Cántabros

Ademais de ser o adxectivo que se aplica aos habitantes da actual Cantabria, os Cántabros eran un conxunto de once pobos que ocupaban unha parte do norte da Península Ibérica, nas montañas da actual comunidade autónoma de Cantabria e Castela e León: a práctica totalidade da comunidade autónoma de Cantabria, o norte da provincia de Burgos e da Palencia, o nordeste da provincia de León, o leste do Principado de Asturias e a parte máis occidental de Bizcaia. Tiñan por cidade principal Amaya e eran veciños dos autrigones, turmogos, vacceos e astures.

Cantabria prerromana
Mapa da antiga Cantabria.

Localización e características

Tiñan por veciños aos vacceos e aos turmogos ao sur, aos autrigóns ao leste e aos ástures ao oeste. Desafiaron moito tempo as lexións romanas entre a súa primeira guerra contra os romanos en -150 e a súa submisión final, máis dun século máis tarde. Só se someteron cando Agrippa e Augusto levaron as guerras cántabras (-29 - -19) que remataron pola súa parcial extinción. A partir dese momento, as súas terras formaron parte da provincia romana da Tarraconense. Romanizáronse aos poucos, pero vivían en aldea se menciónanos pouca nas historias. Proporcionaron levas para o exército romano, como os seus veciños os ástures. As súas terras contiñan minas de chumbo.

Os once pobos cántabros eran os avarixinos, os blendios (ou plentusios), os camáricos, os concanos, os coniacos, os moroecanos, os noegos, os orxenomescos, os salaenos, os vadinienses e os vélicos.

Véxase tamén

Bibliografía

  • Venceslas Kruta, Les Celtes, histoire et dictionnaire, Éditions Robert Laffont, París, 2000, ISBN 2-7028-6261-6 (en francés)

Outros artigos

Ligazóns externas

Cántabros
avarixinos | blendios ou plentusios | camáricos | concanos | coniacos | moroecanos | noegos | orxenomescos | salaenos | vadinienses | vélicos
Arenas de Iguña

Arenas de Iguña é un concello español da Comunidade Autónoma de Cantabria. Tiña unha poboación de 1.867 habitantes en 2007. A súa área é de 86 km2.

Castros cántabros poñen de manifesto a presenza humana desde séculos nestas terras. A actividade económica principal céntrase no sector primario combinándose co secundario dos municipios industriais próximos.

Cantabria

Cantabria (en cántabro e castelán: Cantabria) é unha comunidade autónoma uniprovincial situada no norte de España, considerada como «comunidade histórica» segundo o seu Estatuto de autonomía. Limita con Asturias ao oeste, con Euskadi (provincia de Biscaia) ao leste, con Castela e León (provincias de León, Palencia e Burgos) ao sur, e co mar Cantábrico ao norte. A súa capital e cidade máis poboada é Santander.

Cantabria está situada na cornixa Cantábrica, nome dado á franxa de terra existente entre o mar Cantábrico e a cordilleira Cantábrica, no norte da Península Ibérica. Posúe un clima oceánico húmido e de temperaturas moderadas, fortemente influenciado polos ventos do océano Atlántico que chocan contra as montañas. A precipitación media é de 1.200 mm, o que permite o crecemento de frondosa vexetación. A súa maior elevación localízase no pico de Torre Blanca (2.619 m). A comunidade está formada por 102 concellos, sendo un deles, Valle de Villaverde, un exclave en Biscaia.

Cantabria é a rexión máis rica do mundo en sitios arqueolóxicos do Paleolítico Superior. Os primeiros signos de ocupación humana datan do Paleolítico Inferior, aínda que este período non estea tan ben representado na rexión. Destacan neste aspecto as pinturas da cova de Altamira, datada entre o 16.000 e 9.000 a.C e declarada, xunto a outras nove covas cántabras máis, Patrimonio da Humanidade pola Unesco.

As súas primeiras referencias datan do ano 195 a. C., momento en que o escritor romano Catón O Vello fala na súa obra Orixes do nacemento do río Ebro do "país dos cántabros". A moderna provincia de Cantabria constituíuse o 28 de xullo de 1778. A Lei Orgánica do Estatuto de Autonomía de Cantabria aprobouse o 30 de decembro de 1981, dotando deste xeito á comunidade autónoma de organismos e institucións de autogoberno, co Parlamento de Cantabria como asemblea lexislativa.

Castela

Castela (en castelán: Castilla) é o nome dunha rexión histórica española que se corresponde con parte dos territorios pertencentes ao antigo Reino de Castela.

A primitiva Castela xurdiu durante as orixes da Reconquista na cabeceira do Ebro, ante o pulo de cántabros e vascóns. Dependendo dos autores e as épocas, considérase composto de territorios diferentes. A evolución histórica fai aínda máis imprecisos os seus compoñentes: o Reino de Castela foi nun primeiro momento un condado dependente do Reino de León, que finalmente se separou deste, e posteriormente formou parte, xunto a outros reinos, da Coroa de Castela.

Así, o nome de Castela empregouse na Baixa Idade Media para denominar á Coroa de Castela, o conxunto de todos os territorios dos monarcas da Coroa (por contraposición ao resto de reis hispánicos, os de Aragón, Navarra e Portugal).

División de Honra de Rugby 2019-2020

A tempada 2019-2020 da División de Honra da liga nacional de rugby será a 53ª edición da principal competición entre clubs de rugby en España.

O torneo contará con doce equipos participantes: tres casteláns, dous vascos, dous cataláns, dous madrileños, dous cántabros e un sevillano. O Club de Rugby Santander (debutante) e o Club de Rugby Ciencias ocuparán as prazas que o ano anterior tiñan o Club de Rugby La Vila e o Gernika Rugby Taldea.

A fase de liga regular contará con 22 xornadas, comezando o 14 de setembro de 2019 e rematando o 10 de maio de 2020. Os seis primeiros equipos da táboa participarán na fase de eliminatorias polo título de liga, que comezará o 17 de maio de 2020 cos encontros de cuartos de final e rematará o 31 de maio de 2020 coa final do campionato. A final terá lugar no campo elixido polo finalista mellor clasificado na fase de liga regular.

O equipo que remate na derradeira posición perderá a máxima categoría. A súa praza será ocupada polo campión da segunda división do rugby español, a División de Honra B. O penúltimo clasificado disputará a promoción, unha eliminatoria a dobre partido contra o subcampión da segunda división.

Década de -20

A década de 20 a.C. abrangue o período que empeza o 1 de xaneiro de 29 a.C. e remata o 31 de decembro de 20 a.C..

Fidalguía

A fidalguía, isto é, o conxunto dos fidalgos, constituía o estamento máis baixo da nobreza na Coroa de Castela (equivalente aos infanzóns na Coroa de Aragón).

O concepto de fidalguía cambiou moito co tempo e dentro do reino, así todos os vascos, cántabros e até un 80% dos asturianos eran fidalgos mentres que en Galiza, no catastro de Ensenada só aparecían 10935 fidalgos, menos do 3% da poboación.

Guerras cántabras

Coñécese como Guerras cántabras (29 a. C.-19 a. C.) aos enfrontamentos entre o Imperio romano e os distintos pobos ástures e cántabros que habitaban o territorio coñecido xa polos antigos romanos como Cantabri, ao norte na Península Ibérica.

Os enfrontamentos mantidos por Roma contra os diversos pobos do Norte hispano (cántabros e astures principalmente) representaban a culminación da longa conquista da Península Ibérica. A resonancia destas guerras excedeu á de gran parte das emprendidas polo Estado romano ao longo da súa historia. A razón diso non hai que buscala no ámbito estritamente militar, senón no alcance político que se lle concedeu á conquista do Norte peninsular, única operación dirixida persoalmente polo emperador César Augusto.

Así comeza Floro o seu relato para narrar os feitos acaecidos nunha contenda que fixo que o propio emperador romano César Augusto, abrise as portas do templo de Xano, en sinal de combate total, e desprazásese en persoa desde Roma ata terra de cántabros.

Liga ACT

A Liga ACT, coñecida por motivos de patrocinio como Eusko Label Liga, é a liga de remo creada pola Asociación de Clubs de Traiñeiras (ACT) como primeira división do remo no Cantábrico. A Liga ACT naceu o 2 de xullo de 2003 tralo acordo acadado polos Gobernos das Comunidades Autónomas de Galiza, Asturies, Cantabria e Euskadi, para apoiar e impulsar a disciplina deportiva que forma parte da tradición dos pobos do norte de España. No 2006, tras un acordo de patrocinio coa empresa Mahou-San Miguel, a Liga ACT trocou o seu nome polo de Liga San Miguel.

É pois a primeira división das traiñeiras. Baixo ela atópanse a Liga ARC, na que compiten clubs cántabros, vascos e agora tamén asturianos; e a Liga Galega ou Liga Noroeste. Os dous últimos clasificados das 12 que disputan a Liga San Miguel disputan o play-off de ascenso/descenso contra os dous primeiros clasificados dun play-off previo entre os dous mellores da Liga ARC e da Liga Galega. As dúas traiñeiras que mellor queden manterán ou subirán de categoría.

Para evitar a fuga masiva de remeiros a clubs con alto poder económico, e con obxecto de potenciar a canteira, estabelécese un cota de mínimo sete remeiros propios, entendéndose como propios aqueles que estiveron polo menos tres anos nun mesmo club.

Mar Cantábrico

O Cantábrico (en asturiano: Cantábricu, en castelán: Cantábrico, en éuscaro: Kantauri, en francés: Cantabrique) é un mar litoral do océano Atlántico que baña a costa norte de España e a costa suroeste de Francia. Esténdese desde a Punta Estaca de Bares na provincia da Coruña, ata a desembocadura do río Adour nas costas do departamento Francés das Landes preto de Bayonne.

Na súa parte máis oriental, xunto ás costas do País Vasco recibe o nome de golfo de Biscaia ou tamén de golfo de Gascuña. Baña 800 quilómetros de costa compartida polas provincias da Coruña, Lugo, Asturias, Cantabria, Biscaia, Guipúscoa e Lapurdi, esta última en Francia.

Moeda cuñada en Galicia

As primeiras moedas cuñadas en Galicia datan do ano 25 a.C., cando o emperador romano Augusto deu ordes de cuñar nunha ceca móbil establecida en Lucus Augusti moedas provinciais de bronce (ases, semis, dupondios e sestercios) coas que poder financiar as guerras que mantiña contra os cántabros e os astures. E durante todo o Imperio Romano seguiu a ser Lucus Augusti a ceca predominante de Gallaecia. Coa chegada dos suevos e visigodos adquiren importancia tamén Tui e Valdeorras.

A Real Casa da Moeda da Coruña (1210/1230-1665/1700) e en menor medida a Ceca de Santiago de Compostela (1079-1379) e outras Tui e Ourense serán as principais emisoras durante a Idade Media. En 1107 Diego Xelmírez conseguiu do rei Afonso VI o privilexio de cuñar moeda. Xa na época moderna A Coruña é a única que continuou producindo moeda, ata que en 1696 finaliza a súa produción.

A última ceca que se estableceu en Galicia foi a Real Casa da Moeda de Xuvia, que emitiu moeda entre 1811 e 1868.

Monte Medulio

O monte Medulio é o lugar da batalla dos galaicos, cántabros e astures no ano 22 a. C. contra as lexións de Caio Furnio e Publio Carisio, e onde os últimos guerreiros resistentes se suicidaron durante o sitio.

Ruesga

Ruesga é un concello da comunidade autónoma de Cantabria (España), situado na comarca de Asón-Agüera. O municipio divídese en dúas partes, a de menor extensión sitúase ao oeste do municipio de Arredondo, que se acha no medio.

É un val polo que discorre o río Asón e limita cos municipios cántabros de Solórzano e Voto, polo norte; Soba, polo sur; Rasines e Ramales de la Victoria, polo leste; e por último, Arredondo, Riotuerto e Entrambasaguas polo oeste.

Toro, Zamora

Toro (en galego antigo: Touro) é un municipio da provincia de Zamora na comunidade de Castela e León.

Valle de Villaverde

Valle de Villaverde (oficialmente, até 2005 denominado Villaverde de Trucíos) é un concello da comunidade autónoma de Cantabria, situado na comarca de Asón-Agüera. Como enclave cántabro no País Vasco limita cos municipios biscaíños da comarca das Encartacións de Carranza, Arcentales e Trucíos.

Na parte meridional do municipio sitúase a fonte do río Agüera, cuxo val ten altitudes de máis de 400 metros. O municipio é atravesado de oeste a leste pola liña de ferrocarril FEVE Santander-Bilbao.

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.