Río da Prata

O río da Prata,[2] en castelán Río de la Plata, é un río do Cono Sur de América do Sur, formado pola xunción dos ríos Paraná e Uruguai. Pode ser dividido en dous sectores: o sector interior composto polos tramos superior e medio, que posúe pouca profundidade e está ausente de intrusión salina, e o sector exterior comprendido entre Montevideo, Punta del Este, e a baía de Samborombón, tramo de maior profundidade, e cunha importante influencia mariña, sendo un estuario do océano Atlántico.[3] Ten unha forma triangular de 290 km de lonxitude, servindo de fronteira en toda a súa traxectoria entre a República Arxentina e a República Oriental do Uruguai. Posúe un rumbo xeral noroeste-sueste, vertendo no mar Arxentino a escorrentía da súa cunca hidrográfica máis a dos seus afluentes, que suma unha área de arredor de 3 200 000 km². Considérase tradicionalmente, en especial nos dous países das súas ribeiras, como o río máis ancho do mundo,[4][5][6][7] con 220 km de ancho na súa foz.[8]

Río da Prata
Rio de la Plata BA 2
Localización administrativa
EstadoFlag of Argentina.svg Arxentina
Flag of Uruguay.svg Uruguai
DivisiónBandera de la Provincia de Entre Ríos.svg Provincia de Entre Ríos (ARX)
Bandera de la Provincia de Buenos Aires 3.svg Provincia de Buenos Aires (ARX)
Bandera de la Ciudad de Buenos Aires.svg Cidade Autónoma de Bos Aires (ARX)
Departamento de Colonia Colonia (URU)
Departamento de San José San José (URU)
Departamento de Canelones Canelones (URU)
Coat of arms of Montevideo Department.png Departamento de Montevideo (URU)
Departamento de Maldonado Maldonado (URU)
Localización xeográfica
Océano / MarOcéano Atlántico
ContinenteAmérica
Xeografía
SubdivisiónsBaía de Samborombón
Illas interioresFlag of Argentina.svg Arxentina: Martín García, Solís, Oyarvide, Lucía, Lucha, Nutria, Zárate e Santa Mónica Flag of Uruguay.svg Uruguai: El Matón, Dos Hermanas, Illa Sola, Farallón, Flores, Gorriti, San Gabriel, Juncal e Timoteo Domínguez, Agustín Quirós
AfluentesRío Uruguai (ARX/URU)
Matanza-Riachuelo, Paraná, Samborombón e Salado (ARX)
San Juan, Rosario, Santa Lucía e Solís (URU)
Cidades ribeiregasSan Fernando, San Isidro, Vicente López, Buenos Aires, Avellaneda, La Plata, Quilmes, Berazategui, Hudson, Punta Lara, Atalaya, e San Clemente del Tuyú (ARX)
Ciudad de la Costa, Colonia del Sacramento, Costa de Oro, Juan Lacaze, Montevideo, Piriápolis, Punta del Este, Maldonado, Atlántida (URU)
Accidentes
OutrosCabo San Antonio
Características
Superficie30.362 km²
Lonxitude máxima320 km.
Anchura máxima230 km.
Profundidade media10 m.
Mapa
Plata buenos aires montevideo map

Localización do río da Prata
Río da Prata
River Plate
Vista satélite do Río da Prata
PaísFlag of Argentina.svg Arxentina
Flag of Uruguay.svg Uruguai
NacementoDos ríos Paraná e Uruguai
Lonxitude290 km [1]
Conca3 200 000 km²
Caudal medio22 000 m³/s
DesembocaduraOcéano Atlántico
Riodelaplatabasinmap
conca do río da Prata

Xeneralidades

Río de la Plata
Río da Prata visto desde Buenos Aires.

Límites

Corre de noroeste a sueste. O paralelo de Punta Gorda marca o quilómetro cero do Río da Prata cara ao sur e do río Uruguai cara ao norte. Ao sur deste paralelo atópase a illa do Portugués, localizada fronte á Punta Gorda, ao norte do río Sauce e ao sur do río Paraná Bravo, pertencente á provincia arxentina de Entre Ríos.

De acordo á Organización Hidrográfica Internacional, a súa desembocadura está determinada pola liña que une Punta del Este co cabo San Antonio,[9] —sendo máis precisos, a punta norte de dito cabo, chamada Punta Rasa—.

De acordo co Tratado do Río da Prata, subscrito por Arxentina e Uruguai, o seu límite exterior está determinado pola liña imaxinaria de 219 km que une Punta del Este (República Oriental do Uruguai) con punta Rasa do cabo San Antonio (República Arxentina).

Salinidade

A salinidade da auga mídese en gramos de sal por litro de solución, onde 10g/l é igual a 10psu, a 10ppt, a 10‰ ou ao 1%.[10] A media de salinidade nos mares do mundo é de 35‰ e na rexión do Atlántico, onde desemboca este río, é de arredor de 32‰, considerándose augas mariñas a partir de 30‰.[11] A influencia das augas deste río faise sentir moi adentro das augas oceánicas, chegando a 32‰ de salinidade a máis de 100 km do límite exterior establecido no Tratado do Río da Prata. En canto ás ribeiras, Punta del Este supera levemente os 32‰, mentres que na costa arxentina este nivel acádase á altura de Nueva Atlantis, 60 km ao sur de punta Rasa, contando dita punta con 29‰, o mesmo nivel que posúe na ribeira oposta a zona de El Pinar, na boca do arroio Pando, aínda que entre estes dous últimos puntos unha lingua estende ese grao de salinidade até 45 km mar adentro cara ao sueste da liña do Tratado. Rodeando dita lingua, o límite mariño de 30‰ acádase na banda uruguaia en Costa Azul, e en arxentina en Las Toninas, atopándose esta fronteira mariña 75 km mar adentro do límite do Tratado.

A intrusión salina cara ao interior do río chega até a zona entre punta Piedras e a boca do Río Santa Lucía, onde a salinidade media anual ronda o 0,5‰.

Portos

Os principais portos son Buenos Aires na marxe dereita, e Montevideo na marxe esquerda.

Fauna

Tanto no estuario como na costa atlántica pódense encontrar golfiños da especie franciscana, unha especie de río que prefire as augas salobres. Ás veces o golfiño franciscano remonta as augas dos ríos Paraná e Uruguai.

Xeografía física

Fisicamente, o Río da Prata divídese en tres zonas xeográficas:

Rexión interna ou superior

Esta rexión esténdese desde o paralelo de Punta Gorda (Latitude: 33º55'00" 10 S) até a liña imaxinaria que une o faro de Colonia, con Punta Lara, que se caracteriza por un substrato de area fina, limo e arxila. É a prolongación do delta do Paraná, onde se depositan os sedimentos máis grosos.

Rexión intermedia

É o tramo entre a liña que une Colonia, con Punta Lara até outra que une Montevideo con Punta Piedras. Aquí prodúcese transporte de sedimentos finos en suspensión.

Rexión exterior ou inferior

É o tramo entre esa segunda liña até o límite exterior, a liña imaxinaria que une o Faro de Punta del Este co Faro de Punta Rasa. É o único dos tramos onde se presenta influencia mariña; as augas son salobres con niveis de salinidade variados e cambiantes, segundo as mareas, ventos etc. Os sedimentos son pelíticos cun importante corpo areoso.

Leito

Cada ano chegan ao estuario 57 millóns de m³ de limo proveniente especialmente, do sueste de Bolivia e das provincias do noroeste da Arxentina. O leito do río está dominado pola presenza de extensos bancos de baixa profundidade que dificultan a navegación con embarcacións de calado, que debe facerse seguindo diversos canais naturais e artificiais, moitos dos cales, en especial a ruta que comunica Bos Aires co Océano Atlántico, son obxecto de constante dragado para evitar a acumulación de sedimentos e así mantelos abertos á navegación. Os principais bancos son Ortiz, Arquímedes, Inglés e Rouen.

A morfoloxía do leito da área específica de Martín García caracterízase por un baixío (a formación Praia Honda) atravesado por canais e composto por sedimentos grises-marróns, areosos cara ao norte, areas limosas e limos areosos cara ao sur e limos arxilosos (lodos) cara á marxe arxentina. O delta sofre un continuo avance de 15 m por ano e prodúcese unha diminución das profundidades do leito coa formación de bancos que logo se transforman en illas.

Costas

En canto ás costas do río, estas presentan características moi diversas.

Costas uruguaias

A costa uruguaia pertence á formación xeolóxica do Macizo de Brasilia, con costas altas e praias de arena bordeadas de dunas separadas por cabos rochosos.

Os principais afluentes pola ribeira uruguaia son os ríos San Juan, Rosario, Santa Lucía e Solís.

Costas arxentinas

A costa arxentina corresponde á conca sedimentaria da Pampa, formada por mesetas de limo que alternan con planicies barrosas. É, polo xeral, baixa, formada por limos, sendo abundantes os xuncais. Nela destaca a baía de Samborombón, cunha costa que ten uns 180 km de lonxitude. Nesta baía desembocan varios cursos de auga, moitas veces canalizados, sendo os principais os ríos Samborombón e Salado.

Illas

Illa Martín García

Artigo principal: Illa Martín García.

Esta illa, a diferenza das próximas illas deltaicas, posúe un núcleo rochoso, ao ser un afloramento de rochas arcaicas do Macizo de Brasilia, cunha antigüidade de 1800 millóns de anos. Ten unha superficie de 184 ha e unha altura máxima de 27 msnm. A sedimentación no leito da área específica da illa Martín García é moi activa, formándose bancos que logo se transforman en illas baixas, como ocorreu co crecemento da illa Timoteo Domínguez e de bancos como o de Santa Ana e do Medio.

A illa Martín García —na súa superficie histórica— é de soberanía arxentina, pero as augas e aluvións que a rodean —incluso a illa Timoteo Domínguez— son uruguaios, con excepción dos aluvións que se depositan nas costas que miran ao canal de Martín García (ou Bos Aires), e ao canal del Infierno, os cales pertencen a Arxentina, en virtude do artigo 46 do Tratado do Río da Prata e a súa Fronte Marítima do ano 1973.

Desde o acordo do 18 de xuño de 1988, estableceuse a única fronteira seca do límite arxentino-uruguaio, entre as illas Martín García e Timoteo Domínguez.

Historia

A conquista do Río da Prata, nome que se lle deu entón á rexión da que hoxe son parte: Arxentina, Paraguai e Uruguai, iniciouna Juan Díaz de Solís, quen buscando un paso para chegar a Oriente, internouse no actual Río da Prata en 1516. O rei de España dispuxo que se crearan colonias na rexión do Río da Prata. O 2 de febreiro de 1536, o español Pedro de Mendoza fundou na costa oriental de América do Sur a cidade de Santa María de Bos Aires, situada na desembocadura do Río da Prata e o 15 de agosto de 1537, Juan de Salazar fundou, preto do río Paraguai, a cidade de Asunción.

Descubridor

O primeiro non americano en navegar as súas augas foi Juan Díaz de Solís, en 1516, mentres intentaba atopar unha pasaxe desde o Océano Atlántico ao océano Pacífico. Desembarcou xunto a un grupo de homes nas costas do que hoxe é o departamento uruguaio de Colonia e foron atacados polos indíxenas (probablemente guaranís aínda que por moito tempo adxudicóuselle o feito aos charrúas). Sobreviviu un só deles, chamado Francisco del Puerto, grumete de 14 anos de idade, pois a cultura de tales indíxenas prohibía matar mulleres, nenos e anciáns. Quedou vivindo con eles e descubriu que algúns tiñan pezas de prata que supoñían chegaban desde un rumbo que levaba ao Alto Perú, iniciou a lenda da prata ao tomar contacto cos portugueses, quen a propagaron.

Anos despois, desde un navío ao mando de Sebastián Gaboto, divisaron "un indíxena enorme facendo sinais e dando voces desde a costa"; ao desembarcar atopáronse con aquel sobrevivente, educado como guerreiro charrúa. Retornou cos españois para, finalmente, ao cabo dun tempo, retornar cos indíxenas. Outras versións sinalan a Américo Vespucio como o seu descubridor.

Orixe do nome

O nome "de la Plata" refírese á mitolóxica "Serra de Prata" no país do "rei Branco" que buscaron Alejo García, Sebastián Gaboto e outros, remontando os ríos da Prata, Paraná, Paraguai e Uruguai e realizando expedicións terrestres cara a Chaco e Chiquitos. É posible que a Serra de Prata fora un remoto influxo do Cerro Rico de Potosí que os indíxenas pasaban de boca en boca, aínda que é máis probable que o rei Branco proviñera dos Incas de Perú. En 1525 Sebastián Gaboto deu con algúns dos acompañantes indíxenas de Alejo García, quen levaban prata que recolleron na expedición, pensou que na zona abundaba a prata e desde entón moitos quixeron expedicionar o "Río da Prata"

Fundacións

En 1680, os portugueses fundan, sobre a ribeira oriental do río, Colonia del Sacramento, fronte a Bos Aires. Colonia foi obxecto de disputas entre españois e portugueses durante un século, cambiando varias veces de mans e obrigándolle aos españois a colonizar a Banda Oriental, até entón maiormente ignorada. Colonia é asaltada e ocupada polas forzas vicerreinais españolas o mesmo ano da súa fundación, para ser devolta a Portugal en 1681.

Para deter o avance lusitano, Filipe V ordenou a construción de Montevideo e as súas fortificacións sobre a banda oriental do río. Esta tarefa realizouse entre 1724 e 1730.

Nos anos 1806-1807, o Río da Prata é testemuña das Invasións inglesas do Vicerreinado que levaba o seu nome.

O 5 de xuño de 1888 produciuse o terremoto do Río da Prata, ás 3.20, cunha magnitude na escala de Richter de 5,5. O seu epicentro estivo en 34°36′0″S 57°53′59″O / -34.60000, -57.89972, a 30 m de profundidade. Xamais se tomaran medidas minimamente antisísmicas. Afectou todas as poboacións da costa do Río da Prata, especialmente as cidades de Bos Aires e de Montevideo, mais produciu leves danos pois o seu epicentro atopábase no centro de dito río.

O 13 de decembro de 1939 produciuse a Batalla do Río da Prata, fronte a Punta del Este, primeiro enfrontamento importante de navíos alemáns e británicos durante a Segunda Guerra Mundial.

En augas do Río da Prata producíronse numerosos naufraxios. Considérase de navegación difícil pola intensidade e a rapidez coa cal se forman tormentas.

Ventos locais do Río da Prata

Sudestada

A sudestada é un fenómeno climático que se caracteriza por ventos persistentes, regulares a fortes do sueste, temperaturas relativamente baixas e chuvias de variada intensidade.

Isto ocorre cando, tras o paso dun sistema frontal frío, un sistema de alta presión, cun centro que se atopa ao suroeste da provincia de Bos Aires, produce pola súa circulación ventos persistentes do mencionado sector sobre a costa do Río da Prata.

Xérase polo efecto combinado de dous sistemas, un de alta presión, localizado sobre o océano Atlántico, fronte ás costas da Patagonia central, que transporta aire frío e de orixe marítima cara ao leste da provincia de Bos Aires, extremo sur do Litoral e Sur de Uruguai, e un sistema de baixa presión, localizado sobre o Centro e sur da Mesopotamia e a rexión occidental de Uruguai e que pola súa circulación produce unha achega de aire cálido e húmido sobre a rexión.

Cando se profundiza a depresión, intensifícase a circulación do vento do sector sueste producíndose este fenómeno climático. Durante unha sudestada, o río pode alcanzar unha altura de 3,96 metros (sobre o plano de marea altura cero) con intensas ondas, o que provoca asolagamentos en toda á ribeira.

Pampero

Rio de la Plata Cuenca
O Río da Prata e parte da súa conca. Vese claramente como as augas que achega o Río Uruguai (en cor escura) afectan exclusivamente á ribeira oriental, mentres que o resto é dominado pola achega do moito maior Río Paraná (en cor leonada).

O pampero é un vento que sopra do suroeste, precisamente do Anticiclón do Pacífico Sur até o Ciclón do Río da Prata, que se caracteriza por ter unha masa de aire fría e seca grazas ás choivas de convección que se dan na cordilleira dos Andes. No verán causa tormentas intensas seguidas por un marcado descenso da temperatura e ceo despexado.

Deportes no Río da Prata

O Río da Prata embravecido permite a práctica de surf e wind surfing na capital de Uruguai. As praias onde se surfea son Praia Honda, Praia Verde e Praia Malvín. Presenta ondas de dous metros e a imposibilidade de operar o Porto de Montevideo. Tamén se pode practicar kite surfing.

A práctica do deporte está moi estendida na zona de Bos Aires e arredores. En San Isidro, provincia de Bos Aires, practícase wind surfing, o kitesurf, o kaiak e o outrigger (canoas hawaiianas).

As viaxes en kaiak tomaron gran relevancia nos últimos anos, no Río da Prata e Delta de Bos Aires. Nos ríos Paraná, San Antonio e Canal del Este pódese practicar esquí acuático, wake board e wake surf.

Notas

  1. Encyclopædia Britannica (ed.). "Río de la Plata" (en inglés). Consultado o 21 de maio de 2012.
  2. DiRAG: pratense
  3. Atlas Ambiental de Buenos Aires Arquivado 03 de novembro de 2012 en Wayback Machine. (en castelán)
  4. Historia Marítima Argentina: El mar y Los Ríos Argentinos. Departamento de Estudios Históricos Navales, 1982.
  5. Escalera Evaristo (1860) Garibaldi y sus glorias. Impr. y litografía de Juan José Martínez. 381 pág.
  6. Garrido Manuel Ignacio (1983) Intereses marítimos. Dirección General de Publicaciones, Universidad Nacional de Córdoba. 359 pág.
  7. Enguix Alberto (2010) El próximo role - Meteorología Estratégica, Elemental, y Avanzada. NEW Visions. ISBN 978-84-613-8993-3
  8. Fossati, Monica; Ismael Piedra-Cueva. International Conference on Estuaries and Coasts, ed. "Salinity Simulations of the Rio de la Plata" (PDF) (en inglés). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 06 de marzo de 2012. Consultado o 21 de maio de 2012.
  9. "Limits of ocean and seas. Special publications N° 23. 3° Edition - 1953" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 15 de outubro de 2010. Consultado o 08 de xuño de 2012.
  10. Lewis, E.L. 1980. Escala práctica de salinidad 1978 y sus antecedentes. IEEE J. Ocean. Eng., OE-5(1): 3-8.
  11. Mantyla, A.W. 1987. Comparaciones de estándares de agua de mar. J. Phys. Ocean., 17: 543-548.

Véxase tamén

Ligazóns externas

Arxentina

A República Arxentina (en castelán: Argentina) é un país situado no extremo sur de América organizado como unha república representativa e federal. Pola súa extensión, é o segundo estado de América do Sur, cuarto no continente americano e o oitavo no mundo con 2 780 400 km². Con todo a Arxentina reclama as Malvinas, as illas Illas Xeorxia do Sur e Sandwich do Sur e a Illa Aurora baixo soberanía británica e unha área antártica ao sur do paralelo 60° S, denominada pola Arxentina Antártida Arxentina.

O seu territorio continental americano, que abrangue grande parte do Cono Sur, limita ao norte con Bolivia e Paraguai, ao nordés con Brasil, ao oeste e sur con Chile e ao este con Uruguai e o océano Atlántico.

Está dividido en 23 provincias e unha cidade autónoma, Buenos Aires, capital da nación e sede do goberno federal. Os seus 40 millóns de habitantes teñen uns índices de desenvolvemento humano, renda per cápita, nivel de crecemento económico e calidade de vida, que se encontran entre os máis altos de América Latina. Segundo o Banco Mundial, o seu PBI nominal é o 30º máis importante do mundo, aínda que se se considera o poder adquisitivo o seu PBI total converte ao país na 23º economía máis importante do mundo. Actualmente a Arxentina está clasificada como un país de ingresos medianos altos ou como un mercado emerxente, tamén segundo o Banco Mundial.O 25 de maio de 1810 tivo lugar a Revolución de Maio, na que foi deposto o último vicerrei español que gobernou dende Buenos Aires, e organizouse a Primeira Xunta de goberno. O 9 de xullo de 1816 foi proclamada formalmente en Tucumán a súa independencia como país libre e soberano.

Banda Oriental

Banda Oriental ou A Banda Oriental é a denominación que recibiu ata aproximadamente 1815 coa creación por José Gervasio Artigas da Provincia Oriental, o territorio riopratense situado ao leste do río Uruguai no tramo final do seu curso e ao norte do río da Prata, abarcando unha zona que se corresponde en forma aproximada coa actual República Oriental do Uruguai e parte do estado brasileiro de Río Grande do Sur. Era a terra máis oriental do vicerreinado do Río da Prata e a súa extensión diminuíu a medida que partes do seu territorio foron incorporados a Portugal como parte da Capitanía de Río Grande de San Pedro.

Non constituíu unha unidade administrativa ata a creación de facto por José Artigas da Provincia Oriental en 1813 e o posterior decreto do Director Supremo das Provincias Unidas do Río da Prata do 7 de marzo de 1814, que creou formalmente a Gobernación Intendencia Oriental do Río da Prata.

Biblioteca Nacional da República Arxentina

A Biblioteca Nacional da República Arxentina (en castelán: Biblioteca Nacional de la República Argentina) é a biblioteca máis importante da Arxentina. Creada en 1810 no Cabido de Buenos Aires, no presente atópase no barrio porteño de Recoleta.

Buenos Aires

Buenos Aires, ás veces escrito en galego Bos Aires, é a capital da Arxentina. Os seus habitantes denomínanse porteños ou bonaerenses. A cidade atópase situada na beira dereita do esteiro do río da Prata, fronte á cidade uruguaia de Colonia del Sacramento. É, principalmente, unha cidade de servizos.

Carlota Xoaquina de Borbón

Carlota Xoaquina Teresa Caetana de Borbón e Borbón-Parma (en portugués Carlota Joaquina Caetana de Bourbon e Bourbon), nada en Aranjuez o 25 de abril de 1775 e finada en Sintra o 7 de xaneiro de 1830, foi unha infanta española, raíña consorte de Portugal e emperatriz consorte de iure de Brasil.

Corrientes

Corrientes (en guaraní: Taragüí) é unha cidade do nordeste da Arxentina, capital da provincia homónima. Está situada a beiras do Río Paraná, a uns 1200 km augas arriba da súa desembocadura no Río da Prata.

A ponte General Manuel Belgrano, situada sobre o río Paraná, comunícaa coas veciñas cidades de Barranqueras e Resistencia na provincia de Chaco. Esta ponte ademais é o inicio da Ruta Nacional 16, a cal foi prolongada en 1973 coa inauguración da mesma.

Encóntrase sobre a Ruta Nacional 12 e a Ruta Provincial 5, a 315 km da cidade de Posadas, capital de Misiones, a 346 km de Asunción, capital de Paraguai, a 561 km da cidade de Santa Fe e a 923 km de Buenos Aires.

Intendente

O Intendente é un funcionario, de orixe francés, introducido en España e na América hispana polos Borbóns, que exerce as súas competencias sobre un determinado territorio. Na actualidade, esta figura segue existindo, con atribucións diferentes, en varios países do Cono Sur, como Arxentina, Chile, Paraguai, ou Uruguai. En Brasil, o cargo de intendente existiu ata 1930, sendo entón substituído polo prefeito.

Tanto o exercicio das funcións de intendente como o territorio xurisdiccional onde estas se exercen, adoita denominarse Intendencia.

Mar Arxentino

O mar arxentino é un sector do océano Atlántico que cobre a plataforma continental adxacente ás costas da República Arxentina. Definido como unha rexión ecolóxica, o mar arxentino é un mar epicontinental, e comprende a zona desde a boca do estuario do Río da Prata polo norte (paralelo 35º Sur) ata a illa dos Estados polo sur, e desde a costa arxentina ata a isobata dos 200 metros de profundidade, que inclúe ás illas Malvinas. Definido como un límite político, coincide coa zona económica exclusiva definida pola Arxentina na súa porción continental e as illas Malvinas, incluíndo parte do banco Namuncurá ou Burdwood (aproximadamente 56º 30' Sur). É dicir ata as 350 millas náuticas (370´4 km) da liña de base costeira. O seu ancho varía entre 210 quilómetros fronte a Mar da Prata e 850 na latitude das Illas Malvinas. A liña costeira prolóngase por 4.725 km. Ao leste do Mar Arxentino esténdese a aínda máis extensa e moito máis profunda conca Arxentina.

Montevideo

Montevideo é a capital e cidade máis grande de Uruguai. É ademais sede administrativa de Mercosur.

Provincia

Unha provincia é un tipo de división administrativa, que confire certas funcións, a nivel administrativo, ó territorio que representa. Tamén se chama provincia ao territorio limitado pola división administrativa antedita.

Este termo utilizase con características diferentes seguindo os países e as épocas históricas. Polo tanto unha provincia abarca realidades de organización territorial diversas.

Provincias Unidas do Río da Prata

Provincias Unidas do Río da Prata (en castelán Provincias Unidas del Río de la Plata) foi o nome utilizado polo Primeiro Triunvirato, constituído o 22 de novembro de 1811 para designar ao estado xurdido a partir da Revolución de Maio de 1810 en Buenos Aires, que suplantou ao vicerreinado do Río da Prata.

Este estado gobernouse inicialmente por autoridades provisionais en nome dos dereitos do rei Fernando VII de España, pero o 9 de xullo de 1816 proclamou a súa independencia absoluta de España e dos seus reis.

O nome apareceu por primeira vez no Estatuto Provisional del Gobierno Superior de las Provincias Unidas del Río de la Plata a nombre del Señor Don Fernando VII.

Aínda que este goberno reclamaba a xurisdición sobre todo o territorio do vicerreinado, non puido controlar a intendencia de Paraguai, que derivou na creación da República do Paraguai, e perdeu o control do Alto Perú despois da batalla de Huaqui en 1811, tras a cal a recuperación parcial do territorio variou segundo os vaivéns das incursións dos seus exércitos durante a guerra da independencia arxentina até que finalizaron en 1817; o Alto Perú trasformouse en Bolivia en 1825.

A guerra contra os luso-brasileiros e os conflitos con José Artigas deron lugar á perda do control sobre a Banda Oriental, que finalizou coa creación do estado independiente de Uruguai en 1828.

Tras superar períodos de anarquía e guerras civís, as 13 provincias que aínda integraban a unión entre 1831 e 1832 agrupáronse no que se denominou Confederación Argentina, caendo en desuso a denominación Provincias Unidas do Río da Prata.

Porén, conforme ao artigo 35 da Constitución arxentina, o nome de Provincias Unidas do Río da Prata (Provincias Unidas del Río de la Plata) é un dos oficiais do estado nacional, xunto co de República arxentina (República Argentina) e o de Confederación arxentina (Confederación Argentina).

Río Uruguai

O río Uruguai (en castelán: río Uruguay), é un río de América do Sur que, xunto co río Paraná, o río Paraguai e outros grandes cursos fluviais, forman a conca do Prata. Nace na Serra Geral, no sueste de Brasil, na confluencia dos ríos Canoas (de 570 km) e Pelotas (de 437 km), no límite entre os estados de Río Grande do Sur e Santa Catarina, e desemboca no Río da Prata, entre o Departamento uruguaio de Colonia, cara ao leste, e cara ao oeste o departamento arxentino Islas del Ibicuy, da provincia de Entre Ríos. No último tramo recibe pola súa marxe dereita algúns brazos do río Paraná.

Na confluencia do Canoas co Pelotas o río atópase xa a uns 440 msnm. Ao principio, segue a dirección leste-oeste, ata recibir pola marxe dereita as augas do río Pepirí Guazú, momento no cal empeza a torcer cara ao suroeste. Desde esa altura, serve como fronteira entre Arxentina e Brasil, punto no cal recibe as augas do río Quaraí ; afluente pola marxe esquerda que serve á súa vez como fronteira entre Brasil e Uruguai.

Logo de recibir as augas de devandito río, onde se forma unha Tripla Fronteira entre Bella Unión (Uruguai), Monte Caseros (Arxentina) e a Barra do Quaraí (Brasil); o río continúa o seu percorrido cara ao sur (á vez que constitúe a fronteira entre Arxentina e Uruguai) ata o paraxe de Punta Gorda, onde desemboca no Río da Prata. Ata ese punto mide 1770 km de lonxitude, dos cales 1262 corresponden ao tramo entres os seus nacentes e a confluencia co río Quaraí. Os 508 km restantes transcorren enteiramente entre terras uruguaias e arxentinas. Se se considera o sistema Pelotas-Uruguai, o río alcanza os 2340 km.

Santa Catarina, Brasil

Santa Catarina é un estado brasileiro localizado no centro da rexión Sur. Limita ao norte co estado do Paraná, ao leste co Océano Atlántico, ao sur co estado de Río Grande do Sur e ao oeste con Arxentina. Ocupa unha superficie de 95.442,9 km². A súa capital é Florianópolis.

As cidades máis poboadas son Joinville, Florianópolis, Blumenau, Criciúma e Chapecó. É un dos estados con máis elevacións nas súas terras: uns 52% do territorio esta por encima dos 600 metros. Os ríos principais son o Uruguai, o Canoas, o Pelotas, o Negro, o Itajaí e o Iguazú.

Tucumán

A provincia de Tucumán é unha das 23 provincias da Arxentina. Ten unha poboación de 1.448.200 habitantes (2010) e a súa capital é San Miguel de Tucumán.

Situada na rexión xeográfica do Noroeste Arxentino, formando tamén parte da Rexión do Norte Grande Arxentino, limita polo norte coa provincia de Salta, polo leste e sur coa de Santiago del Estero e polo oeste e sur coa de Catamarca.

Foi escenario do Congreso de Tucumán entre os anos 1816 e 1820 que, entre outras cousas, declarou a Independencia do Vicerreinado do Río da Prata a España, o 9 de xullo de 1816. É a provincia de menor extensión da Arxentina, ou a segunda máis pequena se non se contan os territorios en disputa de Terra do Fogo como parte desta.

Uruguai

O Uruguai, oficialmente a República Oriental do Uruguai (en castelán: República Oriental del Uruguay escoitar ), é un país de América do Sur. Limita ao norte e nordeste co estado de Río Grande do Sur (Brasil), ao oeste co río Uruguai coas provincias arxentinas de Entre Ríos e Corrientes, ao suroeste co esteiro do Río da Prata o cal o separa de Buenos Aires (Arxentina) e ao sueste co océano Atlántico.

O seu territorio, cunha superficie de máis de 176.000 km², é o segundo máis pequeno do subcontinente detrás de Suriname e áchase dividido administrativamente en 19 departamentos.

Segundo as Nacións Unidas é o país de Latinoamérica co nivel de alfabetización máis alto.

Segundo o Programa das Nacións Unidas para o Desenvolvemento (PNUD), é o terceiro país de Latinoamérica (despois da Arxentina e de Chile), que posúe o maior Índice de Desenvolvemento Humano (IDH). Tamén é o país de Latinoamérica (xunto con Costa Rica), coa distribución de ingreso máis equitativa, tomando a relación entre o ingreso do 10% máis rico e o do 10% máis pobre da poboación; o quinto, (despois de Cuba, Costa Rica, Chile e Ecuador, coa esperanza de vida máis alta, respectivamente; e o terceiro, despois da Arxentina e Chile, co PIB per cápita máis alto, e o décimo país de Latinoamérica co PIB máis alto.

Segundo o informe do ano 2009 de "Reporteiros sen fronteiras", o Uruguai é o país onde máis liberdade de prensa hai en Sudamérica. Así mesmo é o país máis democrático de toda Latinoamérica, segundo o "Índice de Democracia" de The Economist, sendo xunto a Costa Rica os únicos países latinoamericanos considerados como unha 'democracia completa'. O Uruguai foi o primeiro país latinoamericano, e o segundo en todo o continente americano, en recoñecer e legalizar a unión civil, incluíndo parellas homosexuais.

Mares do mundo
Océano Pacífico
Océano Atlántico
Océano Índico
Océano Ártico
Océano Antártico
Mares Continentais

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.