Liña Betanzos - Ferrol

A liña Betanzos Infesta-Ferrol, tamén coñecida como O Ramalillo,[1] é unha liña de ferrocarril de 42,7 km de lonxitude que pertence á rede ferroviaria española. É un trazado curto que busca conectar a cidade de Ferrol e toda a súa área portuaria á rede na estación de Betanzos-Infesta. Segundo a catalogación do Adif é a liña 804.[2][3]

Entrou en funcionamento o 5 de maio de 1913.[4] Foi construída polo propio Estado ao quedar desertas as diferentes subhastas que se celebraron para outorgar a concesión.

Estación de Pontedeume
A estación de Pontedeume, no punto quilométrico 23,3 da liña.

Historia

Antecedentes e construción

Coa chegada do ferrocarril á Coruña desde Lugo en 1875 abriuse a posibilidade de xerar un ramal ata Ferrol. Este acceso tería un alto valor estratéxico polas instalacións militares e os estaleiros situados no porto da cidade. En 1877 realizouse unha primeira poxa para outorgar a concesión da liña que non atopou adxudicatario.[5] Non correu mellor unha sorte unha segunda poxa celebrada en 1880 ao quedar tamén deserta.[5] As empresas ferroviarias privadas non atopaban alicientes ante unha liña que a pesar do seu curto percorrido esixía notables obras de enxeñeira para a época como túneles e pontes sobre a ría. Ante tal situación, e dado que ao cabo eles eran os máis interesados no trazado foi o propio goberno con fondo públicos o que decidiu correr coa obra, non sen tentar novas poxas que tamén resultaron erradas.

A construción da liña correu a cargo da Primeira división de Ferrocarrís a cuxo mando estaba o enxeñeiro de camiños Felipe Gutiérrez e prolongouse durante máis dunha década, mostrando as enormes dificultades que tiña o Estado para acabar coa obra. O custo final superou os dez millóns de pesetas.[4]​ Finalmente, o 5 de maio de 1913, operativa pero inacabada foi aberta ao tráfico en vésperas da botura do acoirazado Afonso XIII debido á presión popular.[5]

Explotación e evolución

Puente Neda.jpeg
Ponte sobre a ría de Ferrol, unha das obras singulares do ferrocarril Betanzos-Ferrol.

Se a construción do trazado xerou dificultades, non o foi menos a súa explotación xa que o goberno tampouco logrou ceder a mans privadas unha liña cuxo custo fora moi elevado. Si se lograron algúns acordos puntuais cos pechados con Norte que puxo as primeiras locomotoras que percorreron a liña, mesmo esta chegou a negociar unha oferta de compra pero as partes non chegaron a ningún acordo. Desta forma, a liña foi explotada principalmente desde a Primeira División Técnica e Administrativa de Ferrocarrís que tivo que incorrer en novos desembolsos para dotarse do material necesario.[5]

Finalmente, en 1928 e previo paso por MZOV, a liña integrouse en Compañía Nacional dos Ferrocarrís do Oeste, compañía estatal que se creou para vir en auxilio ás diferentes empresas privadas que xestionaba trazados nesta zona do país sen que iso mellorase sensiblemente a situación. En 1941, tanto Oeste, como o resto de compañías privadas españolas integráronse en Renfe que xestionou a liña ata a súa división entre Renfe Operadora e Adif a finais de 2004.

Características

A liña entre Betanzos-Infesta e Ferrol é un trazado de 42,8 quilómetros en ancho ibérico (1.668 mm), sen electrificar e de vía única. Enlaza na estación de Betanzos-Infesta coa liña León - A Coruña.

Conta con Bloqueo de Liberación Automática en vía única, con CTC (Control de Tráfico Centralizado).[3] A velocidade máxima permitida nesta liña convencional non supera os 90 km/h.[3]

Estacións

Notas

  1. La Opinión de A Coruña. "El Ramalillo cumple cien años". Consultado o 3 de agosto de 2014.
  2. Red ferroviaria española Arquivado 03 de marzo de 2016 en Wayback Machine. Ministerio de Fomento
  3. 3,0 3,1 3,2 "Declaración sobre la red (2018)". Adif. Consultado o 31 de agosto de 2018.
  4. 4,0 4,1 Diario el País. "El Ramalillo vuelve a rodar". Consultado o 3 de agosto de 2014.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Juan Peris Torner. "De Betanzos a Ferrol". Arquivado dende o orixinal o 22 de xullo de 2018. Consultado o 3 de agosto de 2014.
Andrés do Barro

Andrés Lapique do Barro, máis coñecido como Andrés do Barro, tamén coñecido como Andrés Dobarro, nado en Ferrol o 1 de outubro de 1947 e finado en Madrid o 22 de decembro de 1989, foi un cantante e actor galego. Coñecido popularmente como Andrés do Barro, ten o mérito de ser dos primeiros cantantes que usaron o galego durante o franquismo. Malia os atrancos para a expresión musical en galego, varias cancións súas foron número un nas principais cadeas radiofónicas estatais.

Apeadoiro

Apeadoiro é, segundo a definición do Regulamento de Circulación Ferroviaria español, unha infraestrutura ferroviaria para a subida e baixada de viaxeiros.

Apeadoiro de Barallobre

Barallobre é un apeadoiro ferroviario de Adif situado en Barallobre, no concello de Fene, provincia da Coruña. Ten servizos de media distancia operados por Renfe.

Apeadoiro de Cabanas-Areal

Cabanas-Areal é un apeadoiro ferroviario de Adif situado no concello de Cabanas, na provincia da Coruña. Ten servizos de media distancia operados por Renfe.

Apeadoiro de Miño

Miño é un apeadoiro de Adif, situado no casco urbano de Miño, na provincia da Coruña. Está situado na liña Betanzos-Ferrol.

Foi construído a carón da estrada AC-154, a parada comercial que aquí se realiza substitúe á da antiga estación que había cara Betanzos-Cidade: a de Miño-Castro.

Apeadoiro de Perbes

Perbes é un apeadoiro ferroviario de Adif situado na vila de Perbes, no concello de Miño, provincia da Coruña. Ten servizos de media distancia operados por Renfe.

Apeadoiro de Perlío

Perlío é un apeadoiro ferroviario de Adif situado en Perlío, no concello de Fene, provincia da Coruña. Ten servizos de media distancia operados por Renfe.

Estación de Betanzos-Cidade

Betanzos-Cidade, anteriormente denominada Betanzos-Pueblo, é unha estación de tren de Adif situada na vila de Betanzos, na provincia da Coruña. Ten paradas comerciais de Longa e Media distancia operadas por Renfe.

Estación de Ferrol

A estación de Ferrol é unha estación de ferrocarril terminal situada na cidade coruñesa de Ferrol, final das liñas que a unen con Betanzos e Xixón. Está situada no centro da cidade, na Avenida de Compostela, ao lado da Estación de Autobuses. Conta con servizos de longa distancia, rexionais e proximidades, tanto de ancho ibérico como de vía estreita. Ten tamén funcións loxísticas.

Estación de Franza

Franza foi unha estación e posteriormente un apeadoiro ferroviario de Adif situado en Franza, no concello de Mugardos, provincia da Coruña. Actualmente non ten servizos de pasaxeiros.

Estación de Miño-Castro

Miño-Castro foi unha estación e posteriormente apeadoiro de tren de Adif situada na localidade de Miño, na provincia da Coruña. Está situado na estrada AC-154, a un quilómetro cara Ferrol e na actualidade non ten paradas comercias.

Estación de Neda

Neda é unha estación de Adif situada na vila de Neda, na provincia da Coruña. Ten paradas comerciais de Media distancia operadas por Renfe.

Estación de Pontedeume

Pontedeume é unha estación de tren de Adif situada na vila de Pontedeume, na provincia da Coruña. Ten servizos de Longa e Media distancia operados por Renfe.

Pontedeume

Pontedeume é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca do Eume. O seu xentilicio é eumés/eumesa. É un concello pequeno (29,3 km²) que en 2014 tiña unha poboación de 8 117 habitantes cunha alta densidade de poboación (277 hab./km²). Está situado entre as cidades da Coruña (38 km) e Ferrol (18 km), e preto de Betanzos (26 km) e As Pontes (31 km).

A vila de Pontedeume é unha das poucas poboacións galegas que conserva o seu centro histórico. As súas rúas e prazas manteñen moitos elementos tradicionais como os soportais, as casas con balcóns de madeira e galerías acristaladas, as fontes públicas e un gran número de edificios monumentais. Todo isto, unido a unha gran riqueza paisaxística e natural na súa contorna, fixo que en 1971 a comarca eumesa fose declarada Conxunto histórico e paraxe pintoresca. Pontedeume é un importante destino turístico, no seu territorio está un dos portais de acceso e o Centro de Interpretación do Parque Natural das Fragas do Eume. Por Pontedeume pasa o Camiño de Santiago, o Camiño Inglés.

Sistema ferroviario galego
Empresas
Liñas
e
paradas
Servizos

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.