Concordia de Segovia

A Concordia de Segovia foi un tratado asinado o 15 de xaneiro de 1475, por Isabel I de Castela e o seu marido Fernando II de Aragón, rei de Sicilia e príncipe de Xirona. Este tratado fixou o papel que debería asumir Fernando na administración e goberno do reino castelán,[1] e asegurar os cargos para os casteláns.[2]

Ascensión de Isabel I ao trono castelán

O rei Henrique IV de Castela finou na madrugada do 12 de decembro de 1474 en Madrid. A noticia chegou enseguida a Segovia, onde residía a súa medio irmá Isabel, pero o seu marido entón estaba ausente en Aragón. Ao día seguinte celebrou o seu proclamación como raíña e propietaria do reino e a Fernando como o seu lexítimo marido, como un feito consumado para evitar negociacións e concesións para facerse recoñecer como reina fronte á súa sobriña Xoana, e como tal feito consumado foi enviado ás cidades con representación nas Cortes.[3] Fernando puxo camiño a Segovia, na que entrou o 2 de xaneiro de 1475.[4]

Iniciáronse entón discusións acerca da orde sucesoria e o papel que debía desempeñar o marido no goberno do reino.[4] Afirmouse que os dereitos de Fernando eran superiores aos de Isabel ao ser o herdeiro varón máis directo da casa de Trastámara,[5] e que os maridos tiñan libre disposición dos bens da súa dona.[6] polo que Fernando podía dispoñer do reino castelán a súa vontade. Porén, ante o feito de que aínda non tiñan descendente varón, de aplicarse estas prerrogativas aos varóns actuaban na contra da súa propia liñaxe.[4][5] Quedaba por definir o papel de Fernando en Castela, como fillo de Xoán II de Aragón era visto como un novo infante de Aragón, liñaxe que participara nas conxuracións nobiliarias durante o reinado de Xoán II de Castela, e como tal a nobreza que combatera contra eles esperaba que puidera sufrir represalias, polo que esperaban a limitación do poder do rei,[6] comprometéndose a impedir que o rei Fernando outorgara oficios e mercedes.[7]

A Concordia de Segovia

O arcebispo Carrillo e o cardeal Pedro González de Mendoza redactaron o documento da Concordia de Segovia, que está datada o 15 de xaneiro de 1475. Na Concordia confírmase que Isabel era a única propietaria do reino como única herdeira, de modo que á súa morte, os seus títulos pasarían aos seus descendentes directos. Fernando recibiu o título de rei e non quedou relegado a consorte, de modo que os documentos oficiais, a moeda, o selo e pregóns quedarán encabezados polo nome de ambos con precedencia de Fernando, pero as armas de Castela terían precedencia ás de Aragón. Isabel sería a que se reservase a provisión de cargos públicos en Castela, e o produto dos impostos casteláns destinaríase prioritariamente a obrigacións administrativas en Castela e o saldo restante utilizaríase en común acordo, os beneficios eclesiásticos concederíanse de común acordo, pero en caso de conflito decidiría a raíña; os asuntos administrativos e xudiciais, e o nomeamento de corrixidores regularíanse de común acordo cando os reis estivesen xuntos e si estivesen por separado, a nome de cada un.[8][9][10]

Consecuencias

A Concordia non supuxo un acordo entre marido e muller senón un acordo entre dous bandos políticos rivais,[8] deste xeito estaba redactada para garantir aos nobres casteláns que non ía haber inxerencia polos aragoneses no goberno do reino castelán.[9] de modo que só trataba de regular as rendas ordinarias, os nomeamentos de cargos e a administración de xustiza, quedando ao arbitrio dos reis a política exterior, a guerra e as rendas extraordinarias.[11] A Concordia tamén significou o establecemento dunha cohesión política entre Fernando e Isabel, para neutralizar calquera intriga política que afondar en desavinzas que puidesen xurdir entre os monarcas.[9]

O 28 de abril, nos prolegómenos da guerra de sucesión, Isabel outorgou a Fernando un documento polo que lle autorizaba e recoñecíalle a capacidade para exercer todas as funcións de goberno que ela estaba lexitimada para facer.[12]

Isto convertía a Fernando en rei efectivo de Castela,[10][13] e invalidaba a Concordia de Segovia en canto á separación de poderes dos monarcas, pero permanecía vixente xuridicamente en canto ao reino.[14]

Tralo falecemento de Xoán II de Aragón en 1479, sucedeulle o seu fillo Fernando. O 14 de abril de 1481, nas cortes de Calatayud, outorgóuselle a Isabel os mesmos poderes que el recibira en o 28 de abril de 1475, designándoa como correxente, gobernadora e administradora dos reinos da coroa de Aragón.[15] Aínda pode deducirse que tal documento foi un recoñecemento sen límite de tempo e non unha procuración.[14] Pero o feito de que en 1488 Fernando outorgara en Valencia a Lugartenencia Xeneral dos Estados da Coroa de Aragón[16] a Isabel e que nos documentos oficiais non figure o nome da raíña, da entender que foron poderes circunstanciais outorgados por Fernando a Isabel.[17][18]

Notas

  1. Carrasco Manchado, Ana Isabel (2006). Isabel I de Castilla y la sombra de la ilegitimidad: propaganda y representación en el conflicto sucesorio (1474-1482). Sílex Ediciones. p. 73. ISBN 9788477371656.
  2. Martínez Ruiz, Enrique (1992). La España moderna. Ediciones AKAL. p. 23. ISBN 9788470902772.
  3. Pérez, Joseph (1997). Isabel y Fernando: los Reyes Católicos. Editorial NEREA. p. 60. ISBN 9788489569126.
  4. 4,0 4,1 4,2 Suárez Fernández, Luis (1989). Los Reyes Católicos: La Conquista del trono. Ediciones Rialp. p. 84. ISBN 9788432124761.
  5. 5,0 5,1 Pérez, Joseph (1997). Isabel y Fernando: los Reyes Católicos. Editorial NEREA. p. 61. ISBN 9788489569126.
  6. 6,0 6,1 Suárez Fernández, Luis (1989). Los Reyes Católicos: La Conquista del trono. Ediciones Rialp. p. 83. ISBN 9788432124761.
  7. Suárez Fernández, Luis (1989). Los Reyes Católicos: Fundamentos de la monarquía. Ediciones Rialp. p. 18. ISBN 9788432125119.
  8. 8,0 8,1 Suárez Fernández, Luis (1989). Los Reyes Católicos: La Conquista del trono. Ediciones Rialp. p. 85. ISBN 9788432124761.
  9. 9,0 9,1 9,2 Pérez, Joseph (1997). Isabel y Fernando: los Reyes Católicos. Editorial NEREA. p. 62. ISBN 9788489569126.
  10. 10,0 10,1 Dumont, Jean (1993). La «incomparable» Isabel la Católica. Encuentro. p. 43. ISBN 9788474903140.
  11. Suárez Fernández, Luis (1989). Los Reyes Católicos: La Conquista del trono. Ediciones Rialp. p. 86. ISBN 9788432124761.
  12. de Francisco Olmos, José María (2007). "La moneda castellana de los Países Bajos a nome de Doña Juana (1505-1506) (1517)" (10): 134. ISSN 1133-1240.
  13. Edwards, John (2004). Isabel la Católica: poder y fama. Marcial Pons Historia. p. 84. ISBN 9788495379924.
  14. 14,0 14,1 Suárez Fernández, Luis (1989). Los Reyes Católicos: Fundamentos de la monarquía. Ediciones Rialp. p. 19. ISBN 9788432125119.
  15. Martínez Ruiz, Enrique (1992). La España moderna. Ediciones AKAL. p. 31. ISBN 9788470902772.
  16. Luis Antonio Ribot García, Julio Valdeón Baruque, Elena Maza Zorrilla, ed. (2007). Isabel La Católica y su época: actas del congreso internacional, Valladolid-Barcelona-Granada, 15 a 20 de noviembre de 2004 1. Instituto Universitario de Historia Simancas, Universidad de Valladolid. p. 39. ISBN 9788484484301.
  17. Martínez Ruiz, Enrique (1992). La España moderna. Ediciones AKAL. p. 32. ISBN 9788470902772.
  18. Congreso Internacional de Historia, el Tratado de Tordesillas y su época 1. Junta de Castilla y León, Sociedad V Centenario del Tratado de Tordesillas, Comissão Nacional para as Comemorações dos Descobrimentos Portugueses. 1995. p. 67. ISBN 9788481890198.

Véxase tamén

Outros artigos

Ligazóns externas

Alfonso Carrillo de Acuña

Alfonso (ou Alonso) Carrillo de Acuña, nado en Carrascosa del Campo o 1 de agosto de 1410 e finado en Alcalá de Henares o 1 de xullo de 1482, foi un bispo castelán, bispo de Sigüenza entre 1436 e 1447, e arcebispo de Toledo e primado de España dende 1446 até a súa morte.

Fernando II de Aragón e V de Castela

Fernando "o Católico", V de Castela, II de Aragón, Valencia e Barcelona, III de Sicilia e I de Navarra, nado en Sos del Rey Católico (Zaragoza) o 10 de maio de 1452 e finado en Madrigalejo (Cáceres) o 22 de xaneiro de 1516, foi rei de Aragón, Valencia, Mallorca, Sicilia (1468-1516), Castela (1474-1504), Sardeña (1479-1516), de Nápoles (1503-1516) e Navarra (1512-1515); rexente de Castela (1507-1516); Príncipe de Xirona e Duque de Montblanc (1472-1478); Conde de Barcelona e de Ribagorza (1458-1469).

Reis Católicos

Os Reis Católicos foi a denominación que recibiron os reis Fernando II de Aragón e Isabel I de Castela, soberanos da Coroa de Castela (1474-1504) e da Coroa de Aragón (1479-1516).

Os Reis accederon ao trono de Castela trala Guerra de Sucesión Castelá (1475-1479) contra os partidarios da princesa Xoana a Beltranexa, filla do rei Henrique IV de Castela. En 1479 Fernando herdou o trono de Aragón ao morrer o seu pai, o rei Xoán II de Aragón. Isabel e Fernando reinaron xuntos ata a morte dela en 1504. Entón Fernando quedou unicamente como rei de Aragón, pasando Castela á súa filla Xoana, alcumada "a Tola", e ao seu marido Filipe de Austria, alcumado "o Fermoso", Arquiduque de Austria, duque de Borgoña e conde de Flandres. Con todo Fernando non renunciou a controlar Castela e, tras morrer Felipe en 1506 e ser declarada Xoana incapaz, conseguiu ser nomeado rexente do reino ata a súa morte en 1516.

A historiografía española considera o reinado dos Reis Católicos como a transición da Idade Media á Idade Moderna. Co seu enlace matrimonial uníronse provisionalmente, na dinastía dos Trastámara, dúas coroas: a Coroa de Castela e a Coroa de Aragón dando nacemento ao Imperio Español e, apoiados polas cidades e a pequena nobreza, estableceron unha monarquía forte fronte ás apetencias de poder de eclesiásticos e nobres. Coa conquista do Reino de Granada, do Reino de Navarra, de Canarias, de Melilla e doutras prazas africanas conseguiron a unión territorial baixo unha soa coroa da totalidade dos territorios que hoxe forman España –exceptuando Ceuta e Olivenza que entón pertencían a Portugal–, que se caracterizou por ser persoal, xa que se mantiveron as soberanías, normas e institucións propias de cada reino e coroa.

Os Reis estableceron unha política exterior común marcada por enlácelos matrimoniais con varias familias reais de Europa que resultaron na hexemonía dos Habsburgo durante os séculos XVI e XVII.

Por outra banda, o descubrimento de América, en 1492, modificou profundamente a historia mundial.

Simboloxía do franquismo

A simboloxía do franquismo é o conxunto de símbolos que se utilizaron como referente icónico para identificar visualmente o réxime franquista e as persoas e institucións que se identificaban con el, e marcar a apropiación simbólica de lugares emblemáticos, moitos deles utilizados como espazos da memoria. Utilizouse masivamente, seguindo as técnicas modernas de propaganda para conseguir unha presenza abafadora en todos os ámbitos públicos e privados: bandeiras, escudos, efixies, monumentos, selos, medallas, insignias, uniformes e distintivos de todas as clases. Incluso os asentos dos transportes públicos eran obxecto de apropiación simbólica para perpetuar o recordo da Gloriosa Cruzada: un cartel que indicaba Reservado para caballeros mutilados ("Reservado para cabaleiros mutilados").A ausencia de lexitimidade democrática do réxime de Franco impulsou a procura de lexitimidades alternativas de corte carismático, en consonancia co fascismo italiano ou o nazismo alemán. A ausencia de crítica interna, coa prohibición da oposición e coa xestión por parte de Franco dos contrapesos entre as distintas familias do réxime, produciu desde moi cedo un verdadeiro culto á personalidade do Caudillo.O aparato simbólico do franquismo orixinouse durante a guerra civil (1936-1939), tras a súa "exaltación" á xefatura do Estado, adoptando en boa medida a desenvolvida nos anos anteriores pola Falange Española de las JONS, á que se sumou a dos tradicionalistas ou carlistas, e a propia do Exército, sobre todo dalgúns corpos particularmente vinculados a Franco, como a Lexión. De feito, o partido único creado pola fusión de falanxistas e tradicionalistas, a Falange Española Tradicionalista y de las Juntas de Ofensiva Nacional Sindicalista (FET y de las JONS), máis coñecida como Movemento Nacional, foi dotado cun uniforme que sumaba á camisa azul falanxista, a boina vermella carlista e as correaxes militares (que xa se utilizaban con anterioridade, marcando o carácter paramilitar da Falanxe) e que tamén incluía unha gravata negra como loito por José Antonio. Este uniforme continuou utilizándose durante todo o período da ditadura de Franco.A pesar da retirada dalgúns destes símbolos nos primeiros anos da Transición, como os grandes emblemas de xugo e frechas da emblemática Casa Sindical (torre de ladrillos construída en estilo racionalista fronte ao Museo do Prado) e da sede central do Movemento na rúa de Alcalá de Madrid ou a recuperación ou cambio do nome de rúas (por exemplo, en Madrid a avenida de José Antonio converteuse na Gran Vía e a avenida do Xeneralísimo no Paseo de la Castellana), moitos dos símbolos permaneceron, e en parte a simboloxía franquista segue presente hoxe en día. A Lei da memoria histórica, aprobada polo Congreso dos Deputados o 31 de outubro de 2007, estableceu a retirada destes símbolos, obrigando a facelo ás institucións públicas, e privando de axudas públicas ás institucións privadas que non as retiren. Foi obxecto de particular redacción o referente aos símbolos que poidan afectar á Igrexa católica, introducíndose unha salvagarda por razóns relixiosas, xunto á que exceptúa os monumentos con valor artístico.

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.