Rigoberta Menchú

Rigoberta Menchú Tum, nada en Uspantán, Quiché o 9 de xaneiro de 1959, é unha líder indíxena maia e defensora dos dereitos humanos, membro do grupo k'iche'. É embaixadora de Boa Vontade da Unesco e gañadora do Premio Nobel da Paz e do Premio Príncipe de Asturias de Cooperación Internacional.

Destacou polo seu liderado á fronte das loitas sociais no eido nacional e internacional. O 12 de febreiro de 2007, anunciou que se postularía ás eleccións presidenciais de Guatemala de 2007 pola coalición de partidos WINAQ e Encuentro por Guatemala; quedou en quinto lugar con un 3,09%. Malia a derrota, o 7 de maio de 2011 o partido indíxena WINAQ xunto a outros partidos proclamouna como candidata presidencial para as eleccións presidenciais do 11 de setembro de 2011 na Fronte Ampla de Guatemala.[1]

Rigoberta Menchú
Nobel prize medal.svg
Rigoberta Menchu 2009 cropped
Menchú no 2009
Nome completoRigoberta Menchú Tum
Nacemento9 de xaneiro de 1959 (60 anos)
 Uspantán, Quiché, Flag of Guatemala.svg Guatemala
NacionalidadeGuatemala
OcupaciónActivista, política
PremiosPremio Nobel da Paz, Premio Príncipe de Asturias de Cooperación Internacional, honorary doctor of the University of Zaragoza e honorary doctorate of the University of Las Palmas, Gran Canaria

Biografía

Naceu o 9 de xaneiro de 1959 na poboación guatemalteca de Uspantán, situada no Departamento de Quiché, nunha comunidade rural onde os seus pais desfrutaban de moi boa reputación, sendo o seu pai un activista a prol dos dereitos dos indíxenas e a súa nai unha experta en medicina tradicional maia.

Moita da popularidade da súa obra veu do seu libro autobiográfico de 1982-1983 Me llamo Rigoberta Menchú y así me nació la conciencia. O libro foi realmente escrito por Elisabeth Burgos a partir das conversas con Rigoberta. No seu libro, Rigoberta explica como comezou a traballar nunha leira de café con cinco anos, en condicións tan pésimas que foron a causa da morte de irmáns e amigos seus. Recibiu unha educación católica, o cal a levaría máis tarde a colaboracións coa Igrexa católica. Xa adulta, participou en protestas contra o réxime militar polos seus abusos contra os Dereitos Humanos. A guerra civil de Guatemala tivo lugar entre 1962 e 1996, malia que a violencia comezara anos antes. A violencia forzouna ó exilio en México no ano 1981. Ese mesmo ano, o seu pai foi asasinado na embaixada española da Cidade de Guatemala. No ano 1991, participou na preparación da declaración dos dereitos dos pobos indíxenas por parte das Nacións Unidas.

Un vez rematada a guerra civil intentou levar ós tribunais españois a políticos e militares por asasinar cidadáns españois, e por xenocidio contra o pobo maia de Guatemala. As acusacións incluíron ó ditador exmilitar e candidato á presidencia Efraín Ríos Montt.

Notas

  1. "Rigoberta Menchú disputará la presidencia de Guatemala". infobae (en castelán). 8 de maio de 2011. Consultado o 1 de setembro de 2018..

Véxase tamén

Ligazóns externas

9 de xaneiro

O 9 de xaneiro é o 9º día do ano do calendario gregoriano. Quedan 356 días para finalizar o ano, 357 nos anos bisestos.

Adolfo Pérez Esquivel

Adolfo Pérez Esquivel, nado en Buenos Aires o 26 de novembro de 1931, é un arquitecto, escultor e activista de dereitos humanos arxentino a quen lle foi concedido o Nobel da Paz de 1980. Seu pai era natural da parroquia pontevedresa de Combarro (Poio).

Alva Myrdal

Alva Reimer Myrdal, nada en Uppsala o 31 de xaneiro de 1902 e finada en Danderyd o 1 de febreiro de 1986, foi unha diplomática sueca que recibiu en 1982 o Premio Nobel da Paz polos seus esforzos polo desarmamento.

David Trimble

William David Trimble, nado en Belfast o 15 de outubro de 1944, é un político de Irlanda do Norte

Eisaku Satō

Eisaku Satō (佐藤栄作), nado en Tabuse (Kumage, Yamaguchi) o 27 de marzo de 1901 e finado en Toquio o 3 de xuño de 1975, foi un político xaponés, primeiro-ministro de Xapón entre 1964 e 1972. Gañou o Premio Nobel da Paz en 1974.

Emily Greene Balch

Emily Greene Balch, nada en Boston en 1867 e finada en 1961, foi unha escritora e pacifista americana, que recibiu o Premio Nobel da Paz en 1946, compartido con John Raleigh Mott.

Ernesto Teodoro Moneta

Ernesto Teodoro Moneta, nado en Milán o 20 de setembro de 1833, e finado o 10 de febreiro de 1918, foi un militante pacifista italiano, distinguido co premio Nobel da Paz en 1907.

Fredrik Bajer

Fredrik Bajer, nado en Nästved o 21 de abril de 1837 e finado en Copenhaguen o 22 de xaneiro de 1922, foi un escritor, pacifista e político dinamarqués. En 1908 foille concedido o Premio Nobel da Paz.

Fridtjof Nansen

Fridtjof Wedel-Jarlsberg Nansen, nado en Oslo o 10 de outubro de 1861 e finado en Lysaker, Bærum o 13 de maio de 1930, foi un explorador, científico e diplomático noruegués.

Henri La Fontaine

Henri Marie La Fontaine, nado en Bruxelas o 22 de abril de 1854 e finado na mesma cidade o 14 de maio de 1943, foi profesor de Dereito internacional e senador belga.

Klas Pontus Arnoldson

Klas Pontus Arnoldson, nado en Gotemburgo o 27 de outubro de 1844 e finado en Estocolmo o 20 de febreiro de 1916, foi un político, xornalista e pacifista sueco, galardoado co premio Nobel da Paz en 1908.

Louis Renault

Louis Renault, nado en Autun o 21 de maio de 1843 e falecido en Barbizon o 8 de febreiro de 1918, foi un xurista e educador francés. En 1907, xunto con Ernesto Teodoro Moneta, gañou o Premio Nobel da Paz.

Martti Ahtisaari

Martti Oiva Kalevi Ahtisaari, diplomático das Nacións Unidas nado en 23 de xuño de 1937, foi o presidente de Finlandia entre 1994 e 2000. Traballou coa mediación entre o goberno da Serbia e a que daquela era a provincia de Kosovo.

Oficina Internacional pola Paz

A Oficina Internacional pola Paz (en inglés: Permanent International Peace Bureau e en francés: Bureau International Permanent de la Paix) é a organización internacional máis antiga adicada a buscar solucións ós conflitos mediante a paz. En 1910 foi galardoada co Premio Nobel da Paz.

Premio Nobel da Paz

O Premio Nobel da Paz é un dos cinco premios Nobel instituído polo inventor e industrial sueco Alfred Nobel. Mentres que os de Física, Química, Medicina e Literatura son entregados en Estocolmo, o Premio Nobel da Paz é entregado en Oslo, a capital de Noruega.

Premio Princesa de Asturias de Cooperación Internacional

O Premio Príncipe de Asturias de Cooperación Internacional é concedido desde 1981, á persoa, grupo de persoas ou institución cuxo labor contribuíran de forma exemplar e relevante ó mutuo coñecemento, ó progreso ou á fraternidade entre os pobos.

Willy Brandt

Willy Brandt, nado como Herbert Ernst Karl Frahm en Lübeck o 18 de decembro de 1913, e finado o 8 de outubro de 1992 en Bonn, foi un xornalista alemán, e Primeiro Ministro da Alemaña Occidental entre os anos 1969 e 1974.

Élie Ducommun

Élie Ducommun, nado en Xenebra o 19 de febreiro de 1833 e finado en Berna o 7 de decembro de 1906, foi un periodista suízo, membro fundador en Xenebra, en 1867, da Liga Internacional para a Paz e a Liberdade.

Laureados co Premio Nobel da Paz
1901–1925
1926–1950
1951–1975
1976–2000
2001–2017

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.