Bernardino Graña

Bernardino Graña Villar, nado en Cangas o 27 de setembro de 1932, é un escritor galego.

Bernardino Graña
Nacemento27 de setembro de 1932
 Cangas
NacionalidadeEspaña
Ocupaciónescritor

Traxectoria

Fillo de Bernardino Graña Refojos. Foi catedrático de lingua e literatura na educación secundaria en diversos destinos, entre eles Onda, Reus, Guadix, Zaragoza, Padrón e Sarria e Cangas, até a súa xubilación en 1991. Desde moi mozo formou parte do Consello de Redacción da revista poética Alba. Participou tamén como articulista en La Noche e Faro de Vigo, ademais de colaborar como ensaísta noutras publicacións. En 1958 participa na creación do grupo Brais Pinto en Madrid e foi impulsor e primeiro presidente da Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG), entidade da que foi nomeado socio de honra no 1996. O 12 de xuño de 2010 entrou a formar parte da Real Academia Galega.

Obras

Poesía

  • Poema do home que quixo vivir (1958, Brais Pinto, Madrid).
  • Profecía do mar (1966, Galaxia).
  • Non vexo Vigo nin Cangas (1975, Xistral).
  • Se o noso amor e os peixes... (1980, Xerais).
  • Sima-cima do voar tolo (1984, Algalia).
  • Himno verde (1992, Espiral Maior).
  • Ardentía: obra poética completa (1995, Espiral Maior).
  • Luz de novembro (1997, Espiral Maior).
  • Sen sombra e sen amor (2004, Galaxia).
  • Acendede as almenaras (2008, Xerais).
  • Ser auga, darse en auga (2011, PEN Clube de Galicia).

Teatro

  • Vinte mil pesos crime (1962, Galaxia).
  • Sinfarín contra don Perfeuto (1975, separata de Grial).
  • Os burros que comen ouro nunca cabalos serán (1992, Sotelo Blanco).

Literatura infanto-xuvenil

  • O león e o paxaro rebelde (1969, Galaxia).
  • Planeta dos ratos tolos (1990, Ediciones S. M.).
  • Xan Guindán, capitán (1991, Xerais).
  • Namoro de lobo Pipo na escola de don Perico (1992, Sotelo Blanco).
  • Oso mimoso (1992, Xerais).
  • Cristo e San Pedro; Peregrinos: contos populares de Galicia (1994, Xerais).
  • O gaiteiro e o Rato Pérez (1994, Xerais).
  • Rata linda de Compostela (1994, Xerais).
  • Xan Guindán, mensaxeiro (1994, Obradoiro).
  • Contra o león covarde (1995, Edicións do Cumio).
  • O lobo e o grilo (1995, Sotelo Blanco).
  • Son un pasmón peatón (1995, A. C. Monte Branco).
  • Xan Guindán e os Salvaxes (1995, Obradoiro).
  • Cantigas de Santa María (1996, Xerais).
  • O quirico lambón (1997, Xerais).
  • O gaiteiro e o ratiño (1999, Xunta de Galicia).
  • No castelo de Marbel (2009, A Nosa Terra).
  • Un porco con chapeu (2009, A Nosa Terra).
  • Larpancia saborosa do lobo e a raposa (2010, Edicións Embora).
  • Curros Enríquez e os gansos (2011, Morgante).
  • Tragaxán e Tragadiño (2016, Galaxia).
  • Lobísimo do saco. Tres titiritadas (2019). Galaxia, Col. Árbore. 204 páxs. ISBN 978-84-9151-397-1.

Narrativa

  • Fins do mundo (1974, Brais Pinto. 2ª edición de 1989, Xerais).
  • Protoevanxeo do Neto de Herodes (2005, La Voz de Galicia, e 2006, Xerais).
  • Carmela e os ladróns (2010, Morgante).
  • ¡Medre o mar! (2013, Morgante).
  • A fuga a Exipto (2016, Galaxia).
  • O neno mariñeiro (2017, Xerais).

Libros de conversas co autor

  • Conversas con Bernardino Graña, de Rafael Fernández Lorenzo e Héitor Mera (2005, Xerais).

Edicións

  • Contos populares da provincia de Lugo (1963, Galaxia).

Obras colectivas

  • Homenaxe a Luís Seoane (1977).
  • Antoloxía da poesía galega actual. Nordés (1978, Edicións do Castro).
  • I Festival de Poesía no Condado (1981, S. C. D. Condado).
  • II Festival da Poesía do Condado (1982, S. C. D. Condado).
  • III Festival da Poesía no Condado (1983, S. C. D. Condado).
  • IV Festival da Poesía no Condado (1984, S. C. D. Condado).
  • VII Festival da Poesia no Condado (1987, S. C. D. Condado).
  • VIII Festival da Poesia no Condado. Escolma Poética (1988, S. C. D. Condado).
  • IX Festival da Poesia no Condado. Escolma Poética (1989, S. C. D. Condado).
  • X Festival da Poesia no Condado. Escolma Poética (1990, S. C. D. Condado).
  • XI Festival da Poesia no Condado (1991, S. C. D. Condado).
  • Os monos contra os paxaros (1992, Xunta de Galicia).
  • XIII Festival da Poesia no Condado (1993, S. C. D. Condado).
  • Desde mil novecentos trinta e seis: homenaxe da poesía e da plástica galega aos que loitaron pola liberdade (1995, Edicións do Castro).
  • Relato contemporáneo (1995, Xerais).
  • Unha liña no ceo (58 narradores galegos 1979-1996) (1996, Xerais).
  • E dixo o corvo... (1997, Xunta de Galicia).
  • A poesía é o gran milagre do mundo (2001, PEN Clube de Galicia).
  • Alma de beiramar (2003, Asociación de Escritores en Lingua Galega).
  • Antoloxía consultada da poesía galega 1976-2000 (2003, Tris Tram). Por Arturo Casas.
  • Homenaxe a don Paco del Riego, fillo adoptivo de Nigrán (2003, Edicións do Cumio).
  • Intifada. Ofrenda dos poetas galegos a Palestina (2003, Fundación Araguaney).
  • Negra sombra. Intervención poética contra a marea negra (2003, Espiral Maior).
  • 23 poetas galegos cantan a don Antonio Machado (2004, Hipocampo).
  • Uxío Novoneyra. A emoción da Terra (2004, AELG).
  • Xela Arias, quedas en nós (2004, Xerais).
  • Cartafol poético para Alexandre Bóveda (2006, Espiral Maior).
  • Poetas con Rosalía (2006, Fundación Rosalía de Castro).
  • Actas do Congreso Manuel María. Literatura e Nación (2009, Fundación Manuel María).
  • Vinte cantigas de escarnio e maldicir (2009, Morgante). Edición literaria con Alexandre Ripoll Anta.
  • Tamén navegar (2011, Toxosoutos).
  • Berros no roncar das ondas (2012, ArTeu). Poemas en diálogo con fotografías de Xacobe Meléndrez Fassbender.

Bibliografía

  • Se as aves insistisen na ledicia. A obra de Bernardino Graña, de Antonia López García, 2002, Laiovento.
  • Bernardino Graña. Homenaxe no 75 aniversario, 2007, Xerais.
  • Bernardino, mariñeiro do verbo, de Héitor Mera, 2012, Morgante.

Premios

  • 1º Premio do Concurso nacional de contos infantís O Facho no 1969, por O león e o paxaro rebelde.
  • Premio Abrente no 1969, por Os burros que comen ouro nunca cabalos serán.
  • Premio Celso Emilio Ferreiro do Concello de Santiago no 1978, por Se o noso amor e os peixes Sar arriba andasen.
  • Premio Merlín no 1993, por O gaiteiro e o Rato Pérez.
  • Pedrón de Ouro en 1999.
  • Gañador da segunda edición do Premio Eixo Atlántico de narrativa galega e portuguesa no 2003, por Protoevanxeo do neto de Herodes.
  • Premio PEN Voz de Liberdade no 2003.
  • Premio Estornela de teatro no 2008, por Larpancia saborosa do lobo e a raposa.
  • Premio Brais Pinto no 2013.

Véxase tamén

Ligazóns externas

Vídeos externos
Galicia letra a letra
27 de setembro

O 27 de setembro é o 270º día do ano do calendario gregoriano e o 271º nos anos bisestos. Quedan 95 días para finalizar o ano.

Antonio Couceiro Freijomil

Antonio Couceiro Freijomil, nado en Pontedeume o 2 de xuño de 1888 e finado en Santiago de Compostela o 9 de maio de 1955, foi un escritor galego, coñecido polo seu Diccionario Bio-bibliográfico de Escritores.

Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega

A Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) constituiuse a partir dunha xuntanza celebrada o 3 de maio de 1980 en Santiago de Compostela por un grupo de escritores, entre os que se contaban Alfredo Conde, Paco Martín, Xosé Manuel Martínez Oca, Xosé Luís Méndez Ferrín, Alfonso Pexegueiro, Manuel Rivas, Uxío Novoneyra, Xavier Rodríguez Barrio, Bernardino Graña e Xoán Ignacio Taibo que acordan formar unha asociación que defendese os intereses da práctica escrita en galego seguindo o facho da Asociación de Escritores de Galicia que non puido desenvolver o seu labor polo estoupido da Guerra Civil española pouco despois da súa constitución.

A AELG celebrou o I Congreso de Escritores Galegos en 1981 e participa na organización dos encontros Galeusca con escritores cataláns e vascos. Durante anos estivo enfrontada á Real Academia Galega por considerala unha institución inmobilista que non traballaba a prol da cultura galega. A revista Escrita Contemporánea é o seu voceiro oficial. Está recoñecida pola Academia Sueca para presentar candidatos oficiais ao Premio Nobel de Literatura e forma parte do Congreso de Escritores Europeos.

Ten a súa sede no Edificio de Sindicatos da cidade da Coruña. A 1 de xaneiro de 2019 a asociación contaba con 459 socios, nese ano convocou un Parlamento de Escritoras.

Coralia e Maruxa, as irmás Fandiño

Para o artigo sobre as irmás Fandiño, véxase As dúas Marías.

Coralia e Maruxa, as irmás Fandiño é o título dun documental realizado por Henrique Rivadulla Corcón sobre a historia das dúas Marías. Foi producido por Ficción Producciones, e estreada o once de abril do 2008 no Teatro Principal de Santiago.

No documental, unha serie de veciños de Compostela relatan a súa relación coas finadas irmás coma Encarna Otero, César Lombera (o veciño que insistiu durante nove anos para que se instalara unha escultura conmemorativa), Salvador García Bodaño, Bernardino Graña ou o historiador Dionisio Pereira. A narración corre a cargo de Farruco.

Edicións Embora

Edicións Embora é unha empresa editorial fundada en Ferrol, en 1993, por Francisco Rodríguez López, os irmáns Carlos e Antonio Miragaya Casteleiro e Miguel Tovar Porta.

Emilio Tapia Rivas

Emilio Tapia Rivas, nado en Mondoñedo o 7 de agosto de 1862 e finado en Lugo o 12 de xuño de 1918, foi un avogado, político, xornalista e escritor galego.

Gonzalo Brañas Fernández

Gonzalo Brañas Fernández, nado na Coruña o 17 de decembro de 1866 e finado na mesma cidade o 2 de agosto de 1948, foi un físico e inventor galego.

Grupo Brais Pinto

Brais Pinto foi un grupo galeguista de intelectuais, artistas e escritores galegos que tiñan como obxectivos principais o antifranquismo, a defensa do galego e unha renovación da cultura galega claramente influída polas vangardas. Foi fundado en Madrid no ano 1958.

O seu gomo foi a preocupación por Galiza e os seus problemas, o profundo atraso en que se encontraban as artes galegas e a escasa actividade política, nacionalista e democrática da época. Foron responsábeis da creación dun espazo de reflexión política sobre Galiza que permitiu a creación doutras organizacións desa índole e mais dun amplo labor cultural que culminou na creación da súa propia editorial e na participación en proxectos como o movemento plástico A Gadaña. Os seus compoñentes principais son: Xosé Luís Méndez Ferrín, Bernardino Graña, Reimundo Patiño, Xosé Fernández Ferreiro, Xosé Alexandre Cribeiro, Bautista Álvarez, Ramón Lorenzo, Ben-Cho-Shey, Herminio Barreiro e César Arias.

Héitor Mera

Héitor Mera Herbello, nado en Cangas en 1977, é un profesor e crítico literario galego.

Indalecio Varela Lenzano

Indalecio Varela Lenzano, nado na Coruña o 10 de abril de 1856 e finado en Ourense o 14 de xuño de 1940, foi un musicólogo e crítico musical galego.

José Vega Blanco

José Vega Blanco, finado en Lugo o 15 de febreiro de 1933, foi un xornalista e escritor galego.

Literatura infantil

Enténdese por literatura infantil aquela escrita pensando no público infantil como destinatario, máis o conxunto de textos literarios que a sociedade considerou aptos para os máis pequenos, pero que en orixe escribíronse pensando en lectores adultos (por exemplo As viaxes de Gulliver ou Platero e eu).

Noutro sentido do termo, menos habitual, abrangue así mesmo as pezas literarias escritas polos propios nenos. Por outra banda, ás veces considérase que o concepto inclúe a literatura xuvenil, escrita por ou para os adolescentes; pero o máis correcto é denominar ó conxunto literatura infantil e xuvenil.)

Manuel Rivas

Manuel Rivas Barrós, nado no barrio coruñés de Montealto o 26 de outubro de 1957, é un escritor, poeta, ensaísta, xornalista galego e académico da RAG dende o 31 de xullo de 2009. A súa obra literaria está escrita orixinalmente en galego e é considerado na actualidade coma o escritor galego con máis proxección internacional, a súa obra está traducida a vinte idiomas, entre eles o francés, italiano, inglés, alemán, grego, turco, ruso, finés, holandés, croata e xaponés.

Rapazas, rapaces e rapazadas

Rapazas, rapaces e rapazadas é o noveno álbum de estudio (e undécimo na discografía) do cantante de folk galego Suso Vaamonde. Foi publicado en 1997 baixo o selo Produccións Trebón.

Trátase dun dobre CD para nenas e nenos con letras populares e máis dos poetas Pura Vázquez, Bernardino Graña, Uxío Novoneyra, Antón Zapata, Dora Vázquez, Manuel Cuña Novás, Camilo José Cela, Luís Pimentel, Crecente Vega, Neira Vilas, Emilio Álvarez Blázquez, e Manuel María.

Real Academia Galega

A Real Academia Galega (RAG) é unha institución científica, creada en 1906, que ten como obxectivo o estudo da cultura galega, e en especial da lingua galega. Elabora as súas normas ortográficas, gramaticais e léxicas, deféndea e promociónaa. Ademais, decide a personalidade literaria á que se lle dedica o Día das Letras Galegas. Os seus membros son personalidades influentes do mundo da cultura galega, relacionados maioritariamente coa lingua. O seu presidente é Víctor Freixanes, elixido o 28 de marzo de 2017 logo da renuncia de Xesús Alonso Montero tras catro anos no cargo. O seu lema é Colligit. Expurgat. Innovat

Santiago, mar de pedra

Santiago, mar de pedra é o décimo álbum de estudio (e décimo segundo na discografía) do cantante de folk galego Suso Vaamonde. Foi publicado en 1997 baixo o selo Produccións Trebón.

Trátase dun disco dedicado á capital de Galiza, con composicións dos poetas Avelino Abuín de Tembra, Aquilino Iglesia Alvariño, Álvarez Blázquez, Celso Emilio Ferreiro, Xosé Díaz Jácome, Xosé Antón Neira Cruz, Ramón Cabanillas, Manuel Fabeiro Gómez, Eusebio Lorenzo Baleirón e Bernardino Graña.

Suso Vaamonde

Xesús Vaamonde Polo, nado en Rego do Vargo (A Insua, Ponte Caldelas) o 20 de decembro de 1950 e finado en Vigo o 16 de febreiro de 2000, foi un cantautor galego, coñecido como Suso Vaamonde, .

Xosé Manuel Millán Otero

Xosé Manuel Millán Otero, nado en Beluso (Bueu) en 1964, é un escritor e político galego vinculado ao BNG.

Membros de número da Real Academia Galega
Plenario
actual
Históricos

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.