Gándaras de Budiño

As Gándaras de Budiño son un espazo natural declarado zona especial de conservación (ZEC) que está formado por un conxunto de lagoas, balseiros e regatos no curso do río Louro nos concellos do Porriño, Salceda de Caselas e Tui, máis preto da vila do Porriño. É unha das maiores extensión de lagoas, e outras augas continentais de Galiza.

Os xacementos arqueolóxicos achelenses fixeron que se declarara como ben de interese cultural.[1]

Coordenadas: 42°06′55″N 8°38′12″O / 42.1151618, -8.6366027

Gándaras de Budiño
Gándaras de Budiño
Marco Legal
Figura de Protección: ZEC, BIC
Ano de constitución: Decembro de 2004
Superficie: 727 ha.
Lexislación: LIC o 29 de decembro de 2004, ZEC o 27 de marzo de 2004 e 31 de marzo de 2014.
Datos de interese
País: Galicia Galicia
Provincias: Pontevedra
Concellos: O Porriño, Salceda de Caselas e Tui
Ríos: río Louro
Picos
Direccións de interese:
Teléfonos:

Xeografía e xeoloxía

Esta zona húmida formouse coa colmatación de antigas lagoas que se converteron en zonas pantanosas. O terreo afundiuse debido á aparición de varias fracturas tectónicas; a bacía encheuse con sedimentos da inundación do río Miño, que deixou gravas e areas. Polo leste, o río Louro serpea entre dous conxuntos graníticos, o Penedo Corucho e o Faro de Budiño, este último recuberto de grandes cristais de cuarzo. Polo oeste érguese a Serra do Galiñeiro, con máis de 700 m de altitude.

Patrimonio

Patrimonio arqueolóxico

Nas Gándaras de Budiño atopouse unha estación do Paleolítico inferior en 1961. Descubriunas o francés Henri Noon, realizando unhas investigacións xeomorfolóxicas, e Emiliano Aguirre investigouna en 1963. Henri Noon publicou en 1966 investigacións detallando como ese asentamento tiña referencias estratigráficas detalladas.

Existen cinco niveis arqueolóxicos. No quinto no que se atoparon útiles e clasificaronse como achelenses ou camposanquienses que corresponden a un depósito do Plistoceno medio.[2][3] Os materiais utilizados para a fabricación dos útiles foron o cuarzo e a cuarcita (nunha proporción mínima o cristal de rocha), téndose destinado cada tipo de cuarzo a un útil distinto. Técnicas de datación con carbono 14 indican unha idade deses restos de entre 182-28.7 mil anos. A estratigrafía corresponde ao Würm I local, que equivale aos Würm I e II europeos.

Notas

  1. Consello da cultura, eds. (22/2/2007). "As gándaras de Budiño, no Porriño, supoñen un humidal único no que se mesturan valores naturais e históricos". Santiago de Compostela.
  2. Mendez-Quintas, Eduardo (25/10/2007-10-25). "El yacimiento achelense de As Gándaras de Budiño: la industria en facies fluviales". Complutum 18.
  3. Arturo de Lombera Hermida, Xosé Pedro Rodríguez Álvarez (coord. por Eudald Carbonell, José María Bermúdez de Castro, Juan Luis Arsuaga; Robert Sala Ramos (aut.)) (2014). "Los cazadores recolectores del Pleistoceno y del Holoceno en Iberia y el Estrecho de Gibraltar: Estado actual del conocimiento del registro arqueológico" (en español): 15–18. ISBN 978-84-92681-85-3.

Véxase tamén

Outros artigos

Aeroporto de Vigo

O aeroporto internacional de Vigo-Peinador (IATA: VGO, OACI: LEVX) é un aeroporto galego situado en terreos dos concellos de Mos, Redondela e Vigo. Está situado a nove quilómetros do centro desta última cidade. Conta cunha ampla oferta de viaxes regulares a Madrid, Barcelona, Bilbao, Canarias e París, ademais dos voos chárter. É o segundo aeroporto galego por número de pasaxeiros, voos e transporte de mercadorías por detrás do aeroporto da Lavacolla e por diante do aeroporto de Alvedro. Na actualidade rexistra unha forte competencia co aeroporto de Sá Carneiro de Porto (Portugal). Recibe o seu nome, Peinador, do lugar de Peinador, na parroquia de Cabral.

Amieiro

O amieiro (Alnus glutinosa), tamén coñecido por ameneiro ou abeneiro, é unha árbore do xénero Alnus, da familia das betuláceas. Atópase en toda Europa, Siberia e norte de África. É a árbore por excelencia das ribeiras galegas formando os chamados bosques galería.

Antón Alonso Ríos

Antón Hipólito Alonso Ríos, nado en Camporrapado (Cortegada, Silleda) o 15 de agosto de 1887 e finado en Buenos Aires o 12 de outubro de 1980, foi un mestre, escritor, líder agrarista e político galego que presidiu o Consello de Galiza. Durante os tres anos que durou a Guerra civil fíxose pasar polo “Siñor Afranio” e foi mendigo, traballou nas colleitas e foi criado de casa. Conseguiu sobrevivir asemade que foi vendo como os seus amigos e compañeiros foron apresados, torturados e asasinados.

Budiño

O topónimo galego Budiño pode referirse a:

Budiño, parroquia do concello do Pino;

San Salvador de Budiño, parroquia do concello do Porriño;

Santo Estevo de Budiño, parroquia do concello de Salceda de Caselas;

Budiño, lugar da parroquia de Matamá, no concello de Vigo.Amais, como apelido pode referirse a:

Xosé Manuel Budiño, gaiteiro galego.

Castelo de Cans

O castelo de Cans, tamén coñecido como castelo de Miravel ou Mirabel, é un monumento medieval emprazado sobre unha impresionante penedía granítica situada a 358 m de altitude, na zona máis alta da parroquia do mesmo nome.

Depresión Meridiana

A Depresión Meridiana é unha formación natural da xeografía de Galicia. Esta depresión xeolóxica podería ter a súa orixe nunha falla, e vai de norte a sur desde a costa atlántica en Razo (Carballo) até o río Miño ao seu paso por Tui, a unha lonxitude de 8º 40' oeste. Está formada por unha liña de fracturas que se encaixan nas bocas da ría de Arousa, a ría de Pontevedra e a ría de Vigo, onde comeza a desembocadura dos ríos Ulla, Lérez e Verdugo respectivamente.

Escribenta das canaveiras

A escribenta das canaveiras (Emberiza schoeniclus) é unha ave da familia Emberizidae que poboa as zonas húmidas de boa parte de Europa e o norte de Asia.

Galería de imaxes do Porriño

Galería de imaxes do concello do Porriño na provincia de Pontevedra.

O Porriño

O Porriño é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca de Vigo, en concreto ao Val da Louriña. Segundo o IGE en 2018 tiña 19.740 habitantes. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «porriñés».

Paleolítico inferior

O Paleolítico inferior é un período do Paleolítico que durou aproximadamente desde hai 2,5 millóns de anos, coincidindo coa aparición das primeiras ferramentas creadas por homínidos, até hai 120.000 anos.

Hai 3 millóns de anos o clima foi moito máis húmido que o actual, producíndose secas de duración variable. Durante estes períodos húmidos, a fauna era moi abundante, e é nesa época cando apareceron os primeiros grupos humanos, co Australopithecus e o Homo habilis.

Os datos de hábitat e modos de vida de Australopithecus son imprecisos, aínda que cabe supor que se desenvolvería a súa existencia nas beiras dos lagos, onde tiñan mellor asegurada a súa subsistencia.

Con respecto a Homo habilis, podemos diferenciar tres tipos de hábitat:

Zonas situadas a beiras dos ríos

Estacións de habitación (campamentos estacionais)

Xacementos de despezamentoAparecen xunto a Homo habilis as primeiras estruturas habitables, compostas por unha acumulación circular de pedras, sobre as que posiblemente se situarían unhas ramas.

O modo de subsistencia de Homo habilis era unha dieta a base de tubérculos, raíces e bagas.

Distínguense os seguintes grupos de cultura:

Pre-Acheulense (Cultura dos Cantos Tallados)

Abbevillense

Acheulense

Micoquiense

Tayaciense

Levalloisiense

Pantano

Un pantano é unha zona húmida plana e pouco profunda co fondo xeralmente cuberto de lodo, onde vive vexetación herbácea adaptada, arbustiva e arbórea, que pode ter augas permanentes ou non, doces, salobres ou salgadas. Moitos pantanos orixínanse ao longos dos ríos, en vales e zonas baixas, e zonas abandonadas polos ríos como meandros e leitos fluviais abandonados, pero tamén en zonas costeiras e ribeiras de lagos. As augas dos pantanos flúen lentamente ou están encoradas, polo que neles se acumula materia orgánica e poden crecer bacterias que orixinan o "gas dos pantanos" (metano). En primitivos pantanos orixináronse depósitos que darían lugar á turba e ao carbón. Como o nivel das augas é con fecuencia flutuante, a vexetación ten que estar adaptada a períodos de inundación. As especies dominantes varían segundo o tipo de pantano e a zona do mundo, pero nos pantanos europeos abundan as plantas poáceas, tifáceas, xuncáceas, e ciperáceas, e outras plantas acuáticas. Algunhas das zonas pantanosas máis extensas do mundo atópanse ao longo dos maiores ríos, como o Amazonas, Mississippi, e Congo. Adoitan ter un gran valor ecolóxico.

As zonas similares situadas nas costas inundadas periodicamente pola marea nas que crecen mangleiros e outros seres vivos halófilos, denomínanse mangleirais. Outros pantanos costeiros con influencia das mareas son as marismas.

Provincia de Pontevedra

Pontevedra é unha das catro provincias de Galicia creadas por Javier de Burgos en 1833. Limita ao norte coa provincia da Coruña, ao leste coa provincia de Ourense e a provincia de Lugo, ao sur con Portugal e ao oeste co océano Atlántico. A súa capital é a cidade de Pontevedra, con 82.539 habitantes en 2015, sendo Vigo a súa maior cidade cunha poboación de 294.098 habitantes (2015). É provincia máis pequena e a segunda máis poboada de Galicia trala da Coruña.

Río Louro

O río Louro é un afluente do Miño, no seu tramo final, pola súa marxe dereita. Ten todo o seu percorrido na provincia de Pontevedra. Atravesa os concellos de Pazos de Borbén, Mos, Redondela, Porriño e Tui.

Salceda de Caselas

Salceda de Caselas é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca de Vigo. A súa poboación en 2015 era de 8873 persoas, segundo o Padrón municipal de habitantes. 2007, 7686 persoas. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «salcedán» ou «caseleiro».

Santo Estevo de Budiño, Salceda de Caselas

Santo Estevo de Budiño, ou Budiño de Baixo, é unha parroquia encravada no Val da Louriña e moi ligada ao Porriño, aínda que pertence ao concello de Salceda de Caselas na comarca de Vigo. Segundo o IGE en 2011 tiña 700 habitantes (363 homes e 337 mulleres).

Ulex micranthus

O toxo brañego (Ulex micranthus), é unha especie arbustiva de toxo, da familia das fabáceas, máis termófila que as especies relacionadas. É un endemismo galego. É o máis miúdo dos toxos. Mora en solos lamacentos, illós e brañas do sur da provincia de Pontevedra e norte de Portugal (Atópase por exemplo nas Gándaras de Budiño). É o toxo máis escaso de Galicia. Tamén se coñece co nome científico de Ulex lusitanica.

Val da Louriña

O Val da Louriña é unha comarca histórica da provincia de Pontevedra formada polos concellos de Mos e O Porriño, é moi coñecida a zona destes municipios polo nome da Louriña fronte a denominación oficial na que se enmarcan, comarca de Vigo, así o reflicten os periódicos da provincia e locais. O seu nome outórgallo o río Louro que recolle as augas de todo o val encamiñado a crear unha das zonas naturais máis importantes do sur da provincia, as gándaras de Budiño.

Dentro da demarcación eclesiástica, a comarca do Val da Louriña constitúe un arciprestado. Este inclúe tamén a parroquia viguesa de Zamáns, e exclúe San Salvador de Budiño (pertence ó arciprestado de Entenza).

Zonas especiais de conservación en Galicia

A Rede Natura 2000 galega conta con 59 zonas especiais de conservación (ZECs) que foron aceptadas e declaradas pola Comunidade Europea e que son xestionadas pola Xunta de Galicia. Ademais á fronte da costa galega está tamén o Banco de Galicia, que foi declarado como ZEC e que está xestionado polo Goberno de España, xa que está en augas da súa competencia.

Desde 2011 existe unha proposta de ampliación de 21 novos lugares de importancia comunitaria (LICs) e de ampliación do espazos que ocupan outros 28 ZECs xa declarados, tal e como lle suxeriu a Unión Europea a Galicia. Considerando tamén a área dos LICs, contaríase así con 389.737 ha. protexidas de territorio litoral e terrestre (excluíndo ao Banco de Galicia).

Espazos protexidos de Galicia
Parque Nacional:
Parque Natural:
Monumento Natural:
Rede Natura 2000:
Zona húmida protexida:
Reserva da Biosfera:
Outros:

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.