
  • Valtuílle de Arriba
  • A Veigueliña
  • Vilar de Aceiro
  • Vilela

Historia

Creouse o Señorío de Vilafranca no s.XII. No XV establécese o marquesado de Álvarez de Toledo y Osorio O 27 de xaneiro de 1822 crease a provincia de Vilafranca do Bierzo, sendo a súa capital Vilafranca; esta provincia durou até o 1 de outubro de 1823.

Nesta vila naceu o erudito Frei Martín Sarmiento, primeiro estudoso da lingua galega, o 9 de marzo de 1695.

Tamén naceu aquí un 15 de xullo de 1815 Enrique Gil y Carrasco, escritor romántico, autor de El Señor de Bembibre membro da Sociedade de Teatro que desde o seu bicentenario leva o seu nome. Tamén repousan nesta vila os seus restos na Igrexa de San Francisco, tras ser localizados nunha tumba de Berlín onde morrera en 1846 e repatriados no ano 1987.

Monumentos

Arte e Cultura

Foi declarada Conxunto Histórico-Artístico en 1965.

Festas e Feiras

Festas Patronais

Festas do Cristo o 14 de setembro.

Outras Festas

  • San Tirso, o 31 de xaneiro
  • Semana Santa
  • Festa do Maio, 1 de maio, declarada de Interese turístico provincial no ano 2009[4]
  • Festa da poesía, no mes de xuño
  • Festa e feira de Santiago, 25 de xullo
  • Festa do turista, mes de agosto

Restauración e aloxamento

  • Parador nacional de Vilafranca

Notas

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Datos de 2001 publicados en 2004.
  3. Artigo sobre a Sociedade de Teatro de Vilafranca de 1843 en versión dixital:http://morales2011.blogspot.com.es/2016/09/no-149-aniversario-de-morales.html
  4. Festa do maio 2016

Véxase tamén

Ligazóns externas

Arganza

Arganza é un concello da provincia de León que cobre unha superficie de 39,99 km², na que vivían 850 habitantes no ano 2012, cunha densidade de poboación de 21,26 h/km².

Barxas, León

Barxas (en castelán e oficialmente Barjas) é un concello español da comarca do Bierzo, na provincia de León, Castela e León, que cobre unha superficie de 62,6 km², na que vivían 261 habitantes no ano 2010, cunha densidade de poboación de 4,17 hab/km². É considerado tradicionalmente como un dos 48 concellos da Galicia estremeira.

Borrés

Borrés (en castelán e oficialmente Borrenes) é un concello galegofalante da comarca do Bierzo, na provincia de León. Cobre unha superficie de 36,3 km², na que vivían 436 habitantes no ano 2008, cunha densidade de poboación de 11,98 h/km². É considerado tradicionalmente como un dos 48 concellos da Galicia estremeira.

Cacabelos, León

Cacabelos é un concello da provincia de León, pertencente á comarca do Bierzo. Cobre unha superficie de 32,82 km², na que vivían 5.132 habitantes no ano 2018, cunha densidade de poboación de 157,13 hab./km². É considerado tradicionalmente como un dos 48 concellos da Galicia estremeira.

Camponaraia

Camponaraia (en castelán e oficialmente: Camponaraya) é un concello da comarca do Bierzo (provincia de León, comunidade autónoma de Castela e León) que cobre unha superficie de 29,13 km², na que vivían 4.230 habitantes no ano 2010, cunha densidade de poboación de 145,21 h/km². Está composto de cinco aldeas: Camponaraia, Erbededo, Magaz de Abaixo, Naraiola e A Válgoma. Por este concello pasa o río Naraia, o cal permite deducir que o topónimo debe dividirse en dous (Campo+Naraia) e non en tres (Campo+na+raia). Esta dedución ven avalada pola ortografía e pola existencia do topónimo Naraiola, diminutivo do hidrónimo.

Candín

Candín é un concello da provincia de León que cobre unha superficie de 140,90 km², na que vivían 333 habitantes no ano 2012, cunha densidade de poboación de 2,36 hab./km². É considerado tradicionalmente como un dos 48 concellos da Galicia estremeira.

Carracedelo

Carracedelo é un concello da provincia de León, na comarca do Bierzo, que cobre unha superficie de 32,32 km², na que viven 3.680 habitantes (INE 2012), cunha densidade de poboación de 113,86 h/km². É considerado tradicionalmente como un dos 48 concellos da Galicia estremeira.

Corullón

Corullón é un concello da provincia de León que cobre unha superficie de 78,5 km², na que vivían 1.151 habitantes no ano 2004, cunha densidade de poboación de 14,66 h/km². É considerado tradicionalmente como un dos 48 concellos da Galicia estremeira.

Enrique Gil y Carrasco

Enrique Gil y Carrasco, nado en Vilafranca do Bierzo en 1815 e finado en Berlín en 1846, foi un escritor romántico do Bierzo.

Fabeiro, León

Fabeiro (en leonés El Fabeiru e en castelán e oficialmente: Fabero) é un concello da comarca do Bierzo (provincia de León, Castela e León que cobre unha superficie de 54,47 km², na que vivían 5106 habitantes no ano 2012, cunha densidade de poboación de 93,74 h/km².

O núcleo de Fontoira é o único do concello de fala galega, o resto do concello é de fala tradicional leonesa.

Manuel Ramírez Rodríguez Trujillo

Manuel Ramírez Rodríguez-Trujillo, finado en Vilafranca do Bierzo o día 1 de agosto de 1920, foi un político galego.

Martín Sarmiento

Pedro Xosé García Balboa, máis coñecido como frei Martín Sarmiento, nado en Vilafranca do Bierzo o 9 de marzo de 1695 e finado en Madrid o 7 de decembro de 1772, foi un relixioso beneditino e escritor galego. É un dos pais da filoloxía románica en xeral e da galega en particular. Dedicóuselle o Día das Letras Galegas en 2002.

Oencia

Oencia é un concello da provincia de León que cobre unha superficie de 98,33 km², na que vivían 349 habitantes no ano 2012, cunha densidade de poboación de 3,55 hab./km². É considerado tradicionalmente como un dos 48 concellos da Galicia estremeira.

Peranzais

Peranzais (en castelán e oficialmente: Peranzanes) é un concello da provincia de León que cobre unha superficie de 117,54 km², na que vivían 332 habitantes no ano 2012, cunha densidade de poboación de 2,82 h/km².

Actualmente o núcleo de Guímara fala un galego de transición cara ao leonés, aínda que no resto dos núcleos do concello a influencia do galego é notable (sen ir máis lonxe, o nome da comarca á que pertence o concello é Fornela).

Priaranza

Priaranza (oficialmente e en castelán, Priaranza del Bierzo) é un concello da provincia de León que cobre unha superficie de 33,69 km², na que vivían 828 habitantes no ano 2012, cunha densidade de poboación de 24,58 hab./km².

Ramón González-Alegre

Ramón González-Alegre Bálgoma, nado en Vilafranca do Bierzo o 30 de novembro de 1920 e finado en Vigo o 15 de setembro de 1968, foi un escritor e avogado leonés.

Sobrado, León

Sobrado é un concello da provincia de León que cobre unha superficie de 36,03 km², na que vivían 363 habitantes no ano 2012, cunha densidade de poboación de 10,07 h/km². É considerado tradicionalmente como un dos 48 concellos da Galicia estremeira.

Trabadelo

Trabadelo é un concello da provincia de León que cobre unha superficie de 64,73 km², na que vivían 430 habitantes no ano 2012, cunha densidade de poboación de 6,64 h/km². É considerado tradicionalmente como un dos 48 concellos da Galicia estremeira. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «trabadelés» .

Valboa, León

Valboa (en castelán e oficialmente Balboa) é un concello da provincia de León que cobre unha superficie de 51,04 km², na que vivían 371 habitantes no ano 2011, cunha densidade de poboación de 7,27 h/km². É considerado tradicionalmente como un dos 48 concellos da Galicia estremeira.

Parcialmente galegofalantes
Concellos da comarca do Bierzo
100 000+
50 000+
10 000+
5000+
Menos de
5000
habitantes

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.