Organización Internacional para a Estandarización

A Organización Internacional para a Estandarización (coñecida como ISO) é unha organización non gobernamental composta por diferentes representantes de organismos de normalización de 162 países[1]. Fundouse o 23 de febreiro de 1947 en Xenebra, onde está a súa sede central, a súa función é a elaboración de estándares e normas internacionais para todos os campos da industria e o comercio.

A organización publica moitos tipos de normas, como agora as técnicas (por exemplo sobre MP3 ou tarxetas telefónicas), de clasificación (por exemplo os códigos dos países) ou estándares de procedementos (por exemplo a ISO 9000 sobre xestión da calidade).

Estrutura da organización

A Organización ISO está composta por tres tipos de membros:

  • Membros natos, un por país, recaendo a representación no organismo nacional máis representativo.
  • Membros correspondentes, dos organismos de países en vías de desenvolvemento e que aínda non posúen un comité nacional de normalización. Non toman parte activa no proceso de normalización pero están puntualmente informados acerca dos traballos que lles interesen.
  • Membros subscritos, países con reducidas economías aos que se lles esixe o pago de taxas menores que aos correspondentes.

ISO é un órgano consultivo da Organización das Nacións Unidas. Coopera estreitamente coa Comisión Electrotécnica Internacional (International Electrotechnical Commission, IEC) que é responsable da estandarización de equipos eléctricos.

Nome da organización

ISO non é un acrónimo; provén do grego iso, que significa igual. É un erro común o pensar que ISO significa International Standards Organization, ou algo similar; en inglés o seu nome é International Organization for Standardization, mentres que en francés denomínase Organisation Internationale de Normalisation; o uso do acrónimo conduciría a nomes distintos: IOS en inglés e OIN en francés, polo que os fundadores da organización elixiron ISO como a forma curta e universal do seu nome.

Principais normas ISO

Artigo principal: Lista de normas ISO.

Algúns estándares son os seguintes:

  • ISO 216 Medidas de papel: p.e. ISO A4
  • ISO 639 Nomes de linguas
  • ISO 690
1987 regula as citas bibliográficas (corresponde á norma UNE 50104:1994)
  • ISO 690-2:1997 regula as citas bibliográficas de documentos electrónicos
  • ISO 732 Formato de carrete de 120
  • ISO 838 Estándar para perforadoras de papel
  • ISO 1007 Formato de carrete de 135
  • ISO/IEC 1539-1 Linguaxe de programación Fortran
  • ISO 3029 Formato carrete de 126
  • ISO 3166 códigos de países
  • ISO 4217 códigos de divisas
  • ISO 6983 DIN 66025 G-Code, programación control numérico computerizado.
  • ISO 7811 Técnica de gravación en cartóns de identificación
  • ISO 8601 Representación do tempo e a data. Adoptado en Internet mediante o Dáche and Estafe Formats de W3C que utiliza UTC.
  • ISO 8859 codificacións de caracteres que inclúe ASCII como un subconxunto (Un deles é o ISO 8859-1 que permite codificar o alfabeto latino, usada en linguas como o galego)
  • ISO/IEC 8652:1995 Linguaxe de programación Ada
  • ISO 9000 Sistemas de Xestión da Calidade - Fundamentos e vocabulario
  • ISO 9001 Sistemas de Xestión da Calidade - Requisitos
  • ISO 9002 Modelo para o aseguramento da calidade na produción, instalación e servizo postvenda
  • ISO 9003 Modelo para o aseguramento da calidade na inspección e nos ensaios finais
  • ISO 9004 Sistemas de Xestión da Calidade - Directrices para a mellora do desempeño
  • ISO 9660 Sistema de arquivos de CD-ROM
  • ISO 9899 Linguaxe de programación C
  • ISO 10279 Linguaxe de programación BASIC
  • ISO 10646 Universal Character Set
  • ISO/IEC 11172 MPEG-1
  • ISO/IEC 12207 Tecnoloxía da información / Ciclo de vida do software
  • ISO 13450 Formato de carrete de 110
  • ISO/IEC 13818 MPEG-2
  • ISO 14000 Estándares de Xestión Ambiental en contornas de produción
  • ISO 14001 Xestión ambiental, certificación
  • ISO/IEC 14496 MPEG-4
  • ISO/IEC 15444 JPEG 2000
  • ISO 15693 Estándar para "cartóns de veciñanza"
  • ISO/IEC 17799 Seguridade da información
  • ISO 26300 OpenDocument
  • ISO/IEC 17025 Requisitos xerais relativos á competencia dos laboratorios de ensaio e calibración
  • ISO/IEC 26300: OpenDocument Format (.odf)
  • ISO/IEC 27001 Sistema de Xestión de Seguridade da Información
  • ISO/IEC 20000 Tecnoloxía da información. Xestión do servizo.
  • ISO 32000 Formato de Documento Portátil (.pdf)
  • ISO 45001 Saúde e seguridade laboral.
  • GARANTIA S-1: Garantía contra todo tipo de fallas na gravación de discos compactos, excepto problemas de compatibilidade.
ISO members
Mapa mundial de Estados con comités membros da ISO      Membros natos     Membros correspondentes     Membros subscritos     Outros Estados ISO 3166-1, non membros de ISO

Notas

  1. Segundo os atos da web da ISO, consultada o 9 de decembro de 2009

Véxase tamén

Outros artigos

Ligazóns externas

American National Standards Institute

O Instituto Nacional Estadounidense de Estándares (ANSI, polas súas siglas en inglés: American National Standards Institute) é unha organización sen ánimo de lucro que supervisa o desenvolvemento de estándares para produtos, servizos, procesos e sistemas nos Estados Unidos. ANSI é membro da Organización Internacional para a Estandarización (ISO) e da Comisión Electrotécnica Internacional (International Electrotechnical Commission, IEC). A organización tamén coordina estándares do país estadounidense con estándares internacionais, de tal modo que os produtos de devandito país poidan usarse en todo o mundo. Por exemplo, os estándares aseguran que a fabricación de obxectos cotiáns, como poden ser as cámaras fotográficas, realícese de tal forma que devanditos obxectos poidan empregar complementos fabricados en calquera parte do mundo por empresas alleas ao fabricante orixinal. Deste modo, e seguindo co exemplo da cámara fotográfica, a xente pode comprar carretes para a mesma independentemente do país onde se atope e o provedor do mesmo.

Doutra banda, o sistema de exposición fotográfico ASA converteuse na base para o sistema ISO de velocidade de película (en inglés: filme speed), o cal é amplamente utilizado actualmente en todo o mundo.

Esta organización aproba estándares que se obteñen como froito do desenvolvemento de tentativas de estándares por parte doutras organizacións, axencias gobernamentais, compañías e outras entidades. Estes estándares aseguran que as características e as prestacións dos produtos son consistentes, é dicir, que a xente use devanditos produtos nos mesmos termos e que esta categoría de produtos véxase afectada polas mesmas probas de validez e calidade.

ANSI acredita a organizacións que realizan certificacións de produtos ou de persoal de acordo cos requisitos definidos nos estándares internacionais. Os programas de acreditación ANSI réxense de acordo a directrices internacionais en canto á verificación gobernamental e á revisión das validacións.

Diapasón

O diapasón é un aparello de música que da a altura (frecuencia) dunha nota-referencia (en xeral, o la) convencional para afinar o instrumento.

Pequeno e fácil de usar, está constituído por dúas láminas paralelas que vibran e emiten un son á frecuencia de referencia. O son amplifícase si se pon a base do diapasón sobre unha cavidade resoante, como a caixa dunha guitarra ou nunha mesa.

Formato de papel

O formato do papel tivo variacións ao longo da historia recente, pero na actualidade adóitanse utilizar dous sistemas, o estándar internacional (ISO 216) e o formato norteamericano.

O formato estándar internacional é o máis utilizado en todo o mundo. Foi estandarizado pola Organización Internacional para a Estandarización en 1975, baseándose nos formatos definidos no ano 1922 na norma DIN 476 do Deutsches Institut für Normung, máis coñecido como DIN desenvolvido polo enxeñeiro Walter Porstmann. Tras Alemaña o formato foi primeiro adoptado por Bélxica en 1924, outros países europeos recoñecérono nos anos seguintes como o formato estándar, a Unión Soviética fíxoo en 1931. Tras a Segunda Guerra Mundial adoptárono a maioría dos países, España fíxoo en 1947 e Portugal en 1954. No ano 2009 é o formato estándar de todos os países, agás os Estados Unidos e o Canadá, onde é o estándar o sistema norteamericano, que se basea en sistemas tradicionais utilizado neses países. En Chile é estándar o formato norteamericano para o tamaño carta é un formato propio, denominado oficio, para os documentos oficiais. Nas Filipinas tamén está en uso o sistema norteamericano para o formato carta e un formato propio para os documentos legais. Noutros países como México ou Colombia o formato estándar é o ISO 216 pero o formato norteamericano é case o único que se emprega na práctica.

Holanda Setentrional

Holanda do Norte (neerlandés: Noord-Holland) é unha das doce provincias que conforman o Reino dos Países Baixos. Está situada no noroeste do país e súa capital provincial é de Haarlem. A cidade máis importante da rexión, e capital do país, é Ámsterdan.

ISO 14000

ISO 14000 é unha normativa internacional da Organización Internacional para a Estandarización (ISO) para a xestión ambiental nas empresas e organizacións publicada en 1996 e orientada a entidades da calquera tamaño. A ISO 14000 está baseada na norma británica BS7750 da British Standards Institution (BSI) anterior á Reunión Mundial da ONU sobre o Medio Ambiente (ECO 92).

O procedemento de certificación ten unha duración aproximada de entre 12 e 18 meses, en función da complexidade dos procesos involucrados, a perigosidade da empresa industrial, o seu tamaño, a dispersión xeográfica da empresa, as melloras a aplicar e outras variables.

A norma non establece obxectivos ambientais, nin en función do tipo e volume de residuos xerados. Tampouco medidas correctivas para previr a produción de residuos e contaminación. Establece un procedemento para facer melloras nos procesos ambientais.

ISO 216

A norma ISO 216 da Organización Internacional para a Estandarización (International Organization for Standardization, ISO) especifica os formatos de papel e é usada actualmente en moitos países do mundo. É o estándar que define o popular A4. A norma ISO 216 equivale á DIN 476, da cal deriva, e á UNE 1011.

ISO 26262

A norma ISO 26262 é un estándar internacional deseñado para a súa aplicación sobre sistemas de seguridade que inclúan un ou máis elementos electrónicos levados a produción serie en motocicletas, vehículos de pasaxeiros e vehículos de transporte de mercadorías. A norma foi publicada pola Organización Internacional para a Estandarización (ISO) en 2011 (na que só se incluían os vehículos de pasaxeiros cunha carga máxima de 3500 kg) cunha segunda versión publicada en decembro de 2018. Exclúense os sistemas de carácter especial como por exemplo os deseñados para pasaxeiros con minusvalías.

A ISO 26262 cobre posíbeis perigos causados por erros de funcionamento en calquera sistema electrónico no vehículo e as posíbeis interaccións entre os mesmos. Están exentos do campo da norma calquera accidente relacionado con lumes, radiación, toxicidade, flamabilidade, corrosión dos materiais e similares, agás no caso de que se manifesten como unha consecuencia directa dos erros de funcionamento atopados nos sistemas examinados.

Dentro da ISO 26262 non se entra a avaliar as prestacións do sistema no seu funcionamento normal, aínda que si se dá constancia de estándares adicados a este efecto (por exemplo, sistemas de freada automática ou sistemas adaptativos de control da distancia).

ISO 3166-1 alfa-3

A marcación ISO 3166-1 alfa-3 refírese a un código de países comporto de tres letras definido en ISO 3166-1, parte da estándar ISO 3166 publicado pola Organización Internacional para a Estandarización (ISO), para representar países, territorios dependentes e zonas de especial interese xeográfico. Permítese así unha asociación visual entre os códigos e o respectivos nomes dos países mellor ca o modelo de dúas letras do estándar alpha-2 (o terceiro conxunto de códigos é o ISO 3166-1 numérico e, polo tanto, non ofrece asociación visual ningunha). Estes conxuntos foron incluídos inicialmente como parte do ISO 3166, na súa primeira edición, de 1974.

ISO 9000

ISO 9000 é unha norma de xestión da calidade internacional da Organización Internacional para a Estandarización (ISO).

Para a certificación nesta norma debe ser feita unha auditoría por outra organización allea que debe ser quen garanta o cumprimento da normativa ISO así como a súa validez. Estas certificacións deben ser renovadas periodicamente e debe haber un seguimento das mesmas.

ISO 9000 Vocabulario da calidade

ISO 9001 Modelo para o sistema de xestión

ISO 9003 Modelo para produción

ISO 9004 Directivas para mellorar o uso

International Standard Name Identifier

O International Standard Name Identifier ou ISNI é unha base de datos que xestiona un método para identificar de forma unívoca as persoas que colaboran con contidos nos medios de comunicación, como libros, programas de televisión, artigos de xornais ou revistas, etc. Este identificador consiste en dezaseis cifras divididas en cadanseu bloque de catro.

Exemplo: o número ISNI de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao é 0000 0001 0856 5397.

Foi desenvolvida baixo o auspicio da Organización Internacional para a Estandarización (ISO) coa súa norma internacional ISO-27729, publicada o 15 de marzo de 2012. A subcomisión novena do comité técnico 46 é a responsábel do seu desenvolvemento. O ISNI pode ser empregado para a desambigüación de nomes que, doutro xeito, poderían confundirse, e ligan os datos sobre estas persoas, que son recollidos e utilizados en tódolos sectores da industria dos medios de comunicación. No ano 2014, o banco de datos do ISNI contiña máis de oito millóns de identidades, ou sexa, 7,53 millóns de persoas e 490 000 organizacións. Nela colaboran 29 institucións e bases de datos, así como corenta bibliotecas nacionais e de investigación. Intégranse tamén os datos do rexisto Virtual International Authority File (VIAF).

Marca temporal

Unha marca temporal (ou estampa de tempo) é unha cadea de caracteres que denotan a data e hora na que sucedeu certo evento. A cadea de caracteres xeralmente é presentada nun formato consistente, permitindo facilmente a comparación entre dúas marcas temporais distintas.

As estampas de tempo son estandarizadas pola Organización Internacional para a Estandarización (ISO) a través da Norma ISO 8601.

Modelo OSI

O modelo OSI (Open Systems Interconnection), ou Interconexión de Sistemas Abertos, é un conxunto de estándares ISO (segundo a ISO/IEC 7498-1) relativo á interconexión dos sistemas de comunicacións publicado en 1980. Un sistema aberto é un sistema que non depende dunha arquitectura específica propietaria. Este estándar tamén é coñecido por capas OSI.

Norma de calidade

As normas de calidade son unhas especificacións técnicas, ou calquera outro documento accesíbel ao público, que teñen como obxectivo o grao de cumprimento das expectativas dun cliente ou usuario.

ORCID

ORCID (Open Researcher Contributor Identification) é código alfanúmerico non propietario que identifica as autoras e autores do eido científico ou académico. Aborda os problemas asociados á localización da autoría nas publicacións científicas ou nas publicacións da área das Humanidades. Á hora de recuperar as contribucións dunha persoa nestes ámbitos hai moitas prácticas que dificultan este labor: o uso de nomes persoais que non son únicos; as diferentes prácticas culturais no que á orde dos nomes se refire ; a inconsistencia entre o uso das abreviaturas de nomes e o emprego de distintos alfabetos. ORCID proporciona unha identidade persistente para as persoas, de xeito semellante en que o fan os DOIs (identificadores de obxectos dixitais). A organización que xestiona ORCID ofrece un rexistro aberto e independente que busca converterse no estándar de facto para a identificación das contribucións na investigación e nas publicacións científicas. O 16 de outubro de 2012, ORCID lanzou o seu servizo de rexistro e comezou a emitir identificadores de usuario e usuaria.

Pigmento

Un pigmento é un material que cambia a cor da luz que reflicte como resultado da absorción selectiva de certas lonxitudes de onda da luz. Este proceso físico é diferente da fluorescencia, a fosforescencia e outras formas de luminescencia, nas cales o propio material emite luz. Moitos materiais absorben selectivamente luces de certas lonxitudes de onda.

Os pigmentos biolóxicos son substancias endóxenas que producen cor nas células de forma natural, como a melanina e lipofuscina nos animais ou as clorofilas e antocianinas nas plantas.

Os materiais que os seres humanos elixiron e produciron para ser utilizados como pigmentos polo xeral teñen propiedades especiais que os volven ideais para darlle cor a outros materiais. Un pigmento debe ter unha alta forza tinguidora relativa aos materiais que colorea. Ademais debe ser estable en forma sólida a temperatura ambiente.

Os pigmentos son utilizados para tinguir pintura, tinta, plástico, téxtiles, cosméticos, alimentos e outros produtos. A maioría dos pigmentos utilizados na manufactura e nas artes visuais son colorantes secos, usualmente en forma de po fino. Este po engádese a un vehículo ou matriz, un material relativamente neutro ou incoloro que actúa como adhesivo. Para aplicacións industriais e artísticas, a permanencia e a estabilidade son propiedades desexadas. Os pigmentos que non son permanentes chámanse fuxitivos. Os pigmentos fuxitivos esváense co tempo, ou coa exposición á luz, mentres que outros acaban por ennegrecer.

Xeralmente, faise distinción entre pigmento, que é insoluble no vehículo (formando unha suspensión), e tinguidura ou tintura, a cal ou é un líquido ou é soluble no vehículo (formando unha solución). Un colorante pode ser un pigmento ou unha tinguidura dependendo do vehículo no que se usa. Nalgúns casos, un pigmento pode fabricarse a partir dunha tinguidura precipitando unha tinguidura soluble cun sal metálico.

Os pigmentos foron utilizados desde tempos prehistóricos, e foron fundamentais nas artes visuais ao longo da Historia. Os principais pigmentos naturais utilizados son de orixe mineral ou biolóxica. A necesidade de conseguir pigmentos menos custosos dada a escaseza dalgunhas cores, como o azul, propiciou a aparición dos pigmentos sintéticos.

Radiación infravermella

A radiación infravermella é un tipo de radiación electromagnética con lonxitude de onda maior que a da luz visible, pero menor que a das microondas. O seu nome quere dicir "por debaixo do vermello", xa que o vermello é a cor de lonxitude de onda máis longa da luz visible, comprendida entre 700 nanómetros (frecuencia 430 THz) e un milímetro (300 GHz).No espectro electromagnético, os infravermellos subdivídense en infravermellos curtos (0,7-5 µm), infravermellos medios (5-30 µm) e infravermellos longos (30-1000 µm). Mentres, esta clasificación non é precisa porque en cada área de utilización, se ten unha idea diferente dos límites dos diferentes tipos. Os infravermellos están asociados á calor porque os corpos na temperatura normal emiten radiación térmica no campo dos infravermellos. Malia que os vertebrados non poden percibir a radiación infravermella en forma de luz, si que a poden percibir como calor por unhas terminacións nerviosas especializadas da pel coñecidas como termorreceptores.

Telecomunicacións

Chámase telecomunicación á técnica de transmitir unha mensaxe desde un punto a outro, normalmente co atributo típico adicional de ser bidireccional. Provén do grego tele, que significa distancia. Por tanto, o termo telecomunicación cobre todas as formas de comunicación a distancia, incluíndo radio, telegrafía, televisión, telefonía, transmisión de datos e interconexión de ordenadores.

Timor Leste

Timor Leste é un estado do Sueste asiático. O seu territorio comprende a metade oriental da illa de Timor, as illas de Ataúro e Jaco, e o enclave de Ocusi, na costa norte da metade occidental da illa. As únicas fronteiras terrestres que o país ten lígano á Indonesia, ao oeste da porción principal do territorio, e ao leste, sur e oeste de Ocusi, mais ten tamén fronteira marítima con Australia, no Mar de Timor, ao sur. Conta con 14 874 km² de superficie e máis dun millón de habitantes. A súa capital é Dili.

O país foi colonizado polo Imperio portugués no século XVI e foi coñecido como Timor portugués até a descolonización. A finais de 1975, Timor Leste declarou a súa independencia, pero só uns días despois o país foi invadido e ocupado por Indonesia, país que o converteu na súa provincia número 27. En 1999, despois dun acto de autodeterminación, patrocinado pola ONU, o goberno indonesio abandonou o control do territorio e Timor Leste converteuse no primeiro novo Estado soberano do século XXI, o 20 de maio de 2002. Despois da independencia, o país incorporouse como membro da ONU e da Comunidade dos Países de Lingua Portuguesa. En 2011, anunciou a súa intención de participar na Asociación de Nacións do Sueste Asiático, a través dunha carta de candidatura para se converter no undécimo membro do grupo.Timor Leste é un dos dous únicos países maiormente católicos de Asia (o outro é Filipinas). As linguas oficiais do país son o portugués e o tetún, estando recoñecidas tamén na constitución o inglés e o indonesio como linguas de traballo.

O país ten unhas rendas medias inferiores ás da economía mundial, cun 37% dos habitantes vivindo por debaixo do limiar de pobreza, e arredor da metade da poboación é analfabeta. Timor Leste segue a sufrir os efectos dunha loita de décadas pola independencia contra a ocupación indonesia, que danou seriamente as infraestruturas e matou polo menos cen mil persoas. O país ocupa o posto 128º no Índice de Desenvolvemento Humano (IDH).

Transliteración do taxico cirílico

Transliteración dos estándares para o alfabeto taxico do cirílico ao alfabeto latino. As siglas significan o seguinte:

ISO 9 — Especificació da Organización Internacional para a Estandarización, (en inglés International Organization for Standardization ISO 9.

KNAB — Da base de datos de topónimos do Instituto Da Lingua Estonia (en inglés Institute of the Estonian Language.

WWS — Do World’s Writing Systems, Bernard Comrie (ed.)

ALA-LC — O estándar da Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos, en inglés Library of Congress e a Asociación Americana de Bibliotecas (en inglés American Library Association).

BGN/PCGN — O estándar da Lista Norteamericana dos Nomes Xeográficos (en inglés United States Board on Geographic Names e o Comité Permanente dos Nomes Xeográficos para o Uso do Inglés Británico Oficial, (en inglés Permanent Committee on Geographical Names for British Official Use).

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.