Gran Canaria

Gran Canaria é unha illa do Arquipélago Canario situada no Océano Atlántico, xunto ás costas do norte de África e que pertence politicamente a España. Xunto coas illas de Lanzarote e Fuerteventura forma a provincia das Palmas, integrada ademais polos illotes de La Graciosa, Alegranza, Montaña Clara, Roque del Este, Roque del Oeste e Illa de Lobos. A capital da illa é As Palmas de Gran Canaria, que tamén é capital das Canarias (xunto con Santa Cruz de Tenerife) e da provincia das Palmas.

Gran Canaria
Gran Canaria NWW
Bandeira de Gran Canaria
Escudo heráldico da Illa de Gran Canaria


Mapa situacional da illa de Gran Canaria
Localización nas Canarias
Situación
PaísEspaña España
Comunidade autónomaCanarias Canarias
ProvinciaAs Palmas
ArquipélagoCanarias
MarOcéano Atlántico
Coordenadas27°34′N 15°21′O / 27.57, -15.35
Xeografía
XeoloxíaVolcánica
Superficie1.560,1 km²
Punto máis alto1.949 m (Pico de las Nieves)
Demografía
CapitalAs Palmas de Gran Canaria
Poboación845.195 hab. (INE 2016)
Densidade541,75 hab./km² hab./km²
Xentiliciograncanario, ria
Lingua propiaCastelán

Etimoloxía

Non existe unanimidade entre os historiadores sobre a orixe do nome da illa. Durante anos aceptouse como máis probable a teoría de que o nome aborixe da illa fose Tamarán ou Tamarant, e que esta estaba dividida nos guanartematos de Telde e Gáldar. Con todo, a tradicional aceptación de devandita denominación está sendo cuestionada en datas recentes, desde o momento en que a palabra Tamarán aparece por primeira vez no século XIX, non constatándose a súa presenza en ningunha fonte clásica nin da época da Conquista. É máis probable que Canaria sexa a versión latinizada do verdadeiro nome aborixe da illa ou da comunidade que a habitaba.

No texto de Plinio o Vello onde se relata a expedición mandada por Juba II, rei monicreque posto polo Imperio Romano na Mauritania, a illa aparece xa denominada como Canaria. A orixe etimológico de canaria adóitase explicar debido aos cans ou canes que aparecen no propio relato de Plinio; outros estudos lingüísticos e históricos sinalan que a orixe deste topónimo está no antropónimo canarii, unha tribo bérber norteafricana que curiosamente aparece tamén mencionada noutro texto de Plinio.

O nome de Canaria, que con a conquista sería estendido ao conxunto do arquipélago (en plural: Canarias), seguiu utilizándose para referirse á illa durante moito tempo, aínda que, conviviu coa denominación Gran Canaria aparecida xa no século XIV, sendo o uso dun ou outro apelativos válidos durante séculos.

Para o surgimiento do apelativo "Gran" hai distintas versións, todas coincidentes en que foron os conquistadores os que engadiron dita palabra, cunha mestura de temor e admiración, á vista da valentía e bo facer dos nativos da illa na batalla e na súa rutina diaria, así, como pola riqueza paisaxística da illa. A primeira referencia ("Canaria a Grande") aparece na Crónica de Enrique III, que alude a 1393, pero que data das primeiras décadas do século XV. É en Lle Canarien, obra escrita nos primeiros anos do século XV sobre as campañas dos normandos nas illas, onde aparece por primeira vez de forma inequívoca este termo aplicado á illa.

Aínda que errónea polo feito de que se ve precedida por alusións a "Gran Canaria" ou "Canaria a Grande" en escritos anteriores, é de moitos coñecida tamén a versión de que a orixe do apelativo de "Gran" que se lle dá á Illa de Canaria ten a súa orixe nunha disposición da raíña Isabel I de Castela, chamada A Católica no século XVI, na que se pode ler como segue: "[...] e desde agora mando que aquesta, o meu ínsula de Canaria, sexa chamada Grande". Isto dispuxo a soberana de Castela, tendo en conta do empeño posto polos conversos aborígenes grancanarios ás ordes do seu reieciño Fernando Guanarteme na conquista do último reduto por someter do arquipélago canario que era a Punta de Anaga, na veciña illa de Tenerife.

Os antigos nativos da illa eran os denominados canarios, xentilicio que, doutra banda, seguiu utilizándose para facer referencia aos habitantes desta illa ata fai poucas décadas. Actualmente, o gentilicio é "grancanario" e, de xeito informal e coloquial, podemos atoparnos co termo canarión. Aínda na actualidade, é posible escoitar noutras illas do arquipélago, a persoas da terceira idade usar o gentilicio "canario", para referirse aos grancanarios.

Descrición

Presa chira gran canaria
Presa de Chira

A illa de Gran Canaria é a terceira en extensión e a segunda en poboación do arquipélago canario, con 807.049 habitantes (INE, xaneiro de 2006). Gran Canaria, coas súas case 1.600 km², atópase a 28º latitude Norte e 15º 35' lonxitude Oeste e foi bautizada como "continente en miniatura" pola diversidade da súa clima, a súa xeografía, a súa flora e a súa fauna.

Ten unha forma circular cun macizo montañoso no centro. A súa altitude máxima é o Pico de las Nieves con 1.949 metros. Destacan tamén algúns monumentos naturais como o Roque Nublo (1.813 metros) e o Roque Bentayga.

Ao longo dos séculos, Gran Canaria sufriu intenso deforestación como resultado de rexistro continuo, loteamentos e outros usos intensivos, facendo a illa no arquipélago desmatada pola acción humana.[1] Con todo, no século XX cume reforestación século da illa que comezou a ser realizado, recuperando un pouco da masa forestal perdida.[2]

Gran Canaria é Reserva da Biosfera declarada pola UNESCO o 29 de xuño de 2005 abarcando un 46% do territorio terrestre e 100.458 has. de zona mariña.

Na illa podemos distinguir dúas zonas ou rexións: - O Nordés (Neocanaria) de formación máis recente e onde aparecen algúns terreos sedimentarios e de formación submarina. Nesta zona atopamos terrazas e algúns conos volcánicos como a Montaña de Arucas, o Pico e Caldera de Bandama, así como outras caldeiras de erosión no leste, en Tenteniguada, Temisas e Tirajana. Tamén atopamos nesta zona algúns chairos. Nesta rexión sitúanse os barrancos de Telde, Guayadeque e Tirajana.

Roque del fraile
Roque do Frade
Barranca de Soria, Gran Canaria
Estrada do interior da illa

No extremo Nordés atópase unha pequena península chamada La Isleta, unida ao resto da illa polo Istmo de Guanarteme, coas praias de Las Canteras e Las Alcaravaneras situadas ás súas marxes.

- Suroeste (Tamarán). A parte máis antiga da illa, feito que pode constatarse facilmente pola cantidade de barrancos que aparecen. A esta rexión pertence tamén o centro da illa, onde atopamos as altitudes máximas. Destaca doutra banda o macizo de Tamadaba cos seus cantiis. O Risco Faneque, situado a poucos metros da costa, ten unha altitude de 1.096 metros sobre o nivel do mar. Nesta rexión sitúanse os barrancos da Aldea, Agaete, Arguineguín e Fataga, entre outros. Cabe destacar tamén a reserva natural especial das Dunas de Maspalomas, unha das zonas turísticas máis importantes de Canarias, xunto coa anexa Praia do Inglés.

Gran Canaria posúe 32 Espazos Naturais protexidos, entre os que destacan o Parque Rural do Nublo, a Selva de Doramas, o Barranco de Azuaje, o parque natural de Tamadaba, Piñeiro Santo, Inagua etc. Os roques son formacións volcánicas de tipo rochoso que se erixen na paisaxe. Destacan o Roque Nublo, con 1.813 m de altitude (símbolo da illa), o Cura (tamén coñecido como El Fraile, A Ra, O Dedo de Deus, Bentayga, o Roque de Gando, e o Peñón Bermejo. Algunhas praias da illa son Maspalomas, Praia do Inglés, praia das Canteras, Porto Rico, A Laja, San Agustín etc.

Poboación

A illa ten unha poboación censada de 807.049 habitantes (2006), da cal o 47% vive no seu capital, As Palmas de Gran Canaria (378.628). As cidades que lle seguen en poboación son Telde (96.547), Santa Lucía de Tirajana (56.268), San Bartolomé de Tirajana (46.428), Arucas (34.245), Ingenio (27.308) e Agüimes (25.541), entre outras. Ademais ao ser o turismo a principal actividade da illa, conta cun importante número de poboación flotante.

Clima

PdM2
Porto de Mogán
Cactus xigante
Cacto xigante na Barranca de Tenoia

En canto ao clima, presenta unha gran diversidade debido tanto á gradiante altitudinal como a orientación e o efecto dos ventos alisios, que orixinan acusadas diferenzas paisaxísticas entre barlovento e sotavento. No entanto Gran Canaria é coñecida como "continente en miniatura". A capital da illa, As Palmas de Gran Canaria, é a cidade co mellor clima do mundo, segundo un estudo da Universidade de Syracusa, e Mogán, no sur da illa, o lugar de Europa con máis días despexados.

Características

Vías de comunicación

As principais vías de comunicación da illa co exterior son o Porto da Luz, situado na capital; o Porto das Neves, no municipio de Agaete, vía de comunicación marítima interinsular; e o Aeroporto de Gran Canaria, antigamente coñecido como Aeroporto de Gando, situado a uns 18 km da cidade no sueste da illa, nos municipios de Telde, un dos principais núcleos de poboación da Illa, e Ingenio. A rede viaria da illa é moi densa e ten como punto neurálxico a cidade de Las Palmas de Gran Canaria, aínda que as estradas interiores tenden a organizarse seguindo a propia orografía da illa, polos barrancos principais ata a zona central, tal como facía a rede de camiños premodernos. Entre as principais vías de comunicación cabe destacar o sistema de autoestradas-autovías: a GC-1 é o principal eixo insular, comunica Las Palmas de Gran Canaria coa zona turística do Sur a través do litoral suroriental; a GC-2, que comunica a capital insular con Agaete vértebra a vertente norte, e a Circunvalación de Las Palmas de Gran Canaria que discorre pola área metropolitana da cidade, formada polas autovías GC-3; GC-4; GC-23 e GC-31

Economía

O gran motor económico da illa é o turismo, que á vez foi o artífice do desenvolvemento do sector da construción.

Núcleos turísticos

Düne4
Dunas de Maspalomas

Aparte da capital, os principais centros turísticos da illa son Maspalomas (cun ecosistema de dunas, pero cuxa conservación periga debido a que o propio desenvolvemento urbanístico impide a rexeneración das mesmas), Porto Rico (praia artificial creada nos anos 60), Porto de Mogán e Meloneras (actualmente a zona de maior expansión turística) etc. O turismo na illa de Gran Canaria é fundamentalmente un turismo de praias, aínda que outros monumentos naturais como o Roque Nublo atraen tamén a un gran número de turistas, experimentando un grande auxe o turismo rural.

Gran canaria-797
Praia da Aldea

Agricultura

Destacan os cultivos de regadío do plátano e o tomate, destinados á exportación. O tomate cultívase no Sueste, existindo grandes propietarios que utilizan man de obra aparcera (aparecendo no pasado conflitos sociais que seguiron sendo relativamente frecuentes ata fai poucas décadas). O plátano cultívase na zona norte.

Nas medianías danse os cultivos de secaño dos cerealé, leguminosas e papas, sendo todos estes para o abastecemento interno. Os cultivos de medianías foron sufrindo un enorme retroceso nas últimas décadas.

Monumentos históricos

A maior parte dos monumentos que se poden ver en Gran Canaria son posteriores á época da conquista, aínda que se puideron preservar algúns xacementos e lugares pertencentes aos aborígenes da Illa (Cova pintada de Gáldar, o Cenobio de Valerón en Santa María de Guía). Outros monumentos son a Catedral de Santa Ana ou de Canarias, a Igrexa de San Juan Bautista (tamén coñecida como a Catedral de Arucas, a Basílica da nosa Señora a Virxe do Piñeiro (Patroa da Diocese Canariense), o Museo Canario, a Praza do Espírito Santo, a Casa de Colón, a ermida de San Antonio Abad, onde Cristóbal Colón oró antes de continuar cara ao descoñecido na viaxe do descubrimento, os Castelos da Luz, Mata, San Francisco e San Cristóbal, a Casa Forte ou Roma (construción castelá máis antiga da illa) etc.

Municipios

A Illa de Gran Canaria está dividida en 21 municipios:

Municipios y zonas de Gran Canaria
Mapa municipal de Gran Canaria

Galería de imaxes

Roque nublo

O Roque Nublo, rocha no centro da illa.

Vista do Teide dende Gran Canaria

Vista do Teide (Tenerife) dende o Roque Nublo (Gran Canaria), cun mar de nubes por baixo.

Barrancas en Fataga, Gran Canaria, Las Palmas

Barrancas en Fataga.

Tunos no sur de Gran Canaria

Tunos (froita dos cactos) no sur da illa.

Bentayga2

Roque Bentayga, no centro de Gran Canaria.

Notas

  1. “Con lo que cuesta un Jumbo se puede reforestar toda Gran Canaria”
  2. Reforestación de las cumbres de Gran Canaria
Aeroporto de Gran Canaria

O Aeroporto de Gran Canaria (IATA: LPA, OACI: GCLP) é un aeroporto español da rede de AENA situado na illa de Gran Canaria, na baía de Gando, ocupando superficie dos municipios de Ingenio e Telde. O aeroporto forma parte do aeródromo de utilización conxunta Gran Canaria/Gando xunto coa base aérea do Exército do Aire de Gando.

Ocupa o quinto lugar na rede aeroportuaria española por número de pasaxeiros, tralos aeroportos de Madrid-Barajas, Barcelona, Palma e Málaga. Está igualmente entre os 25 máis importantes de Europa e entre os 100 primeiros do mundo. Tamén nas proximidades do Aeroporto de Gran Canaria atópase o Centro de Control de Tránsito Aéreo de Canarias.

O aeroporto está situado a 18 km da capital da illa, As Palmas de Gran Canaria, e a 25 km dos centros turísticos.

Artenara

Artenara é un municipio español pertencente á provincia das Palmas (Canarias). Está situado no centro da illa de Gran Canaria. Nace como municipio independente en 1734.

Arucas

Arucas é un municipio español pertencente a provincia das Palmas, nas Illas Canarias. Está situado no norte da illa de Gran Canaria.

Destaca dentro do seu patrimonio histórico-artístico a igrexa de San Xoán Bautista, coñecida popularmente como a catedral de Arucas: aínda que a súa configuración inicial data do século XVII, a igrexa actual foi levantada en estilo neogótico de nova planta a principios do século XX. No seu interior garda un considerable tesouro artístico, con pezas escultóricas de procedencia italiana, pinturas flamengas e da escola andaluza, e obras de Cristóbal Hernández de Quintana.

As Palmas de Gran Canaria

As Palmas de Gran Canaria (en castelán: Las Palmas de Gran Canaria) é unha cidade española e concello, situado na costa nordeste da illa de Gran Canaria, capital da provincia das Palmas, unha das cidades co-capitais da comunidade autónoma das Canarias (xunto con Santa Cruz de Tenerife) e o principal centro urbano do arquipélago das Canarias, cunha área de 100,55 km² e unha poboación de 383.308 habitantes (2010).

CB Gran Canaria

O Club Baloncesto Gran Canaria - Claret, S.A.D., coñecido por motivos de patrocinio coma Herbalife Gran Canaria é un equipo profesional de baloncesto da cidade das Palmas de Gran Canaria, nas Illas Canarias, que xoga na Liga ACB.

Gáldar

Gáldar é unha cidade e un municipio pertencente ás Illas Canarias, concretamente na provincia das Palmas (España). Está situado ao noroeste da illa de Gran Canaria, lindando con Agaete, Artenara e Santa María da Guía de Gran Canaria. As súas cordenadas son 28°5′N, 15°32′O e ten unha altitude media de 124 m. En Gáldar atópase un dos sitios arqueolóxicos máis represenativos dos que existen en Canarias, a Cova Pintada, que exhibe unha valiosa mostra da arte realizada polos antigos indíxenas canarios.

O actual alcalde é Teodoro Sosa Monzón, do Bloque Nacionalista Rural-NC.

Illas Canarias

As Canarias son un arquipélago do Atlántico, unha das dezasete comunidades autónomas de España e unha das rexións ultraperiféricas da Unión Europea. Está formada por sete illas: El Hierro, La Gomera, La Palma e Tenerife, que forman a provincia de Santa Cruz de Tenerife; e Fuerteventura, Gran Canaria e Lanzarote, que forman a provincia das Palmas. Tamén forman parte das Canarias os territorios insulares do Arquipélago Chinijo (La Graciosa, Alegranza, Montaña Clara, Roque del Este e Roque del Oeste) e a Illa de Lobos, todos eles pertencentes á provincia das Palmas.

O arquipélago está situado fronte á costa noroeste de África, entre as coordenadas 27º 37' e 29º 25' de latitude norte e 13º 20' e 18º 10' de lonxitude oeste, situación que implica unha diferenza dunha hora entre Canarias e o resto de España. A illa de Fuerteventura dista uns 95 km da costa africana. Con todo, son aproximadamente 1.400 km os que separan a Canarias do continente europeo. A pesar disto, a cultura das illas é occidental, a medio camiño entre Europa e Latinoamérica.

As illas, de orixe volcánico, son parte da rexión natural da Macaronesia xunto cos arquipélagos de Cabo Verde, Azores, Madeira e Salvaxes. O seu clima é subtropical, aínda que modificado pola altura e a vertente norte ou sur. Esta variabilidade climática dá lugar a unha gran diversidade biolóxica que, xunto á riqueza paisaxística e xeolóxica, xustifica a existencia en Canarias de catro parques nacionais e que varias illas sexan reservas da biosfera da UNESCO. Estes atractivos naturais, o bo clima e as praias fan das illas un importante destino turístico, sendo visitadas cada ano por preto de 12 millóns de persoas (11 986 059 en 2007, destacando un 29% de británicos, 22% españois peninsulares e un 21% alemáns).A capitalidade da comunidade é compartida entre as súas dúas principais cidades: Santa Cruz de Tenerife e As Palmas de Gran Canaria; a sede do Presidente do Goberno autonómico alterna entre ambas por períodos lexislativos, sendo a sede do Vicepresidente distinta á do Presidente. O Parlamento das Canarias está en Santa Cruz de Tenerife, mentres que a sede da Delegación do Goberno se sitúa nas Palmas de Gran Canaria, existindo ademais unha Subdelegación do Goberno en cada unha das dúas cidades. Así mesmo, hai un equilibrio entre as dúas capitais en canto a consellerías e institucións públicas. Non existen deputacións provinciais como no resto de España, sendo cada illa gobernada polo seu respectivo Cabido, excepto as illas e illotes do Arquipélago Chinijo, os cales son gobernados polo Cabido de Lanzarote, e a Illa de Lobos, gobernada polo Cabido de Fuerteventura.

Ingenio

Ingenio é un municipio canario pertencente á provincia das Palmas. Está situado no sueste da illa de Gran Canaria. O seu nome procede do cultivo e procesamiento da cana de azucre nun enxeño, o que apunta a súa orixe histórica como vila azucreira.

Este municipio acolle, xunto co veciño Telde, ao Aeroporto Internacional de Gran Canaria, un dos máis importantes de España.

En Ingenio consérvanse tradicións canarias como os calados e a artesanía, celebrándose cada verán o seu Festival Internacional de Folclore, coa participación de grupos musicais de países tan dispares como México, Romanía, Colombia, Rusia, Uganda etc.

Hoxe en día, moitos dos seus barrios conservan topónimos referentes ás partes da cana de azucre que se cultivaba nesas zonas: por exemplo, a Bagacera, Carrizal ou O Sequero.

Juan Negrín

Juan Negrín López, nado en Las Palmas de Gran Canaria o 3 de febreiro de 1889 e finado en París o 12 de novembro de 1956, foi un fisiólogo e político español. Catedrático de Fisioloxía, como eminente investigador nese ámbito chegou a ser considerado un precursor da bioquímica. Mestre, entre outros, dos profesores Severo Ochoa (galardoado co premio Nobel de Fisioloxía e Medicina) e Grande Covián. Presidente (1937-1945) do Goberno da Segunda República Española.

Moya, As Palmas

Moya é un concello das Illas Canarias, na provincia das Palmas, na illa de Gran Canaria. Segundo o INE, en 2013, tiña 7.977 habitantes.

Provincia das Palmas

As Palmas (en castelán: Las Palmas) é unha provincia española das dúas que forman a comunidade autónoma das Illas Canarias, e está formada polas illas de Gran Canaria, Fuerteventura e Lanzarote, así como por unha serie de seis illas menores (Alegranza, La Graciosa, Montaña Clara, Lobos, Roque del Este e Roque del Oeste), que son as illas máis orientais do arquipélago, e que suman unha área de 4.066 km². Conta cunha poboación de 1.083.502 habitantes (2010), sendo a 13ª provincia española en número de habitantes e a primeira de Canarias.

A súa capital é a cidade das Palmas de Gran Canaria, sita na illa de Gran Canaria, que é tamén a capital das Canarias xunto con Santa Cruz de Tenerife.

A provincia xurdiu en 1927 coa separación desta provincia coa ata entón única provincia do arquipélago, a Provincia de Canarias.

San Bartolomé de Tirajana

San Bartolomé de Tirajana é un municipio canario pertencente á provincia das Palmas, ao sur da illa de Gran Canaria.

Presenta forma triangular, cun vértice no interior da illa (a unha altitude de 1.900 m) e unha ancha base que abarca boa parte do litoral sur de Gran Canaria. É o municipio con maior superficie da illa, cubrindo máis da súa quinta parte.

A capital do municipio é San Bartolomé, situada na chamada caldeira das Tirajanas. No municipio atópase a localidade de Maspalomas, principal destino turístico da illa de Gran Canaria.

Santa Brígida

A vila de Santa Brígida é un municipio canario pertencente á provincia de As Palmas, na illa de Gran Canaria.

O seu nome aborixe era Satautey ("gran palmeiral" ou "poboado de palmeiras"), unha referencia ás numerosas palmeiras que medran nos barrancos da poboación.

Santa Cruz de Tenerife

Santa Cruz de Tenerife é unha cidade e concello español, capital das Illas Canarias (xunto coas Palmas de Gran Canaria), da provincia de Santa Cruz de Tenerife e da illa de Tenerife.

Santa María de Guía de Gran Canaria

Santa María de Guía de Gran Canaria, tamén coñecido como Guía, é un concello das Illas Canarias, na provincia das Palmas, na illa de Gran Canaria. Segundo o INE, no ano 2013, o concello tiña 13811 habitantes.

Telde

Telde é un municipio español situado ao leste da illa de Gran Canaria, na comunidade autónoma das Illas Canarias. Posúe o rango de cidade e o título de "Moi Ilustre".

Ten unha extensión de 102,43 km², e cunha poboación de 98.399 habitantes (a 1 de xaneiro 2007, segundo o Instituto Canario de Estatística ISTAC), é a cuarta poboación do Arquipélago Canario. A altitude da cabeceira do municipio é de 130 metros sobre o nivel do mar.

Unión Deportiva Las Palmas

A Unión Deportiva Las Palmas, SAD é un club de fútbol español da cidade das Palmas de Gran Canaria, na illa de Gran Canaria, que xoga actualmente na Segunda división española. Estivo 31 tempadas en Primeira División e ostenta a 19ª posición na Clasificación histórica da Primeira División. O equipo foi subcampión na tempada 1968/69 e xogou a Copa da UEFA en tres ocasións.

O club conta con 11.364 socios e ten 38 peñas oficiais.A Unión Deportiva Las Palmas fundouse o 22 de agosto de 1949 ó fusionarse 5 equipos locais: o Club Deportivo Gran Canaria, o Atlético Club, o Real Club Victoria, o Arenas Club e o Marino F.C.

Valsequillo de Gran Canaria

Valsequillo de Gran Canaria é un concello español situado na zona centro-oriental da illa de Gran Canaria. Pertence á provincia das Palmas. Tiña en 2015 unha poboación de 9.276 habitantes.

Valsequillo sitúase maioritariamente na zona das medianías, entre os 300 e os 1.800 m sobre o nivel do mar. O centro urbano atópase a 574 m de altitude. Outra localidade importante do municipio é Tenteniguada.

A festa da amendoeira en flor é unha das máis importantes de Valsequillo, de cuxo patrimonio natural cabe destacar o palmeiral de San Roque e o roque Saucillo.

Illas Canarias Illas Canarias | Concellos de Gran Canaria
Illas e provincias das Illas Canarias
Illas principais
Outras illas
Provincias

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.