Costa da Vela

A Costa da Vela é un espazo natural galego catalogado como zona especial de conservación (ZEC) que inclúe o extremo oeste da península do Morrazo e que dá caras as rías de Pontevedra e Vigo. Esta área de conservación ocupa 1.419 ha. do concello Cangas do Morrazo, dos cales unha terza é espazo mariño.[1][2][3][4][5] Destaca por ser unha costa aberta con cantís e queirogais e polo sistema dunar das súas praias.[5]

Coordenadas: 42°15′43″N 8°51′58″O / 42.2620519, -8.8660344

Costa da Velas
Costa da Vela
Marco Legal
Figura de Protección: ZEC
Ano de constitución: Decembro de 2004
Superficie: 1.419 ha. (29% de área mariña)
Lexislación: LIC o 29 de decembro de 2004, ZEC o 31 de marzo de 2014.[1][2][3]
Datos de interese
País: Galicia Galicia
Provincias: Pontevedra
Concellos: Cangas do Morrazo
Ríos: rego de Donón
Picos
Direccións de interese:
Teléfonos:

Xeografía

Costa da Soavela, e Monte do Facho, Donón, O Hio, Cangas
Litoral ata a punta Couso, que dá á ría de Pontevedra.
Costa da Vela 2
Litoral ata cabo Home, que dá á ría de Vigo.

O espazo natural é o litoral oeste da parroquia do Hio, e vai desde a praia de Couso e faro da punta do Couso, pasa polo Cabo Home e punta Robaleira, continúa incluíndo a praia de Melide e remata no sur coas praias da enseada da Barra: desde a de Barra á de Nerga. Ademais desa franxas do litoral, acollen as augas abertas e illotes de toda a enseada das Conchas e a costa de Soavela, que están entre o punta de Couso e o cabo Home. Esas augas mariñas supoñen o 29% do total da superficie do espazo protexido.[4][5]

No norte da costa occidental do espazo atópase a praias de Couso, preto da punta Couso. Entre os cabo Home e a punta Subrido, xa no sur do espazo, está a praia de Melide. Existe un continuo de praias interiores resgardadas na enseada da Barra, que é aquela que está desde a punta Subrido e en dirección leste protexida polo cabo. Estas praias xa están dentro da ría de Vigo e son a praia de Barra, de Viño e de Nerga. Nesta costa só existen varios regatos de caudal menor. Aqueles que existen na franxa de praias son o rego de Donón, que chega ao mar entre a praia de Barra e o cabo, e outros regatos. Na praia de Melide e rego na costa do Facho, na costa de Soavela, chegan outros regatos. Dous cumes do espazo destacables son o monte Facho e o monte de Melide.[4][5]

As calas e as baías deste litoral son de pouca profundidade e os esteiros de pouca extensión. No litoral existen espazos con furnas e arrecifes. Na barra de praias existen dunas tanto móbiles embrionarias como fixas e xa en procesos de descalcificación.[4][5]

Desde a costa da Vela pódese observar as rías de Vigo e Pontevedra e mar adentro as illas atlánticas: as illas Ons e Cíes.[6]

Flora e Fauna

Flora

No litoral domina a vexetación de argazos a perenne, casmofítica e propia de costas nos cantís. Son frecuentes as matas de queirogais propios de zonas temperás, como Erica ciliaris e Erica tetralix, e das zonas secas europeas. Algunhas extensións son as dos prados secos e as zonas de gramíneas. En puntos como as ribeiras, existen algúns bosques de abeneiros (Alnus glutinosa) e freixos (Fraxinus excelsior). Ademais existen piñeiros, en especial a carón das praias e do mar.[4][5]

Fauna

Culebra bastarda - Costa da Vela
Cobra rateira na costa da Vela.

Esta costa conta cunha diversidade de aves relevante, 11 das cales están catalogadas como prioritarias en canto a súa conservación. Pódense destacar o paíño europeo (Hydrobates pelagicus), as movellas (Gavia stellata, Gavia arctica e Gavia immer) e os araos dos cons (Uria aalge).[4][5]

As especies de fauna catalogadas como especies silvestres en réxime de protección especial ou presentes no catalogo galego de especies ameazadas son:[4]

Grupo Especie
Invertebrados Cerambyx cerdo
Invertebrados Coenagrion mercuriale
Invertebrados Euphydryas aurinia
Invertebrados Lucanus cervus
Peixes Alosa alosa
Peixes Alosa fallax
Anfíbios Chioglossa lusitanica
Anfíbios Discoglossus galganoi
Réptiles Lacerta schreiberi
Mamíferos Lutra lutra
Mamíferos Myotis myotis
Mamíferos Phocoena phocoena
Mamíferos Rhinolophus euryale
Mamíferos Rhinolophus ferrumequinum
Mamíferos Rhinolophus hipposideros
Mamíferos Tursiops truncatus

Patrimonio

Patrimonio arqueolóxico

Facho en Donón 1
Facho de Donón.

Dentro da costa da Vela está o petróglifo de Olleiros. Así mesmo, no linde deste espazo está o facho de Donón, unha garita de vixía do século XVII[7]. Alí existen restos dun santuario do deus Berobre.[6]

Patrimonio civil

Neste litoral destacan os faros, que se atopan nos cabos. Son o faro de Punta Cousa, que se atopa nese cabo na ría de Aldán, e os faro de Cabo Home e faro da Punta, que están no cabo Home e na punta Robaleira, mirando á ría de Vigo.

Lexislación

A Costa da Vela foi declarada como lugar de importancia comunitaria (LIC) en decembro de 2004 e e ascendeu a zona especial de conservación (ZEC) en marzo de 2014.[4][5]

Galería de imaxes

No hay cuadro más maravilloso que el solpor tras las Islas Cíes - Costa da Vela

Litoral ata cabo Home e illas Cíes.

Alto do Facho (470055550)

Alto do facho, co faro de punta Couso e as Ons ao fondo.

Cabo do home, Cangas

Altos do Couso e da Cruz e punta Couso.

Playa de Melide - Costa da Vela

Praia de Melide.

Faro Punta Couso (30605072654)

Faro da punta Couso.

Faro de Cabo do Home, Donón,Cangas do Morrazo

Faro de punta Subrido.

Faro Cabo Home 11

Faro de cabo Home e illas Ons.

Faro de Punta Subrido y sus reflejos de invierno - Costa da Vela

Faro de punta Subrido.

Barra1

Praia de Barra.

Via lactea en el monte del Facho (20473661280)

Panorámica nocturna desde o monte do Facho.

Notas

  1. 1,0 1,1 BOE - Goberno de España, eds. (29/12/2004). "Decisión de la Comisión, de 7 de diciembre de 2004, por la que se aprueba, de conformidad con la Directiva 92/43/CEE del Consejo, la lista de lugares de importancia comunitaria de la región biogeográfica atlántica [notificada con el número C(2004) 4032].". Diario Oficial de la Unión Europea: L 387/1–96.
  2. 2,0 2,1 Consellería de medio ambiente (Luns, 31 de marzo de 2014). DOG - Xunta de Galicia, eds. "DECRETO 37/2014, do 27 de marzo, polo que se declaran zonas especiais de conservación os lugares de importancia comunitaria de Galicia e se aproba o Plan director da Rede Natura 2000 de Galicia." (62): 13.427.
  3. 3,0 3,1 Consellería de medio ambiente (Luns, 12 de abril de 2004). DOG - Xunta de Galicia, eds. "DECRETO 72/2004, do 2 de abril, polo que se declaran determinados Espazos como Zonas de Especial Protección dos Valores Naturais." (69): 5.046.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Consellaría de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, Xunta de Galicia (eds.). "ZEC ES1140010 Costa da Vela". Consultado o 10/9/2019.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 Axencia Ambiental Europea - Unión Europea (eds.). "NATURA 2000 - Standard Data form: ES1140010 Costa da Vela". Consultado o 10/0/2019.
  6. 6,0 6,1 Turgalicia. "Costa da Vela". Consultado o 14/11/2014.
  7. Fran Zabaleta. "Facho de Donón – Cangas". Consultado o 14/9/2019.

Véxase tamén

Ligazóns externas

Turgalicia: Costa da Vela.

Arao dos cons

O arao (do francés antigo hairon) dos cons ou aro (Uria aalge) é unha ave costeira da familia Alcidae. Xunto co garrucho, domina as colonias mariñas dos cantís na tempada do verán. O arao nada fronte a costa en grandes masas baixo os cantís. Fronte aos farallóns adoita verse voando baixo e rápido.

No inverno, aparecen en terra só durante ou despois dos vendavais.

Cabo Udra

Cabo Udra é un cabo e un espazo natural galego catalogado como zona especial de conservación (ZEC) que inclúe a costa leste da ría de Aldán, e que está na ría de Pontevedra. O cabo Udra é o cabo de que limita a ría de Aldán coa de Pontevedra e ademais o que limita o espazo natural protexido polo norte. A punta do Niño do Corvo está ao sur deste cabo e pecha o espazo natural. A área de conservación, que maioritariamente é mariña, ocupa 623,03 ha. do concellos de Bueu e de Cangas, ambos na comarca do Morrazo. Cangas conta cunha reducida proporción do espazo protexido.

Cangas

Cangas, ou Cangas do Morrazo, é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca do Morrazo, da que é capital histórica. Segundo o IGE, en 2017 tiña 26.490 habitantes, co que é o municipio máis poboado da comarca. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é cangués, aínda que tamén é común na zona a forma cangueiro.

Galería de imaxes de Cangas

Galería de imaxes do concello de Cangas na provincia de Pontevedra.

Galería de imaxes de mapas de augas a mar aberto de Galicia

Galería de imaxes de mapas de augas a mar aberto de Galicia.

Galería de imaxes de mapas de vertentes de Galicia

Galería de imaxes de mapas de vertentes de Galicia.

Galería de imaxes do Parque Nacional das Illas Atlánticas

O Parque nacional das Illas Atlánticas converteuse o 13 de xuño do 2002 no primeiro Parque Nacional de Galiza.

Hidrografía de Galicia

A densa rede hidrográfica de Galicia permite que esta sexa cualificada decote como a terra dos mil ríos, a teor da cantidade de cursos fluviais cos que conta. En xeral, e debido ó seu escaso caudal, os ríos galegos non son navegables, agás o río Miño na súa desembocadura ou nos moitos encoros e nos cursos baixos dalgúns ríos, nos que se celebran festas semi-acuáticas como as chamadas "zaleas").

Os ríos de Galicia son moi curtos na vertente cantábrica e algo máis longos na atlántica, coas excepcións novamente do Miño e o Sil, que teñen unha lonxitude de varios centos de quilómetros. Existen moitos encoros para a produción de enerxía eléctrica. Son características da costa de Galicia as rías, que son indentacións formadas na costa ao seren anegados polo mar os vales fluviais costeiros por descenso do nivel terrestre. As rías están tradicionalmente divididas en Rías Altas e Rías Baixas, segundo a súa posición respecto a Fisterra como punto máis occidental de Galicia.

Lito Portela

José Ángel Portela Calvar, mais coñecido como Lito Portela, nado en Coiro (Cangas) en 1958, é un pintor e escultor galego.

Moaña

Moaña é un concello da provincia de Pontevedra, situado na península que dá nome á comarca do Morrazo. O seu xentilicio é moañés. É un concello pequeno (35,1 km²) que no 2016 tiña unha poboación de 19 458 habitantes, cunha alta densidade de poboación (554,35 hab./km²).

Néboa

A néboa ou brétema é un fenómeno meteorolóxico consistente na presenza de nubes moi baixas, a nivel do chan. Este tipo de meteoro acontece cando a humidade do chan se evapora, e ó ascender, se arrefría e condensa. A única diferenza de feito, entre a néboa e as nubes, é que estas últimas non entran en contacto coa superficie da terra.

O Hío, Cangas

Santo André do Hío é unha parroquia que se localiza no oeste do concello pontevedrés de Cangas. Segundo o padrón municipal de 2014 tiña 2.938 habitantes (1.478 homes e 1.460 mulleres) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 2.885 habitantes.

Parque Nacional das Illas Atlánticas

As chamadas Illas Atlánticas convertéronse o 1 de xullo do 2002 no primeiro Parque Nacional de Galiza, e no décimo terceiro a nivel estatal, cunha extensión de 1.200 hectáreas terrestres e 7.200 marítimas. Recibe a denominación de Parque Nacional Marítimo-Terrestre das Illas Atlánticas de Galiza. No ano 2007 o parque recibiu 238.939 visitas.

As illas Cíes, Ons, Sálvora e Cortegada, que están situadas nas Rías Baixas, están declaradas zonas de interese xeral pola singularidade da súa flora, fauna, xeomorfoloxía e paisaxe que as converten en Patrimonio Natural e Cultural de indubidable valor científico, recreativo e educativo.

A delimitación territorial deste parque nacional realizouse en función da singularidade e riqueza faunística que alberga, a variedade das súas formacións vexetais e a súa espectacularidade paisaxística. Deste xeito protéxese unha mostra representativa dos sistemas costeiros atlánticos.

Quedaron fóra do Parque Nacional das Illas Atlánticas as de Lobeiras, Sisargas, San Simón e Tambo e as franxas terrestres da Costa da Morte, Cabo Udra, San Adrián, Costa da Vela e o complexo dunar de Corrubedo, entre outras, aínda que non se descarta unha posible ampliación.

Praia de Barra

A praia de Barra é un areal do concello de Cangas, situado ao final da península do Morrazo, na ría de Vigo, ao abrigo do cabo de Punta Subrido.

Praias de Cangas

O concello de Cangas, situado no extremo da península do Morrazo, entre a ría de Vigo e a ría de Pontevedra, conta con 38 praias.

A costa do concello é máis rochosa e acantilada na cara oeste, que dá ao océano Atlántico de modo aberto, na zona da costa da Vela. Na zona da ría de Vigo a costa atópase protexido polas illas Cíes. Ademais das enseadas de Cangas, Liméns e Nerga, tamén é tranquila a zona da ría de Aldán e a pequena enseada entre punta Roabaleira e punta Fuxiño. Cabo Home sitúase nunha pequena península entre a praia de Barra e a costa da Vela, xunto á praia de Melide.

Historicamente as illas Cíes estiveron vencelladas a Cangas. Os seus habitantes proviñan das parroquias do concello, pero coa creación no século XIX das entidades municipais modernas, foron asignadas ao concello de Vigo.

Provincia de Pontevedra

Pontevedra é unha das catro provincias de Galicia creadas por Javier de Burgos en 1833. Limita ao norte coa provincia da Coruña, ao leste coa provincia de Ourense e a provincia de Lugo, ao sur con Portugal e ao oeste co océano Atlántico. A súa capital é a cidade de Pontevedra, con 82.539 habitantes en 2015, sendo Vigo a súa maior cidade cunha poboación de 294.098 habitantes (2015). É provincia máis pequena e a segunda máis poboada de Galicia trala da Coruña.

Ría de Vigo

A ría de Vigo é a ría galega máis ao sur das Rías Baixas e unha das maiores en extensión. Ábrese ao Atlántico desde cabo Home, ao norte, ata ao cabo Silleiro, ao sur, e queda pechada na metade da boca polas Illas Cíes. A ría estreita na enseada de San Simón. Alí forma un estuario interior no que verten na boca da ría os principais afluentes: Oitavén-Vergudo e o Ulló.

A ría baña os concellos de Cangas do Morrazo, Moaña, Vilaboa, Pontevedra, Soutomaior, Redondela, Vigo, Nigrán e Baiona. A riqueza en recursos mariños da ría, os caladoiros e a presenza dun dos principais portos pesqueiros na costa da ría fan posible e explican a alta urbanización do litoral e a alta densidade demográfica.

Os principais espazos naturais que alberga a ría son a enseada de San Simón, as mariñas da Ramallosa e as Illas Cíes.

Vigo

Vigo ( pronunciación ) (tamén coñecida como a cidade olívica) é unha cidade e concello da provincia de Pontevedra, na comunidade autónoma de Galicia, no noroeste da península ibérica. É a capital da comarca de Vigo, aínda que historicamente pertenceu á comarca de Val do Fragoso. Ademais é a capital da súa área metropolitana. A cidade atópase na beira sur da ría de Vigo e no sur das Rías Baixas. Con 293.642 habitantes no 2018 é o concello máis poboado de Galicia e o décimo cuarto de España, sendo a cidade sen rango de capital de provincia con máis poboación de España.

É un municipio costeiro das Rías Baixas que limita ao norte coa ría á que dá nome (ría de Vigo), ao nordés co concello de Redondela, ao leste co de Mos, ao sur cos do Porriño e Gondomar e ao suroeste co concello de Nigrán. Alén da ría e xusto fronte á cidade atópanse as vilas de Cangas e Moaña, a 5 e 3,6 km de distancia, respectivamente.

A cidade constitúe un dos motores económicos de Galicia. Vigo é o décimo cuarto concello de España cunha poboación de 293.642 habitantes, segundo o Padrón municipal do 2018. A súa extensión é de 109,1 km². A densidade de poboación da área sitúase en 2.718 hab/km² aínda que no casco urbano esta se incrementa notablemente.

Zonas especiais de conservación en Galicia

A Rede Natura 2000 galega conta con 59 zonas especiais de conservación (ZECs) que foron aceptadas e declaradas pola Comunidade Europea e que son xestionadas pola Xunta de Galicia. Ademais á fronte da costa galega está tamén o Banco de Galicia, que foi declarado como ZEC e que está xestionado polo Goberno de España, xa que está en augas da súa competencia.

Desde 2011 existe unha proposta de ampliación de 21 novos lugares de importancia comunitaria (LICs) e de ampliación do espazos que ocupan outros 28 ZECs xa declarados, tal e como lle suxeriu a Unión Europea a Galicia. Considerando tamén a área dos LICs, contaríase así con 389.737 ha. protexidas de territorio litoral e terrestre (excluíndo ao Banco de Galicia).

Espazos protexidos de Galicia
Parque Nacional:
Parque Natural:
Monumento Natural:
Rede Natura 2000:
Zona húmida protexida:
Reserva da Biosfera:
Outros:

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.