Meritocracia

Meritocracia (do latín mereo, merecer, obter) é unha forma de goberno baseada no mérito. As posicións xerárquicas son conquistadas en base ó mérito, e hai un predominio de valores asociados á educación e á competencia.

A meritocracia está asociada, por exemplo, ó estado burocrático, sendo a forma pola cal os funcionarios estatais son selecionados para os seus postos de acordo coa súa capacidade (a través de concursos, por exemplo). Ou tamén máis comunmente asociado ós exames de ingreso ou avaliación nas escolas, nas cales non hai discriminación entre os alumnos en canto ás preguntas ou temas propostos. Así a meritocracia tamén indica posicións conseguidas por mérito persoal.

Aínda que a maioría dos gobernos están baseados en parte na meritocracia, esta non se expresa de forma pura en ningún lugar. Gobernos como o de Singapur ou Finlandia utilizan estándares meritocráticos para a elección de autoridades, aínda que mesturados con outros. Un modelo próximo á meritocracia pode ser a xerarquía militar na cal teoricamente os postos obtéñense por adecuación a certos valores.

O principal argumento a favor da meritocracia é que proporciona maior xustiza que outros sistemas xerárquicos, dado que as distincións non se fan por sexo ou raza, nin por riqueza ou posición social, entre outros factores biolóxicos ou culturais. Aínda que existen clases sociais e os defensores da meritocracia non pretenden acabar con elas, pero é un criterio máis xusto para a distribución dos estamentos sociais.

Conforme ó que o sufixo "cracia" indica, a meritocracia é, estritamente falando, un sistema de goberno baseado na habilidade (mérito) no canto da riqueza ou posición social. Neste contexto, "mérito" significa basicamente intelixencia e esforzo. Mentres que a palabra "meritocracia" é agora frecuentemente usada para describir un tipo de sociedade onde a riqueza, ingresos e clase social son designados por competición, asumíndose que os vencedores, de feito, merecen tales vantaxes. Consecuentemente, a palabra adquiriu unha connotación de "Darwinismo social" e é usada para describir sociedades agresivamente competitivas, con grandes diferenzas de ingresos e riqueza, en contraste coas sociedades igualitarias.

Gobernos e organismos meritocráticos salientan o talento, educación formal e competencia en lugar das diferenzas existentes como clase social, etnia ou sexo. Na práctica, as investigacións sobre mobilidade social indican que todos estes criterios supostamente neutros favorecen ós fillos dos que xa son privilexiados dalgún modo.

Nunha democracia representativa, onde o poder está, teoricamente, nas mans dos representantes electos, os elementos meritocráticos inclúense no uso de consultores especializados para axudar á formulación de políticas e nun servizo civil meritocrático para poñer en funcionamiento devanditas consultorías. O problema perenne da defensa meritocrática é definir, exactamente, que se entende por "mérito".

Orixes e Historia

A palabra meritocracia probablemente aparece por primeira vez no libro Rise of the Meritocracy de Michael Young (1958). No libro aparecía cargada de contido negativo, xa que a historia trataba dunha sociedade futura na cal a posición social dunha persoa era determinada polo coeficiente intelectual e o esforzo. Young utilizou a palabra mérito nun sentido pexorativo, diferente ó común ou aquel usado polos defensores da meritocracia. Para estes, mérito significa aproximadamente habilidade, intelixencia e esforzo. (Unha crítica comunmente feita á meritocracia é a ausencia dunha medida específica deses valores, e a arbitrariedade das eleccións).

Os primeiros indicios deste mecanismo remóntanse á antigüidade, en China. Confucio e Han Fei son dous pensadores que propuxeron un sistema próximo ó meritocrático. Tamén poden ser citados Genghis Khan e Napoleón Bonaparte, cada cal utilizou na súa vida e na política dos seus estados elementos da meritocracia.

Véxase tamén

Ligazóns externas

Este artigo tan só é un bosquexo
 Este artigo sobre política é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.
Activismo

O activismo e a actividade a favor dunha doutrina ou organización que implique un cambio social ou político.

O termo apareceu pola primeira vez na prensa belga en 1916 para facer referencia ó movemento nacionalista flamengo.

O activismo pode consistir en realizar múltiples tarefas como escribir cartas ós xornais, poñer mensaxes en foros de internet, participar en campañas políticas, boicots, manifestacións ou folgas e mesmo nalgúns casos tode asumir tácticas de guerrilla, o que pode levar a que sexa considerado terrorista por uns e liberador por outros.

En especial, o activismo de carácter relixioso, feminista ou ecoloxista pode tratar de convencer á xente para cambiar os seus hábitos no canto de dirixirse ós gobernos.

Anarquía

A anarquía é unha doutrina política que se opón a calquera clase de xerarquía ou poder político que goberne á sociedade, tanto como se se consolidou de forma democrática ou se se estableceu de forma ditatorial.

Os anarquistas cren que o maior logro da humanidade é a liberdade do individuo para poder expresarse e actuar sen que llo impida ningunha forma de poder, sexa terreal ou sobrenatural, polo que o seu principal principio é o de abolir calquera tipo de goberno e loitar contra todo tipo de relixións ou seitas xa que isto representa un desprezo pola autonomía dos homes (e mulleres) e a escravitude económica.

Coronelismo

O Coronelismo era o sistema político de Brasil baixo a Vella República, de 1889-1930. O poder local era confiado aos "coroneis", os terratenentes fideis ao goberno.

Elitismo

O elitismo é a crenza ou actitude que consiste en soster que aqueles que son considerados como a elite -un selecto grupo de persoas con notables habilidades persoais, riqueza, experiencia, ou outros atributos distintivos- son as persoas cuxas opinións deberían ser tomadas máis en serio. Este grupo de persoas serían as máis adecuadas para gobernar pois as súas accións e pensamento serían os máis construtivos. O termo elitismo tamén pode ser utilizado para describir unha situación na cal unha elite goza de privilexios ou ten máis poder que o resto dos membros da sociedade. Refírese a unha situación de feito, pero non institucional, xa que se o fose sería unha oligarquía.

O termo adoita utilizarse pexorativamente para describir unha actitude xeneralizada de arrogancia ou rexeitamento respecto da opinión pública en xeral (a meritocracia, un tipo especial de elitismo, normalmente non ten estas connotacións).

Para examinar as correntes opostas ó elitismo ver antielitismo, populismo e teoría política do pluralismo.

Fisioloxismo

Fisioloxismo é un tipo de relación de poder político no que as accións políticas e decisións son tomadas en troca de favores, favorecimentos e outros beneficios a intereses individuais. É un fenómeno que ocorre frecuentemente en parlamentos, mais tamén no poder executivo, estreitamente asociado á corrupción política.

Hexemonía

Hexemonía é a supremacía que unha poboación, unha nación ou bloque de nacións pode ter, grazas ó seu maior potencial económico, militar ou político, e que exerce sobre outras poboacións, aínda que estas non a desexen. Por hexemonía mundial enténdese o dominio do mundo por parte dunha soa nación ou un grupo de nacións.

Fálase de hexemonía política ou de grupo hexemónico para referirse a aquel grupo as propostas do cal gozan dun nivel de aceptación preeminente entre as clases dirixentes, o tema da hexemonía política e cultural é a base do pensamento de Antonio Gramsci un dos pais do Partido Comunista de Italia (PCI).

Imperio Mongol

O Imperio Mongol (en mongol: Монголын Эзэнт Гүрэн) foi o imperio de terras continuas máis extenso da historia. No seu apoxeo estendeuse dende a península coreana até o río Danubio.

Instituído por Genghis Khan a partir do ano 1206, o imperio chegou a ter unha extensión máxima duns 36 millóns de quilómetros cadrados, incluíndo algunhas das nacións máis avanzadas e poboadas da época, como China, Iraq, Irán e os países de Asia Central e Asia Menor.

Independencia

A independencia, termos políticos, é a situación dun país que detenta e goza, ademais do dereito de autodeterminación, o de soberanía.

Metapolítica

A metapolítica é a ciencia da relación do fundamento último da política e as funcións nas cales a política debe actuar.

Enténdese que o fundamento metapolítico, sexa el a liberdade, a igualdade, a relixión ou a raza, é máis importante do que o sistema en si e que por tanto debe definir e sempre estar por enriba dos medios políticos específicos.

Plutocracia

Unha plutocracia (πλουτοκρατία, do grego ploutos 'riqueza' e cracia 'goberno') é unha forma de estado no que existen influencias desequilibradas na toma de decisións a favor dos que ostentan as fontes de riqueza.

Poder executivo

Seguindo o esquema de Montesquieu, o poder executivo é un dos tres poderes do Estado moderno, cuxa función é executar as leis aprobadas polo poder lexislativo.

O poder executivo é desenvolvido polo goberno do Estado. Este está sometido ao control parlamentario e ao control xudicial, nun sistema de pesos e contrapesos no que cada poder controla aos demais a través de distintos mecanismos, que se estudan na teoría da separación de poderes.

Presidencialismo

O presidencialismo é un sistema de goberno no que o líder do poder executivo é escollido polo pobo para mandatos regulares acumulando a función de xefe de Estado e xefe de goberno. Este sistema de goberno foi creado polos norte-americanos no século XVIII. A monarquía inglesa actuava como xefe de Estado sobre as trece colonias. O descontento coa actuación do monarca e as influencias de autores que se opoñían ó sistema absolutista, principalmente Locke e Montesquieu, foron determinantes para que os americanos adoptasen un sistema onde houbesen mecanismos que impedisen a concentración de poder.

Xuridicamente o presidencialismo caracterízase pola separación de poderes. O presidente é o xefe de Estado, e é el quen escolle os xefes dos grandes departamentos (ministerios). O lexislativo, o xudicial e o executivo son independentes entre si.

Primeiro ministro

O primeiro ministro é un político que serve como xefe da póla executiva. É xeralmente o xefe do goberno no sistema parlamentario. Para o feminino úsase "a primeira ministra".

A míudo, un primeiro ministro traballa cun presidente ou un monarca que é o xefe do estado. O primeiro ministro é normalmente o líder do partido político que ten a maioría no parlamento. As súas principais responsabilidades inclúen coordina-lo goberno , designar ós oficiais do goberno, e á representación do goberno do seu país no mundo.

Os primeiros ministros poden recibir diferentes nomes dependendo do país no que gobernen: así o primeiro ministro de España recibe o nome de Presidente do Goberno, o de Italia, Presidente do Consello, o de Irlanda Taoiseach, e o do Perú, Premier.

Protectorado

Denomínase protectorado á soberanía parcial que un Estado exerce, especialmente no referido ás relacións exteriores, nun territorio que non foi incorporado plenamente ao da súa nación e no cal existen autoridades autóctonas propias.

Como exemplo, podemos citar o protectorado que no seu día exerceron España e Francia sobre Marrocos, onde a autoridade sobre a poboación nativa era exercida polo Sultán, existindo forzas militares e policiais autóctonas, pero tuteladas polos exércitos dos países protectores.

Os gobernos destes países estaban representados, no caso da zona controlada por España, polo Alto Comisario, normalmente un xeneral, e no da zona francesa polo Residente Xeral.

Provincia

Unha provincia é un tipo de división administrativa, que confire certas funcións, a nivel administrativo, ó territorio que representa. Tamén se chama provincia ao territorio limitado pola división administrativa antedita.

Este termo utilizase con características diferentes seguindo os países e as épocas históricas. Polo tanto unha provincia abarca realidades de organización territorial diversas.

Represión

Represión política é a acción de conter, deter ou castigar actuacións políticas ou sociais dende o poder por parte das autoridades públicas, negando ou impedindo o exercicio dos dereitos e liberdades (expresión, reunión, manifestación, asociación, sindicación) que adoitan considerarse propias dos sistemas democráticos.

Decotea vai acompañada de violencia, tanto legal como informal. A forza do exemplo de quen sofre esa violencia fai que, por temor, o resto da sociedade se reprima a si mesma no exercicio da liberdade, que queda así anulada para todos, agás para o poder e para aqueles no beneficio dos cales se realiza a represión.

Rexencia

A rexencia (do latín regentia) é un período transitorio durante o cal unha personalidade (xeralmente da familia real) exerce o poder en nome do monarca titular xa sexa porque este é demasiado novo ou vello, por ausencia do mesmo, ou pola súa incapacidade para gobernar por si mesmo.

A rexencia cesa cando desaparece a causa que a motivou. A rexencia pode ser individual ou colectiva. Xeralmente exercen a rexencia persoas achegadas á Coroa como o pai ou a nai do rei, tamén o príncipe herdeiro no suposto caso de ausencia ou incapacidade do rei.

Socialdemocracia

A socialdemocracia é unha ideoloxía política que xurdíu a finais do século XIX e principios do XX do seo do marxismo, crían que a transición a unha sociedade socialista podería lograrse mellor mediante unha evolución dentro da democracia representativa que mitigara os efectos do capitalismo antes que por algún outro método. Os socialdemócratas pretenden reformar o capitalismo democráticamente mediante a regulación estatal e a creación de programas e organizacións patrocinados polo Estado para aliviar ou quitar as inxustizas que eles pensan son inflixidas polo sistema capitalista de mercado.

Con anterioridade, describirase aos socialdemócratas como socialistas reformistas (dado que avogaban polo desenvolvemento do socialismo a través de reformas parlamentarias graduais) en contraste cos socialistas revolucionarios, que pretendían acadar o socialismo mediante unha revolución obreira ou caso contrario por medio dunha evolución extraparlamentaria non estatal. A socialdemocracia tamén aborda os temas valóricos desde un prisma progresista. É o sector da esquerda partidista máis importante do mundo contemporáneo.

Con frecuencia, utilízanse os termos "socialismo" ou "socialista" en referencia á socialdemocracia e aos socialdemócratas, aínda que o concepto "socialismo" é máis amplo, xa que en diferentes países poden incluír a socialistas democráticos, marxistas, comunistas e anarquistas. Mentres algúns consideran á socialdemocracia unha forma moderada do socialismo, outros, definindo o socialismo no significado tradicional ou marxista, rexeitan esta designación

Sociocracia

Sociocracia, é, en suma, o goberno social. Forma de goberno teórica onde a sociedade como un todo sería detentora do poder.

Poderes
Formas de goberno
Réximes e sistemas
Tipos de poder
Clases de estado
Conceptos
Procesos
Divisións administrativas
Cargos
Disciplinas
Ideoloxías
Actitudes

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.