Catolicismo

Catolicismo (do grego καθολικός, katholikós, 'universal, que comprende todo') é un termo que fai referencia á principal rama actual do cristianismo, xurdida tralo Cisma de Oriente. Os católicos son fieis á Igrexa católica, como así tamén á teoloxía, doutrina, liturxia, principios éticos e normas de comportamento derivadas, do mesmo xeito que ao conxunto dos seus seguidores como un todo, a quen se lles denomina «católicos».[1] O vocábulo «catolicismo» úsase polo xeral para facer alusión á experiencia relixiosa compartida polas persoas que viven en comuñón coa Igrexa de Roma.[2]

O termo refírese aos cristiáns pertencentes á Igrexa católica, composta por 23 igrexas sui iuris que se atopan en completa comuñón co Papa e que en conxunto reúnen a máis de mil millóns de fieis[3] (unha sexta parte da poboación mundial e máis da metade de todos os fieis cristiáns).[4][5] A principal característica distintiva da Igrexa católica é o recoñecemento da autoridade e primacía do papa, bispo de Roma.[Nota 1] Con todo hai varias igrexas que comparten tamén o adxectivo cualificativo de «católicas», como a Igrexa ortodoxa e as Antigas igrexas orientais, a Igrexa asiria do Oriente e as Igrexas que constitúen a Comuñón anglicana[6][Nota 2]

Catolicismo
Latin cross gold
Cruz latina
Historia
FundadorDesde Cristo, a partir dos 12 Apóstolos
EscisiónsCatolicismo occidental e Ortodoxia oriental
Clasificación
Teoloxíacristianismo
Demografía e cultura
Fieis> de 1000 millóns
Linguas litúrxicasLatín, linguas vernáculas

Historia do catolicismo

O nome de Igrexa católica (ou catolicismo) utilizouse para referirse á "Igrexa universal" desde principios do século II; a primeira referencia que se ten do uso deste termo, é a aparición do mesmo nas cartas de Ignacio de Antioquía (en grego Ιγνάτιος Αντιοχείας), quen segundo Xoán Crisóstomo, sería ordenado polo propio Pedro.[7][8]

En varias situacións durante os tres primeiros séculos do cristianismo, o bispo de Roma, considerado no catolicismo o sucesor do apóstolo Pedro, interviña nas comunidades para axudar a resolver conflitos, exemplos foron os papas Clemente I, Vítor I e Calisto I.[9][10] Nos primeiros tres séculos da súa historia, a Igrexa organizábase en tres patriarcas, os bispos de Antioquía, con xurisdicción sobre Siria, e máis tarde sobre Asia Menor e Grecia, Alexandría da xurisdicción de Exipto, e Roma da xurisdicción de Occidente.[11] Máis tarde os bispos de Constantinopla e Xerusalén engadíronse os patriarcas, por razóns administrativas. O Primeiro Concilio de Nicea no ano 325, considerou ao bispo de Roma como o "primus" (primeiro) entre os patriarcas, establecéndoo así nos seus cuartos, quintos e sextos canons, "seguindo a tradición antiga",[12] aínda que moitos interpretan que este título como o "primus inter pares" (primeiro entre iguais). Considerouse tamén que o patriarca de Roma posuía unha autoridade especial debido á súa relación con san Pedro, que morrera e fora sepultado nesta cidade.[13]

Igrexa católica apostólica romana

Artigo principal: Igrexa católica.

A Igrexa católica apostólica romana esténdese principalmente en países do suroeste de Europa, Europa central, de América Latina, África central e Filipinas. Esta é a igrexa cristiá con maior extensión e a máis antiga das confesións cristiás, da cal se derivan outras igrexas autodenominadas católicas. O seu centro actual é a cidade-estado do Vaticano, en Roma (Italia), onde reside o Papa, quen é considerado polos católicos romanos como cabeza do colexio dos bispos, sucesor de San Pedro, Vicario de Cristo e Pastor da Igrexa. A sede papal mudouse a Aviñón, Francia, por un breve período de tempo da Baixa Idade Media.

Dogmas de Fe

Artigo principal: Dogmas da Igrexa católica.

Os dogmas católicos son as crenzas esenciais que identifican e definen o credo católico fronte a outras confesións cristiás, aínda que algunhas destas crenzas son comúns a outras denominacións cristiás (e.g. Encarnación, Trindade). Para un católico o dogma é unha verdade revelada por Deus e proposta pola Igrexa para a crenza indubitable dos fieis.

Os dogmas católicos baséanse na Biblia e na tradición apostólica. Así como os hebreos tiñan a súa tradición (que foi a base de gran parte dos libros do Antigo Testamento), os católicos creen na tradición apostólica transmitida de xeración en xeración de forma escrita e oral.

Algúns dogmas esenciais do catolicismo son:

  • A Trindade de Deus (hai tres persoas divinas, non tres deuses: o Pai, o Fillo e o Espírito Santo, que forman un único Deus).
  • A Eucaristía ( o pan e o viño transformados no Corpo e o Sangue de Cristo).
  • A Inmaculada Concepción (sostén a crenza en que María, nai de Xesús, a diferenza de todos os demais seres humanos, non foi alcanzada polo pecado orixinal senón que, desde o primeiro instante da súa concepción, é dicir, do seu ser persoal, estivo libre de todo pecado).
  • A Maternidade Divina (a Virxe é a nai de Deus).

Sacramentos

Artigo principal: Sacramento (relixión).

Os católicos recoñecen sete sacramentos, os cales, segundo suscitan, foron instituídos polo mesmo Xesucristo:

Sacramentos de iniciación cristiá

Artigo principal: Bautismo.
Child baptism with water
Bautismo católico

Nominalmente, a palabra bautizar significa «lavar», «mergullar», «introducir dentro da auga»;[14] a inmersión na auga simboliza o acto de sepultar ao catecúmeno na morte de Cristo de onde sae pola resurrección con El (cfr. Rm. 6, 3-4; Col 2, 12) como nova criatura (2 Co. 5, 17; Ga. 6, 15) (Catecismo, n. 1214).

Entre os sacramentos, ocupa o primeiro lugar porque é o fundamento de toda a vida cristiá, o pórtico da vida no espírito e a porta que abre o acceso aos outros sacramentos. Segundo o catecismo (n. 1213), polo Bautismo os cristiáns son liberados do pecado e rexenerados como fillos de Deus, chegan a ser membros de Cristo e son incorporados á Igrexa e feitos partícipes da súa misión.

  • San Paulo denomínao baño de rexeneración e renovación do Espírito Santo (it. 3, 5);
  • San León Magno compara a rexeneración do bautismo co seo virxinal de María;
  • Santo Tomé, asemellando a vida espiritual coa vida corporal, ve no bautismo o nacemento á vida sobrenatural.

A Sagrada Eucaristía culmina a iniciación cristiá. Os que foron elevados á dignidade do sacerdocio real polo Bautismo e configurados máis profundamente con Cristo pola Confirmación, participan por medio da Eucaristía con toda a comunidade no sacrificio mesmo do Señor.[15]

Cabo mencionar que, para o catolicismo romano, a Eucaristía non representa un símbolo senón que é Xesucristo mesmo co seu corpo, sangue, alma e divindade, presentes na Eucaristía. Debido a isto é chamado O Santísimo Sacramento.

Co Bautismo e a Eucaristía, o sacramento da Confirmación constitúe o conxunto dos "sacramentos da iniciación cristiá", cuxa unidade debe ser salvagardada. É preciso, pois, explicar aos fieis que a recepción deste sacramento é necesaria para a plenitude da graza bautismal (cf OCf, Praenotanda 1). En efecto, aos bautizados "o sacramento da confirmación úneos máis intimamente á Igrexa e enriquéceos cunha fortaleza especial do Espírito Santo. Desta forma comprométense moito máis, como auténticas testemuñas de Cristo, a estender e defender a fe coas súas palabras e as súas obras" (LG 11; cf OCf, Praenotanda 2)[16]

Sacramentos de curación

De acordo co catecismo da Igrexa católica:

  • Denomínaselle sacramento de conversión porque realiza sacramentalmente a chamada de Xesús á conversión (cf Mc 1,15), a volta ao Pai (cf Lc 15,18) do que o home afastouse polo pecado.
  • Denomínase sacramento da Penitencia porque consagra un proceso persoal e eclesial de conversión, de arrepentimento e de reparación por parte do cristián pecador.
  • É chamado sacramento da confesión porque a declaración ou manifestación, a confesión dos pecados ante o sacerdote, é un elemento esencial deste sacramento. Nun sentido profundo este sacramento é tamén unha "confesión", recoñecemento e loanza da santidade de Deus e da súa misericordia coa persoa pecadora.
  • Chámaselle sacramento do perdón porque, pola absolución sacramental do sacerdote, Deus concede ao penitente "o perdón e a paz" (OP, fórmula da absolución).
  • Denomínaselle sacramento de reconciliación porque outorga ao pecador o amor de Deus que reconcilia: "Deixádevos reconciliar con Deus" (2 Co 5,20). O que vive do amor misericordioso de Deus está pronto a responder á chamada do Señor: "Vai primeiro a reconciliarche co teu irmán" (Mt 5,24).[17]

Coa sagrada unción dos enfermos e coa oración dos presbíteros, toda a Igrexa enteira encomenda aos enfermos ao Señor sufrinte e é glorificado para que os alivie e sálve. Ata os anima a unirse libremente á paixón e morte de Cristo; e contribuír, así, ao ben do Pobo de Deus" (LG 11).[18]

Sacramentos de servizo á comunidade

"A alianza matrimonial, pola que o home e a muller constitúen entre si un consorcio de toda a vida, ordenado pola súa mesma índole natural ao ben dos cónxuxes e á xeración e educación dos nenos, foi elevada por Cristo, o Señor á dignidade de sacramento entre bautizados "(CIC, ca. 1.055,1)[19]

A orde é o sacramento grazas a como a misión que Cristo confía nos seus apóstolos segue sendo exercida na Igrexa ata o final dos tempos. É, polo tanto, o sacramento do ministerio apostólico. Inclúe tres grados: o episcopado, o presbiterado eo diaconado.[20]

Notas

  1. A Igrexa católica recoñece ao papa como o seu líder universal, con todo as distintas Igrexas "católicas" teñen como cabeza a outras figuras e non recoñecen a autoridade papal. Exemplos son a Igrexa ortodoxa que recoñece ao patriarca de Constantinopla, e a Comuñón anglicana, que ten como cabeza ao monarca británico.
  2. É importante notar que estas Igrexas, aínda que chamadas católicas, son denominacións completamente independentes da Igrexa católica de Roma, cada unha habendo seguido un paso evolutivo distinto, e con dogmas e crenzas distintos aos da Igrexa de Roma.
Referencias
  1. McBrien, Richard P. (1994). Catholicism. HarperCollins Publishers. pp. 3–19. ISBN 978-0-060-65405-4.
  2. Rausch, Thomas P.; Catherine E. Clifford (2003). Catholicism in the Third Millennium. Collegeville, MN, EE. UU.: Liturgical Press. ISBN 978-0-8146-5899-4., xii.
  3. O Annuarium Statisticum Ecclesiae (ISBN 978-88-209-7928-7) indica 1,114,966,000 como número total de fieis no último día de 2005.
  4. "Number of catholics increases worldwide. 2010 "Annuario" shows growth in Asia and Africa". 2010 Annuario Pontificio. Zenit News Agency. 21 de febreiro de 2010. Arquivado dende o orixinal o 15 de xaneiro de 2013. Consultado o 22 de novembro do 2015.
  5. Marty, Martin E., Chadwick, Henry, Pelikan, Jaroslav Jan (2000). "Christianity" in the Encyclopædia Britannica Millennium Edition. Encyclopædia Britannica Inc. The Roman Catholics in the world outnumber all other Christians combined.
  6. Gros, Jeffrey; Eamon McManus, Ann Riggs (1998). Introduction to Ecumenism. Paulist Press. pp. 154–155. ISBN 978-0-8091-3794-7.
  7. Ray, Stephen. Upon this Rock. San Francisco, CA: Ignatius Press, 1999. p.119. Pode consultarse en Google Books.
  8. Woodhead, Linda (2004). "An Introduction to Christianity" (en inglés). Cambridge University Press. Consultado o 19 de decembro do 2015..
  9. As primeiras listas dos Papas din que o Papa que sucedeu ao Apóstolo San Pedro foi San Lino. Eamon Duffy, Saints and Sinners: A History of the Popes (Yale Nota Bene, 2002) Apéndice A.
  10. Fr. Nicholas Afanassieff: "The Primacy of Peter" Ch. 4, páxs. 126-127 (c. 1992)
  11. "Patriarch and Patriarchate" (en inglés). Consultado o 19 de decembro do 2015.
  12. Congar, Yves. Elgisé et papauté. Les Éditions du Cerf. 1994. ISBN 2-204-05090-3
  13. Radeck, Francisco; Dominic Radecki (2004). Tumultuous Times . St. Joseph's Media. p. 79. ISBN 978-0-9715061-0-7.
  14. Enciclopedia católica online (en castelán)
  15. Catecismo de la Iglesia Católica, 1322-1419
  16. Catecismo de la Iglesia Católica, 1285-1321
  17. Catecismo de la Iglesia Católica, 1422-1498
  18. Catecismo da Igrexa católica, 1499-1532
  19. Catecismo da Igrexa católica 1601-1666
  20. Catecismo da Igrexa católica, 1536-1600

Véxase tamén

Outros artigos

Adeodato I, papa

Adeodato I ou Deusdado I (en latín: Deusdedit, "dado por Deus") foi o papa n.º 68 da Igrexa católica entre 615 e 618.

Anastasio I, papa

Santo Anastasio I º (Romano) é o 39º papa da Igrexa católica, de 399 a 401. A Igrexa católica Celébrao o 27 de abril. Nado en Roma, no seo da familia dos Massimi. Condena Oríxenes e os donatistas, e censura as obras que non corresponden á cosmoloxía cristiá, inaugurando a censura cristiá. En referencia, a censura é alcumada anastasia. Só a versión latina do Dei Principi feita por Rufin escapa a esta censura.

Bonifacio IV, papa

Bonifacio IV (Abruzos, Italia, ? - Roma, 615), foi elixido papa o 25 de agosto do ano 608, logo de que a sede pontificia estivese nove neses vacante.

Foi o introdutor da festividade de Todos os Santos, no día 1 de novembro. Así mesmo consagrou ao culto cristián o Panteón de Roma.

Faleceu en Roma o 8 de maio de 615.

Celestino V, papa

Santo Celestino V, nado como Pietro Angelerio e tamén coñecido como Pietro del Morrone (Isernia 1215 - Ferentino 1296), foi papa entre o 7 de xullo e o 13 de decembro de 1294.

Contrarreforma

A Contrarreforma, tamén denominada Reforma Católica, é o nome dado ao movemento creado no seo da Igrexa Católica en resposta á Reforma Protestante iniciada con Lutero a partir de 1517. En 1543, a Igrexa Católica convocou o Concilio de Trento establecendo, entre outras medidas, a continuación do Tribunal do Santo Oficio (Inquisición), a creación do Index Librorum Prohibitorum, cunha relación de libros prohibidos pola igrexa, e o incentivo á catequese dos pobos do Novo Mundo, coa formación de novas ordes relixiosas dedicadas a esa empresa, incluíndo a Compañía de Xesús. Outras medidas incorporaron a reafirmación da autoridade papal, o mantemento do celibato, a creación do catecismo e seminarios e a supresión de abusos mediante indulxencias.

Dámaso I, papa

Dámaso I, 37º papa da Igrexa católica entre 366 e a súa morte, en 384. San Dámaso para os cristiáns. En menos de vinte anos dunha intensa actividade conseguiu restituír á Igrexa de Roma o seu prestixio e a súa preeminencia.

Tivo como secretarios a Santo Ambrosio e a San Xerome entreo outros. A San Xerome encargoulle a redación dunha nova versión da Biblia, encargo que deu como resultado a coñecida como Vulgata, versión usada ata o século XX.

Eutiquiano, papa

Eutiquiano ou Eutychianus (Eutichianus) ou Santo Eutiquiano, nacido cara a 220 en Etruria (segundo o Liber pontificalis), é bispo de Roma de 275 a 283. Mesmo se a tradición o conta entre os papas, este termo é posterior ao seu reinado.

Ve catro emperadores sucederse: Aureliano, Tácito, Probo e Caro.

Gregorio II, papa

Gregorio II, foi Papa da Igrexa católica, e santo. Naceu en Roma, e morreu o 10 de febreiro de 731.

Foi elixido Papa o 19 de maio de 715. Restableceu o mosteiro de Montecasino. Convocou en 729 un concilio contra os iconoclastas. Enviou a San Bonifacio a predicar o cristianismo a Alemaña e aceptou o goberno de Roma que lle ofreceu o pobo no 726, sublevado contra a dominación do Imperio de Oriente. A Igrexa adícalle o día 2 de febreiro.

Hixinio, papa

Hixinio, logo chamado santo Hixinio, nado quizais en Atenas e falecido posiblemente en Roma en 142, foi bispo de Roma.

León III, papa

León III, nado en Roma e morto o 12 de xuño de 816, foi Papa da Igrexa católica de 795 ao 816.

Marcelo, papa

Marcellus I º foi o 30º papa. O seu pontificado non durou máis que dous anos (308-309). Sucedía a Marcelino (296-304) despois de catro anos de vacante do asento pontifical, nunha época en que as persecucións contra os cristiáns eran moi importantes.

Melquiades, papa

San Milcíades ou Melquíades, nacido en África, forma parte da categoría de papas africanos. Foi bispo de Roma desde 311 ata súa morte o 10 ou o 11 de xaneiro de 314.

Historicamente, foi o primeiro papa que se beneficiou de favores dun emperador romano : Maxencio, quen levantando as medidas represivas contra os cristiáns, autorizou a súa elección no ano 311, cando o bispado romano levaba xa varios anos vacante.

Despois da eliminación de Maxencio por Constantino I, a nai deste último ofreceulle o pazo de Letrán, que formaba parte das posesións imperiais. Foi así, como o papa organizou o concilio rexional de Letrán no 313, para debater sobre a elección do bispo de Cartago, que fora contestada polos donatistas.

Aínda que semella que morreu de causas naturais, é considerado como mártir. A súa conmemoración é o 10 de decembro.

Nicolao I, papa

Nicolao I, Papa, nado en Roma cara o 820 e finado o 13 de novembro de 867.

Paulo I, papa

San Paulo I , nado en Roma cara ao 707 co nome de Paolo Orsini e finado o 28 de xuño de 767, foi un relixioso cristián, papa da Igrexa católica e irmán do tamén papa Estevo II.

Pagaba fianzas para presos e doaba diñeiro aos pobres. Bautizou a Xisela, irmá de Carlomagno e filla de Pipino o Breve.

Serxio I, papa

Serxio I (Palermo – 8 de setembro de 701) foi Papa da Igrexa católica desde o 15 de decembro de 687 ata a súa morte.

A súa familia era orixinaria de Antioquía en Siria. Entrou na vida clerical moi novo, vivindo en Roma. Á morte do papa Conon reábrense as tensións no seo da Igrexa: o clero romano elixiu papa ao arquidiácono Pascual e a milicia romana elixía o presbítero Teodoro.

Pero, co apoio de Xoán II, exarca de Rávena, consagrouse a Serxio I como Papa e conseguiu poñer fin ao cisma, non sen ser acusado de simonía por pagar ao exarca para ser elixido papa. Durante o seu pontificado celebrouse en Constantinopla (691-692) un concilio convocado polo emperador Xustiniano II, coñecido como o Segundo Concilio Trullano e que non foi recoñecido polo Papa o que provocou o enfrontamento entre o papado e o Imperio Bizantino. Serxio I introduciu o Agnus Dei na misa.

Sisto II, papa

Sisto II ou Sixto II foi o 24º papa da igrexa católica. Sucede a Estevo I o 31 de agosto de 257. Foi o primeiro papa a levar un nome xa utilizado: Sisto I reinara no século II. Reinou ata o 258.

De orixe grega, restablece as relacións coas Igrexas de Oriente e de África que foran interrompidas polo seu predecesor sobre a cuestión do bautismo. Durante o seu pontificado, a recuperación das persecucións contra os cristiáns fai pasar os problemas internos da Igrexa no segundo plan.

Símaco, papa

Símaco, nado en Sardeña cara ó ano 450 e falecido en Roma o 19 de xullo de 514, foi o 51º papa da Igrexa católica entre 498 e 514.

Vitaliano, papa

San Vitaliano nado en Segni (Italia) (¿?), e finado en Roma o 27 de xaneiro de 672, foi o papa n.º 76 da Igrexa católica dende 657 ata 672.

Vitaliano mantivo a disciplina eclesiástica, enviou misioneiros a Inglaterra e morreu en olor de santidade. É celebrado o 27 de xaneiro.

No aspecto litúrxico foi o papa que autorizou o uso do órgano nas cerimonias relixiosas.

Xulio I, papa

Santo Xulio, nado en Roma cara a 280, entronizado papa o 6 de febreiro de 337. E foino ata o 12 de abril de 352. Papa considerado moito tempo pola Igrexa cristiá apostólica como benevolente , sabe facer, igualmente, proba de firmeza. Toma a defensa de santo Atanasio de Alexandría contra os arios e semi-arios e os anti-niceanos. Reúne en 340-341, un sínodo en Roma contra o arianismo.

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.