Partido Aragonés

O Partido Aragonés (PAR) é unha formación política fundada o 27 de decembro de 1977, a súa presenza e actividade foi moi importante na política aragonesa durante case trinta anos, dos cales doce formou parte do Goberno de Aragón. No ano 2005, Aragón gobernouse grazas a un acordo PSOE - PAR, que outorgaba ao Partido Aragonés a vicepresidencia e catro consellerías (Presidencia, Industria, Medio Ambiente e Servizos Sociais).

Partido Aragonés
Partido político de Aragón
MocidadesRolde Choben-Jóvenes del PAR
Filiación internacionalNon ten
Historia
Fundación27 de xaneiro de 1977
Posicións políticas
IdeoloxíaRexionalismo aragonés
Outros datos
SedeCoso, 87 - 50001 Zaragoza
Páxina webPáxina oficial

Historia

En sucesivos congresos, este partido definiuse como nacionalista moderado e de centro, e denominouse Partido Aragonés Regionalista ata 1990. O seu obxectivo, segundo sinalan os seus estatutos, é "lograr cantos fins promovan e permitan a defensa e o arriquecemento socioeconómico e cultural de Aragón".

Institucionalmente, está presente (2005) no Goberno de Aragón, as Cortes de Aragón con 8 deputados, o Senado e 907 concelleiros.

O PAR respecta o marco constitucional español, aínda que reclama o recoñecemento os dereitos históricos e unha autonomía plena (cun sistema de financiamento suficiente) para Aragón.

As cuestións de política hidráulica foron claves na acción do PAR, a través do seu rexeitamento ao transvasamento do río Ebro incluído en sucesivos plans hidrolóxicos españois e a súa reivindicación das obras para o aproveitamento da auga en Aragón.

A súa organización xuvenil é o Rolde Choben - Jóvenes del PAR

Figuras relevantes do PAR foron o seu primeiro presidente, Hipólito Gómez de las Roces, que presidiu o Goberno de Aragón entre 1987 e 1991; o seu secretario xeral en distintas épocas e presidente do Goberno de Aragón de 1991 a 1993, Emilio Eiroa; o seu presidente en diversos períodos e actual senador, José María Mur Bernad; ou entre outros, o seu actual (2005) presidente desde o 2000 e vicepresidente do Goberno de Aragón, José Ángel Biel Rivera.

Evolución do voto

Eleccións Xerais

Nas primeiras eleccións de 1977 como partido precedente estaba a CAIC, a partir da que se creou ao ano seguinte o PAR. Nas eleccións de 1982 o PAR presentouse en coalición con AP-PDP, e en 1996 e 2011 co PP.

Data
Votos
provincia
Huesca
%
Depu-
tados
Votos
provincia
Teruel
%
Depu-
tados
Votos
provincia
Zaragoza
%
Depu-
tados
Votos
totais
Aragón
%
Depu-
tados
1979 - - - - - - 38.042 8,96 1 38.092 6,07 1
1982 Presentouse coa agrupación de partidos Coalición Popular, obtendo 2 deputados
1986 11.786 9,76 - 8.405 9,65 - 52.813 11,61 1 73.004 11,02 1
1989 14.260 12,15 - 8.894 10,56 - 48.579 10,61 1 71.733 10,88 1
1993 23.784 17,84 - 12.070 13,40 - 108.690 20,23 1 144.544 19,00 1
1996 Presentou candidaturas en listas conxuntas con Partido Popular, obtendo 1 deputado e 3 senadores
2000 8.207 6,54 - 8.294 9,84 - 22.382 4,36 - 38.883 5,38 -
2004 6.782 5,04 - 7.000 7,96 - 22.758 4,08 - 36.540 4,68 -
2008 6.640 5,08 - 7.421 8,67 - 25.844 4,75 - 39.905 5,25 -
2011 Presentou candidaturas en listas conxuntas co Partido Popular. Non obtivo ningún deputado pero si 3 senadores.

Eleccións autonómicas

Data
Votos
provincia
Huesca
%
Depu-
tados
Votos
provincia
Teruel
%
Depu-
tados
Votos
provincia
Zaragoza
%
Depu-
tados
Votos
totais
Aragón
%
Depu-
tados
1983 15.010 13,00 2 18.530 23,16 4 89.954 22,05 7 123.494 20,46 13
1987 29.376 25,29 5 14.973 17,61 3 135.383 30,93 11 179.732 28,13 19
1991 29.318 25,36 5 16.367 19,70 3 105.692 25,56 9 151.377 24,73 17
1995 26.957 21,52 4 15.818 18,30 3 100.497 20,58 7 143.272 20,47 14
1999 19.131 16,13 3 14.752 17,87 3 52.363 11,66 4 86.246 13,26 10
2003 15.497 12,29 2 15.662 18,21 3 48.511 9,69 3 79.670 11,18 8
2007 15.519 12,82 2 16.016 19,26 3 49.327 10,66 4 80.862 12,12 9
2011 14.583 12,60 2 13.255 17,01 3 34.310 7,41 2 62.148 9,47 7

Eleccións municipais

Data
Votos
provincia
Huesca
%
Conce-
lleiros
Votos
provincia
Teruel
%
Conce-
lleiros
Votos
provincia
Zaragoza
%
Conce-
lleiros
Votos
total
Aragón
%
Conce-
lleiros
1979
1983
1987 19.203 16,82 174 8.257 10,21 201 101.910 23,12 521 129.370 20,35 896
1991 24.708 21,35 276 15.989 19,34 312 87.328 21,09 527 128.025 20,90 1.115
1995 25.322 20,17 253 16.956 19,62 334 74.169 15,17 463 116.447 16,61 1.050
1999 18.601 15,51 225 18.129 21,76 332 50.763 11,24 368 87.493 13,36 925
2003 18.137 14,28 226 17.742 20,48 333 49.978 9,99 348 85.857 12,03 907
2007 18.445 15,06 240 18.570 22,02 326 57.072 12,24 416 94.087 13,98 982
2011 19.316 15,91 260 16.057 19,74 310 42.169 8,76 422 77.542 11,33 992

Eleccións ao Parlamento Europeo

Data
Votos
provincia
Huesca
%
Votos
provincia
Teruel
%
Votos
provincia
Zaragoza
%
Votos
totais
Aragón
%
1987 15.890 13,68 9.790 11,57 65.431 14,94 91.111 14,26
1989 Presentou candidaturas en listas conxuntas co Partido Popular
1994 a 8.464 8,42 5.276 7,50 30.392 7,54 44.132 7,69
1999 b 12.150 10,22 10.540 12,78 37.496 8,37 60.186 9,27
2004c 2.274 2,66 2.871 4,85 9.012 2,68 14.157 2,94
2009 Non se presentou

a Dentro da Coalición Nacionalista.
b Dentro da Coalición Europea.
c Dentro da Coalición Europea.

Véxase tamén

Outros artigos

Ligazóns externas

Aragón

Aragón (en aragonés e castelán: Aragón, en catalán: Aragó) é unha comunidade autónoma con estatuto de "nacionalidade histórica" situada no norte de España, resultante do reino histórico do mesmo nome, que abrangue o tramo central do val do Ebro, os Pireneos centrais e as Serras Ibéricas. Limita ao norte con Francia, ao oeste con Navarra, A Rioxa e Castela e León (provincia de Soria), ao sur con Castela-A Mancha (provincias de Guadalaxara e Cuenca) e a Comunidade Valenciana (provincias de Castelló e Valencia) e ao leste con Cataluña (provincias de Lleida e Tarragona).

O Reino de Aragón, canda o Condado de Barcelona, o Reino de Valencia e o Reino de Mallorca, formaron a histórica Coroa de Aragón; e foi un dos reinos que formaron o Reino de España. Dende 1978 é unha comunidade autónoma española, composta polas provincias de Huesca, Teruel e Zaragoza, e que se articulan en 32 comarcas e 1 delimitación comarcal. A capitalidade reside na cidade de Zaragoza, que concentra a metade da poboación da comunidade. O 23 de abril celébrase a festividade de San Xurxo, día de Aragón.

En Aragón fálanse variedades lingüísticas clasificadas dentro de tres idiomas: o castelán, única lingua oficial e maioritaria; o aragonés, lingua orixinal e histórica falada actualmente no norte da comunidade; e o catalán, falada na franxa oriental.

Chunta Aragonesista

A Chunta Aragonesista (CHA, tamén coñecido como Chunta ou La Chunta) é un partido político nacionalista aragonés de esquerdas. Foi creado en 1986 tra-la unión de varias asociacions culturais, sociais, pacifistas e nacionalistas aragonesas.

Coalición Popular

Coalición Popular (CP, AP-PDL-UL) foi a marca electoral do pacto entre varios partidos para concorrer xuntos ás eleccións municipais de 1983 e eleccións xerais de 1986. A coalición formábana os seguintes partidos:

Alianza Popular,

o Partido Demócrata Popular

e Unión Liberal, posteriormente fusionado co Partido Liberal,Tamén se integraron os partidos de carácter autonómico:

Unió Valenciana,

Unión del Pueblo Navarro,

Partido Aragonés Regionalista

e Centristas de Galicia.Presentou como candidato á Presidencia do Goberno a Manuel Fraga Iribarne.

Coalición Popular obtivo 5 247 677 votos (o 25,97%) e 105 deputados.

Despois destas eleccións, o Partido Demócrata Popular abandonou a coalición. Logo de concorrer en solitario nas eleccións locais de 1987 ó obter un mal resultado, pasou a denominarse Democracia Cristiana e, liderado por Javier Rupérez, integrouse en 1990 no Partido Popular.

Cortes de Aragón

As Cortes de Aragón (en aragonés: Cortz d'Aragón, en catalán: Corts d'Aragó) exercen a función lexislativa da comunidade autónoma de Aragón, aproban os seus orzamentos, impulsan e controlan a acción da Deputación Xeral, e exercen as demais competencias que lles confiren a Constitución, o Estatuto e as demais normas do ordenamento xurídico.

As Cortes elixen, de entre os seus membros, a un Presidente, unha Mesa e unha Deputación Permanente. Están compostas por 67 deputados.

A súa denominación procede da institución histórica do Reino de Aragón desde a súa fundación en 1188 ata comezos do século XVIII. O Decreto de Nova Planta en 1711 anulou os Foros de Aragón facendo desaparecer as Cortes de Aragón. As Cortes de Aragón recupéranse a finais do século XX a través do actual parlamento autonómico da Comunidade Autónoma de Aragón.

Eleccións xerais de España de 1986

O 22 de xuño de 1986, os españois maiores de idade, foron chamados ás urnas para renovar as Cortes, por cuarta vez dende a Transición.

Nestas eleccións, o goberno de Felipe González (PSOE) revalidou a súa maioría absoluta obtida en 1982 aínda que con 18 escanos menos. A Coalición Popular (agora Partido Popular) consolidouse como segunda forza política tras a desaparición da UCD.

Respecto as eleccións de 1982, o PSOE perde as provincias de Zamora e Guadalaxara, así como a cidade autónoma de Melilla, que pasan a Coalición Popular. Esta formación política á súa vez perde a de Ávila, onde o CDS de Adolfo Suárez obtén un respaldo maioritario. O partido CiU arrebata Lleida ao PSOE.

Os resultados co 99,99% dos votos escrutados foron:(*) Tomando como base os escanos do Partido Comunista

Eleccións xerais de España de 2011

As Eleccións xerais de 2011 en España foron convocadas para o 20 de novembro de 2011. Foron as undécimas eleccións xerais dende a recuperación da democracia en España.

Eleccións xerais de España de 2016

O domingo 26 de xuño de 2016 celebráronse eleccións xerais en España. Foron as décimo terceiras desde a transición á democracia e as segundas con Felipe VI como Rei. Estas eleccións deron comezo á XII lexislatura das Cortes Xerais.

O luns 2 de maio de 2016 ás 23:59 horas, as Cortes quedaron automaticamente disoltas tras non lograr ningún candidato a confianza do congreso nos dous meses posteriores á primeira votación de investidura, dando fin á XI lexislatura, a máis curta da historia recente de España, e dando paso a unhas novas eleccións xerais.Os cidadáns con dereito ao voto, residentes no país e no estranxeiro, foron chamados a decidir a renovación de 558 dos 616 escanos que conforman as Cortes Xerais: os 350 do Congreso dos Deputados e os 208 de elección directa do Senado.

Iniciativa Aragonesa

Iniciativa Aragonesa (ou en aragonés Iniziatiba Aragonesa), INAR, é un partido político español de ámbito aragonés. Orixinouse como unha escisión do Partido Aragonés, e está liderado por Manuel Escolá Hernando, que con anterioridade ocupaba escano coma deputado das Cortes de Aragón polo Partido Aragonés e do Parlamento Europeo por Coalición Nacionalista. Tivo unha implantación testemuñal, pois en diversas eleccións quedou bastante lonxe do 1% dos votos. Nas diversas eleccións posteriores ao ano 2003 INAR estivo inactiva politicamente e non presentou ningunha candidatura. Mais o partido oficialmente non se disolveu.

Juan Alberto Belloch

Juan Alberto Belloch Julbe, nado en Mora de Rubielos, Teruel, o 3 de febreiro de 1950, é un político español, alcalde de Zaragoza entre 2003 e 2015.

Luis Milla

Luis Milla Aspas, nado en Teruel o 12 de marzo de 1966, é un ex-futbolista e actual adestrador profesional de fútbol español. Como xogador desenvolvíase na posición de medio defensivo, tendo sido xogador do FC Barcelona, Real Madrid e Valencia CF, así como internacional coa selección española. Como adestrador destaca a súa traxectoria nas categorías inferiores da selección española, onde gañou a Eurocopa e os Xogos do Mediterráneo. Actualmente adestra á selección de Indonesia. En 1999, fixo unha incursión na política presentándose polo Partido Aragonés (PAR) ás eleccións municipais do 13 de xuño na súa cidade natal.

Nacionalismo aragonés

O nacionalismo aragonés é unha ideoloxía política que defende que Aragón ten historia, lingua, leis e cultura propios como para ter unha maior autonomía ou incluso un estado independente. Un dos símbolos máis empregados é a estrelada aragonesa, formata polas catro barras de Aragón e unha estrela vermella ó centro.

Os principais partidos aragonesistas son:

CHA: Chunta Aragonesista

PAR: Partido Aragonés

INAR: Iniziatiba Aragonesa

EAR: Estado Aragonés

Partido Andalucista

O Partido Andalucista é un partido político nacionalista de Andalucía, o máis importante dentro do nacionalismo andaluz.

Foi fundado en 1965 cando a Alianza Socialista de Andalucía, creada en 1971, adopta o nome de Partido Socialista de Andalucía (PSA). Posteriormente en xaneiro de 1979 no II Congreso Andalucista adopta o nome de PSA-Partido Andaluz. En febreiro de 1984 adopta o seu actual nome Partido Andalucista.

Partido Popular de Aragón

O Partido Popular de Aragón (tamén coñecido como PP de Aragón) é a delegación aragonesa do Partido Popular e foi fundado en 1989 co nacemento do Partido Popular, herdeiro de Alianza Popular. A súa presidenta é Luisa Fernanda Rudi e a súa sede central está no Paseo da Gran Vía nº 9 en Zaragoza.

Actualmente goberna na Deputación Xeral de Aragón grazas a un pacto co Partido Aragonés.

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.