Romaría de San Fins do Castro


A Romaría de San Fins do Castro celébrase na ermida de San Fins, todos os primeiros de agosto. Esta está situada no lugar de San Fins, parroquia de Cesullas, no concello de Cabana de Bergantiños preto da capital do concello (A Carballa). Esta romaría é a máis popular da bisbarra, ademais dunha das máis populares de Bergantiños e da Costa da Morte xunto coas da Barca de Muxía, Os milagres de Caión e Santo Hadrián de Malpica.

Ademais, San Fins é o patrón do concello de Cabana de Bergantiños.

Coordenadas: 43°12′21″N 8°55′22″O / 43.20583, -8.92278

Romaría de San Fins do Castro
Traseira capelaSF
Capela de San Fins, vista dende a fonte rodeada polos bidueiros en inverno.
Datos da festa
Nome oficialSan Fins do Castro
Conmemoración1 de agosto
TipoRelixiosa e pagá
Celebrada por:Concello de Cabana
LugarSan Fins
ProvinciaA Coruña
ConcelloCabana de Bergantiños
ParroquiaCesullas
OrganizadorConcello e parroco de Cesullas
Comisión da festaOrganizada polo parroco de Cesullas
Costumesdespois da misa procedese o chamado Berro seco e a queima do Santo da povora.
SiguienteOs Milagros
RecoñecementosFestas de interese turístico de Galicia (2008)
Páxina webSan Fins do Castro na páxina do concello

Os milagres

Este San Fins do Castro é un santo presuntamente moi milagreiro, especialmente avogoso para as espullas, e ten moito predicamento entre os veciños da comarca e dos arredores. Segundo a tradición devense mollar as espullas na auga da fonte, fonte que se encontra á esquerda da capela, secalas nun pano que se deixa secar as beiras da fonte; e tras escoitar unha das misas que se celebran durante toda a mañá, e unha vez enxoito o pano segundo as crenzas populares, as espullas desaparecen. Tamén ten outras propiedades como a cura da pulmoeira do ubre das vacas [1].

A festa

Esta é unha festa de grande importancia en Cabana de Bergantiños pola gran mobilización popular, as manifestacións culturais e a mestura entre o relixioso e o profano. A imaxe do santo atópase na igresía de Cesullas durante todo o ano agás na semana da festa en que se leva en procesión até a capela de San Fins, que dista ao redor de medio quilómetro desta. A esta romaría acoden romeiros de toda a comarca coas súas merendas, que antigamente se celebraban ó redor da capela de San Fins, baixo da sombra dos bidueiros que os protexía do sol (a meirande parte da xente comía sentada no chan). Hoxe, tirantes unhas mesas que se colocan no campo da festa, a xente prefire comer nos campos e montes dos arredores pola súa comodidade e máis para fuxir do espazo ocupado polos mozos cando se dedican a tirarse viño os uns aos outros, rito que se puxo de moda contra finais da década de 1980. Hoxe en día póñense unhas cintas e máis unhas cancelas de metal para limitar o espazo dedicado ao viño para que non saian do espazo que teñen, para así non ter problemas por manchar as persoas alleas ao rito do viño.

Un pouco de historia

Saturnino Cuiñas
Placa homenaxe na capela de San Fins ao cura Saturnino Cuiñas Lois.

A romaría foi promocionada polo antigo párroco da parroquia don Saturnino Cuíñas Lois (1897-1978), que estivo de crego ata a súa morte. Durante 47 anos este cura adicouse a recoller o folclore da zona e creou o chamado Berro Seco que, segundo el, procedía do berro que empregaban os canteiros para facer forza á unha cando levantaban as pedras. Este berro consiste en que a xente se agache, e mentres se levanta berrar: oooooooooooh!, feito que se realiza tres veces seguidas despois da procesión que se fai en honra aos santos da parroquia e antes de que as orquestras procedan a tocar os bailes da misa. Este berro, debido as controversias entre os mozos e o crego polo feito do viño, estase a facer, estes últimos anos, dúas veces: unha que fai o crego desde un lugar achado ao lado do palco da música e outro que fan os mozos desde enriba do palco unha vez que o fixo o crego. É este un dos feitos máis característicos da romaría, ademais da queima do Santo da Pólvora.

Desde o ano 2008 esta declarada como unha das Festas de interese turístico de Galicia .

Lenda verbo da denominación

Conforme á lenda, San Fins do Castro denominábase O Castro de San Fins pero cambiou o nome porque, encontrándose un mozo da parroquia no lugar de San Fins, caeu unha grande choiva que o anegou todo e o mozo tivo que subirse ao tellado da capela para poder salvarse, prometendo neste intre que si se salvaba faría unha nova capela coa cara principal mirando cara o nacente,[2] xurdindo así o novo emprazamento da capela e o novo nome co que se coñece hoxe en día.

Santo da Pólvora

A queima do Santo da pólvora é un dos momentos máis agardados polos romeiros que acoden a esta romaría. Consiste na queima dunha falla que ten por motivos unhas figuras animadas que representan diferentes oficios, nuns casos a un afiador e maila súa dona que, despois de xirar perante un cacho mentres afían unha machada entre estoupidos de foguetes, que son os que fan que xiren, acaban estoupando; outro ano a figura consiste nunha parella de ferreiros que tamén despois de face-los xiros acaban estoupando, e outro ano as figuras son duns canteiros que como nos casos anteriores tamén acaban estoupando.

Cancioneiro popular

Meu Santo San Fíns do Castro,
¿que lle dás os teus romeiros?
auga da túa fontiña
sombra dos teus bidueiros.
Romaría de San Fins
dendes da Cruña a Fisterra
pasando por Bergantiños
non hai romaxe como ela.
Fragmento Himno de San Fíns do Castro

Notas

  1. X. Manuel Varela Varela: Saturnino Cuiñas Lois.
  2. Gran Enciclopedia Galega, VI, px. 157 ISBN 84-7286-041-8.

Véxase tamén

Ligazóns externas

Cabana de Bergantiños

Cabana de Bergantiños é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Bergantiños no Partido xudicial de Carballo.

Segundo o INE a súa poboación no ano 2018 era de 4.337 habitantes dos cales 2.091 eran homes e 2.246 eran mulleres (4.347 no ano 2017, 4.446 no ano 2016, 4.552 no 2015, 4.623 no 2014, 4.716 no 2013, 4.759 no 2012, 4.865 no 2011, 4.909 no 2010). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é cabanés ou bergantiñán .

Cesullas, Cabana de Bergantiños

Santo Estevo de Cesullas é unha parroquia que se localiza no centro do concello de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 1 325 habitantes (687 mulleres e 638 homes), distribuídos en 31 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 1.566 habitantes.

O berro seco

O berro seco é o segundo álbum de estudio do grupo galego de música tradicional Milladoiro. Foi publicado en 1981, polo selo Ruada.

O disco foi gravado nos estudios Kyrios, en Madrid, entre o 27 de abril e o 7 de maio de 1981. Está inspirado na tradicional romaría de San Fins do Castro (parroquia de Cesullas, no concello Cabana de Bergantiños da provincia da Coruña) e consta de nove temas tradicionais galegos e un de composición propia. Concebido como un continuum de A Galicia de Maeloc (1979), incorpora sintetizadores e gaitas galega e irlandesa (uilleann pipe) xuntas por primeira vez.

Foi editado en CD en 1990, polo selo Doblón.

Romaría

A palabra romaría ou romaxe vén de romeiro, os peregrinos con rumbo a Roma.

Trátase nas súas orixes dunha celebración católica que consiste nunha viaxe ou peregrinación a un santuario ou ermida, ben estea consagrada a unha Virxe ou un santo patrón do lugar, situada normalmente nunha paraxe campestre ou de montaña. Por extensión, na actualidade, o termo romaría emprégase decote co valor simplificado de festa.

San Fins

San Fins pode, como topónimo, pode referirse a:

San Fins de Eirón, parroquia do concello coruñes de Mazaricos;

San Fins de Sales, parroquia do concello coruñes de Vedra;

San Fins, lugar da parroquia de Cesullas no concello da Cabana de Bergantiños;

San Fins, lugar da parroquia de Montemaior no concello da Laracha;

Minas de San Fins, explotación mineira localizada na parroquia de Vilacova, no concello de Lousame;

Monte de San Fins, nos Montes da Paradanta, con cumio na parroquia de Cabeiras (Arbo).

San Fins, Cesullas, Cabana de Bergantiños

San Fins é un lugar da parroquia de Cesullas no concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Tiña 23 habitantes no ano 2018 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística dos cales 10 eran homes e 13 mulleres.

Neste lugar celebrase todos os 1 de agosto a romaría de San Fins do Castro e o día 2 a festa en honor a Virxe dos Remedios.

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.