La Gomera

La Gomera é unha das sete illas que forman as illas Canarias (España), situada no Océano Atlántico fronte ás costas africanas, no grupo máis occidental das illas. Pertence á provincia de Santa Cruz de Tenerife. A súa capital é San Sebastián de la Gomera, onde se sitúa a sede do Cabido Insular. É, desde o ano 2012, Reserva da Biosfera.

La Gomera
La Gomera NWW
Bandeira de La Gomera


Mapa situacional da illa de La Gomera
Localización nas Canarias
Situación
PaísEspaña España
Comunidade autónomaCanarias Canarias
ProvinciaSanta Cruz de Tenerife
ArquipélagoCanarias
MarOcéano Atlántico
Coordenadas28°04′N 17°08′O / 28.07, -17.14
Xeografía
Superficie369,76 km²
Punto máis alto1.487 m
Demografía
CapitalSan Sebastián de la Gomera
Poboación22.769 hab. (INE 2009)
Densidade61,58 hab./km² hab./km²
Xentiliciogomero, ra
Lingua propiaCastelán
Map of La Gomera

Descrición

La Gomera ten unha superficie de 369,76 km² e o seu punto máis alto é o Garajonay, con 1.487 m de altitude. Ten uns 12 millóns de anos de antigüidade. Tamén é coñecida La Gomera como a illa colombina, porque foi lugar de avituallamiento de Cristóbal Colón antes de partir ao Novo Mundo.

A poboación de dereito da illa, é de 22.769 habitantes (INE, xaneiro de 2009). Nos anos 50 chegou a ter ao redor duns 30.000 habitantes.

Eidechse von Gomera
Lagarto endémico

A illa conta co Parque Nacional de Garajonay, declarado en 1981 e posteriormente nomeado pola UNESCO como Patrimonio da Humanidade. Alberga unha xoia natural propia do Terciario, o bosque de Laurisilva. Está formado por unha gran variedade de árbores que conservan a súa follaje durante todo o ano, de carácter subtropical, directamente relacionado cunha elevada humidade e temperaturas suaves. Nel pódense atopar faias, brezos, loureiros, fentos etc. A zona vese afectada polo mar de nubes polo que a condensación do vapor de auga nas follas das árbores (choiva horizontal) eleva de xeito considerable a cantidade de auga no terreo. O Parque pode percorrerse facilmente grazas aos numerosos carreiros que o atravesan.

Outros espazos naturais protexidos son a Reserva Natural Integral de Benchijigua, a Reserva Natural Especial de Puntallana, o Parque Natural de Majona, o Parque Rural de Valle Gran Rey e a Paisaxe Protexida de Orone, entre outros.

A illa conta con centos de endemismos vexetais e animais, que fan que sexa rica en biodiversidade e natureza. Entre os endemismos animais de La Gomera destaca o Lagarto Xigante de La Gomera (Gallotia bravoana), posiblemente un dos vertebrados máis ameazados do mundo. Só se coñecen uns poucos exemplares nun risco de difícil acceso. O goberno canario elaborou un plan para a súa recuperación.

Los Organos La Gomera
Los Órganos

A Gomera, do mesmo xeito que o resto das Canarias, é unha illa volcánica, pero os episodios deste tipo poden considerarse extintos nela, tendo lugar os últimos fai uns dous millóns de anos. Debido a esta falta de erupciones en época recente, a erosión da auga trazou numerosos barrancos e na costa ha delineado prominentes cantiis. Exemplo diso é o espazo natural protexido de Los Órganos, no norte da illa.

A economía baseouse ao longo da historia na agricultura e no sector primario en xeral. A agricultura tivo unha dobre vertente, por unha banda o autoabastecemento (hortalizas) e por outro a exportación (plátano). Cunha superficie a priori non propicia para esta actividade, o cultivo foi posible grazas ás terrazas construídas no terreo e a rede de canles e sistemas de rega.

Nos últimos anos o desenvolvemento económico orientouse cara ao turismo. Os núcleos turísticos emerxentes son Valle Gran Rey, Playa Santiago e San Sebastián de la Gomera.

O aeroporto de La Gomera está situado ao sur da illa no termo municipal de Alajeró.

Municipios

A illa está dividida en 6 municipios:

Historia

Primeiros poboadores

Cima garajonay 19-07-2006
Tagoror guanche na cima do monte Garajonay, co Teide ao fondo

Hai moitas teorías sobre a procedencia do nome "Gomera". Algunhas destas teorías non teñen ningún rigor nin fundamento, como a que di que o seu nome provén de Gomer, neto de Noé. A teoría máis avalada é que o nome Gomera está relacionado coas tribos de igual nome no norte de Marrocos (en castelán temos Peñón de Vélez da Gomera e outros). Estas tribos son agrícolas e descoñecen a navegación igual que os oriúndos da illa canaria do mesmo nome, co cal pénsase que puideron ser levados no seu día por algún pobo de navegantes.

O nome de Gomera aparece por primeira vez no libro "O coñecemento dos Reinos do Mundo" (circa 1350) obra atribuída a un frade aragonés que se cre castelanizou os topónimos que utilizaban os cartógrafos mallorquinos na designación das illas. No primeiro mapa que aparece a illa e o seu topónimo é o Atlas de Cresques de 1375.

En Mallorca, o castelo do Temple foi levantado sobre un xardín musulmán de nome Almunia Gumera, e cos anos recibiu o nome de Fortaleza Gomera e quedaba no límite Nordés do call xudeu de forma que a muralla da Fortaleza Gomera era o límite do call; nese límite Abraham Cresques, coautor do Atlas mencionado con anterioridade, tiña a súa vivenda. O Peñón de Vélez da Gomera foi conquistado por Castela para os seus dominios en 1508.

A illa estaba poboada polos gomeros ou gomeritas, indíxenas da illa. Deles consérvanse varias tradicións, pero a máis famosa é a linguaxe dos silbos (ou asubío gomero), unha forma de comunicación para superar as limitacións da accidentada orografía.

Ao comezar a conquista, a illa atopábase dividida en 4 cantóns: Mulagua, Hipalan, Orone e Agana, identificándose estes territorios cos grandes vales de Hermigua, San Sebastián, Valle Gran Rey e Vallehermoso, respectivamente.

A Conquista e o Señorío de La Gomera

Dise que La Gomera nunca foi conquistada e que ao longo dos anos cando os novos poboadores europeos foron establecéndose na illa, os aboríxenes recoñeceron a súa autoridade.

Os gomeros foi un pobo "inconformista" e "rebelde" que se levantaba cada vez que se cometía unha tropelía ou unha inxustiza cara ao seu pobo. Esta illa do mesmo xeito que El Hierro, Lanzarote e Fuerteventura estaban baixo un señorío, que durou ata principios do século XIX, a diferenza do reguengo no que estaban as illas de La Palma, Tenerife e Gran Canaria. O señorío de La Gomera está relacionado coa familia Peraza e caracterizouse pola súa crueldade e pola súa tiranía.

Hernán Peraza "o Vello" establécese en La Gomera. Debido á morte do seu fillo Guillén Peraza nunha incursión en La Palma, sucédelle Diego de Herrera, marido de Inés Peraza. E á súa morte, o señorío foi repartido entre parte dos seus fillos. La Gomera e El Hierro corresponderon a Hernán Peraza "o Mozo". Iníciase agora un período de significativa violencia, tanto pola gran represión contra o pobo indíxena como as vinganzas cara a outros conquistadores.

Torredelconde
Torre do Conde

A morte de Juan Rejón a mans de Hernán Peraza por vellas rifas fai que sexa chamado á Corte dos Reis Católicos. Finalmente sálvase de calquera xuízo, pero é obrigado a casar con Beatriz de Bobadilla. Debido a unha revolta dos gomeros, refúxianse na Torre do Conde e piden axuda a Pedro de Vera que con gran crueldade asasina a gran número de rebeldes e leva para Gran Canaria a máis de douscentos gomeros como escravos.

Posteriormente Hernán Peraza namórase de Iballa, unha indíxena gomera, e nun dos seus encontros amorosos é asasinado por Hupalupo, pai de Iballa, e por Hautacuperche. Logo da súa morte o pobo levantouse de novo en contra do señorío. Pedro de Vera acudiu outra vez en axuda de Beatriz de Bobadilla e fuxiron os gomeros aos cumes. Pedro de Vera, mediante a astucia, quixo vingarse, e publicou un bando no que o calquera gomero que non acudise ás honras fúnebres de Hernán Peraza, sería acusado de cómplice e traidor, así mesmo indultaría a aqueles que acudisen. Os que acudiron ao funeral na Vila serían inmediatamente feitos presos, así como tamén foron apresados algúns que permaneceron nos cumes. Ordénase condenar á morte de todos os indíxenas maiores de 15 anos, aínda que esta medida non levou á práctica na súa totalidade. Non satisfeito cos asasinatos, á súa chegada a Gran Canaria, ordenou axusticiar a todos os gomeros que se atopaban naquela illa e exportando como escravos a gran parte de nenos e mulleres, cara á península ou cara ás outras illas. Posteriormente moitos dos que foron deportados como escravos regresarían á illa de La Gomera.

Uns anos máis tarde La Gomera entra nos libros de historia como a última terra pisada por Cristóbal Colón antes de chegar a América, na súa primeira viaxe. O lugar onde se aloxou é agora un museo. .

Clima

O clima de La Gomera non difire en gran medida das condicións meteorolóxicas das illas occidentais. As zonas altas da illa reciben máis choivas que as zonas costeiras, o mesmo que ocorre na zona norte con respecto á zona sur. As temperaturas mantéñense estables durante todo o ano rexistrándose as máis altas durante o verán. O fenómeno da choiva horizontal ten moita importancia no Parque Nacional de Garajonay, onde se deposita a auga contida nas brumas creando un tupido bosque de laurisilva.

Táboa climatolóxica de La Gomera

Datos climáticos Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro
Temperatura diúrna 21 21 22 23 24 25 27 29 28 26 24 22
Temperatura nocturna 15 15 15 16 17 18 20 21 20 19 18 16
Horas de sol ao día 6 6 7 8 9 9 9 9 8 7 6 5
Días de choiva/mes 6 4 3 2 2 1 0 0 2 5 6 7
Temperatura da agua 19 18 18 18 19 20 21 22 23 23 21 20

Economía

Nas zonas chairas contiguas á costa predomina o cultivo de plátanos, papaia, manga e aguacate. Porén, a produción é pequena, de tipo familiar, e dedícase á o autoabastecemento da illa . Nas abas das montañas e barrancos, os cultivos realízanse en terrazas. Basicamente plántanse patacas (papas) e algunhas hortalizas. A gandería da illa componse de cabras, así o queixo fresco e curado, realizado aínda de forma artesanal, é outro dos produtos típicos gastronómicos da illa.

A economía de La Gomera baséase no turismo, especialmente no rural. O sendeirismo, excursionismo, pesca e ciclismo de montaña, son os deportes máis practicados polo turismo na illa. A pesar de que a illa carece de grandes centros turísticos, desde o Cabido leváronse a cabo unha serie de programas para restaurar casas antigas e convertelas en pequenos hoteis rurais.

Infraestruturas

En 1999 inaugurouse o Aeroporto de La Gomera, preto da localidade de Playa Santiago, no municipio de Alajeró. A pista de aterraxe é demasiado pequena polo que non poden operar voos chárter, sendo utilizado o aeroporto só para conexións insulares. A compañía Binter Canarias realiza diariamente dous voos desde os aeroportos de Tenerife Norte e Gran Canaria.

Xeralmente accédese a La Gomera a través do barco. Tres compañías realizan conexións regulares desde a illa ao Porto de Los Cristianos no sur de Tenerife. Fred Olsen Express realiza unha travesía duns 45 minutos de duración, desde San Sebastián de la Gomera. Pola súa banda, Naviera Armas utiliza un barco máis antigo que tarda uns 90 minutos en realizar a conexión. Garajonay Express S.L. realiza a ruta Los Cristianos-San Sebastián de la Gomera-Playa Santiago-Valle Gran Rey en aproximadamente 100 minutos. Nas dúas primeiras compañías pódense transportar vehículos, mentres que a última é só de pasaxeiros. Existen outra serie de conexións coas illas de La Palma e El Hierro.

A rede de estradas da illa conecta todas as poboacións da illa. Existe un servizo regular de guaguas que conecta San Sebastián de la Gomera, con todas as poboacións. Con todo, a frecuencia é escasa e é difícil moverse dunha localidade a outra utilizando este medio de transporte.

Véxase tamén

Ligazóns externas

Aeroporto de La Gomera

O Aeroporto de La Gomera é un aeroporto xestionado por Aena, que está localizado no sur da illa de La Gomera, no municipio de Alajeró. Está situado a 34 km da capital da illa (San Sebastián de la Gomera) e é o aeroporto máis novo de Canarias, inaugurado en 1999.

Agrupación Socialista Gomera

A Agrupación Socialista Gomera (ASG) é un partido político insularista de centro esquerda con sede na illa de La Gomera, nas Canarias. Foi fundado en 2015 por Casimiro Curbelo, actual Presidente do Cabido de La Gomera, trala escisión dalgúns membros do PSOE na illa.

Agulo

Agulo é un municipio español pertencente á provincia de Santa Cruz de Tenerife. Está situado no norte da illa de La Gomera, Canarias.

Ten unha extensión de 25,39 km² e unha poboación de 1 202 habitantes (INE, 2011). A súa altitude é de 260 metros sobre o nivel do mar e ten unha lonxitude de costa de 8,55 km.

No municipio atópase o Centro de Visitantes de Juego de Bolas, onde se ofrece información acerca do Parque Nacional de Garajonay. Outros lugares de interese son o Miradoiro de Roque Blanco, a Igrexa de San Marcos e a Ermida de San Marcos.

Alajeró

Alajeró é un municipio da illa canaria de La Gomera, pertencente á provincia de Santa Cruz de Tenerife.

Ten unha extensión de 49,43 km² e acada unha altitude de 810 metros sobre o nivel do mar. A súa lonxitude de costa é de 14,05 km.

Binter Canarias

Binter Canarias é unha aeroliña española de carácter rexional con base nas Illas Canarias. Pertenceu a Iberia LAE ata 2002, data na que a vendeu a Hesperia Inversiones Aéreas, empresa creada co único propósito de comprar Binter Canarias. En 2003 Binter Canarias S.A.U. foi absorbida por Hesperia Inversiones Aéreas, S.A., que pasou a adoptar o nome de Binter Canarias, S.A.

Opera unha frota de 9 ATR 72 da serie 500 (8 deles en propiedade e un alugado a Cimber Air). Ten a súa sede social no Aeroporto de Gran Canaria, no municipio de Telde, illa de Gran Canaria. Voa a todos aos oito aeroportos canarios, xa sexa en explotación directa ou ben con operacións indirectas con outras compañías aéreas. Antigamente Naysa só realizaba os de baixa densidade, como a La Gomera e El Hierro) con 2 Beechcraft 1900D. Pero, a data de hoxe, Binter foi cedendo cada vez máis liñas a Naysa, que realiza estes voos. Tamén voa á illa de Madeira, á capital Funchal. Con Europa cancelou os seus regulares coas cidades de Bérgamo e París, xa que resultaron proxectos infrutuosos. Con África voa a Marrakech en Marrocos, O Aaiún en Sahara Occidental e a Nuakchot en Mauritania.

Cabido de La Gomera

O Cabido de La Gomera (en castelán: Cabildo de La Gomera) é o órgano de goberno da illa de La Gomera, en Canarias. Como todos os cabidos, foi formado a partir da Lei de Cabidos de 1912, e é a forma gobernativa e administrativa propia das Illas Canarias, que cumpre dúas funcións principalmente: por unha parte, presta servizos e exerce competencias propias da Comunidade Autónoma e por outra, é a entidade local que goberna a illa.

O seu presidente dende 1991 é Casimiro Curbelo Curbelo, da ASG.

Casimiro Curbelo

Casimiro Curbelo Curbelo, nado en San Sebastián de la Gomera o 29 de novembro de 1955, é un político español, presidente do Cabido Insular de La Gomera dende 1991.

Hermigua

Hermigua é un municipio español pertencente á provincia de Santa Cruz de Tenerife. Está situado no norte da illa de La Gomera (Canarias).

Ten unha extensión de 39,67 km² e unha poboación de 2.170 habitantes (INE, xaneiro de 2007). A súa altitude é de 210 metros sobre o nivel do mar e ten unha Lonxitude de costa de 8,35 km

Algúns lugares de interese do municipio son o Convento de San Pedro (1598), a Igrexa da Encarnación e o Museo Etnográfico. Un dos casaríos de Hermigua é El Cedro, situado nos límites do Parque Nacional de Garajonay e dentro do bosque do mesmo nome caracterizado pola presenza de laurisilva.

Illas Canarias

As Canarias son un arquipélago do Atlántico, unha das dezasete comunidades autónomas de España e unha das rexións ultraperiféricas da Unión Europea. Está formada por sete illas: El Hierro, La Gomera, La Palma e Tenerife, que forman a provincia de Santa Cruz de Tenerife; e Fuerteventura, Gran Canaria e Lanzarote, que forman a provincia das Palmas. Tamén forman parte das Canarias os territorios insulares do Arquipélago Chinijo (La Graciosa, Alegranza, Montaña Clara, Roque del Este e Roque del Oeste) e a Illa de Lobos, todos eles pertencentes á provincia das Palmas.

O arquipélago está situado fronte á costa noroeste de África, entre as coordenadas 27º 37' e 29º 25' de latitude norte e 13º 20' e 18º 10' de lonxitude oeste, situación que implica unha diferenza dunha hora entre Canarias e o resto de España. A illa de Fuerteventura dista uns 95 km da costa africana. Con todo, son aproximadamente 1.400 km os que separan a Canarias do continente europeo. A pesar disto, a cultura das illas é occidental, a medio camiño entre Europa e Latinoamérica.

As illas, de orixe volcánico, son parte da rexión natural da Macaronesia xunto cos arquipélagos de Cabo Verde, Azores, Madeira e Salvaxes. O seu clima é subtropical, aínda que modificado pola altura e a vertente norte ou sur. Esta variabilidade climática dá lugar a unha gran diversidade biolóxica que, xunto á riqueza paisaxística e xeolóxica, xustifica a existencia en Canarias de catro parques nacionais e que varias illas sexan reservas da biosfera da UNESCO. Estes atractivos naturais, o bo clima e as praias fan das illas un importante destino turístico, sendo visitadas cada ano por preto de 12 millóns de persoas (11 986 059 en 2007, destacando un 29% de británicos, 22% españois peninsulares e un 21% alemáns).A capitalidade da comunidade é compartida entre as súas dúas principais cidades: Santa Cruz de Tenerife e As Palmas de Gran Canaria; a sede do Presidente do Goberno autonómico alterna entre ambas por períodos lexislativos, sendo a sede do Vicepresidente distinta á do Presidente. O Parlamento das Canarias está en Santa Cruz de Tenerife, mentres que a sede da Delegación do Goberno se sitúa nas Palmas de Gran Canaria, existindo ademais unha Subdelegación do Goberno en cada unha das dúas cidades. Así mesmo, hai un equilibrio entre as dúas capitais en canto a consellerías e institucións públicas. Non existen deputacións provinciais como no resto de España, sendo cada illa gobernada polo seu respectivo Cabido, excepto as illas e illotes do Arquipélago Chinijo, os cales son gobernados polo Cabido de Lanzarote, e a Illa de Lobos, gobernada polo Cabido de Fuerteventura.

Parque Nacional de Garajonay

O Parque Nacional de Garajonay esténdese por unha superficie que supera o 10% da illa de La Gomera, nas Canarias. Foi declarado parque nacional en 1981. Posteriormente, en 1986, foi incluído pola Unesco entre os bens que forman parte do Patrimonio da Humanidade.

A súa superficie é de 3.948 hectáreas, e o seu territorio esténdese por todos os municipios da Gomera, ocupando o centro e certas zonas do norte da illa. O terreo do parque, a miúdo envolvido nunha húmida néboa, está constituído por materiais basálticos, debidos a coadas e piroclastos, con diversos roques e fortalezas. No seu interior atópase o Monumento da esencia da flor.

O parque toma o seu nome do alto de Garajonay, a maior altura da illa con 1.487 metros. A cota mínima do parque é de 650 m, o casarío do Cedro. A súa declaración obedece a que alberga a mellor mostra coñecida no Vello Mundo de laurisilva, un bosque húmido de variadas especies de folla perenne que no Terciario cubría practicamente toda Europa. A laurisilva dáse nun réxime climático unifor­me en o que a variación anual da temperatura é pequena e a precipitación é relativamen­che abundante, con humidade case constante debida ao mar de nubes.

Peñón de Vélez da Gomera

O Peñón de Vélez da Gomera (en castelán: Peñón de Vélez de la Gomera) é unha península e praza de soberanía española, orixinalmente illa rochosa ata o terremoto de 1930, situada no norte de África, a 126 km ao oeste de Melilla e a 117 km ao sueste de Ceuta, unida ao continente por unha estreita franxa de area.

Ten unha extensión de 19.000 m² aproximadamente e unha altitude máxima de 87 m sobre o nivel do mar. O límite que separa España de Marrocos por Vélez da Gomera constitúe a fronteira máis pequena do mundo, con apenas 85 metros de lonxitude. Actualmente e de forma permanente está habitado con efectivos de varias unidades do Exército de Terra de España.

Provincia de Santa Cruz de Tenerife

Santa Cruz de Tenerife é unha provincia española situada na comunidade autónoma de Canarias, formada polas illas de La Palma, La Gomera, El Hierro e Tenerife; así como por unha serie de roques adxacentes (Salmor, Garachico, Anaga). No ano 2006 contaba con 971.647 habitantes (INE).

A capital da provincia é a cidade homónima de Santa Cruz de Tenerife, sita na illa de Tenerife.

San Sebastián de la Gomera

San Sebastián de la Gomera, coñecido popularmente como La Villa, é un municipio español pertencente á provincia de Santa Cruz de Tenerife. É a capital da illa de La Gomera, pertencente ás Canarias. Neste municipio atópase a ermida da Virxe de Guadalupe, patroa da illa.

Ten unha poboación de 9.120 habitantes (INE, 2011). Ademais do casco, as entidades poboacionais máis importantes son El Molinito, Laguna de Santiago e Tecina. Preto de 1850 absorbeu ao municipio de Jerduñe.

Santiago del Teide

Santiago del Teide é un concello español situado no oeste da illa de Tenerife, na provincia de Santa Cruz de Tenerife, Canarias. Orixinalmente chamábase Valle de Santiago, pero pasou a chamarse Santiago del Teide o 27 de xuño de 1916 para diferencialo da localidade homónima da illa de La Gomera.

Limita ao norte con Los Silos, El Tanque, Garachico e Icod de los Vinos, ao leste con La Orotava, ao sur con Guía de Isora e ao oeste co océano Atlántico e con Buenavista del Norte. O concello acada a súa altitude máxima no Cerro de las Chajoras, de 2.674 metros. A capital municipal atópase a 930 metros sobre o nivel do mar.

Tiña en 2016 unha poboación de 11.338 habitantes, agrupados nos núcleos de Acantilados de Los Gigantes, Arguayo, Las Manchas, El Molledo, Puerto de Santiago, El Retamar, Santiago del Teide, Tamaimo e Valle de Arriba.

Valle Gran Rey

Valle Gran Rey é un municipio canario pertencente á provincia de Santa Cruz de Tenerife. Está situado no oeste da illa de La Gomera. Ten unha extensión de 36,36 km² e unha poboación de 5.116 habitantes (INE, xaneiro 2007). A altitude da capital municipal é de 100 metros sobre o nivel do mar.

Trátase dun municipio cuxa poboación se atopa bastante dispersa en numerosos barrios e casaríos que se dispón no seu maior parte ao longo do barranco que lle dá nome e na plataforma costeira. A capital está establecida no lugar de La Calera desde 1930, antes estivo en Arure, que daba tamén nome antigamente ao municipio. Outras entidades de poboación relevantes son Las Hayas, Taguluche, La Playa e Vueltas.

Vallehermoso

Vallehermoso é un municipio español pertencente á provincia de Santa Cruz de Tenerife. Sitúase na parte occidental da illa canaria de La Gomera estendéndose de norte a sur.

Ten unha extensión de 109,32 km² (sendo o municipio máis extenso da illa) e unha poboación de 3.142 habitantes (INE, xaneiro 2007). A poboación deste municipio sufriu importantes descensos, pois en 1960 chegou a ter 8.406 habitantes. A altitude da capital do municipio é de 230 metros sobre o nivel do mar. Ten unha lonxitude de costa de 26,75 km.

Yballa

Yballa foi unha aborixe gomera, amante do señor territorial da Gomera Hernán Peraza o Mozo, e unha das protagonistas do episodio histórico coñecido como «rebelión dos gomeros» de 1488, durante o cal os aborixes dan morte a Peraza.O termo Yballa, de procedencia guanche, foi traducido por diferentes autores como 'amante', aludindo o filólogo Ignacio Reyes a que se trataba dun apelativo máis que dun nome propio. Outros relaciónano co termo tuareg bela ou ibella aplicado entre os pobos bérberes ós escravos que viven libremente sen ser horros. Tamén aparece modernamente coa grafía Iballa.

África do Norte

África do Norte é a rexión máis ao norte do continente africano, separada polo deserto do Sáhara da África Subsahariana. Segundo a ONU o norte de África abrangue os territorios seguintes: Alxeria, Exipto, Libia, Marrocos, Sudán, Tunisia e o territorio disputado do Sáhara Occidental. As cidades autónomas españolas de Ceuta e Melilla son xeograficamente parte da África do Norte xunto con enclaves menores como: Perejil, Peñón de Vélez de la Gomera, Illa de Alhucemas e as Chafarinas, así como as illas Canarias, Madeira e Salvaxes, Mauritania, Malí, Níxer e Chad. Máis raramente aparecen formando parte de África do Norte, Etiopía e Eritrea.

Illas Canarias Illas Canarias | Concellos de La Gomera
Illas e provincias das Illas Canarias
Illas principais
Outras illas
Provincias

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.