Forcadela, Tomiño

Forcadela é unha parroquia do concello de Tomiño na provincia de Pontevedra. No ano 2014 tiña 713 habitantes (358 homes e 355 mulleres) segundo o IGE.[1] Está situada á beira do río Miño. Pertence ó arciprestado da Guarda-Tebra, na diocese de Tui-Vigo.

Coordenadas: 41°58′56″N 08°44′21″O / 41.98222, -8.73917

Forcadela
Forcadela, Tomiño
Igrexa parroquial.
ConcelloTomiño
Poboación713 hab. (2014)
Entidades de poboación15

Historia

A parroquia aparece documentada nun documento do 10 de marzo de 1198, no que Fernán Gómez fai doazón ao Mosteiro de Oia, de canto tiña e lle pertencía na Igrexa de San Pedro de Forcadela.

O 28 de xuño de 1331 o mosteiro deu en cambio ao prelado bispo Don Rodrigo esta Igrexa e outras do seu padroado pola de San Mamede de Pedornes. Daquela estaba habitada por 168 veciños, rexidos polo contencioso polo xuíz da propia parroquia, e polo político e gobernativo polo de Barrantes. Ten décimos por valor de 14.400 reais, dos cales o párroco leva a metade con todas as primicias e dereituras parroquiais, o cóengo maxistral da Catedral de Tui unha cuarta parte, e o Beneficiado sen cura a outra cuarta parte. O cóengo ten casa reitoral e igrexario de 9 ferrados de pan en semente. A Fábrica da Igrexa percibe de renda anual 1 ferrado de trigo, 1½ de miúdo e 329 reais con 20 marabedís de arrendos e foros. Pagaba antes á Mitra de Tui medio Xantar, 1 libra de cera e 100 marabedís vellos, e agora fai entrega de 21 reais. O Beneficio con cura é de presentación do Cabido Catedral de Tui vacando nos 4 meses ordinarios, e se vaca nos outros 8 provístao o Rei; e a sen cura é de padroado Real e Ordinario[2].

Patrimonio

Cruceiro Forcadela, Tomiño
Cruceiro a carón da igrexa.

A igrexa parroquial, construída sobre a primitiva, foi reformada a finais do século XVIII, sendo mandada edificar polo bispo Fernández Angulo. A última restauración foi en 1974.

Conta cunha soa nave rectangular á que se engadiu con posterioridade o actual presbiterio como prolongación, e unha sancristía no lado norte.

A fachada principal é de gran sinxeleza. Enmarca o eixe central nunha moldura a modo de pilastras pouco fondas estendida até a base da espadana. Neste encadramento está a porta moldurada e cunha cornixa a modo de viseira seguindo a curva da porta. Un gran ventanal rectangular e con moldura forma o conxunto desta rúa central.

Nos extremos hai o mesmo estilo de pilastras, das que nace unha moldura cóncavoconvexa que vai unirse coas centrais, apoian a cornixa da mesma forma que se remata con pináculos. Unha balaustrada voada fai de protección na espadana dun só corpo e dous ocos para sendas campás. Remátase con outra cornixa que sustenta dúas pilastras extremas e un arco no que se basa a cruz de remate.

No interior hai cinco arcos de pedra apuntados que sustentan a cuberta de formigón. Os paramentos e o teito están revocados e pintados. Unha moldura en pedra percorre toda a nave á altura onde comeza a curvatura dos arcos. Tamén ten un zócolo de pedra. O arco triunfal é de medio punto e, na que sería a clave, ten a data da súa construción: 1901. No centro da bóveda da capela maior ten un octógono do que parten nervos ata os paramentos laterais.

O retablo maior, ao igual que o que ten na actualidade a Virxe do Carme, é de estilo barroco. Catro columnas salomónicas forman as rúas laterais. A fornela central está presidida polo Corazón de Xesús sobre un escalonamento rematado por un pequeno baldaquino de outras 4 columnas salomónicas. O patrón, San Pedro, está na fornela da rúa lateral dereita, e na esquerda San Xosé co Neno.

A rúa central, ademais da gran fornela central, ten dúas peanas que sosteñen dúas fermosas imaxes dentro de campás de vidro: o Neno Xesús de Praga e a Virxe co Neno. No ático ten outras tres fornelas. Na nave conserva catro retablos máis. Nun atópase a Virxe do Carme, aínda que non é o seu propio, xa que o seu escudo aparece no que acolle a Inmaculada. Nos outros dous están a Virxe da Escravitude e a Dolorosa. Neste último hai un releve das Ánimas do Purgatorio.

Destacan tres tallas barrocas en madeira de moi boa factura, de San Pedro, San Bieito e Santo Antón de Padua.

No adro hai un cruceiro, inaugurado o 27 de agosto de 1995 segundo consta na súa basa. Ten no pé un releve de San Pedro.

Festas

Celébranse dúas festas. A última semana de xuño faise a festa do patrón, San Pedro. Porén, ten máis importancia e sona a festa da Escravitude, celebrada a primeira semana de setembro.

Persoeiros

Esta é a parroquia natal do escritor Manuel Santiago Fernández Álvarez, máis coñecido polo seu pseudónimo de Manuel Forcadela.

Lugares e parroquias

Parroquias de Tomiño

Notas

  1. IGE. "Nomenclátor de Galicia". Consultado o 23/8/2015.
  2. Ávila y la Cueva, F. e González Pérez, C.: Ciudad de Vigo: Villa de Bouzas: Alcabre, Beade, Bembrive, Cabral, p. 543

Véxase tamén

Outros artigos

Daniel Pino Vicente

Daniel Pino Vicente, nado en Forcadela (Tomiño) o 6 de maio de 1943, é un sociólogo e urbanista galego.

Hipólito Gallego Camarero

Hipólito Gallego Camarero, nado en Badaxoz o 30 de xaneiro de 1897 e finado en Mondariz o 4 de outubro de 1936, foi un mestre e político español.

Manuel Forcadela

Manuel Santiago Fernández Álvarez, máis coñecido polo pseudónimo de Manuel Forcadela, nado en Forcadela, Tomiño, o 25 de xullo de 1958, é un escritor galego.

Río Miño

O Miño (en portugués: Minho) é o río máis longo de Galicia, cunha lonxitude de 307,5 km . Pasa polas cidades de Lugo e Ourense e polas vilas de Rábade, Portomarín, Ribadavia, Melgaço, Monção, Tui e Valença do Minho.

Terremoto de Lisboa de 1755

O terremoto de Lisboa de 1755 tivo lugar o 1 de novembro de 1755, ás 9:20. Foi un dos terremotos máis destrutivos e mortais da historia, causando a morte de entre 60.000 e 100.000 persoas.

O sismo foi seguido por un tsunami e un incendio, causando a destrución case total de Lisboa. O terremoto acentuou as tensións políticas en Portugal e interrompeu abruptamente as ambicións coloniais de Portugal durante o século XVIII.

O acontecemento foi discutido extensamente polos filósofos ilustrados europeos, inspirando progresos importantes na teodicea e a filosofía do sublime. Ademais, ao ser o primeiro terremoto cuxos efectos sobre unha área grande foron estudados cientificamente, sinalou o nacemento da sismoloxía moderna. Os xeólogos estiman hoxe que a magnitude do terremoto de Lisboa sería dun 9 na escala de Richter, co seu epicentro no océano Atlántico a uns 200 km ao oeste-suroeste do Cabo de San Vicente.

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.