Iberoamérica

Chámaselle Iberoamérica ós países de América que formaron parte dos imperios español e portugués. Está conformado por Brasil xunto con tódolos países de Hispanoamérica. Estes territorios comprenden case a totalidade do continente americano (de onde habería que exceptuar Canadá, EEUU, Belize, Suriname e a Güiana francesa) e inclúen tamén Cuba, a República Dominicana e Porto Rico.

Países de Iberoamérica
Estados de Iberoamérica en amarelo e verde.
Cumbre Iberoamericana 2007
Cume Iberoamericano do 2007.

Precisións xeográficas

A pesar de que unha parte importante do territorio dos Estado Unidos formou parte do Imperio español o posteriormente do México independente, como a Luisiana, Florida ou os estados do suroeste e do oeste, non se considera este país como parte de Iberoamérica debido a que as súas orixes histórico-culturais non son hispánicas.

Superficie

Orde País km2[1]
1 Flag of Brazil.svg Brasil 8 514 877
2 Flag of Argentina.svg Arxentina 2 780 400
3 Flag of Mexico.svg México 1 964 375
4 Flag of Peru.svg Perú 1 285 216
5 Flag of Colombia.svg Colombia 1 138 914
6 Flag of Bolivia.svg Bolivia 1 098 581
7 Flag of Venezuela.svg Venezuela 916 445
8 Flag of Chile.svg Chile 756 102
9 Flag of Paraguay.svg Paraguai 406 752
10 Flag of Ecuador.svg Ecuador 283 561
11 Flag of Uruguay.svg Uruguai 176 215
12 Flag of Nicaragua.svg Nicaragua 130 370
13 Flag of Honduras.svg Honduras 112 090
14 Flag of Cuba.svg Cuba 110 860
15 Flag of Guatemala.svg Guatemala 108 889
16 Flag of Panama.svg Panamá 75 420
17 Flag of Costa Rica.svg Costa Rica 51 100
18 Flag of the Dominican Republic.svg República Dominicana 48 670
19 Flag of El Salvador.svg O Salvador 21 041
20 Flag of Puerto Rico.svg Porto Rico 13 790
Total 19 993 668 km2

Poboación

Orde País Habitantes[2]
1 Flag of Brazil.svg Brasil 201 032 714
2 Flag of Mexico.svg México 118 395 054
3 Flag of Colombia.svg Colombia 47 391 000
4 Flag of Argentina.svg Arxentina 41 660 417
5 Flag of Venezuela.svg Venezuela 32 457 121
6 Flag of Peru.svg Perú 30 475 144
7 Flag of Chile.svg Chile 17 216 945
8 Flag of Ecuador.svg Ecuador 15 644 300
9 Flag of Guatemala.svg Guatemala 15 438 384
10 Flag of Cuba.svg Cuba 11 167 325
11 Flag of Bolivia.svg Bolivia 10 027 254
12 Flag of the Dominican Republic.svg República Dominicana 10 219 630
13 Flag of Honduras.svg Honduras 8 555 072
14 Flag of Paraguay.svg Paraguai 6 783 374
15 Flag of El Salvador.svg O Salvador 6 340 000
16 Flag of Nicaragua.svg Nicaragua 6 071 045
17 Flag of Costa Rica.svg Costa Rica 4 667 096
18 Flag of Puerto Rico.svg Porto Rico 3 667 084
19 Flag of Panama.svg Panamá 3 559 408
20 Flag of Uruguay.svg Uruguai 3 324 460
Total 584 890 993

Cume Iberoamericano

Ibero-American Summit
Países que participan no Cume Iberoamericano.      Membro de pleno dereito.      Membro europeo de pleno dereito.      Membro asociado.      País que solicitou o ingreso.      Posible membro futuro (Belize).

Dende 1991 vénse realizando anualmente o Cume Iberoamericano. Nesta conferencia participan os dezanove países independentes de Iberoamérica e os tres da península Ibérica (Andorra, España e Portugal). Bélxica, Filipinas, Francia, Guinea Ecuatorial, Haití, Italia, Marrocos e os Países Baixos participan como membros asociados.

Ademais de Porto Rico, outros países que foron posesións españolas ou portuguesas en África, Asia e Europa, como Angola, Guinea-Bisau, Mozambique, a República Árabe Saharauí Democrática e Timor Leste, solicitaron formar parte do cume.[3]

Notas

  1. The World Factbook (2013)
  2. The World Factbook (2013)
  3. Marruecos y Guinea quieren el estatus de observador en Cumbres Iberoamericanas
ABINIA

A Asociación de Estados Iberoamericanos para o Desenvolvemento das Bibliotecas Nacionais de Iberoamérica (ABINIA) é a asociación de bibliotecas nacionais de Iberoamérica. Fundada en México o 14 de decembro de 1989 como a Asociación de Bibliotecas Nacionais de Iberoamérica, cambia ao seu actual nome en 1999, mantendo as súas siglas orixinais. As linguas oficiais da ABINIA son o español e o portugués.

Os seus obxectivos son recompilar información dos seus integrantes; realizar xestión sobre a importancia de preservar o patrimonio bibliográfico; adoptar estratexias, políticas e capacitación na preservación das coleccións; adoptar medidas técnicas de control bibliográfico e intercambio de materiais, elaborar fontes de referencia nacionais e rexionais; vincular as bibliotecas nacionais e rexionais.

A súa estrutura é:

Asemblea Xeral, integrada polas institucións asinantes do Acta Constitutiva da ABINIA;

Consello de Directores, son seis membros designados pola Asemblea cun mandato de 2 anos; e

Secretaría Executiva, electo por maioría de dous terzos pola Asemblea por dous anos. A súa reelección realízase por maioría absoluta da Asemblea.

Agencia Española de Cooperación Internacional para el Desarrollo

A Agencia Española de Cooperación Internacional para el Desarrollo (AECID) e unha Axencia Estatal de España, creada en novembro de 1988 como órgano de xestión da política española de cooperación internacional para o desenvolvemento e dirixida á loita contra a pobreza eo desenvolvemento humano sostible.Está adscrita ao Ministerio de Asuntos Exteriores e de Cooperación de España a través da Secretaría de Estado de Cooperación Internacional y para Iberoamérica y el Caribe (SECIPIC).

A estrutura externa da AECID está formada por Oficinas de Cooperación Técnica (OTC), Centros Culturais (CC) e Centros de Formación (CF), situados nos países onde desenvolve as súas actividades. En total, a Axencia ten máis de mil traballadores, tanto na sede como nos seus centros no estranxeiro e está presente en 33 países.

Altitude

A altitude é a distancia vertical dun obxecto respecto dun punto de orixe dado, considerado como o nivel cero, para o que se adoita tomar o nivel absoluto do mar.

Na meteoroloxía a altitude é un factor de cambios da temperatura, provocando que diminúa a temperatura aproximadamente 1 °C cada 180 m.

En xeografía a altitude é a distancia vertical dun punto da terra respecto o nivel do mar.

En aviación, o termo altitude utilízase para describir a elevación sobre o nivel medio do mar, en contraste coa altura que se refere á elevación sobre un punto de referencia da superficie; e o nivel de voo que é a elevación respecto á presión estándar medida mediante un altímetro.

En Europa continental, case toda Iberoamérica e noutras partes do mundo a altitude mídese en metros. En Norteamérica e o Reino Unido mídese xeralmente en pés; pero ambos países acordaron ir cambiando eses sistemas de medición polo Sistema Internacional de Unidades (SI). En aviación, xeralmente utilízanse os pés como unidade para a navegación.

América Latina

América Latina ou Latinoamérica, entidade territorial e sociocultural diferente a Hispanoamérica e Iberoamérica, constituída polo conxunto de países de América que foron antigas colonias de países europeos onde se fala as linguas romances, é dicir derivadas do Latín, correspondentes ás actuais España, Portugal e Francia. O xentilicio que normalmente se emprega é latinoamericano.

O termo Latinoamérica foi introducido por primeira vez polo Imperio Francés de Napoleón III, durante a súa invasión de México, como forma de incluír a Francia entre os países con influencia en América e case exclusivamente coa fin de excluír ós anglosaxóns.

Nestes países obsérvanse moitas similitudes debido á súa longa historia en común por ser territorios coloniais de España e Portugal e, en menor medida, de Francia. Entre eles obsérvanse tamén variacións lingüísticas, étnicas, sociais, políticas, económicas e climáticas.

Cancro de pulmón

O cancro de pulmón é un conxunto de enfermidades resultantes do crecemento maligno de células do tracto respiratorio, en particular do tecido pulmonar, e un dos tipos de cancro máis frecuentes a nivel mundial.

O cancro de pulmón adoita orixinarse a partir de células epiteliales, e pode derivar en metástase e infiltración a outros tecidos do corpo. Exclúese do cancro de pulmón aquelas neoplasias que fan metástasis no pulmón provenientes de tumoré doutras partes do corpo.

Os síntomas máis frecuentes adoitan ser dificultade respiratoria, tose —incluíndo tose sanguinolenta— e perda de peso, así como dor torácica, roqueira e inchazón no pescozo e a cara.

O cancro de pulmón é clasificado en dous tipos principais en función do tamaño e aparencia das células malignas: o cancro pulmonar de células pequenas (microcítico) e o de células non pequenas (non microcítico). Esta distinción condiciona o tratamento e así, mentres o primeiro polo xeral é tratado con quimioterapia e radiación, o segundo tende a selo ademais mediante cirurxía, láser

e, en casos selectos, terapia fotodinámica.A causa máis común de cancro de pulmón é o tabaquismo, sendo o 95% de pacientes con cancro de pulmón fumadores e ex-fumadores. Nas persoas non-fumadoras, a aparición do cancro de pulmón é resultado dunha combinación de factores xenéticos, exposición ao gas radon, asbesto, e contaminación atmosférica, incluíndo fume secundario (fumadores pasivos).O diagnóstico temperán do cancro de pulmón é o principal condicionante para o éxito no seu tratamento. En estadios temperáns, o cancro de pulmón pode, en ao redor do 20% dos casos, ser tratado mediante resección cirúrxica con éxito de curación. Con todo, debido á súa virulencia e á dificultade para a súa detección precoz, na maioría dos casos de diagnóstico onde xa ocorre metástase; o cancro de pulmón presenta, xunto co cancro de fígado, páncreas e esófago, os prognósticos peores, cunha esperanza de vida media de aproximadamente 8 meses.

O cancro de pulmón é unha das enfermidadeé máis graves e un dos cancros con maior incidencia no ser humano, responsable dos maiores índices de mortalidade oncolóxica a escala mundial. É a primeira causa de mortalidade por cancro no home e a terceira, despois do de colon e mama, na muller, causando máis dun millón de mortes cada ano no mundo. No Reino Unido (2004) e nos Estados Unidos (2006) representa a primeira causa de morte por cancro en mulleres e homes. En España son diagnosticados anualmente uns 20.000 casos, o que representa o 18,4% dos tumores entre os homes (18.000 casos) e o 3,2% entre as mulleres (2.000 casos). A pesar da dificultade para atopar estatísticas consistentes entre os diferentes países de Iberoamérica e o Caribe, a supervivencia global ha ir aumentando, especialmente en pacientes en tratamento regular con quimioterapia.

Fundación Internacional y para Iberoamérica de Administración y Políticas Públicas

A Fundación Internacional y para Iberoamérica de Administración y Políticas Públicas (FIIAPP) é unha fundación pertencente ao sector público estatal español e unha institución integrante da Cooperación Española, que traballa na mellora dos sistemas públicos en máis de 100 países, xestionando proxectos de cooperación internacional.

A actuación da FIIAPP enmárcase na política exterior española, apoiando a actividade internacional da Administración española nas áreas xeográficas e os ámbitos de actuación prioritarios.

A súa sede está na rúa Beatriz de Bobadilla, Madrid.

Grupo Globomedia

O Grupo Globomedia, antes coñecido como Grupo Árbol, é un conglomerado de empresas de comunicación de fala española con presenza en España, Iberoamérica, Europa e Estados Unidos. Os seus inicios remóntanse a 1995 cando se uniron Globomedia (España) e Promofilm (Arxentina). Outro compoñente importante do Grupo Globomedia é GECA (Gabinete de Estudios de Comunicación Audiovisual), empresa de consultoría no ámbito dos medios. Tamén forman parte Globomedia Música e Fundación Árbol.

En 2006 o Grupo Árbol fusionouse con Mediapro e coa multinacional de publicidade WPP dando lugar ao holding Imagina Media Audiovisual. No ano 2009 o Grupo Árbol cambiou a súa denominación para Grupo Globomedia.

Grupo SM

Grupo SM é unha editorial española especializada na publicación de libros de texto e de literatura infantil e xuvenil, cunha importante presenza tamén en Iberoamérica. A empresa matriz, Ediciones SM, foi fundada polos relixiosos marianistas do Estado español na década de 1940. En 1977 constituíuse a Fundación Santa María, que máis tarde pasaría a charmarse Fundación SM, propietaria a partir de ese momento de Ediciones SM. A comezos do século XXI, o grupo presente en nove países: Arxentina, Brasil, Chile, Colombia, España, México, Perú, Porto Rico e República Dominicana. Conta cun catálogo de máis de 9.000 títulos, en coleccións como El Barco de Vapor e Gran Angular, amais de manuais de ensino e aprendizaxe de idiomas, dicionarios e libros de consulta.

Grupo Santillana

O grupo Santillana é un conxunto de editoriais con gran presenza en España e Iberoamérica. Naceu a partir da editorial Santillana, fundada por Jesús de Polanco, Juan A. Cortés e Francisco Pérez González en 1958. O seu nome homenaxea á localidade de Santillana del Mar, coñecida vila de Cantabria, comunidade autónoma española á que se remontaban as súas orixes. Dende o ano 2000 está integrado no Grupo Prisa.

Hispanidade

Hispanidade (Hispanidad en castelán) é un concepto político que apareceu a comezos do século XX para chamar ás persoas, países e comunidades que teñen o idioma español e posúen unha cultura relacionada con España. O termo quedou fixado ao utilizalo Ramiro de Maeztu na súa obra "Defensa de la Hispanidad" en 1934. Adoita incluírse nela aos estados que teñen o castelán como lingua oficial e os seus falantes.

A idea de Hispanidade atópase ás veces asociada á chegada dos primeiros españois a América levados por Cristóbal Colón, o 12 de outubro de 1492. Esa data é recordada en diversas nacións hispanas, aínda que con distintos nomes e significacións. Máis recentemente o termino foi relativamente cambiado por denominacións máis rechamantes como Iberoamérica ou expresións que fan referencia principalmente á lingua común como países «de fala hispana», ou literatura ou música «en español». Tamén se xeneralizou a identificación de «o latino», que en Estados Unidos se utiliza como sinónimo de "hispanic" (hispánico).

Hispanoamérica

Hispanoamérica ou América Hispana é unha rexión cultural integrada polas nacións americanas de fala castelá.

Porto Rico, pertence aos Estados Unidos como estado asociado, é considerado parte de Hispanoamérica.

ISBN

ISBN é a abreviatura do número internacional para a catalogación de libros (International Standard Book Number), código de 10 ou 13 díxitos que identifica biunivocamente calquera libro editado legalmente no mundo.

Manuel Jove

Manuel Jove Capellán, nado o 21 de xuño de 1941 na Coruña, é un empresario galego.

Ministerio de Asuntos Exteriores e de Cooperación de España

O Ministerio de Asuntos Exteriores e de Cooperación de España ou MAEC, que nos seus inicios en 1714 se chamou Primeira Secretaría de Estado e despois, a partir de 1833 recibiu o nome de Ministerio de Estado, é o órgano da Administración Xeral do Estado que ten encomendadas as seguintes funcións:

Planificar, dirixir, executar e avaliar a política exterior de España.

Concertar e potenciar as relacións de España con outros estados e coas organizacións internacionais.

Fomentar as relacións económicas, culturais e científicas internacionais de España.

Dirixir a política de cooperación internacional para o desenvolvemento.

Exercer a protección dos cidadáns españois no exterior e participar na proposta e aplicación da política de estranxería.

Deseñar, coordinar e executar a política española no seo da Unión Europea.Para cumprir con estas funcións o Ministro de Asuntos Exteriores conta co apoio dun número variable de secretarías de estado e subsecretarías, que en xaneiro de 2012 eran tres e unha, respectivamente. Ademais, dependen del os organismos autónomos da AAgencia Española de Cooperación Internacional para el Desarrollo (AECI) e do Instituto Cervantes.

O ministro de Asuntos Exteriores e de Cooperación de España é, en xaneiro de 2012, José Manuel García-Margallo.

Peaxe

A peaxe é o pagamento que se efectúa como dereito para poder circular por un camiño. Na antigüidade, a suma que debía pagarse para cruzar certo límite (porta) entre dúas zonas territoriais chamábase portádego.

En termos máis xerais asóciase o concepto de peaxe á taxa ou tarifa que se cobra a un medio de transporte terrestre, fluvial ou marítimo como dereito de tránsito para utiliza-la infraestrutura da respectiva vía de comunicación; por exemplo ós automóbiles para poder circular por unha autoestrada, ou ós barcos para poder atravesar por unha canle de navegación ou unha hidrovía. Na maioría dos casos a vía ou ruta marítima suxeita a peaxe permite ós usuarios aforrar tempo de viaxe e reduci-los seus custos de operación, con respecto ó tránsito por vías ou rutas alternas libres de peaxe.

San José

Para a cidade estadounidense, véxase San Jose, sen til.

Para outras cidades e vilas de tamaño medio nas Filipinas, véxase San Jose (homónimos)O topónimo San José, que é segundo a Axencia Xeoespacial Estadounidense, o máis utilizado no mundo, pode referirse a moitas cidades e vilas en Iberoamérica e España.

San José, capital de Costa Rica;

San José, capital da provincia de Chiquitos (Bolivia);

San José, municipio do departamento de La Paz (Honduras);

San José, municipio do departamento de Copán (Honduras);

San José, municipio do departamento de Choluteca (Honduras)Así como a:

Grupo San José, construtora San José;

Santiago de Chile

Santiago de Chile, oficialmente Santiago, é a capital da República de Chile. Foi fundada por Pedro de Valdivia o 12 de febreiro de 1541 co nome de Santiago de la Nueva Extremadura.

A cidade de Santiago comprende a conurbación da Grande Santiago, composta por 34 comunas. Non existe un goberno metropolitano para a cidade. Cada comuna encárgase das funcións administrativas, tributarias e regulatorias correspondentes, así como da administración dos servizos de saúde e educación.

A poboación de Santiago segundo o Censo de 2002 é de 6,4 millóns de habitantes na súa área metropolitana. É a cidade máis poboada do Chile, o que resultou nun medre sen planificación, e que ademais absorbeu parte dos mellores terreos de cultivo da zona centro do país.

Tamarindo

O tamarindo ou tamarindeiro (Tamarindus indica), do árabe تمر هندي tamr hindī, dátil da India), é unha árbore tropical, orixinaria do leste de África pero que agora existe en gran parte de Asia tropical así coma Iberoamérica. O xénero Tamarindus é monotípico, é dicir, só ten unha especie.

Xoán Carlos I de España

Xoán Carlos I de España, nado en Roma o 5 de xaneiro de 1938, foi Rei de España entre 1975 e 2014, mantendo tras a súa abdicación o título de rei só con carácter honorífico.

Foi proclamado o 22 de novembro de 1975, trala morte de Francisco Franco, de acordo coa Lei de Sucesión na Xefatura do Estado de 1947. A Constitución española, ratificada por referendo popular o 6 de decembro de 1978 e promulgada o 27 de decembro do mesmo ano, recoñéceo expresamente como rei de España e lexítimo herdeiro da dinastía histórica de Borbón, outorgándolle a xefatura do Estado. A Carta Magna confire á súa dignidade o rango de símbolo da unidade nacional. Anteriormente ao seu proclamación, desempeñara funcións interinas na xefatura do Estado durante a enfermidade de Franco.

Ao longo do seu reinado, o rei gozou dun elevado apoio popular tanto en España como en Iberoamérica. Con todo, en 2012 esta tendencia cambiou de forma drástica e o apoio reduciuse ata o punto de que, en abril de 2013, un 53% da poboación desaprobaba a forma en que desempeñaba as súas funcións, aínda que mantendo unha valoración positiva superior con respecto ás diferentes partes do organigrama político español.

O papel do rei durante a Transición española e a súa intervención para frear o intento de Golpe de Estado de 1981, o seu apoio á unidade europea e a súa contribución á hora de estreitar relacións diplomáticas, foron obxecto de diversas homenaxes, recoñecementos, premios e galardóns internacionais como o Premio Carlomagno (1982), o Premio Félix Houphouët-Boigny para a Procura da Paz da Unesco (1995), a «Medalla da Democracia» da Universidade Yeshiva (1997), o Premio «Estadista Mundial» da Fundación Appeal of Conscience (1997) ou o Premio Estatal da Federación Rusa (2011), entre outros. Sobre o seu papel durante os primeiros anos do seu reinado, a revista Estafe publicaría que o rei Xoán Carlos xurdiu «como un dos heroes máis improbables e inspiradores da liberdade do século XX, desafiando un intento de vez militar que buscaba subverter á nova democracia posfranquista de España».O 2 de xuño de 2014, anunciou a súa abdicación á coroa de España. Sucedeuno o seu fillo Filipe VI tras a aprobación por parte das Cortes Xerais da Lei de Abdicación, que se fixo efectiva o 19 de xuño de 2014.

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.