Castro Barbudo, Ponte Caldelas

Santa María de Castro Barbudo é unha parroquia que se localiza no concello pontevedrés de Ponte Caldelas. Segundo o padrón municipal de 2017 tiña 102 habitantes (45 homes e 57 mulleres), distribuídos nunha única entidade de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 181 habitantes.

A festa parroquial celébrase o 15 de agosto, día da Nosa Señora do Castro.

Coordenadas: 42°21′36.21″N 8°29′20.75″O / 42.3600583, -8.4890972

Castro Barbudo
Castro Barbudo
Castro Barbudo
ConcelloPonte Caldelas
Poboación102 hab. (2017)
Entidades de poboación1

Patrimonio

Castro Barbudo, calvario
Calvario de Barbudo.

Destaca o Calvario de tres cruceiros feito polo mestre canteiro Manuel González Perdiz en 1883, un dos Calvarios galegos máis representativos xunto cos de Bueu e Beade. Atópase no adro da igrexa parroquial, xunto ao camposanto disposto arredor do templo. Está composto por unha plataforma baixa cercada por unha reixa de ferro. Nela, ademais dos cruceiros, hai unha mesa de pedra, similar á dos altares das igrexas, para a realización de ofrendas.

Os tres cruceiros teñen basamenta, columna, capitel e crucifixo, sendo o central o maior, dedicado á representación da crucifixión de Cristo. As basamentas son de traza complexa, de perfiles sinuosos e con molduracións. Os fustes das columnas teñen diversas formas: os laterais son cilíndricos, algo máis anchos na base, mentres que o central é tripartito cadrado e moldurado no terzo inferior, octogonal no medio, e circular na parte superior. Os capiteis dos laterais son dunha rara mestura de tendencias, destacando as grilandas suspendidas entre as volutas. O do centro é composto, co rostro dun anxo en medio do entaboamento curvo.

Na parte dianteira do cruceiro central aparece Cristo morto acompañado dun anxo que recolle o sangue nun cáliz. Na parte traseira está a Nosa Señora con coroa real sostendo o Neno no colo cun rosario na outra man. Na parte dianteira da columna está San Xosé de ancián, con barba longa, vestido con túnica e manto, co Neno no colo (que mostra a Bola coa cruz), e cun lirio na outra man. Na parte traseira da columna está San Xoán Bautista cun año nos brazos, e aguantando a bandeira triunfal. Na basamenta aparecen as inscricións:

SE HIZO SIENDO ABAD DON MANUEL MARTINEZ.
ADMINISTRADOR JOSE M. GARRIDO.
EL MAESTRO MANUEL GONZALEZ.
AÑO DE 1883

O cruceiro da esquerda representa a crucifixión de Dimas, cos brazos atados ao traveseiro da cruz e un pé atado e outro cravado. Na parte superior dous anxos intentan erguelo colléndoo das extremidades. Na basamenta aparece a inscrición:

DIMAS EL BUEN LADRON.

O cruceiro da dereita representa a crucifixión de Xiestas, atado de pés e mans aos paus da cruz. Ao pé da mesma hai un animal con aspecto feroz, entre dragón e serpe con ás, que intenta enrrollarse nas pernas do ladrón, aludindo ao Demo. Na basamenta aparece unha inscrición co nome de Giestas:

Castro Barbudo, GIESTAS EL MAL LADRON
GIESTAS EL MAL LADRON.

As imaxes do calvario reproducen o estilo de Manuel González, último dos canteiros herdeiros da tradición do barroco popular galego. Os rostros son moi desenvolvidos, pero con rotunda frontalidade, sen apenas expresión, cunha gran sobriedade e hieratismo inspiradores do sentimento relixioso.

Tamén destaca o peto de ánimas situado no cruzamento principal das estradas PO-0201 e PO-0208. Desde este cruzamento, en dirección a Calvos (Fornelos de Montes), chégase ao encoro de Eiras, do río Oitavén.

Galería de imaxes

Encoro de Eiras, Fornelos de Montes

Encoro de Eiras, entre Castro Barbudo e Calvos.

Castro Barbudo, igrexa

Igrexa de Sta. María do Castro Barbudo.

Lugares e parroquias

Parroquias de Ponte Caldelas

Véxase tamén

Outros artigos

Cruceiro

Un cruceiro é un monumento relixioso constituído por unha cruz de pedra, cunha ou varias imaxes, elevada sobre unha columna asentada sobre unha plataforma e situado, normalmente, en lugares públicos, principalmente encrucilladas, beiras de camiños, adros de igrexas etc., lugares nos que ás veces existían xa cultos pagáns á natureza (teoría xa proposta por Murguía e mantida por case tódolos autores).

O cruceiro é un dos monumentos máis fortemente enraizado na terra e na cultura galegas, intimamente vencellado á paisaxe rural galega. Xorde nos máis inesperados recunchos e constitúese en obxecto de respecto e devoción populares. Hoxe séguense a esculpir e plantar en prazas, xardíns e propiedades particulares pero xa cun obxectivo decorativo nada máis. O cruceiro tamén é característico doutras rexións do mundo con fortes raíces católicas, por exemplo Irlanda en Europa onde se chaman high cross as que son de moita influencia celta e que existen desde o século VII. Tamén aparecen cruceiros semellantes aos galegos e portugueses en amplas zonas de Francia (especialmente na Bretaña), Alemaña e Gran Bretaña.

Non se coñece o número dos existentes en Galicia, e a distribución por provincias é desigual, observándose unha maior abundancia nas provincias da Coruña e Pontevedra e sendo máis escasos en Lugo e Ourense. Clodio González Pérez di que pasan dos 10.000, entre cruces e cruceiros. A Universidade da Coruña, que está realizando desde 1993 un inventario concello a concello, estima o número en "polo menos 12.000".

como exemplo, hai catalogados "case 140 cruceiros, cruces e petos" no Porriño,, 118 en Rianxo "algo más de 300" en Vilalba, máis de 250 na comarca de Pontevedra.. Segundo o inventario que realizou Yves Castel en 1980, a Bretaña francesa contaría cuns 9.000.

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.