Mar Mediterráneo

O Mediterráneo é un mar interior do Atlántico oriental, comprendido entre Europa, Asia occidental e África setentrional. Con aproximadamente 2,5 millóns de km² e 3.860 km de lonxitude, é o mar interior máis grande do mundo.[1]

O Mediterráneo está unido ao océano Atlántico polo estreito de Xibraltar ao oeste, ao mar de Mármara e ao mar Negro polos Dardanelos e o Bósforo ao leste. O mar de Mármara -pero non o mar Negro- é a miúdo considerado como parte do Mediterráneo. A canle de Suez ao sueste une o Mediterráneo co mar Vermello.

É o mar coas taxas máis elevadas de hidrocarburos e contaminación do mundo.[2]

Mar Mediterráneo
Bucht & Straße von Gibraltar
Localización administrativa
EstadoMarrocos Marrocos
Flag of Algeria.svg Alxeria
Tunisia Tunisia
Libia Libia
Exipto Exipto
Flag of Israel.svg Israel
Líbano Líbano
Flag of Syria.svg Siria
Turquía Turquía
Grecia Grecia
Flag of Albania.svg Albania
Montenegro Montenegro
Croacia Croacia
Bosnia e Hercegovina Bosnia e Hercegovina
Eslovenia Eslovenia
Italia Italia
Mónaco Mónaco
Flag of France.svg Francia
España España
Flag of the United Kingdom.svg Xibraltar Xibraltar
Malta Malta
Chipre Chipre
República Turca do Norte de Chipre República Turca do Norte de Chipre
Localización xeográfica
Océano / MarOcéano Atlántico
ContinenteEuropa, África e Asia
Xeografía
Mares contiguosmar Negro, mar Vermello
SubdivisiónsMar de Alborán, Mar Adriático, Mar de Creta, Mar Exeo, Xónico, Mar de Liguria e Mar Tirreno
Illas interioresSicilia, Córsega, Sardeña, Creta, Chipre, Illas Baleares, illas gregas, Malta, Rodas, illas Cícladas
AfluentesRío Nilo, Ródano, Ebro e Po
Accidentes
Golfos e baíasGolfos de Sidra Gabes, Xénova, León e Valencia
CabosCabo de Gata, Cabo de Palos
EstreitosEstreito de Xibraltar e Estreito dos Dardanelos
Características
Superficie2 510 000 km²
Lonxitude máxima3700 km
Anchura máxima1600 km (máx.)
Lonxitude costa46 000 km
Profundiade máxima5267 m (Calypso 36°34' N, 21°08' E, GR)
Profundidade media1430 m
Outros datos
Salinidade36.2 - 39‰
Mapa
Mediterranean Sea location map es

Mapa de Europa mostrando o mar Mediterráneo.
Mediterranean Sea political map-es

O Mediterráneo e as súas subdivisións.
Locatie Middellandse Zee
Localización do mar Mediterráneo.
Mediterranean Sea 16.61811E 38.99124N
O mar Mediterráneo, vista de satélite.
Mediterranean Relief
Mapa do Mar Mediterráneo.

Etimoloxía

A etimoloxía deste mar procede do latín «Mar Medi Terraneum», cuxo significado é «mar no medio das terras». A maioría dos habitantes das súas costas usaron unha denominación derivada da latina: en grego chámase «Mesogeios Thalassa» (Μεσόγειος Θάλασσα) co mesmo significado que o nome latino, e en árabe chámase al-Baḥr al-Mutawāsiṭ (البحر المتواسط «mar intermedio»).

En turco, denomínase «Ak Deniz« («mar branco») por oposición ao mar Negro, pois os turcos chaman «branco» ao Sur e «negro» ao Norte. O nome turco tamén se utiliza ás veces en árabe: al-Baḥr al-′Ābyaḍ (البحر الأبيض).

Para os antigos exipcios era «o Gran Verde».

Xeografía

Illas

As principais illas do Mediterráneo son:

Límites

Os países e territorios que bordean o Mediterráneo son:

Partes

O mar Mediterráneo está subdividido en pequenos mares, cada un coa súa propia designación (de oeste a este):

Clima

O clima mediterráneo caracterízase en xeral por uns invernos húmidos e mornos, e por uns veráns secos.

Historia

O mar Mediterráneo foi un mar clave para a historia. Fenicios e romanos navegaron por el xunto aos gregos, quen excederon os límites do mesmo a través do Estreito de Xibraltar hai uns 3000 anos aproximadamente. Estes navegantes só coñecían as correntes dos ríos e supuxeron que a extensión de auga alén de Xibraltar era un enorme río. Polo tanto, a palabra que significa río no grego clásico era Okeano, e de alí provén a palabra océano.[3]

Na Antiga Roma chamouse Mare Nostrum (O noso mar) debido a que todas as súas beiras foron ocupadas por ela,[4] e no século XX Mussolini, querendo recrear o imperio romano, chamouno Mare Nostrum Italiano durante a segunda guerra mundial.

O mar orixinou unha serie de lendas e mitos ao redor del, como a de Xasón e os argonautas.[3]

Natureza

A rexión mediterránea está caracterizada por un alto grao de endemismo que ocasionou que se considere como un dos lugares de maior concentración de biodiversidade no ámbito mundial.[5] Devandita peculiaridade explícase de diversas formas: baixo impacto da última glaciación na zona, que produciu que actuase como reserva; a presenza de macizos montañosos importantes (por exemplo, o Atlas, a cordilleira do Taurus ao sur, as zonas de Gúdar, Javalambre, Levante), que dota de diversidade estrutural ao biótopo; e tamén a longo prazo historia dos diversos usos da terra por parte da poboación local que creou e mantido unha ampla gama de hábitats.[5]

Xeoloxía

Mediterranean Rupelian
Mapa do primitivo mar Paratetis, sucesor do mar de Tetis, e que formou o Mediterráneo cando se foi pechando. O mapa corresponde ao Oligoceno.

O mar Mediterráneo formouse a partir do primitivo mar de Tetis, de moita maior extensión que o Mediterráneo actual, e foi diminuíndo a medida que a placa Africana aproximábase á Euroasiática. Hai uns 60 millóns de anos, a comezos do Terciario, o mar de Tetis, antecesor do Mediterráneo, inundaba gran parte do norte de África e Europa, que naquel entón non era máis que un arquipélago de illas.[6]

Durante o Terciario, o mar de Tetis foise estreitando polo leste ata que se formou unha gran cunca mariña case separada do océano aberto. Esta cunca abarcaba nunha mesma masa de auga ao Mediterráneo, ao mar Negro e ao mar Caspio. Por occidente, seguía conectado a mar aberto a través de superficies hoxe en día emerxidas do sur da Península Ibérica e o norte de Marrocos.[6]

Hai uns 6 ou 5 millóns de anos, o Mediterráneo desecouse ao quedar desconectado do océano Atlántico, un acontecemento coñecido como a crise salina do Mesiniense. Este fenómeno xerou enormes depósitos de sal no fondo do Mediterráneo e diminuíu a salinidade do océano global.[7] Tamén hoxe en día, se o estreito de Xibraltar se pechase, secaríase o Mediterráneo posto que este é un mar no que se evapora máis auga da que entra polos ríos, debido ao clima cálido e temperado. Este déficit hídrico provoca actualmente unha salinidade máis elevada que no Atlántico, océano do cal recibe a auga que perde debido á evaporación. O fenómeno inspirou o proxecto Atlantropa na década de 1930, que prevía a construción dunha presa no estreito de Xibraltar que permitise producir enerxía e desecar parcialmente o mar.

Dentro duns 5 millóns de anos, o estreito de Xibraltar pecharase novamente e o Mediterráneo quedará reducido a uns poucos lagos hipersalinos. Sábese polos depósitos salinos do fondo do mar que isto xa sucedeu hai uns poucos millóns de anos, concretamente 5,33. Entón a diferenza de nivel entre o Atlántico e o Mediterráneo provocou a ruptura do dique de roca que se formou no Estreito. O que tardara miles de anos en secarse encheuse nuns poucos anos; hase especulado con cifras de ata 2 anos, xa que se puido especificar nun enchido de 10 metros diarios.[8]

Fauna

Phoque Moine Monachus
Foca monxe mediterránea, actualmente en estado crítico de extinción.

A diversidade fáunica da contorna mediterránea é enorme, comparable á das plantas. Analizando a riqueza de especies para algúns taxons, obtemos que: das 62 especies de anfibios que hai no Mediterráneo, 35 son endémicas, do mesmo xeito que 111 das 179 especies de réptiles; das 184 especies de mamíferos rexistradas, o 25% son endémicas e 52 especies están ameazadas (sen contar os mamíferos mariños); e que o 28% das especies mariñas achadas no Mediterráneo son endémicas. En canto ás aves, o Mediterráneo é un mar de especial diversidade posto que se acha na ruta migratoria de multitude de especies. Estímase que uns 2.000 millóns de aves migratorias de 150 especies distintas detéñense nas súa zonas húmidas durante o seu traxecto ou se establecen alí nalgún período curto do ano.[5]

Notas

  1. Instituto Lexicográfico Durvan: Nueva Enciclopedia del Mundo, tomo 21, ISBN 84-7677-156-8
  2. Greenpeace España. "Recuperemos el Mediterráneo. Contaminación" (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 28 de novembro de 2007. Consultado o 1 de novembro de 2007.
  3. 3,0 3,1 Thalassa-online. "O Mar Mediterráneo e os seus antigos Mitos" (en español). Arquivado dende o orixinal o 14 de febreiro de 2009. Consultado o 10 de febreiro de 2008.
  4. Encyclopaedia Britannica Publishers, ed. (1991-1992). Enciclopedia Hispánica, tomo 10 (1ª ed.). pp. 408 páxs. ISBN 0-85229-555-3.
  5. 5,0 5,1 5,2 "Unión Mundial para la Naturaleza" (en español). Consultado o 9 de novembro de 2007.
  6. 6,0 6,1 "O desecamento do Mediterráneo". Arquivado dende o orixinal o 21 de outubro de 2003. Consultado o 4 de novembro de 2007.
  7. Hsü, K.J., M.B. Cita, W.B.F. Ryan, The origin of the Mediterranean environments, Initial Report of the Deep Sea Drilling Project, vol. 13, US Government Print. Office, Washington, 1973, pp. 1203–1235.
  8. Diario Público. "Unha gran riada creou o Mediterráneo en dous anos" (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 12 de decembro de 2009. Consultado o 9 de decembro de 2009.

Véxase tamén

Ligazóns externas

Clima mediterráneo

As rexións de clima mediterráneo combinan veráns quentes e secos con invernos fríos e pouco chuvosos. Como o propio nome indica, este tipo de clima é o típico da zona do mar Mediterráneo.

O clima mediterráneo é quente e seco no verán e é moderado e húmido no inverno. As precipitacións ocorren sobre todo durante 2 a 4 meses, no inverno, sendo raras no resto do ano.

Nas rexións situadas a rentes do mar Mediterráneo os veráns son menos secos que os das outras rexións deste clima.

Golfo de León

O Golfo de León (Francés: golfe du Lion, Inglés: gulf of Lion, Italiano: Golfo del Leone, Occitano: golf del/dau Leon, Catalá: golf del Lleó, Latín medieval: sinus Leonis, mare Leonis, Latín clásico: sinus Gallicus) é unha parte do mar Mediterráneo situada fronte ao litoral areoso das rexións francesas do Languedoc-Rosellón e da Provenza, desde os Pireneos no oeste a Toulon, segundo algúns mapas.

O principal porto do golfo é Marsella. Toulon é outro porto importante. A industria pesqueira no golfo está baseada na merluza (Merluccius merluccius), actualmente en declive pola pesca excesiva.

Os ríos que desembocan no golfo inclúen o Tech, Têt, Aude, Orb, Hérault, Vidourle, e o Ródano.

A plataforma continental exponse aquí como unha ampla chaira costeira, e o terreo offshore inclinase rapidamente á chaira abisal do Mediterráneo. Gran parte do litoral está formado por lagoas e pantanos.

Esta é a zona dos ventos fríos eviolentos chamados Mistral e Tramontana.

Golfo de Sidra

O Golfo de Sidra (árabe: خليج سرت, Khalij Surt), ou Gulf of Sirte (árabe: خليج السدرة, Khalij as-Sidra) polo porto de Sidra, é un corpo de auga no mar Mediterráneo na costa norte de Libia. Historicamente tamén coñeceuse como o Gran Sirte ou Greater Syrtis (Latín: Syrtis Major, Grego: Σύρτις μεγάλη, que contrasta con Syrtis Minor en Tunicia).

Mar Adriático

O mar Adriático é unha parte do mar Mediterráneo, un golfo moi alongado pechado ao norte. Baña ao norte e ao oeste as costas de Italia e o leste as da península balcánica. Ten unha superficie de 160.000 km², cunha profundidade máxima de 1.460 m e unha profundidade media de 240 m.

Os estados bañados polo mar Adriático son Italia, Eslovenia, Croacia, Bosnia e Hercegovina, Montenegro, Albania e Grecia. O mar Adriático posúe diversos portos importantes, destacándose Venecia (Mestre) e Trieste, que foi por moito tempo a saída marítima do Imperio austrohúngaro para o mar Mediterráneo.

Mar Balear

O mar Balear ou mar Baleárico é un mar litoral do mar Mediterráneo que se atopa fronte á costa oriental da Península Ibérica, entre o arquipélago balear e a costa do Levante.

Mar Exeo

O Mar Exeo (grego: Αιγαίο Πέλαγος Aigaío Pélagos, turco: Ege Denizi) é un brazo do Mar Mediterráneo situado entre Grecia e a península de Anatolia, é dicir, entre as terras altas de Grecia e de Turquía. No norte, o Exeo está conectado ao Mar de Mármara e a o Mar Negro polos Dardanelos e o Bósforo. Considérase que este mar está delimitado ao sur por un arco que atravesa, en dirección oeste-leste, as illas de Citera, Anticitera, Creta, Kasos, Karpathos e Rodas. Polo arbitrario do seu «límite» sur, é difícil atribuírlle unha superficie exacta, sendo un valor aproximado 180.000 km². De norte a sur, a súa extensión máxima é de 600 km, e do leste a oeste é de 400 km.

O mar era tradicionalmente coñecido como o Arquipélago (na Lingua grega antiga, Ἀρχιπέλαγος, que significa "mar principal"),[Cómpre referencia] pero en galego o significado de arquipélago cambiou para referirse ás illas do Exeo e, en xeral, a calquera grupo insular.

Mar Negro

O mar Negro (en abkhaza: Амшын Еиқәа, xeorxiano: შავი ზღვა, turco: Karadeniz, en póntico: Μαύρον Θάλασσα, Εύξεινος Πόντος, búlgaro: Черно море, romanés: Marea Neagră, ruso: Чёрное море, ucraíno: Чорне море, en tártaro de Crimea: Qara deñiz) é un mar que posúe unha saída moi angosta ao Mar Mediterráneo e que separa Europa Oriental de Asia Occidental e esta limitado polos montes Pónticos, ao sur, e polo Cáucaso a leste. Este mar está, en última instancia, relacionado a través de varios estreitos co océano Atlántico, vía mar Mediterráneo e mar Exeo: o estreito do Bósforo conéctao ao mar de Mármara e o estreito dos Dardanelos ao mar Exeo (parte do mar Mediterráneo); ademais, outro estreito, o de Kerch, úneo ao mar de Azov.

Mar Tirreno

O mar Tirreno (/tᵻˈriːniən ˈsiː/; italiano: Mar Tirreno Modelo:IPA-it, francés: Mer Tyrrhénienne [mɛʁ tiʁenjɛn], sardo: Mare Tirrenu, corso: Mari Tirrenu, siciliano: Mari Tirrenu, napolitano: Mare Tirreno) forma parte do Mar Mediterráneo que baña o oeste da costa de Italia. É chamado así nomeado polos pobos tirrenos, identificados desde o século VI aC cos etruscos de Italia.

Mar Xónico

O Mar Xónico (grego: Ιόνιο Πέλαγος, Iónio Pélagos, italiano: Mar Ionio, albanés Deti Ion) é unha baía alongada do Mar Mediterráneo, ao sur do Mar Adriático. Está limitado a oeste pola Italia meridional, incluíndo a Calabria e máis Sicilia, e a leste polo sur de Albania e polo noroeste de Grecia, en especial as Illas Xónicas.

Todas as illas principais no mar pertencen a Grecia. Son denominadas colectivamente as Illas Xónicas, as principais son Corfú, Cefalonia, Zakynthos, Lefkada e Ítaca.

Hai rutas de transbordadores entre Patras e Igoumenitsa en Grecia e Brindisi e Ancona en Italia, que cruzan o leste e norte do mar Xónico e desde O Pireo cara ao oeste. A fosa Calypso, o punto máis profundo do Mediterráneo con 5.267 m. de profundidade, está situado no Mar Xónico, en 36°34′N 21°8′L. O mar é unha das áreas máis sismicamente activas do mundo.

Mar de Alborán

O mar de Alborán é a parte máis occidental do mar Mediterráneo; limita ao norte coa costa española, ao sur coas costas marroquí e alxeriana, e ao oeste co estreito de Xibraltar, que conecta o Mediterráneo co Atlántico. As súas augas cobren desde o estreito de Xibraltar ata o cabo de Gata e a cidade de Orán.

Mar de Creta

O mar de Creta (grego: Κρητικό Πέλαγος, "Kritiko Pelagos") é un mar, parte do Mar Exeo, situado na súa extremidade sur. O mar esténdese ao norte da illa de Creta, ao leste das illas de Citerea e Antikythira, ao sur das Cícladas e ao oeste das illas do Dodecaneso de Rodas, Karpathos e Kasos. O mar contiguo cara ao oeste é o Mar Xónico. Ao Noroeste está o Mar de Myrtoan, unha subdivisión do Mar Mediterráneo que se atopa entre as Cícladas e Peloponeso. Ao Leste-SE é o resto do Mar Mediterráneo, ás veces acreditado como o mar Levantino. Ao outro lado da illa de Creta, ná beira oposta comenza o mar Mar de Libia. As rutas de transbordador cara a e desde O Pireo e Heraklion, así como ás illas do Exeo e o Dodecaneso do Sur, pasan por esta área. Xusto ao longo da costa nordés de Creta, o mar alcanza unha profundidade máxima próxima aos 3.294 m. [Cómpre referencia] Outras fontes (mapas) mostran unha profundidade máxima de 2.591 m..

Mar de Libia

O mar de Libia (Grego Λιβυκό πέλαγος, Latín Libycum Mare, Árabe البحر الليبي) é a porción do Mar Mediterráneo ao norte da costa de África na costa da antiga Libia, é dicir Cirenaica, e Marmárica

(a costa do que hoxe é o Leste de Libia e o Exipto occidental, entre Tobruk e Alexandría). Esta denominación utilizouse por antigos xeógrafos que describen o sur do Mediterráneo, pero o termo tamén é usado en viaxes modernas por escritores e cartógrafos. A costa meridional de Creta que bordea o Mar de Libia inclúe as Montañas de Asterousia e a Chaira de Mesara, esta área é o lugar dun considerable asentamento da Idade de Bronce, que inclúe os sitios de Kommos, Hagia Triada e Phaistos.Agás Creta, outras illas do Mar de Libia son Gavdos, Gavdopoula, Koufonisi e Chrysi.

Ao leste atópase o Mar Levantino, ao norte o Mar Xónico, e ao oeste o estreito de Sicilia.

Mar de Mirtoon

O Mar de Mirtoon (grego: Mυρτώο Πέλαγος, Myrtoo Pelagos), é unha subdivisión do Mar Mediterráneo que se atopa entre as Cícladas e o Peloponeso. É descrito como a parte do Mar Exeo ao sur de Eubea, Ática e Argólida. parte da masa de auga do Mar Negro chega ao mar de Mirtoon, transportada a través do mar Exeo.(Saundry, Hogan & Baum. 2011)

O Golfo Sarónico, o golfo de Atenas, sitúase entre a Canle de Corinto e o Mar de Mirtoon.

Dise que foi nomeado despois de que o mítico heroe Mirtilo, que fora lanzado a este mar por un enfurecido Pélope. O nome tamén estivo relacionado co da doncela Mirto. Tamén se di que deriva o seu nome dunha pequena illa chamada Mirtus. [Cómpre referencia]

Mar de Tracia

O mar de Tracia (grego Θρακικό Πέλαγος, Thrakikó Pélagos, en turco Trakya Denizi) é un mar epicontinental na parte setentrional do mar Exeo, que baña as costas gregas de Macedonia e Tracia, e a parte nororiental de Turquía. De oeste a leste, esténdese desde a península do Monte Athos, á Calcídica, ata a península de Gallípoli aos Dardanelos. citase o paralelo 40°N como o límite meridional, coas illas de Lemnos e Ténedos (Bozcaada). Ademais, inclúe as illas de Tasos, Samotracia e Imbros (Gökçeada).

Forma diversos entrantes na costa, como os golfos de Ierisos e o Estrimónico, na parte occidental; o golfo de Kavala, na costa norte, e o Saros, na parte oriental.

No mar de Tracia desembocan os ríos Estrimón, Nestos e Evros ou Meriç, marcando este último a fronteira entre Grecia e Turquía.

Os principais portos están nas cidades gregas de Alexandrópolis, Kavala e Tasos. Hai unha estación balnearia, chamada Loutra Eleftheron, preto de Kavala.

Océano Atlántico

O océano Atlántico é o océano que separa Europa e África, ao leste, de América, ao oeste. Ten unha área de 82.400.000 km² (106.200.000 km², incluíndo os mares locais como o mar Mediterráneo, o que corresponde a aproximadamente un terzo das augas oceánicas mundiais).

Península Ibérica

A Península Ibérica é unha península do suroeste de Europa. Está arrodeada polo mar Mediterráneo, o Océano Atlántico e os Pireneos, que separan a península do resto do continente. Politicamente, abrangue os estados de Portugal, España e Andorra, estes dous últimos fronteirizos con Francia. Xibraltar, territorio británico situado ó sur de Andalucía con apenas unha trintena de quilómetros. Polo sur, a península está separada do continente africano (Marrocos) polo Estreito de Xibraltar.

Península Itálica

A Península Itálica é unha península do surcentro de Europa e é unha das tres grandes penínsulas do sur de Europa, xunto coa Balcánica e a Ibérica. Está situada no centro do mar Mediterráneo, entre os mares Liguria, Tirreno, Adriático e Xónico. Politicamente abrangue a maior parte de Italia, San Marino e a Cidade do Vaticano.

Provincia de Barcelona

A Provincia de Barcelona é unha provincia situado no nordés de España, que compón unha das catro divisións administrativas da comunidade autónoma de Cataluña. Limita ó nordeste coa provincia de Xirona, ó oeste coa provincia de Lleida, ó suroeste coa provincia de Tarragona e ó sur e suroeste co mar Mediterráneo.

Turquía

A República de Turquía (Türkiye Cumhuriyeti), ou simplemente Turquía (Türkiye) é un estado situado entre Asia (95 % do seu territorio) e Europa (5 % do seu territorio).

A península de Anatolia entre o mar Negro e o mar Mediterráneo forma o «corazón» do país. Linda ó nordeste con Armenia, ó norte co mar Negro, ó oeste con Grecia, o mar Exeo e Bulgaria, ó sueste con Irán, e ó sur con Iraq, Siria e o mar Mediterráneo, ó leste con Xeorxia e Acerbaixán. O mar de Mármara, e os estreitos turcos do Bósforo é o Dardanelos, separan Europa de Asia, polo que Turquía está considerado un país transcontinental.

Debido á súa posición estratéxica, no medio do camiño entre Europa e Asia, así como ter tres Mares, Turquía foi un cruzamento histórico entre as culturas e civilizacións orientais e occidentais. Foi berce de varias civilizacións e o lugar no que se produciron moitas batallas no transcurso da historia.

Turquía é unha república democrática, secular e constitucional, cuxo sistema político foi estabelecido en 1923 baixo o liderado de Mustafa Kemal Atatürk, trala caída do Imperio Otomán após a Primeira Guerra Mundial. Dende aquela, Turquía integrouse cada vez máis con Occidente a través da afiliación a organizacións como o Consello de Europa (1949), a OTAN (1952), a OCDE (1961), a OSCE (1973) ou o Grupo dos 20 (1999). Turquía comezou as negociacións para a adhesión plena na Unión Europea no 2005, despois de ter sido membro asociado dende 1963, presentar a súa candidatura no 1987, e estando en vigor un acordo alfandegueiro dende o 1 de xaneiro do 1996. Tamén Turquía seguiu fomentando estreitas relacións políticas e económicas co mundo oriental, especialmente cos estados de Oriente Medio, Asia Central ou Asia Oriental.

Mares do mundo
Océano Pacífico
Océano Atlántico
Océano Índico
Océano Ártico
Océano Antártico
Mares Continentais

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.