Cristianismo

O cristianismo[1] (da verba en grego antigo Χριστός, Khristós (Cristo)) é unha relixión monoteísta baseada na vida e ensinanzas de Xesús Cristo como aparecen nos evanxeos canónicos e noutros escritos do Novo Testamento. Actualmente é a relixión, se contamos tódalas súas ramas, que conta con maior número de practicantes, coñecidos como cristiáns.

Os cristiáns cren que Xesús é o Fillo de Deus, Deus feito home, e o salvador da humanidade. Por mor disto, refírense a Xesús como Cristo, o Mesías profetizado nos textos xudeus que compoñen o Antigo Testamento. A doutrina teolóxica básica aparece nos primeiros textos cristiáns, cuxo contido é aceptado pola maioría das confesións cristiás. Estas profesións de fe din que Xesús sufriu, morreu e resucitou de entre os mortos para garantir a vida eterna a aqueles que cren nel e que confían nel para o perdón dos seus pecados. A maioría sosteñen tamén que Xesús subiu ao Ceo e que alí goberna xunto con Deus Pai. Aínda que o cristianismo é unha relixión monoteísta a maioría dos cristiáns cren que Deus existe en tres persoas, Deus Pai, Deus Fillo e Deus Espírito Santo que constitúen unha mesma substancia de Deus, o que constitúe o misterio da Santa Trindade.

Giovanni Battista Tiepolo 074
Crucifixión
Bloch-SermonOnTheMount
Sermón da Montaña.

Crenzas

Aínda que hai moitas diferenzas importantes na interpretación da Biblia, os cristiáns comparten unha serie de crenzas que consideran esenciais para a súa fe.

Os Credos

Artigo principal: Credo.

Os Credos (do latín credo, "creo") son confesións doutrinais concisas, usualmente de crenzas relixiosas. Naceron como fórmula bautismal e expandíronse durante as discusións cristolóxicas dos séculos IV e V para pasar a ser declaracións de fe.

O Credo dos Apóstolos (Symbolum Apostolorum) foi desenvolto entre os séculos II e IX. É o Credo máis empregado na liturxia polo cristianismo occidental. Xa que o Credo non se veu afectado por divisións cristolóxicas posteriores, as súas posicións sobre diferentes artigos da fe cristiá seguen a ser aceptábeis para a inmensa maioría das denominacións cristiás:

O Credo niceno, unha resposta ao arianismo, foi formulado nos Concilios de Nicea e Constantinopla en 325 e 381 respectivamente e ratificado como o Credo universal da Cristiandade polo Primeiro Concilio de Éfeso en 431.

Xesús Cristo

Vladimirskaya
Representación de Xesús como un neno coa súa nai, María, a Nai de Deus de Vladimir. Século XII, Rusia.

O principio central do cristianismo é a crenza en Xesús de Nazaret como o Fillo de Deus e o Mesías (Cristo). O título "Mesías" ven da verba hebrea מָשִׁיחַ (māšiáħ), que significa "o unxido". A tradución grega Χριστός (Christós) é de onde provén a verba galega "Cristo".

Os cristiáns cren que Xesús, como Mesías, foi unxido por Deus para salvar aos homes dos seus pecados, e manteñen que en Xesús cumpríronse as profecías mesiánicas do Antigo Testamento. A crenza central do cristianismo é que a través da crenza e aceptación da morte e resurrección de Xesús, a humanidade ferida polo pecado orixinal pode reconciliarse con Deus e xa que logo pode salvarse e obter a promesa da vida eterna.

Aínda que hai moitas diferenzas teolóxicas sobre a natureza de Xesús, xeralmente os cristiáns cren que Xesús é Deus encarnado e "verdadeiro Deus e verdadeiro home" (plenamente divino e plenamente humano). Xa que Xesús fíxose humano, sufriu as dores e tentacións como calquera home, pero non pecou. Ao ser Deus, volveu á vida.

Confesións

Os aproximadamente 2 000 000 000 de cristiáns (33% da poboación mundial) agrúpanse, principalmente, en tres correntes:

Historia

Primeiros anos

Nun principio, o cristianismo foi unha división dentro do xudaísmo, constituída polos seguidores de Xesús de Nazaret. Pouco a pouco, foise separando da doutrina xudía e foi acollendo a pagáns; Isto supuxo un factor de división entre os cristiáns máis conservadores -que defendían que os pagáns debían facerse xudeus antes que cristiáns- e o grupo liderado por Paulo de Tarso, que finalmente rematou imperando. Durante os primeiros séculos da historia cristiá, foise, pouco a pouco, establecendo unha certa xerarquía. Neste tempo, xurdiron as primeiras herexías ou desviacións do dogma orixinal.

As herexías nos séculos III e IV

Arrio, na doutrina coñecida como Arianismo, defendía que o Fillo era inferior ó Pai, situándose nun punto intermedio entre humano e divino. Esta crenza condenouse no Concilio de Nicea. Nestorio defendía que Cristo non era verdadeiramente Deus. A súa doutrina, o Nestorianismo, foi condenada no Concilio de Éfeso. No Concilio de Calcedonia condenouse o Monofisismo, que consistía na crenza en que, en Cristo, a natureza humana e divina se mesturaron.

Legalización

Co Edicto de Milán, en 313, o emperador Constantino I proclama a liberdade de culto no Imperio Romano; á súa morte bautízase, dándolle así un rango privilexiado á Igrexa católica. No ano 391, Teodosio I prohibe o culto pagán e proclama o Cristianismo como relixión oficial do Imperio.

O Cisma de Oriente

Considérase que o Cisma de Oriente tivo lugar no ano 1054, pero as súas causas atópanse varios séculos atrás. Ata entón, as igrexas de Oriente e Occidente fóranse afastando ó longo dos anos debido a criterios culturais e políticos. A principal causa da división entre a Igrexa católica e a que despois recibiría o nome de Igrexa ortodoxa débese, principalmente, á inclusión da cláusula filioque ("e o fillo") no credo de Nicea. Esta inclusión supuña a afirmación de que o Espírito Santo procedía tanto do Pai coma do Fillo, algo que en Oriente non era aceptado.

A Igrexa na Idade Media

A Idade Media considérase, tradicionalmente, como o período de esplendor da Igrexa e do Cristianismo, que pasaron a afectar a tódolos estratos da sociedade. Isto debeuse, sobre todo, ó forte contacto producido entre a Igrexa e o poder secular (que non estivo exento de roces, coma o acontecido na Querela das Investiduras), que tamén estivo relacionado co Cisma de Occidente.

O Cisma de Occidente

Foi unha división producida na Cristiandade occidental. En 1305, os papas marcharon da súa tradicional residencia en Roma a Aviñón, Francia. Alí permaneceron ata 1378, cando Gregorio IX decidiu volver a Roma. Á morte de Gregorio, escolleuse un novo papa, Urbano VI. A súa selección non agradou a grandes sectores da Igrexa, polo que elixiron un segundo papa, Clemente VII, que pasou a residir en Aviñón. A situación con dous papas, un vivindo en Roma e o outro en Aviñón, continuou durante anos, ata que, en 1408, o Concilio de Pisa quixo solucionala escollendo un terceiro papa. Pero, ó non abdica-los outros dous, a Cristiandade occidental pasou a ter tres papas. Esta división rematou co Concilio de Constanza en 1417

A Idade Moderna: Reforma e Contrarreforma

Lucas Cranach (I) workshop - Martin Luther (Uffizi)
Martiño Lutero

A Reforma protestante foi un movemento dentro do Cristianismo dirixido por Martiño Lutero, monxe agostiño profesor na Universidade de Wittenberg que escribiu as 95 Teses que tiñan como finalidade a reforma da Igrexa e, sobre todo, a eliminación das indulxencias. A finais de 1517, Martiño Lutero distribuíu estas Teses entre as autoridades relixiosas da época.

Estas ideas estendéronse rapidamente por toda Alemaña grazas á imprenta e, paralelamente, xurdiron outros movementos protestantes en Suíza (creados por Huldrych Zwingli), algo máis radicais có de Lutero, e que perviven hoxe (Anabaptistas)

Por mor de todo isto, Martiño Lutero foi excomungado polo Papa León X, que condenou terminantemente tódolos aspectos da Reforma. Porén, grazas ós traballos de Martiño Lutero e Calvino, o protestantismo estendeuse por Alemaña, Suíza, Escocia, Hungría e moitas outras zonas de Europa.

En Inglaterra, Henrique VIII separouse da Igrexa católica e fundou a Igrexa de Inglaterra, que se considera protestante aínda que ten moitos aspectos en común coa Igrexa católica.

A Reforma protestante fixo evidente a necesidade dunha reforma dentro da Igrexa católica. Esta, que se produciu grazas ó Concilio de Trento (1545-1563) convocado polo papa Paulo III, recibiu o nome de Contrarreforma. O Concilio rexeitou a Reforma protestante e estableceu que:

Tizian 083b
O Papa Paulo III
  • A única interpretación correcta da Biblia era a da Igrexa. Calquera que se opuxese a ela era un herexe.
  • Para salvarse, facían falla tanto as obras como a fe, non só a fe (coma os protestantes defendían e defenden.
  • Tanto a Biblia como a Igrexa deben guiar a vida cristiá (non só a Biblia).
  • As indulxencias estaban permitidas.

Tamén tomáronse unha serie de medidas en relación co establecemento dunha maior disciplina dentro da Igrexa (moitos dos estratos da cal estaban cometendo excesos moi notables).

Ó longo dos séculos seguintes, e trala separación definitiva dos protestantes (non exenta de conflitos bélicos), a Igrexa foi perdendo progresivamente poder político.

Resumo das súas crenzas

Tendo en conta o que é común a todos ou a meirande parte dos cristiáns e deténdose tamén naquilo no que difiren.

Biblia

Artigo principal: Biblia.

O cristianismo é unha relixión ‘’do libro’’. Como o islam, parte dunha revelación divina que foi fixada nuns escritos. No caso do cristianismo, a Biblia é o libro sagrado no que se contén a revelación de Deus e no que se basea toda doutrina, rito, teoloxía etc. O propio nome –Biblia- xa dá indicacións sobre o concepto que se ten do libro sagrado. Biblia significa, en grego, ‘’libros’’, en plural, posto que está formado por libros feitos en distintos estilos, por distintos autores, moitos descoñecidos, e en distintas épocas. Para o cristianismo, os distintos libros compleméntanse e fan cada un a súa propia achega sobre a revelación divina. Tódolos cristiáns coinciden en separar a Biblia en dous grandes bloques:

  • Un primeiro que recolle a revelación anterior a Xesucristo, chamado Antigo Testamento. Que coincide coa Biblia xudía.
  • Un segundo bloque que coincide coa revelación de Xesucristo e dos seus discípulos, o Novo Testamento, que si é exclusivo do cristianismo.

O cerne da revelación é o Novo Testamento, sinaladamente os Evanxeos, posto que son as ensinanzas de Xesucristo, que se completan co resto dos libros desta parte da Biblia. O Antigo Testamento sería como unha revelación preparatoria e o seu valor está por embaixo do Novo.

O canon da Biblia

Artigo principal: Canon bíblico.

Este é un dos puntos de diverxencia entre as distintas confesións cristiás, o listado de libros que deben ser considerados como sagrados e, polo tanto deben formar parte da Biblia. Esta lista de libros é o que se coñece como canon da Biblia. Neste punto hai tres posturas principais:

  • As igrexas reformadas, que optan por un canon curto: do Antigo Testamento só admiten os libros incluídos no Texto Masorético da Biblia hebrea (protocanónicos).
  • A Igrexa católica, que fixou o seu canon no Concilio de Trento e que, en parte como reacción ao canon reformado, optou por un canon longo, que segue no Antigo Testamento a Biblia dos Setenta (incluíndo, ademais dos protocanónicos, os chamados deuterocanónicos).
  • Os ortodoxos son o que sosteñen un canon máis longo (e con algunhas diferenzas entre as distintas tradicións ortodoxas), sumando ao canon católico os libros de 1 Esdras, 2 Esdras, Oración de Manasés, Salmo 151, 3 Macabeos e 4 Macabeos.

En canto ao canon do Novo Testamento, todas as distintas confesións cristiás coinciden no seu recoñecemento da mesma lista de 27 libros como canónicos, aínda que con diferenzas na orde en que aparecen nas edicións da Biblia dalgunhas ramas das igrexas ortodoxas (especialmente, a eslava, a armenia e a etíope).

A verdade da Biblia

Durante séculos, todo o que dicía a Biblia aceptouse acríticamente e de xeito literal, baixo a premisa de que era verdade revelada por Deus. Calquera incongruencia resolvíase apelando á omnisciencia divina, que non permitía ao home coñecer tódolos seus segredos. Ou se atacaba e se facía calar calquera voz disidente (Galileo Galilei, Giordano Bruno, Charles Darwin). A Biblia dicía sempre a verdade e a dicía sobre calquera materia, xa fóra teoloxía, historia, astronomía ou bioloxía.

Cara a finais do século XVIII comeza a abrirse paso o estudo crítico da Biblia, partindo moitas veces de preguntas moi básicas que, de fondo, axudaban a pór en cuestión certas seguridades herdadas de séculos: como era posible que Moisés fose o autor do Pentateuco se nesa pentaloxía se nos conta a súa morte e o que sucedeu despois co pobo de Israel? Como podía Isaías narrar feitos históricos dos que parecía ser contemporáneo pero que sucederan ao longo de case trescentos anos? Por que nunha parte do relato de Noé Iavé lle pide que meta na Arca unha parella de cada especie e noutro parágrafo dille que meta sete parellas dos animais puros e só unha dos impuros? E xa postos, como era posible unha arroiada tal que cubrira tódolos continentes?

Ábrese entón paso o estudo crítico da Biblia, especialmente entre os teólogos das igrexas reformadas. Abórdase o seu estudo como o de calquera outro libro, tendo en conta a historia, os datos da arqueoloxía, da literatura comparada, da lingüística etc.

Neste momento, sobre a verdade da Biblia os cristiáns manteñen dúas posturas:

  • Unha, maioritaria entre as grandes igrexas, que defende que a Biblia só ofrece unha verdade teolóxica, sobre Deus e a súa relación coa humanidade. As afirmacións científicas que pode facer responden só aos coñecementos científicos da época na que foi escrito cada libro, sen pretensión de autoridade. E os relatos históricos hai que tomalos coma calquera outro documento histórico, que pode ser parcial, subxectivo ou errado.
  • Outra, minoritaria e propia de sectores máis conservadores e de pequenas igrexas reformadas, defende unha interpretación literal de cada parágrafo bíblico, sexa cal sexa o tema de que se trate. É o chamado fundamentalismo bíblico.

No primeiro caso, a Biblia debe ser interpretada e a súa mensaxe actualizada para poder ser aplicada en cada momento histórico. A segunda postura defende a aplicación directa da Biblia a cada situación que se presente ou poida presentarse.

Cosmoloxía

God2-Sistine Chapel
A creación de Adán, fresco de 1511 de Miguel Anxo, na Capela Sistina.

Todo o cristianismo cree nun Deus creador do Universo, da terra e do home, como di o catecismo da Igrexa católica:

Cousa distinta é saber que significado exacto se lle dá ao termo Deus creador. Neste punto e consonte coa visión que se teña do alcance da verdade da Biblia, atopamos dúas posturas:

  • Unha, maioritaria, que defende a fe nun deus creador, pero que respecta e valora os avances da ciencia, por exemplo, no propio catecismo citado:
  • Outra, con forte implantación en igrexas cristiás de, por exemplo, Estados Unidos sostén que o mundo foi ceado por Deus tal como hoxe o coñecemos, nega a evolución das especies e todas as teorías científicas sobre o Universo. É o que se coñece como creacionismo. Caracterízase pola agresividade coa que ataca calquera descubrimento científica que vaia en contra da súa postura e por intentar fundamentar cientificamente os seus postulados:

1./ Todo fenómeno obedece a unha causa.

2./ O fenómeno e a súa causa están intimamente relacionados. A lóxica científica e a razón indican que toda estrutura que reflicte un deseño intelixente (como tal un avión) é consecuencia dunha causa intelixente (un enxeñeiro aeronáutico).

Esta insistencia en buscar unha validación científica deu lugar a parodias relixiosas como o pastafarismo.

Demografía

Artigo principal: Cristianismo por país.
Christian world map
Os países cun 50% ou máis de cristiáns están de cor púrpura, e os países con entre un 10% e un 50% de cristiáns levan cor rosa.
Map of state religions
Nacións onde o cristianismo é a relixión do estado:      Cristianismo ortodoxo      Protestantismo e anglicanismo      Catolicismo
Christianity percent population in each nation World Map Christian data by Pew Research
Distribución global dos cristiáns: os países con cores escuras amosan unha maior proporción de cristiáns sobre o total da poboación.[3]

Cun número de seguidores de arredor 2 278 millóns de persoas,[4] divididos en 3 grupos principais (católicos, ortodoxos e protestantes), o cristianismo é a relixión con máis crentes a nivel mundial.[5] A proporción de cristiáns no mundo é dun 33% dende os últimos séculos, o que supón que unha de cada tres persoas no mundo é cristiá. Isto, porén, agocha un dato importante, xa que o medre do cristianismo é maior nos países en vías de desenvolvemento (arredor de 23.000 ao día) é acompañado dun descenso no primeiro mundo, principalmente en Europa e América do Norte (arredor de 7.600 ao día).[6] En total, 126 países son de maioría cristiá, mentres que en 71 os cristiáns son minoría.

O Cristianismo é a relixión dominante en Europa, América e África subsahariana. En Asia predomina en Xeorxia, Armenia, Timor Leste e as Filipinas. Porén, o número de fieis diminúe nos estados do norte e oeste dos Estados Unidos de América, así como Australia, Nova Zelandia, o norte de Europa (incluíndo o Reino Unido e os países nórdicos), Francia, Alemaña, as provincias canadenses de Ontario, a Columbia Británica e o Quebec, Oriente Medio (por mor da emigración cristiá[7]), Corea do Sur, Taiwán[8] e Macau[9]. A pesar da perda de fieis, segue a ser a relixión máis importante en Occidente, onde o 70% da poboación é cristiá.[10]

Á esquerda: unha listaxe dos dez países con maior números de cristiáns. Á dereita: unha listaxe dos países con maior porcentaxe cristiá sobre a poboación total.[11][12]

Posto País Cristiáns % sobre a poboación total País % sobre a poboación total Cristiáns
1 Flag of the United States.svg Estados Unidos de América 246 780 000 70,6% Flag of the Vatican City.svg Cidade do Vaticano 100% 800
2 Flag of Brazil.svg Brasil 175 700 000 91,4% Romanía Romanía 99% 21 490 000
3 Flag of Mexico.svg México 113 500 000 93% Flag of Papua New Guinea.svg Papúa Nova Guinea 99% 6 860 000
4 Flag of Nigeria.svg Nixeria 92 281 000 52,8% Flag of Tonga.svg Tonga 99% 100 000
5 Flag of the Philippines.svg Filipinas 86 500 000 85,8% Flag of Armenia.svg Armenia 98,5% 3 090 000
6 Flag of Russia.svg Rusia 67 640 000 73,6% Grecia Grecia 98% 11 000 000
7 Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg R.D. do Congo 68 558 000 95,6% Flag of Namibia.svg Namibia 97,6% 2 280 000
8 Flag of Ethiopia.svg Etiopía 54 978 000 64,5% Illas Marshall Illas Marshall 97,5% 50 000
9 Italia Italia 54 070 000 91,5% Flag of Moldova.svg Moldavia 97,5% 3 570 000
10 Alemaña Alemaña 50 000 000 62% Flag of Zambia.svg Zambia 97,5% 13 090 000

Notas

  1. Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para cristianismo.
  2. http://www.taringa.net/posts/info/10786927/Creacionismo-vs-Evolucionismo.html
  3. pewforum.org (ed.). "Table: Religious Composition by Country, in Percentages". Consultado o 4 de abril de 2016.
  4. O 31,4% de 7 256 490 011 habitantes en xullo de 2015. (Véxase a sección People and Society) cia.gov (ed.). "World". Consultado o 4 de abril de 2016.
  5. Hackett, Conrad e Grim, Brian (2012). Pew Research Center, ed. The Global Religious Landscape (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 24 de setembro de 2015. Consultado o 04 de abril de 2016.
  6. Werner Ustorf. "A missiological postscript", in McLeod and Ustorf (eds), The Decline of Christendom in Western Europe, 1750-2000, (Cambridge University Press, 2003) pp. 219–20.
  7. "Guide: Christians in the Middle East". bbc.com. 11 de outubro de 2011. Consultado o 4 de abril de 2016.
  8. web.archive.org (ed.). "Christianity fading in Taiwan". Consultado o 4 de abril de 2016.
  9. Greenlees, Donald (26 de decembro de 2007). "A Gambling-Fueled Boom Adds to a Church’s Bane". The New York Times. Consultado o 4 de abril de 2016.
  10. pewforum.org (ed.). "Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World’s Christian Population". Consultado o 4 de abril de 2016.
  11. PEW research center
  12. PEW Research Center

Véxase tamén

Bibliografía

  • Catecismo de la Iglesia Católica. Bilbao: Asociación de Editores del Catecismo. 1993. p. 708. ISBN 84-288-1111-3..

Outros artigos

Notas

  1. Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para cristianismo.
  2. http://www.taringa.net/posts/info/10786927/Creacionismo-vs-Evolucionismo.html
  3. pewforum.org (ed.). "Table: Religious Composition by Country, in Percentages". Consultado o 4 de abril de 2016.
  4. O 31,4% de 7 256 490 011 habitantes en xullo de 2015. (Véxase a sección People and Society) cia.gov (ed.). "World". Consultado o 4 de abril de 2016.
  5. Hackett, Conrad e Grim, Brian (2012). Pew Research Center, ed. The Global Religious Landscape (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 24 de setembro de 2015. Consultado o 04 de abril de 2016.
  6. Werner Ustorf. "A missiological postscript", in McLeod and Ustorf (eds), The Decline of Christendom in Western Europe, 1750-2000, (Cambridge University Press, 2003) pp. 219–20.
  7. "Guide: Christians in the Middle East". bbc.com. 11 de outubro de 2011. Consultado o 4 de abril de 2016.
  8. web.archive.org (ed.). "Christianity fading in Taiwan". Consultado o 4 de abril de 2016.
  9. Greenlees, Donald (26 de decembro de 2007). "A Gambling-Fueled Boom Adds to a Church’s Bane". The New York Times. Consultado o 4 de abril de 2016.
  10. pewforum.org (ed.). "Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World’s Christian Population". Consultado o 4 de abril de 2016.
  11. PEW research center
  12. PEW Research Center
Arcebispo

Un arcebispo (do grego αρχεπίσκοπος, archepiskopos: arche > primeiro, e epi-skopos > supervisor) é un membro pertencente á orde episcopal cristiá, pero goza dun status superior ao dos "simples" bispos; xeralmente están ao fronte dunha diocese particularmente importante, xa sexa polo seu tamaño, a súa relevancia histórica ou por ámbalas dúas, chamada arquidiocese. Cando un bispo se converte en arcebispo non está sendo, de ningún modo, ordenado nin está recibindo ningún sacramento; en contraste (na maioría das igrexas de goberno episcopal) alguén que é ordenado bispo está sendo consagrado.

Un arcebispo non ten, por forza, maior poder que un bispo; porén, están a cargo de dioceses máis prestixiosas. De calquera modo, moitos arcebispos son tamén os metropolitanos da provincia eclesiástica na que se localiza a súa arquidiocese. Nas igrexas occidentais (p. ex. a católica Latina ou a Anglicana), este é case sempre o caso. Porén, na Igrexa católica, os arcebispos que non son tamén os metropolitanos son chamados Arcebispo ad personam, e non teñen dereito a usar o palio. Nas Igrexas eslavas orientais (tanto católica como Ortodoxa) os arcebispos e os metropolitanos están diferenciados, aínda que un metropolitano pode ser chamado arcebispo metropolitano. Na Igrexa ortodoxa, os arcebispos ostentan un rango maior que o dos metropolitanos e teñen os mesmos dereitos que os metropolitanos ortodoxos eslavos (orientais). A distinción entre arcebispos / metropolitanos continúa, xeralmente, o mesmo patrón na Igrexa Ortodoxa Oriental e na Igrexa Ortodoxa Eslava.

Bautismo

O bautismo é un rito polo cal unha persoa se inicia nunha relixión.

Bispo

Un bispo (do grego do Novo Testamento ἐπίσκοπος, epískopos, "supervisor", "gardián") é un membro do clero cristián que ostenta unha posición de autoridade. Dentro das igrexas católica, ortodoxa, anglicana e veterocatólica, así como na Igrexa Asiria Oriental, os bispos pretenden ter sucesión apostólica, é dicir, unha liña directa descendente dos Doce Apóstolos. Dentro destas igrexas, os bispos son aqueles que recibiron o sacerdocio no seu máximo grao, é dicir, o episcopado, e quen poden ordenar sacerdotes e bispos. Algunhas igrexas protestantes e metodistas teñen bispos con funcións similares, aínda que non considéranse herdeiros dos Apóstolos.

O termo epískopos non estaba nos comezos do cristianismo claramente diferenciado do termo presbýteros ("ancián", hoxe en día co significado de sacerdote), pero o termo xa era empregado no seu sentido actual, distinto de sacerdote, nos escritos de Ignacio de Antioquía (finado arredor de 108), e as fontes de mediados do século II xa amosan como todos os centros do cristianismo organizábanse arredor da figura do bispo, empregando unha forma de organización que non variou até a reforma protestante.

Catolicismo

Catolicismo (do grego καθολικός, katholikós, 'universal, que comprende todo') é un termo que fai referencia á principal rama actual do cristianismo, xurdida tralo Cisma de Oriente. Os católicos son fieis á Igrexa católica, como así tamén á teoloxía, doutrina, liturxia, principios éticos e normas de comportamento derivadas, do mesmo xeito que ao conxunto dos seus seguidores como un todo, a quen se lles denomina «católicos». O vocábulo «catolicismo» úsase polo xeral para facer alusión á experiencia relixiosa compartida polas persoas que viven en comuñón coa Igrexa de Roma.O termo refírese aos cristiáns pertencentes á Igrexa católica, composta por 23 igrexas sui iuris que se atopan en completa comuñón co Papa e que en conxunto reúnen a máis de mil millóns de fieis (unha sexta parte da poboación mundial e máis da metade de todos os fieis cristiáns). A principal característica distintiva da Igrexa católica é o recoñecemento da autoridade e primacía do papa, bispo de Roma. Con todo hai varias igrexas que comparten tamén o adxectivo cualificativo de «católicas», como a Igrexa ortodoxa e as Antigas igrexas orientais, a Igrexa asiria do Oriente e as Igrexas que constitúen a Comuñón anglicana

Cristianismo celta

O cristianismo celta (tamén chamado Igrexa celta) refírese en liñas xerais ás prácticas cristiás da Alta Idade Media desenvolvidas nas illas Británicas durante a última fase da dominación romana en torno ás áreas costeiras do Mar de Irlanda. A progresiva retirada das lexións romanas e a subseguinte Invasión anglosaxoa de Gran Bretaña reduciron o contacto entre os cristiáns celtas e bretóns das illas e os do continente. O illamento favoreceu a aparición de prácticas relixiosas diferenciadas, sobre todo en Irlanda, dende onde pasaron posteriormente a Gran Bretaña, grazas á labor de misioneiros como Columba de Iona e de Aidan, entre outros.

Algunhas veces, o termo "Cristianismo celta" emprégase tamén para describir as prácticas cristiás vixentes nestas zonas en datas posteriores; porén, debido a que a historia das igrexas irlandesas, galesas, escocesas, britanas, córnicos e maneses diverxen significativamente despois do século VIII, os historiadores xeralmente evitan o uso do termo neste contexto. Ademais, os historiadores non empregan o termo "Igrexa celta", debido a que iso implica un senso de ser unha entidade unificada e identificable separada da Cristiandade occidental.

Cristianismo ortodoxo

O cristianismo ortodoxo, como póla do cristianismo, está integrado polas tradicións relacionadas coa filosofía oriental, en oposición ás tradicións occidentais, representadas polo catolicismo. O cristianismo ortodoxo pódese referir a:

Calquera teoloxía cristiá que se considera a correcta en comparación con outra polos seus adherentes.

Igrexa Ortodoxa, comunidade do leste de Europa cuxa antigüidade remóntase aos doce apóstolos e é a terceira das tres grandes igrexas ou comunidades cristiás, despois da Igrexa Católica e o conxunto de igrexas protestantes.

As igrexas ortodoxas orientais, xurisdicións que se escindiron do corpo da Igrexa ao rexeitar a Cristoloxía emanada do Concilio Ecuménico de Calcedonia o ano 451.

Igrexas orientais, as que se desenvolveron dende os primeiros tempos do cristianismo nas rexións do Imperio romano situadas baixo a órbita cultural de Bizancio e a lingua grega.

Cristo

Cristo (Do latín Christus, e este do grego Christós, Χριστoς, á súa vez unha tradución do hebreo meshiah -en galego "mesías"-, que significa "unxido") era un título cualificativo que os xudeus aplicaban aos seus sacerdotes, reis e profetas, xa que estes debían ser unxidos no nome de Deus para consagrarse ao seu labor.

Os seguidores de Xesús de Nazaret tamén lle aplicaron este título ao seu líder, chamándolle Cristo Xesús ou Xesucristo. Co tempo, Cristo converteuse noutro dos nomes de Xesús de Nazaret.

Edicto de Milán

O Edicto de Milán (coñecido tamén como A tolerancia do cristianismo) foi promulgado en Milán no ano 313. Estableceu a liberdade de relixión no Imperio Romano, dando fin ás persecucións dirixidas polas autoridades contra certos grupos relixiosos, particularmente os cristiáns. O edicto foi asinado por Constantino I e Licinio, dirixentes respectivamente dos imperios romanos de Occidente e Oriente.

No momento da promulgación do edicto existían no Imperio cerca de 1.500 sés episcopais, e entre 5 e 7 millóns de habitantes dos 50 que compuñan o imperio profesaban o cristianismo. Logo da aprobación iniciouse a Paz da Igrexa, como é coñecida polos historiadores cristiáns.

Ethnologue

The Ethnologue: Languages of the World (O etnólogo: linguas do mundo) é unha publicación impresa e virtual de SIL International (antes coñecida como o Summer Institute of Linguistics, "Instituto Lingüístico de Verán"), unha organización cristiá de servizos lingüísticos que estuda as linguas menos coñecidas, basicamente para prover servizos misioneiros aos seus falantes. Posúe estatísticas de 6.809 idiomas (edición do ano 2000, 6.912 na súa web en febreiro do 2007), incluíndo o número de falantes, a súa localización, dialectos, afiliación lingüística, dispoñibilidade de textos bíblicos etc. Actualmente é un dos inventarios máis completos das linguas existentes, xunto ao Linguasphere Register .

Igrexa ortodoxa

A Igrexa ortodoxa, tamén coñecida como Igrexa católica ortodoxa, é unha igrexa cristiá, que se considera a si mesma como a igrexa unha, santa, católica e apostólica fundada por Xesús Cristo. Estrutúrase como unha comuñón de igrexas autocéfalas gobernadas cada unha por un sínodo de bispos, iguais entre eles, e sen unha autoridade central de goberno análoga ao papado na Igrexa católica.

A Igrexa ortodoxa considerase a herdeira de tódalas comunidades cristiás da metade oriental do Mediterráneo.​ A súa doutrina teolóxica estableceuse nunha serie de concilios, dos cales os máis importantes son os primeiros Sete Concilios, chamados "ecuménicos" que tiveron lugar entre os séculos IV e VIII. Tras varios desencontros e conflitos, a Igrexa ortodoxa e a Igrexa católica separaronse no chamado "Cisma de Oriente e Occidente", o 16 de xullo de 1054. O cristianismo ortodoxo difundiuse por Europa Oriental grazas ao prestixio do Imperio Bizantino e ao labor de numerosos grupos misioneiros.

Está en realidade constituída por 14 ou, segúndo algunhas delas, 15 Igrexas autocéfalas que recoñecen só o poder da súa propia autoridade xerárquica (por exemplo, do patriarca de Alexandría, de Antioquía, de Constantinopla, etc. ou a de metropolitanos, se é o caso), pero manteñen entre si comuñón douctrinal e sacramental.

Imperio Romano

O Imperio romano (en latín: imperium romanum) foi un imperio da antigüidade sucesor da República Romana e caracterizado por un sistema autocrático. Gobernou extensas terras ao longo de Europa e o Mediterráneo. Durante o mandato de Traxano abarcaba, de oeste a leste, dende o océano Atlántico até as beiras do mar Caspio, o mar Vermello e o golfo Pérsico e, de norte a sur, dende as fragas dos ríos Rin e Danubio e a fronteira con Caledonia até o deserto do Sahara. A súa superficie máxima estimada foi duns 6,5 millóns de km².

O imperio xurdiu trala da vitoria de Octavio Augusto sobre Marco Antonio no ano 27 a.C. Aínda que Octavio nunca se proclamou emperador, de feito, asumiu tódolos poderes do Estado e inaugurou a primeira dinastía de emperadores, a dinastía Xulia-Claudia. O Imperio foi destruído definitivamente no ano 476 tras a caída de Roma nas mans dos bárbaros. Aínda que Octavio non aboliu legalmente a República e compartía o poder co Senado, na realidade era el quen tomaba as decisións. O Imperio estableceu novas estruturas económicas, políticas e relixiosas para administrar un territorio cada vez máis grande. Octavio adoptou ao seu fillastro Tiberio ao que seguiron varias dinastías de emperadores.

Baixo o mando de Constantino I, no século IV, o cristianismo converteuse na relixión preponderante do Imperio. O emperador Xuliano o Apóstata tentou volver ao paganismo, pero con Teodosio I o cristianismo asentouse definitivamente nun Imperio que á súa morte, de feito, xa estaba invadido polos bárbaros e se desmembrou. Finalmente, no ano 476 Roma caeu nas mans dos visigodos ao mando de Alarico, só sobreviviu o Imperio Romano de Oriente, até que en 1453 os turcos tomaron Constantinopla.

Inquisición

A chamada Inquisición foi un tribunal relixioso que velou pola ortodoxia da relixión católica en España e noutros países europeos. Xurdiu en 1184 na zona de Languedoc (no sur de Francia) para combater as chamadas herexías (ou sexa, as opinións teolóxicas diverxentes da doutrina oficial do catolicismo). O fin da inquisición en todo o mundo deuse no ano 1834, cando España a declarou formalmente abolida o 15 de xullo dese ano.

Houbo 4 inquisicións na historia, que sempre tiveron algunha relación entre si: a Inquisición Medieval, a Inquisición española, a Inquisición Portuguesa, e a Inquisición Romana.

Mártir

Denomínase mártir (do grego «μάρτυρας», «testemuña») á persoa morta na defensa dalgunha causa, co que dá «testemuño» da súa fe nela.

Nadal

Este artigo trata sobre a celebración cristiá, para o artigo sobre o mes de nadal vexa decembro.O Nadal (do latín dies natalis 'día do nacemento') é unha festa cristiá que conmemora o nacemento de Xesús de Nazaret. A Igrexa católica latina, as Igrexas protestantes e a maioría das Igrexas ortodoxas celébrana o 25 de decembro. Algunhas Igrexas ortodoxas e católicas orientais celébrana o 7 de xaneiro, xa que non aceptan o calendario gregoriano.

Novo Testamento

Novo Testamento (do grego: Διαθήκη Καινή, Diathéke Kainé) é o nome dado á colección de libros que compoñen a segunda parte da Biblia ou libro sagrado do cristianismo. Esta parte corresponde aos Evanxeos canónicos, segundo a tradición escritos por Mateo, Marcos, Lucas e Xoán, que relatan a vida de Xesús, xunto con diversos libros que describen os primeiros tempos do cristianismo e unha Apocalipse, a de Xoán.

O termo é unha tradución do latín, Novum Testamentum, á súa vez tradución do grego Ἡ Καινὴ Διαθήκη, Hê Kainê Diathêkê, significando "A Nova Alianza" ou Testamento. Foi orixinalmente usado polos primeiros cristiáns para describir as súas relacións con Deus (ver II Corintios 3:6-15; Hebreos 9:15-20) e posteriormente para designar o canon de escritos cristiáns, estabelecido progresivamente.

Os 27 libros do Novo Testamento foron escritos por varios autores en varias épocas e lugares. Ao contrario do Vello Testamento, o Novo foi escrito nun curto espazo de tempo, durante un século ou un pouco máis.

Orde sacerdotal

A Orde sacerdotal, na Igrexa ortodoxa, na Igrexa católica e na Comuñón Anglicana é un sacramento mediante o cal un varón recibe a través da Igrexa un don do Espírito Santo ao servizo da comunidade eclesial e de todos os homes consistente na función de ensino, a entrega da vida aos demais en plenitude e, moi particularmente, a consagración da Eucaristía e a administración do sacramento da reconciliación ou penitencia mediante o cal Deus perdoa o pecado a través da asemblea (ecclesia) de crentes.

Este sacramento é un don e un servizo que implica un cargo e unha función: o sacerdocio especial fronte ao sacerdocio xeral de todo bautizado. Como tal don, o sacerdocio non actúa en virtude dun poder propio do sacerdote ou da súa perfección moral ou virtude persoal, senón como servidor a través do cal, dun xeito singular, se transmite o poder curador e transformador de Cristo. O sacerdote non é un mediador, pois só Cristo o é, pero representa a Cristo nas celebracións litúrxicas, facendo patente a presenza deste no medio da asemblea. Segundo Tomé de Aquino só Cristo é o verdadeiro sacerdote, os demais son ministros seus.

Paganismo

Pagán (do latín paganus: campesiño, aldeán) é unha expresión inicialmente despectiva que os cristiáns aplicaban a todas as persoas con crenzas relixiosas diferentes do xudaísmo, do cristianismo e do islamismo. Integra o xénero máis amplo de «infiel», que tamén abarca aos crentes do xudaísmo, do islamismo e ateos. O termo procede da época imperial romana, na que o cristianismo se converteu na relixión oficial e foi utilizado para denominar e perseguir ás antigas relixións do Imperio.

Os «infieis» (pagáns, xudeus e musulmáns) diferenciábanse dos herexes, no feito de que os primeiros descoñecían a relixión cristiá ou non lles foi presentada adecuadamente. Os herexes, en cambio son cristiáns que rexeitan certos contidos da súa propia relixión. Neste cadro conceptual, os católicos consideran como herexes aos crentes nas diversas relixións protestantes.

Sebastián mártir

Este artigo trata sobre o mártir e santo, para o nome de varón véxase Sebastián.

Sebastián, coñecido tamén como San Sebastián Mártir, nado en Narbona (Francia) no ano 256 e finado en Roma contra o ano 288, foi un mártir e santo cristián, que foi supostamente martirizado durante o mandato do emperador romano Diocleciano, perseguidor dos cristiáns. Adoita ser representado como un individuo amarrado a un poste e perforado por frechas.

As igrexas católicas celebran o seu día o 20 de xaneiro. A Igrexa Ortodoxa tamén loa este santo.

Século I

século I adC < século I > século II

Período de tempo que abrangue dende o 1 de xaneiro do ano 1 ata o 31 de decembro do ano 100 da era cristiá.

Acontecementos importantes

Os descendentes de Octavio Augusto da dinastía Xulia Claudia, continúan a expansión das posesións romanas. Tras Nerón -derradeiro emperador da dinastía Xulia Claudia- volve a guerra civil a Roma.

Xesús de Nazaret Mesías da relixión cristiá nace (1) en Palestina, comeza a expansión do Cristianismo. Paulo de Tarso chega a Roma coas ensinanzas do cristianismo.

79, unha erupción do Vesuvio cobre de cinzas e magma as cidades de Pompeia e Herculano.Personaxes destacadas

Xesús de Nazaret.

Tiberio.

Paulo de Tarso.

Calígula.

Claudio.

Nerón.

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.