Cristovo Colón

Cristovo Colón, naceu na República de Xénova [1][2] en 1451 e finado en Valladolid o 20 de maio de 1506, foi un navegante, cartógrafo, almirante, vicerrei, explorador e gobernador xeral das Indias durante os século XV e XVI ao servizo dos Reis Católicos, famoso polo denominado descubrimento de América para a civilización occidental en 1492, tras emprender unha viaxe a través do Océano Atlántico co obxectivo de chegar á India, malia que en troques chegou ás illas do Caribe na América Central conseguindo establecer as rutas marítimas e abrindo o camiño á colonización americana.

As terras exploradas por Colón foron inicialmente chamadas Indias Occidentais ou Novo Mundo, até a aparición, en 1507, do mapa de Martin Waldseemüller e Matthias Ringmann do obradoiro cartográfico de Saint-Dié-des-Vosges, cando se pasaron a chamar América, co gallo de que Waldseemüller leu unhas relacións sobre exploracións feitas naquel continente polo navegante italiano Amerigo Vespucci.

Malia que posibelmente non foi o primeiro explorador europeo de América, Colón foi quen descubriu un novo continente para Europa e a historia, ao ser o primeiro navegante capaz de trazar unha ruta de ida e retorno aproveitando as correntes mariñas do Atlántico que hoxe aínda se utilizan, abrindo deste modo un Novo Mundo para explorar, e explotar, nos vellos reinos europeos.

O seu antropónimo (coñecido pola latinización Columbus ou adaptado ás diferentes linguas) é unha icona mundial que inspirou innumerables denominacións, como a dun país: Colombia,[3] e dúas rexións de Norteamérica: a Columbia Británica, no Canadá, e o Distrito de Columbia, nos Estados Unidos.

Cristovo Colón
Christopher Columbus
Cristovo Colón
Nacemento1451
 c. República de Xénova[1][2]
Falecemento20 de maio de 1506
 Banner of arms crown of Castille Habsbourg style.svg Valladolid
CausaInsuficiencia cardíaca
SoterradoCatedral de Sevilla
NacionalidadeDescoñecida
RelixiónIgrexa católica
OcupaciónNavegante e cartógrafo. Almirante, vicerrei e gobernador xeral das Indias
PaiDomenico Colombo
NaiSusanna Fontanarossa
CónxuxeFilipa Moniz
FillosDiogo Colombo e Fernando Colombo
IrmánsBartolomeu Colombo e Diego Kolumbus
Columbus Signature
Colón
Estatua de Cristovo Colón en Pontevedra.

Perfil histórico

Cristovo Colón é, no século XXI, un personaxe histórico controvertido. Aínda que os historiadores académicos cren que Colón foi xenovés, arredor da súa figura existen diferentes teorías, referidas tanto na súa orixe xeográfica (catalán, balear, galego, portugués...) como á súa liñaxe (humilde ou nobre) e a súa relixión (cristián, xudeu), ou ás súas habilidades, posto que, mentres que algunhas teorías reforzan a imaxe dunha persoa habilidosa, pero pouco dotada para o mando e a navegación, outros nolo mostran con grandes dotes neste sentido. Igualmente controvertido é todo o que rodea o descubrimento de América e como aconteceu que Colón chegase ao convencemento de que era posible encontrar unha ruta cara á India navegando en dirección a oeste.

As contradicións entre algunhas fontes coetáneas, incluíndo o mesmo Colón, así coma os posteriores intereses nacionais e relixiosos para atribuírse a «paternidade» de Colón propiciaron que a personaxe presente toda unha serie de clarescuros sobre os cales non hai un consenso claro na comunidade histórica actual.

Con todo, hai un feito claramente indiscutíbel: Colón afirmaba que se podía chegar ao Extremo Oriente (a India) dende Europa viaxando cara ao oeste, e que era factíbel realizar a viaxe por mar con posibilidades de éxito; dedicou os mellores anos da súa vida a confirmar este pensamento e logrou o éxito inesperado o 12 de outubro de 1492: o descubrimento do Novo Mundo aos ollos da vella Europa.

Malia que é probábel que Colón non fose o primeiro europeo en pisar as costas americanas -á súa época gozou de moita chamada, amais, a tradición dun posíbel predescubridor, que segundo as fontes sería máis ou menos críbel[4]- Colón non soamente chegou ao Novo Mundo, senón que volveu a Europa, realizou un total de catro viaxes e deu inicio a un réxime de viaxes periódicas seguras dende Europa até América. A partir das viaxes de Colón, sucedérono outros exploradores e conquistadores e establecéronse vínculos permanentes co novo continente.

No contexto histórico da época, o tránsito de mercadorías entre o oriente e Europa realizábase pola ruta que ía de Asia até Europa atravesando a Asia Menor, pero a partir da presa de Constantinopla polos turcos, no 1453, esta vía fíxose difícil e quedou monopolizada polos otománs e os seus aliados, os mercadores xenoveses. As nacións máis occidentais de Europa -Portugal, Castela e Aragón-, necesitadas dos bens orientais, querían adquirir estas mercadorías sen medianeiros.

Portugal foi quen tomou a iniciativa, grazas, principalmente, ao feito que a conquista do seu territorio aos musulmáns finalizara no século XIII; os portugueses, así, lanzáranse a navegar para ampliar os seus dominios e mirar de descubrir novas rutas comerciais. No ano 1488, mediante o mariñeiro Bartolomeu Dias, chegaran á cabeza de Boa Esperanza: atoparan, pois, unha nova ruta cara ao oriente e deste modo podían crear á vez un novo monopolio, que competiría con Xénova. As coroas castelá e aragonesa, unidas dinasticamente mediante os Reis Católicos, cando xa se encontraban ás fins da Reconquista -coa presa de Granada- interesáronse pola investigación dunha nova ruta.

Colón sostiña que navegando polo oeste o camiño era moito máis curto, de forma que proxectou a súa viaxe como unha oportunidade de abrir unha nova ruta comercial alternativa ás xa existentes -a terrestre, monopolizada por Xénova e os otománs, e a marítima, recentemente descuberta polos portugueses-, para a cal recolleu finalmente o padroado dos Reis Católicos.

Traxectoria

Orixes

Spain.Barcelona.Colon.from.Maremagnum 1
Monumento a Cristovo Colón en Barcelona. Vista nocturna.

O consenso entre os expertos sobre a orixe de Cristovo Colón é que naceu na República de Xénova.[1] As teorías alternativas sobre a súa orixe foron polo xeral rexeitadas polos principais expertos.[2]

Estas teorías secundarias afirman que a orixe de Cristovo Colón é un enigma sobre o que non existe unanimidade entre historiadores e investigadores, entre outras razóns pola confusión e perda de documentación referente ás súas orixes e ascendencia. Ademais o seu propio fillo, Hernando Colón, na súa Historia do almirante Don Cristovo Colón escureceu aínda máis o seu lugar de nacemento afirmando que o seu proxenitor non quería que fosen coñecidos a súa orixe e patria.[5][6] Por esta, entre outras razóns, xurdiron múltiples teorías sobre o lugar de nacemento de Colón. Aínda que existe un testamento onde Hernando Colón asevera que o seu pai era xenovés: «fillo de Cristovo Colón, xenovés, primeiro almirante que descubriu as Indias».[7]

A tese apoiada maioritariamente mantén que Cristoforo Colombo naceu o ano 1451 en Savona, na República de Xénova. Os seus pais serían Domenico Colombo -mestre tecedor e logo comerciante- e Susanna Fontanarossa. Dos cinco fillos do matrimonio, dous, Cristoforo e Bartolomeo, tiveron pronto vocación mariñeira. O terceiro foi Giacomo, que aprendeu o oficio de tecedor. Respecto de os dous restantes, Giovanni morreu novo e a única muller non deixou rastro.[8] Existen actas notariais e xudiciais que defenden esta tese.[9] Ademais o mesmo Colón declara ser xenovés, no documento denominado Fundación de Morgado el menta «dela saín e nela nacín [en Xénova]»,[10][11][12] pero diversos autores e investigadores indican que probablemente esta declaración sería interesada polos Preitos colombinos que mantiveron os seus descendentes coa coroa de Castela,[13] e por iso declarárono como falso ou apócrifo, con todo outros investigadores a principios do século XX atoparon no Arquivo de Simancas documentos que, segundo eles, mostraban a autenticidade deste documento.[14][15] Tamén existe unha misiva de Pedro de Ayala, embaixador dos Reis Católicos en Inglaterra, onde facendo alusión ao propósito anglosaxón de explorar o Atlántico, menciona que esa incursión contaría con «outro xenovés como Colón».[16][17] Ademais as autoridades municipais de Xénova mostraron, entre os anos 1931 e 1932, actas fidedignas que afirmaban a súa orixe xenovesa.[14][18]

Doutra banda algúns autores e investigadores defenderon outras hipóteses sobre a orixe de Colón. Unha delas é a hipótese catalá; Luís Ulloa, historiador peruano que residiu en Barcelona varios anos, afirmaba que Colón era orixinario de Cataluña[19] e de tradición mariñeira, baseándose, entre outras razóns, en que nos seus escritos, todos en lingua castelá, existen xiros lingüísticos propios do catalán.[20] Para Ulloa, Cristovo Colón foi un nobre catalán que se chamaría realmente Joan Colom, un navegante inimigo do rei Xoán II de Aragón, contra o que loitou ao servizo de Renato de Anjou, aspirante ao trono e que ademais sería o suposto John Scolvus que chegaría ao norte de América no ano 1476, que posteriormente ofreceríalle o proxecto do descubrimento ao rei Fernando o Católico para beneficio da Coroa de Aragón.[21] Esta teoría foi seguida, ampliada ou modificada por diversos autores, na súa maioría historiadores e investigadores cataláns, aínda que tamén existen investigadores doutros países como o estadounidense Charles Merrill que apoiaron esta tese.[22] Por contra, esta hipótese foi contestada indicando que os partidarios da mesma dedican gran parte dos seus esforzos en refutar ou desmentir numerosos documentos históricos que manifesten a orixe xenovés do navegante, mentres que non achegaron ningún documento que demostre a suposta orixe catalá.[21][23][24]

5000pesetas
Cristovo Colón nun billete español de 5.000 pesetas de 1992 (deseño: Reinhold Gerstetter)

Da hipótese catalá xurdiron diferentes correntes como as teses Baleares. Unha delas, a mallorquina, identifica a Colón cun fillo natural do príncipe de Viana nacido en Felanitx, Mallorca.[25][26] Con todo o investigador, xornalista e piloto mercante, Nito Verdera, rexeitou esta tese..[27][28] Verdera, así mesmo, mantén a teoría de que Colón sería criptoxudeu e nado en Eivissa.[29]

Outra hipótese indica que Colón era de orixe galega. Celso García de la Riega sostivo esta teoría[30] baseándose en documentos da época colombina;[31] con todo, posteriormente foron rexeitados polos estudos realizados tanto polo paleógrafo Eladio Oviedo Arce,[32] como polo da Real Academia da Historia[31] nos que concluíron que devanditos documentos, ou ben eran falsos, ou foran manipulados en datas posteriores á súa creación.[33] Así e todo, outras fontes indican que De la Riega non manipulou a letra, senón que a remarcou para destacar topónimos (curiosamente, máis de 100 topónimos descubertos por Colón no Caribe coinciden coa toponimia das Rías Baixas), como sinala Alfonso Philippot Abeledo na súa obra Colón, galego. O almirante das mil facianas (2006).

Existen outras teorías que lle atribúen unha orixe andaluza, concretamente de Sevilla,[34] castelán de Guadalaxara,[35][36] extremeño de Plasencia[37] ou vasco.[38]

Tamén existe a teoría da orixe portuguesa, que se basea na interpretación do anagrama da firma de Colón ou na existencia de supostos portuguesismos nos seus escritos. O experto filólogo Ramón Menéndez Pidal confirmou que eran portuguesismos[39] en contra de quen mantiñan que eran galeguismos ou catalanismos,[40][41] aínda o historiador Antonio Romeu de Armas matizou que isto se debería non a que fose nacido en Portugal senón a unha naturalización debida aos anos que permaneceu naquel país.[42] Existen, ademais, conxecturas indicando unha posible orixe sefardí, de acordo á tese do historiador Salvador de Madariaga.[43] Para Madariaga, Colón sería xenovés, pero os seus ascendentes serían xudeus cataláns fuxidos nas persecucións de finais do século XIV.[44][45] Colón sería un xudeu converso, razón que explicaría, segundo Madariaga, o seu empeño en ocultar as súas orixes.

Outros países tamén se disputan ser o berce do almirante, sendo de posible orixe grega;[46] inglés;[47] corso;[48] noruegués[49] ou croata.[50][51]

Lingua de Colón

Sobre a lingua materna de Cristóbal Colón tamén existe controversia xa que, segundo os investigadores, é un importante apoio para unha ou outra teoría sobre a súa cidade natal. Para tratar de fixar as súas orixes reais, déronse diversas razóns en todos os sentidos.

A maior parte dos seus escritos están en castelán,[52] pero con evidentes xiros lingüísticos procedentes doutras linguas da península Ibérica que, seguindo a Menéndez Pidal,[39] moitos coinciden en sinalar como portuguesismos.[41][52] Hai varios investigadores e lingüistas, tanto de Galicia como de Cataluña ou de Baleares, que apoian a hipótese de que son galeguismos[30] ou catalanismos.[53][54]

Non parecen existir escritos en italiano realizados por Colón, salvo algunha nota marxinal, ao parecer cunha redacción deficiente. O latín tampouco parecía dominalo e escribíao con influencia hispánica e non italiana.[52]

Historiadores como Consolo Varela ou Arranz Márquez opinan que se trata dun típico home do mar que se expresa en diversas linguas sen chegar a dominar ben ningunha, ou que quizais falase a lingua franca ou xerga levantisca.[54]

Expedicións

TresCarabelas
Réplicas da Pinta, a Niña e a Santa María no porto de Palos de la Frontera.

Parte para a súa primeira viaxe en 1492, con dúas carabelas (a Pinta e a Niña) e unha nao (a Santa María) do porto de Palos de la Frontera. A nao Santa María foi construída en Galicia e levaba como piloto a un galego de Baiona: Cristobal García Sarmiento, por este motivo quizais sexa o porto elixido para regresar.

A expedición toca a illa de Gran Canaria e pon rumbo ao suroeste; tres meses despois chega a un illote das Bahamas ao que deu o nome de San Salvador. Continua navegando e costeou Cuba, para despois chegar ao Haití á lle que deu o nome de Hispaniola. Convencido de ter chegado á India, deixa alá unha pequena colonia e regresa á Europa o 1º de marzo de 1493, tocando en primeiro lugar o porto de Baiona a carabela Pinta coa seguinte tripulación: Martín Alonso Pinzón, Capitán; Francisco Martín Pinzón, Mestre; Cristobal García Sarmiento, Piloto; Juan Quintero de Algruta, Contramestre; García Hernández, Despenseiro; Juan Reynal, Alguacil; Maestre Diego, Cirurxián; Juan Rodríguez Bermejo (Rodrigo de Triana), Cristobal Quintero, Gómez Rascón, Diego Martín Pinzón, Francisco García Vallejo, Juan Verde de Triana, Antón Calabrés, Álvaro Pérez, Gil Pérez, Sancho de Rama e Juan Veçano, mariñeiros; Pedro de Arcos, Fernando Medel, Francisco Medel, Alonso de Palos, Juan Quadrado, Pedro Tegero, Juan Arias e Bernal, grumetes.

Christopher Columbus5

A súa segunda viaxe iniciouse en 1493, con tres naos e 14 carabelas, avista as Antillas e aborda a Martinica. Pon rumbo despois ao norte e chega a Porto Rico. Vai a Hispaniola onde a pequena colonia fora morta polos indíxenas, deixa outro continxente de homes e, virando para Occidente, chega á Xamaica.

Na terceira viaxe, parte en 1498, con seis naos, e chega a Trindade despois dunha atribulada viaxe. Volteando ao sur chega a unha gran terra que pensou que era unha illa e chamoulle Gracia. Rumbo ao norte chega a Santo Domingo, cidade formada por Fr. Bartolomeu. Entra en conflito co gobernador e el e mailo irmán son presos e enviados para España.

Na cuarta viaxe, sae de Cádiz con catro naus en 1502, propóndose chegar ao Oriente. Avista a Xamaica e, despois dunha gran tempestade, chega á Illa de Pinos (Honduras). Avistou despois as costas da Nicaragua, Costa Rica e Panamá. Debido ao pésimo estado das naos ten que regresar a Hispaniola, de onde volta a España.

Cristovo Colón morreu en Valladolid, en 1506.

Relacións cos indíxenas

Seguindo os costumes vixentes naquela época, as relacións de Colón con outros pobos e terras rexíanse polas posibilidades de conquistalas para o reino ao que representaba.

Pensando que se atopaba nas terras do Gran Khan, intentaron tomar posicións militares defensivas e establecer contacto con algún rei, pero non atoparon nada parecido e comprobaron pouco a pouco que posuían unha gran superioridade armamentística sobre os indíxenas e que estes descoñecían as palabras "Gran Khan". Atribuíron ese descoñecemento a un baixo nivel cultural dos indíxenas e asumiron a facilidade de conquista do novo territorio.

O goberno dos irmáns Colón na Española non cumpriu coas expectativas dos reis españois. Non só se enfrontaron aos españois da illa, senón que, ao non conseguiren as riquezas que pensaran, agrediron os indíxenas e venderon algúns como escravos, desobedecendo así as ordes expresas de Isabel a Católica, que deixara clara a súa vontade de que se tratase os indíxenas como súbditos de Castela.[55] Por este motivo, o primeiro Vicerrei, Almirante e Gobernador de América foi arrestado e enviado con cadeas ante a reina polo gobernador Francisco de Bobadilla.[56] O comportamento de Colón non correspondía co que España propoñía nas súas leis,[57] aínda que a distancia, entre outros motivos, propiciaron condutas similares á de Colón cos indíxenas, as cales denunciou Frei Bartolomé de las Casas.

Notas

  1. 1,0 1,1 1,2 Phillips, William D., and Carla Rahn Phillips. The Worlds of Christopher Columbus. Cambridge: Cambridge University Press, 1992. Page 9.
    «Even with less than a complete record, however, scholars can state with assurance that Columbus was born in the republic of Genoa in northern Italy, although perhaps not in the city itself, and that his family made a living in the wool business as weavers and merchants ... The two main early biographies of Columbus have been taken as literal truth by hundreds of writers, in large part because they were written by individual closely connected to Columbus or his writings. ... Both biographies have serious shortcomings as evidence».
  2. 2,0 2,1 2,2 Davidson & Phillips Jr
  3. "Acerca de Colombia. Orgullo Colombiano". www.colombia.com. Consultado o 6 de xaneiro de 2008.
  4. Vidal, Víctor. "De las casas, p. vol. I, cap. XIV.". Historia de las Indias.
  5. COLÓN, Hernando. Capítulo I, págs. 4-5.
  6. DÍAZ-TRECHUELO, María Lourdes. pág. 25.
  7. Cristobal Colón pag.30
  8. ARRANZ MÁRQUEZ, Luis. Pág. 105-106.
  9. DE ALTOLAGUIRRE Y DUVALE, Ángel. "La patria de Cristóbal Colón, según las actas notariales de Italia". Boletín de la Real Academia de la Historia, tomo 72 (1918), pp. 200-224. www.cervantesvirtual.com. Consultado o 25 de marzo de 2009.
  10. El decubrimiento y la fundación de los reinos ultramarinos
  11. Testamento de don Cristóbal Colón en el que fundó mayorazgo en su hijo don Diego. Archivo General de Indias. Signatura: PATRONATO,295,N.101. PARES.
  12. Congreso de Historia del Descubrimiento (1492-1556): actas (ponencias y comunicaciones). Tomo III. Real Academia de la Historia. 1992. pp. Págs. 477-480. ISBN 9788460082033.
  13. ARRANZ MÁRQUEZ, Luis. Págs. 104-105.
  14. 14,0 14,1 SVET, Yakov. pág. 26.
  15. DE ALTOLAGUIRRE Y DUVALE, Ángel. "Declaraciones hechas por Don Cristóbal, Don Diego y Don Bartolomé Colón acerca de su nacionalidad". Boletín de la Real Academia de la Historia, tomo 86 (1925), pp. 307-325. www.cervantesvirtual.com. Consultado o 25 de marzo de 2009.
  16. Cesáreo Fernández Duro. "Los Cabotos". Boletín de la Real Academia de la Historia, tomo 2 (1893), pp. 257-282. www.cervantesvirtual.com. Consultado o 11 de decembro de 2013.
  17. página 30
  18. La historiografía americanista en España
  19. ULLOA, Luis (1927). "Christophe Colomb, Catalan". Librairie Orientale et Américaine Maisonneuve.
  20. ARRANZ MÁRQUEZ, Luis. Págs. 99-100.
  21. 21,0 21,1 PLA ALBEROLA, Primitivo. "Cristóbal Colón". Portal Cristóbal Colón. www.cervantesvirtual.com. Consultado o 27 de novembro de 2008.
  22. MERRILL, Charles J (2008). Colom of Catalonia : origins of Christopher Columbus revealed. Demers Books LLC. ISBN 9780981600222.
  23. [1]
  24. [2]
  25. VERD MARTORELL, Gabriel (1986). Cristóbal Colón y la revelación del enigma. AUTOR-EDITOR. G. Verd Martorell. ISBN 978-84-398-7877-3.
  26. VERD MARTORELL, Gabriel (1992). Cristóbal Colón era noble y de sangre real. AUTOR-EDITOR. G. Verd Martorell. ISBN 978-84-604-1727-9.
  27. VERDERA, Nito. "Cristóbal Colón no era hijo natural del Príncipe de Viana". www.cristobalcolondeibiza.com. Consultado o 30 de marzo de 2009.
  28. LAS HERAS, Antonio (2006). "pág. 114". La trama Colón: Manipulación en el descubrimiento de América. Ediciones Nowtilus S.L. ISBN 9788497632850.
  29. VERDERA, Nito (1999). Cristóbal Colón, originario de Ibiza y criptojudío. Consell Insular d'Eivissa i Formentera, Conselleria de Cultura. ISBN 978-84-88018-42-7. Arquivado dende o orixinal o 12 de febreiro de 2012. Consultado o 23 de maio de 2014.
  30. 30,0 30,1 GARCÍA DE LA RIEGA, Celso (1914). Colón español, su origen y patria. Madrid: Sucesores de Rivadeneyra.
  31. 31,0 31,1 ARRANZ MÁRQUEZ, Luis. Págs. 97-98.
  32. "La naturaleza de Colón. Colón no es gallego". Publicado en: «La Idea Moderna», diario de La Coruña, luns 28 de maio de 1917. www.cervantesvirtual.com. 1917. Consultado o 29 de marzo de 2009.
  33. Congreso de Historia del Descubrimiento (1492-1556): actas (ponencias y comunicaciones). Tomo IV. Real Academia de la Historia. 1992. pp. 458. ISBN 9788460082033.
  34. ASTRANA MARTÍN, Luis (1929). Cristóbal Colón, su patria, sus restos y el enigma del descubrimiento de América. Madrid: Editorial Voluntad, s.a.
  35. SANZ, Ricardo; SANZ GARCÍA, Ricardo; DEL OLMO, Margarita; CUENCA, Emilio (1980). Nacimiento y vida del noble castellano Cristóbal Colón Guadalajara. Ed Nueva Alcarria. ISBN 9788430036813.
  36. ARRANZ MÁRQUEZ, Luis. Pág. 102-103.
  37. ARRANZ MÁRQUEZ, Luis. Pág. 98-99.
  38. MENÉNDEZ POLO, Francisco (1936). Colón vizcaino.
  39. 39,0 39,1 MENÉNDEZ PIDAL, Ramón (1942). La lengua de Cristóbal Colón: El estilo de Santa Teresa y otros estudios sobre el siglo xvi. Espasa-Calpe Argentina, S.A.
  40. ARRANZ MÁRQUEZ, Luis. Pág. 103.
  41. 41,0 41,1 DÍAZ-TRECHUELO, María Lourdes. pág. 29.
  42. ROMEU DE ARMAS, Antonio (1982). El "portugués" Cristóbal Colón en Castilla. Ediciones Cultura Hispánica del Instituto de Cooperación Iberoamericana. ISBN 9788472322899.[Ligazón morta]
  43. DE MADARIAGA, Salvador (1975). Vida del muy magnífico senõr don Cristóbal Colón. Espasa-Calpe. ISBN 9788423949281.
  44. ARRANZ MÁRQUEZ, Luis. Págs. 103-104.
  45. VALLS I TABERNER, Ferrán; SOLDEVILA, Ferrán (2002). Història de Catalunya. L'Abadia de Montserrat. pp. pág. 331. ISBN 9788484154341.
  46. GOODRICH, Aaron (1874). A History of the Character and Achievements of the So-called Christopher Columbus (en inglés) (1ª ed.). New York: D. Appleton and Co. ISBN 9780795011443.
  47. MOLLOY, Charles (1682). De Jure Maritimo et Navali. London: Printed by J. Walthoe.
  48. Dr. Savelli (1826). In souvenirs historiques de la Legion Corse dans le royaume de Naples.
  49. SANNES, Tor Borch (1991). Christopher Columbus- en Europeer fra Norge?. Oslo: Norsk maritimt forlag. ISBN 9788290319125.[Ligazón morta]
  50. SINOVCIC Vincent (1990). Columbus: Debunking of a Legend. Nova York. ISBN 9780944957066.
  51. ARRANZ MÁRQUEZ, Luis. Págs. 97
  52. 52,0 52,1 52,2 ARRANZ MÁRQUEZ, Luis. Págs. 108-110.
  53. VERDERA, Nito. "El catalán, lengua de Colón". www.cristobalcolondeibiza.com. Consultado o 23 de abril de 2009.
  54. 54,0 54,1 ARRANZ MÁRQUEZ, Luis. Pág. 110.
  55. IRVING, Washington (1832). Vida y viajes de Cristobal Colon. Gaspar y Roig. p. 151.
  56. "Cristóbal Colón" Arquivado 06 de maio de 2009 en Wayback Machine., entrada na Enciclopedia Católica (en castelán).
  57. Tamén para o profesor da Universidade de Salamanca, Francisco de Vitoria, un dos principios fundamentais recoñecidos n a Carta Constitucional dos Indios, como teoloxía alternativa, era o dereitos destes a ser homes e ser tratados como seres libres (véxase Derechos y Deberes entre Indios y Españoles en el nuevo mundo según Francisco de Vitoria. Salamanca, Universidad Pontificia de Salamanca, 1992: p. 10.[3]

Véxase tamén

Bibliografía

Ligazóns externas

Amerigo Vespucci

Amerigo Vespucci, nacido o 9 de marzo de 1451 en Florencia e finado o 22 de febreiro de 1512 en Sevilla, foi un navegante florentino que traballou ao servizo do reino de Portugal e da Coroa de Castela. Está considerado o primeiro europeo en comprender que as terras descubertas por Cristovo Colón conformaban un novo continente. Por esta razón, o cartógrafo Martin Waldseemüller no seu mapa de 1507 utilizou o nome de "América" na súa honra como designación para o Novo Mundo. O relato a miúdo fantasioso e contraditorio das súas viaxes situárono como unha das figuras máis controvertidas da era dos descubrimentos.

América Central

América Central ( pronunciación ), tamén chamada Centroamérica, é unha rexión que se atopa no extremo sur de América do Norte e que ás veces é definido como un subcontinente de América. Esta rexión limita con México polo norte, Colombia polo sueste, o mar Caribe polo leste e o océano Pacífico polo oeste e o sur. América Central componse de sete países: Belize, Costa Rica, O Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua e Panamá. A poboación combinada de América Central estímase entre 41 739 000 (estimacións de 2009) e 42 688 190 (estimacións de 2012).América Central forma parte do punto quente de biodiversidade de Mesoamérica, que se estende dende o norte de Guatemala até o centro de Panamá. Por mor da presenza de diversas fallas xeolóxicas activas e do arco volcánico centroamericano, existe unha grande actividade sísmica na rexión, como erupcións volcánicas e terremotos, que resultaron en mortes, feridos e danos á propiedade.

Na era precolombiana, América Central estaba habitada por pobos indíxenas de Mesoamérica no norte e no oeste e por pobos do istmo colombiano no sur e no leste. Despois das viaxes da expedición de Cristovo Colón a América, España comezou a colonizar América. Dende 1609 até 1821, a maioría dos territorios de América Central (agás os dos futuros Belize e Panamá, e incluíndo o moderno estado mexicano de Chiapas) estaban gobernados polo vicerreinado de Nova España dende Cidade de México como Capitanía Xeneral of Guatemala. O 24 de agosto de 1821, o vicerrei español Juan O'Donojú asinou os Tratados de Córdoba, que estabeleceron a independencia de Nova España respecto de España. O 15 de setembro de 1821, promulgouse a Acta de Independencia de América Central para anunciar a separación de América Central do Imperio Español e prever o estabelecemento dun novo estado de América Central. Algunhas das provincias de Nova España na rexión de América Central (como as que se converterían en Guatemala, Honduras, O Salvador, Nicaragua e Costa Rica) foron anexionadas ó Primeiro Imperio Mexicano; porén, en 1823 separáronse de México para formar a República Federal de América Central, que durou até o ano 1838.

En 1838, Nicaragua, Honduras, Costa Rica e Guatemala convertéronse nos primeiros estados de América Central en ser independentes, seguidos por O Salvador en 1841, Panamá en 1903 e Belize en 1981.

As Palmas de Gran Canaria

As Palmas de Gran Canaria (en castelán: Las Palmas de Gran Canaria) é unha cidade española e concello, situado na costa nordeste da illa de Gran Canaria, capital da provincia das Palmas, unha das cidades co-capitais da comunidade autónoma das Canarias (xunto con Santa Cruz de Tenerife) e o principal centro urbano do arquipélago das Canarias, cunha área de 100,55 km² e unha poboación de 383.308 habitantes (2010).

Baixa Idade Media

A Baixa Idade Media é o período histórico que abrangue a historia europea dende o século XII ata o século XV. Comeza coa batalla de Hastings en 1066, fundación do reino de Inglaterra, e remata co xurdimento do Renacemento en Italia e España. Como data de remate empréganse dúas datas, ben a conquista de Bizancio polos otománs en 1453 ou o descubrimento de América por Cristovo Colón o 12 de outubro de 1492.

Canibalismo

O canibalismo é o acto ou a práctica de alimentarse de membros da propia especie. O termo aplícase a calquera animal, aínda que se adoita empregar o termo caníbal para referirse ó ser humano que se alimenta ou come a outro ser humano (antropofaxia).

O termo provén da deformación da palabra caribe caniba ou cariba da lingua taína. Para os caribes, significaba «ousado», «audaz»; para os arauacos, «inimigo»; e para os europeos, «comedores de carne humana». Nativos de América que Cristovo Colón atopou na illa de A Española na súa primeira viaxe e que practicaban a antropofaxia, os caribes atacaban ós arauacos para conseguir botíns e de paso capturaban nenos ós cales castraban e criaban para comelos.

Os casos illados nas sociedades occidentais, relaciónanse actualmente con situacións extremas de fame, actos criminais ou persoas con profundos problemas psicolóxicos.

Columbia, Carolina do Sur

Columbia é a capital do estado de Carolina do Sur de Estados Unidos. Sitúase nos condados de Richland e Lexington. É a cidade máis grande do estado. Segundo o censo do 2005, a poboación na cidade é de 117.508, mentres que na área metropolitana é de 689.878.

A cidade foi fundada o 22 de marzo de 1786, nomeada en honra ao descubridor do continente americano, o navegante Cristovo Colón.

Cuba

Cuba (oficialmente República de Cuba), é un país situado na illa de mesmo nome, localizada no norte do mar Caribe. A nación de Cuba abrangue a illa homónima, a Illa da Juventud, e varios arquipélagos. A súa capital e meirande cidade é A Habana. A segunda maior cidade é Santiago de Cuba. Limita cos Estados Unidos polo norte, coas Bahamas e Turks e Caicos polo nordeste, con México polo oeste, coas Illas Caimán e Xamaica polo sur, e con Haití e República Dominicana polo sueste.

A illa de Cuba estivo habitada por varias tribos mesoamericanas antes da chegada do explorador Cristovo Colón en 1492, quen reclamou a terra para o Reino de España. Cuba permaneceu como colonia de España ata a guerra hispano-estadounidense de 1898, despois da cal foi brevemente administrada polos Estados Unidos ata que obtivo a independencia en 1902. A fráxil república enfrontouse á radicalización política e a problemas sociais, e malia os esforzos de fornecer o seu sistema democrático, Cuba caeu baixo a ditadura do presidente Fulgencio Batista en 1952. O crecemento do malestar e da inestabilidade deron paso ó derrocamento de Batista en xaneiro de 1959 polo Movemento do 26 de xullo, que estableceu un goberno socialista co liderado de Fidel Castro. Dende 1965, o país estivo gobernado polo Partido Comunista como un estado unipartidista.

Cuba é a meirande illa do Caribe, e cunha poboación de 11 millóns de habitantes, é a segunda illa máis poboada despois da Española. É un país multiétnico, no que o seu pobo, cultura e costumes teñen diversas orixes, incluíndo os aborixes taínos e ciboney, o longo período de colonialismo español, a introdución de escravos africanos, a estreita relación coa Unión Soviética durante a guerra fría, e a proximidade xeográfica cos Estados Unidos.

Cuba ten unha alta clasificación nos indicadores de saúde e educación, cun elevado Índice de Desenvolvemento Humano de 0.815 no 2014. Segundo os datos presentados polas Nacións Unidas, Cuba foi a única nación do mundo que conseguiu no 2006 a definición que o Fondo Mundial para a Natureza fai do desenvolvemento sustentábel, cunha pegada ecolóxica de menos de 1,8 hectáreas per capita, (no 2006 de 1,5 hectáreas), e cun IDH de máis de 0.855.

Descubrimento de América

O descubrimento de América referirse ás primeiras chegadas documentadas de europeos a América e as súas grandes consecuencias históricas. A poboación indíxena ocupou o norte do continente desde hai 15-30 mil anos e o sur desde hai 14,5 mil anos.. A primeira chegada de europeos foi de viquingos. Construíron poboados e asentáronse entre o 960-1100 DC (século X) na Terra Nova do Canadá, no que foi unha continuación da saída deste pobo cara a Islandia e Groenlandia. Isto foi tralo aumento imporante das súas poboacións no norte europeo e o comezo no século VIII da súa expansión comercial polo Atlántico norte.. Probablemente tamén chegaron aos actuais Estados Unidos a finais dese século. De feito, as tradicións orais atribúenlle a Erik o Roxo o descubrimento de Vinland, un 9 de outubro do ano 1000, polo que sería o primeiro europeo en pisar América. Con todo a ocupación dos viquingos non tivo unha importancia histórica posterior na poboación do continente.

No século XV un segundo descubrimento, e que habitualmente se lle chama descubrimento de América, si foi importante e supuxo unha ocupación do territorio e cristianización da poboación indíxena. Foi coa chegada a América dun grupo expedicionario castelán-aragonés representando ós Reis Católicos de Castela e Aragón. Partiron dende o Porto de Palos de la Frontera, comandados por Cristovo Colón, e chegaron o venres 12 de outubro de 1492 a unha illa do mar Caribe chamada Guanahani. As viaxes dos portugueses a India seguindo a costa Africana significaron un estímulo para os que crían na ruta cara ó oeste como o camiño máis curto para chegar ata Asia. Cristovo Colón foi partidario desta hipótese. Apoiado polos Reis Católicos, organizou unha viaxe de exploración que o conduciu á costa americana en 1492. Cristovo Colón cría que chegara ó continente asiático, denominado polos europeos Indias e morreu sen saber que chegara a un continente descoñecido polos europeos. O "descubrimento de América" pode abranguer non só a descuberta senón tamén a tódalas viaxes realizadas por Colón a América, á conquista de América e ao encontro e conflitos dos europeos cos indíxenas americanos e a súas culturas. Trátase dun dos momentos álxidos da historia universal porque significou o encontro de dous mundos humanos que se desenvolveran independentemente, sen que ningún coñecese a existencia do outro.[Cómpre referencia]As consecuencias do descubrimento foron dramáticas para os nativos americanos. Supuxo a morte de millóns de persoas por guerras, escravitude e, sobre todo, por enfermidades. Cando Hernán Cortés, en 1519 chegou a México estimase que a poboación era de 25 millóns de persoas. Porén, as epidemias, como a chamada en azteca "cocoliztli" e que é unha infección bacteriana estomacal por Salmonella, traídas posiblemente polos europeos reduciu a poboación mexicana en máis do 80%, quedando só en 1 millón de persoas e facilitando a conquista. Implicou a desaparición de culturas e linguas.

Década de 1490

A década de 1490 abrangue o período que empeza o 1 de xaneiro de 1490 e remata o 31 de decembro de 1499.

Martinica

A illa de Martinica (en francés Martinique) é un departamento de ultramar francés localizado ao norte de Trinidad e Tobago, en augas do Mar Caribe (como tal, constitúe unha rexión ultraperiférica da Unión Europea). Esta illa pertence ás Pequenas Antillas Francesas do leste do mar Caribe, unha das illas de Barlovento. É montañosa e de orixe volcánico. Cristovo Colón foi o primeiro navegante en descubrir a illa o 15 de xuño de 1502 mais, excepto en 3 ocasións en que foi ocupada brevemente por outras nacións, a illa permaneceu baixo dominio francés desde a seu colonización no ano de 1635. Martinica está dominada polo Monte Pelée, o cal fixo erupción o 8 de maio de 1902 destruíndo completamente o primeiro asentamento europeo na illa (Saint Pierre) e matando a máis de 30.000 persoas.

Monumento a Colón

O Monumento a Colón (en catalán: Monument a Colom) é un conxunto escultórico que se atopa na Praza do Portal da Paz de Barcelona, no distrito de Ciutat Vella. Construído en homenaxe ó descubridor Cristovo Colón, está erixido no punto de unión entre las Ramblas e o Paseo de Colón, fronte ó porto vello de Barcelona. O autor do proxecto foi o arquitecto Gaietà Buïgas i Monravà, e na decoración escultórica interviñeron varios artistas, como Eduard B. Alentorn, Rafael Atché, Pere Carbonell, Manuel Fuxà, Josep Llimona, Rossend Nobas, Antoni Vilanova, Francesc Pagès e Agapit Vallmitjana. A fundición foi de Alejandro Wohlguemuth.O monumento foi construído no contexto das obras de mellora do litoral de Barcelona efectuadas por mor da Exposición Universal de Barcelona de 1888. Inaugurado o 1 de xuño de 1888, en plena exposición, converteuse axiña nunha das iconas máis características da cidade. No interior da columna hai un ascensor que permite subir até a semiesfera baixo os pés da estatua, dende onde se olla a cidade.

Esta obra está inscrita como Ben Cultural de Interese Local (BCIL) no Inventario do Patrimonio Cultural catalán co código 08019/859.

Nao

Nao (do latín navis, "navío") é un tipo de embarcación empregada para a navegación oceánica. Son buques con tres paus, velas cadradas, castelo de proa e popa e un alto francobordo, pero sen remeiros. Á palabra nao déuselle a un variado tipo de embarcacións durante os séculos XIV, XV, XVI e XVII.

As naos son unha evolución das cocas medievais que só tiñan un mastro e casco redondo. Desprazaban entre 100 e 500 toneladas. Tiñan unha relación entre a eslora e a manga de 3 a 1. Xeralmente estaban construídas con madeira de carballo.

Coa nao Santa María Cristovo Colón chegou a América en 1492. A nao Victoria foi o único dos cinco barcos de Fernão de Magalhães que volveu a Europa en 1522 despois de circunnavegar o planeta Terra.

Novo Mundo

Novo Mundo é un dos nomes dados ao hemisferio occidental, máis especificamente ao continente americano. O termo ten as súas orixes nos finais do século XV en razón do descubrimento de América por Cristovo Colón.

O descubrimento deste novo continente expandiu o horizonte xeográfico dos europeos que até entón consideraban a Europa, a África e a Asia como os únicos constituintes do Mundo. En contraste co Novo Mundo, os continentes europeo, africano e asiático formaban o Vello Mundo. Á súa vez, a Oceanía descuberta algúns séculos despois, ficou coñecida como Novísimo Mundo.

Plaza de Colón de Madrid

A Plaza de Colón é unha das prazas máis emblemáticas da cidade de Madrid. Recibe o nome de Cristovo Colón, ao que fai honor. Atópase delimitada polas rúas Serrano, Goya, Jorge Juan, e os paseos de Recoletos e La Castellana, unindo estes dous coa rúa Génova.

Na praza atópanse o Centro de arte Teatro Fernán Gómez, un monumento a Cristovo Colón de estilo neogótico erixido entre 1881 e 1885, e os Xardíns do Descubrimento, cun monumento formado por tres macroesculturas de formigón. Ademais, dende 2001, ondea na praza a bandeira de España máis grande do mundo, de 14 x 21 metros (294 m²), nun mastro de 50 m de altura.

Porto Santo

Porto Santo (Portugal) foi descuberta en 1418 por João Gonçalves Zarco, está situada a 40 km ao nordeste de Madeira. A Illa sobresae pola súa esplendida praia de area dourada de case 10 km.

A súa capital é Vila Baleira, onde viviu Cristovo Colón, hoxe en día esa casa é o Museo Cristovo Colón.

A illa presenta unha árida paisaxe lunar de gran beleza, o seu clima mantense seco e estable case todo o ano, polo que é posible bañarse nas súas tépedas augas todo o ano, a illa está salpicada por muíños de vento.

Ademais da súa praia outro punto de interese é o Pico do Castelo, en cuxa cima foi construída unha pequena fortaleza, no século XVII, para facer fronte ás frecuentes invasións dos piratas.

A viaxe entre Madeira e Porto Santo pódese facer en avión desde o aeroporto Internacional de Madeira ao Aeroporto de Porto Santo, tamén en barco desde o porto de Funchal ata Porto Santo.

República Dominicana

A República Dominicana é un país que ocupa algo máis dos dous terzos orientais da illa de Santo Domingo ou A Española, no arquipélago das Antillas. Limita ao norte co Océano Atlántico, ao sur co Mar Caribe ou Mar das Antillas, ao leste coa canle da Mona, que a separa de Porto Rico, e ao oeste coa República de Haití. Ten unha superficie de 48.670 km² e unha poboación de máis de 9 millóns de habitantes. A sede de goberno e capital do país é Santo Domingo de Guzmán.

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.