Arco de Mazarelos

O arco de Mazarelos[1], tamén coñecido como porta de Mazarelos[2], é unha das portas que daban acceso á cidade de Santiago de Compostela nas Idades Media e Moderna, cando a cidade estaba defendida por unha muralla.

Coordenadas: 42°52′41″N 8°32′31.9″O / 42.87806, -8.542194

Arco de Mazarelos
Arco de Mazarelos.

Características

A porta de Mazarelos é o único vestixio que queda en pé da muralla de Santiago de Compostela,[3] xa que o resto da mesma foi derrubado entre os séculos XVIII e XIX.[4]

A porta, de arco de medio punto peraltado, ten acaroada no lateral sur unha edificación que conserva os baseamentos do torreón defensivo que flanqueaba a porta. Ambas as arquitecturas están construídas en granito.[5]

Historia

Construción

A expedición militar de Almanzor sobre Santiago de Compostela no ano 997 levou ao bispo Cresconio (1037-1066) a reconstruír o sistema defensivo creado por Sisnando II contra 968.[5]

Sobre o segundo anel defensivo (profundos fosos e cercas) que rodeaba o núcleo urbano (o primeiro protexía o locus Sancti Iacobi), Cresconio edificou outra muralla con torreóns de planta cadrada e rolda interior.[5]

Importancia da porta na Idade Media

Esta porta antigamente permitía entrar en Santiago de Compostela aos viaxeiros procedentes de Ourense.[6]

Na Idade Media, os peregrinos que llegaban a Santiago de Compostela desde Mérida pola Vía da Prata entraban na cidade pola porta de Mazarelos, que era tamén o lugar por onde entraban o viño do Ribeiro desde a cidade de Ourense,[7] segundo consta no capítulo IX do libro V do famoso Codex Calixtinus, citado por Miguel Etayo Gordejuela:[8]

Hai constancia de que na Idade Media varios cambistas de moedas vivían na praza de Mazarelos,[10] e tamén de que a porta de Mazarelos era unha das máis frecuentadas por transeúntes e transportistas de mercadorías, xa que até ela chegaba o camiño que unía Santiago de Compostela con Comarca do Sar, e por ela chegaban a Santiago os cereais casteláns e os viños do Ribeiro e do val dol Ulla.[11]

Reformas

Durante os séculos XVI e XVII realizáronse importantes reparacións e reformas no sistema defensivo da cidade.[5]

Finalmente, no século XIX derrubárionse as murallas, quedando só o arco de Mazarelos e algúns outros pequenos vestixios.[12]

Notas

  1. Arco de Mazarelos en turismo.gal.
  2. Porta de Mazarelos na páxina web colaborativa PatrimonioGalego.net.
  3. VV.AA. 2013, p. 136.
  4. VV.AA. e Ortega Romero 1994, p. 146.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Arco de Mazarelos Xunta de Galicia.
  6. García-Braña 1986, p. 31.
  7. VV.AA. 2013, p. 168.
  8. Etayo Gordejuela 2011, p. 143.
  9. Calisto II (1135-1140). Códice Calixtino ou Liber Sancti Iacobi (en latín). V (Guía do Peregrino).
  10. Portela Silva et al. 2003, p. 188.
  11. Portela Silva et al. 2003, pp. 87-88.
  12. González Méndez & Luaces Anca 2009.

Véxase tamén

Bibliografía

Outros artigos

As Orfas

O convento, igrexa e colexio das Orfas é un conxunto de edificios de estilo barroco situados en Santiago de Compostela.

Carballeira de San Lourenzo

A carballeira de San Lourenzo é unha carballeira compostelá cunha extensión de 8.000 metros cadrados. Está situada á beira do río Sarela, xusto ao pé do convento franciscano de San Lourenzo de Trasouto, que foi fundado no século XIII.

Por medio desta zona arborada transcorre o Camiño de Santiago, en dirección a Fisterra. No interior da carballeira hai dispostos unha fonte e dous cruceiros de interese.

Trátase dun lugar de reunión ao que Rosalía de Castro cantou na súa obra Follas Novas.

Casa da Conga

A casa da Conga é un edificio de principios do século XVIII sito na praza da Quintana de Santiago de Compostela.

Trátase dun edificio barroco construído para vivenda dos cóengos da catedral. As trazas iniciais débense a Domingo de Andrade, pero quen rematou a construción en 1730 foi Casas e Novoa. Está situada pechando a parte sur da praza da Quintana. Estrutúrase como un bloque de catro casas cun vistoso pórtico corrido que une as catro edificacións. É de estilo moi clasicista en contraste coa Casa da Parra situada na parte superior da praza. Na actualidade a casa da dereita é sede do Colexio de Arquitectos de Galicia e sala de exposicións. O resto está ocupado por comercios, restaurantes, bares e cafeterías.

Casa da Parra

A casa da Parra é un edificio de finais do século XVII situado na praza da Quintana de Santiago de Compostela. Foi deseñado por Domingo de Andrade

Casa do Cabido

A Casa do Cabido é un edificio situado na Praza de Praterías de Santiago de Compostela, construído no século XVIII e concibido para o embelecemento urbano con obxecto de adornar a praza.

Centro Comercial Compostela

O Centro Comercial Compostela é un edificio de tendas de El Corte Inglés, sito en Santiago de Compostela, na saída da cidade cara a Ourense. Inaugurado en 1998, foi o segundo centro comercial que se construíu na capital de Galicia.

Cidade vella de Santiago de Compostela

A cidade vella de Santiago de Compostela é unha zona urbana da capital galega caracterizada pola súa arquitectura antiga e monumental. Foi elixida como Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 1985, satisfacendo 3 dos criterios suficientes de selección:

I. Representar unha obra mestra do xenio creativo humano.

II. Testemuñar un importante intercambio de valores humanos ao longo dun período de tempo ou dentro dunha área cultural do mundo, no desenvolvemento da arquitectura ou tecnoloxía, artes monumentais, urbanismo ou deseño paisaxístico.

VI. Estar directa ou tanxiblemente asociado con eventos ou tradicións vivas, con ideas ou con crenzas, con traballos artísticos e literarios de destacada significación universal. (O comité considera que este criterio debe estar preferentemente acompañado doutros criterios).O centro histórico da cidade medrou arredor da catedral a partir do mítico achado do sepulcro do Apóstolo Xacobe no ano 813, atraendo a peregrinaxe de millóns de persoas durante séculos nun dos fenómenos mais salientables da historia medieval. As edificacións que foron construídas na cidade antiga durante ás épocas románica, gótica e barroca, fixeron dela unha das zonas urbanas mais fermosas do mundo, converténdose nun lugar de culto cun gran esplendor artístico.

Colexio de San Xerome

O Colexio de San Xerome, dito tamén Colexio de Artistas, é un edificio civil de Santiago de Compostela, sito no lado meridional da praza do Obradoiro, cerrándoa por ese lado.

El Correo Gallego

El Correo Gallego é un xornal galego que se edita en Santiago de Compostela. Fundouno José Mariano Abizanda na cidade de Ferrol en 1878.

Mazarelos

O topónimo galego Mazarelos pode referirse a:

Mazarelos, lugar da parroquia de Fión, no concello do Saviñao;

Mazarelos, lugar da parroquia de Vilar, no concello de Silleda;

Praza de Mazarelos, na cidade vella de Santiago de Compostela.

Arco de Mazarelos, que dá o paso desde a praza anteriormente citada á rúa de Mazarelos.

Rúa de Mazarelos, pequena rúa de Santiago de Compostela que vai desde o arco de Mazarelos até a rúa da Fonte de Santo Antonio.

Monte Pedroso

O monte Pedroso é un monte situado no concello de Santiago de Compostela, na parroquia de Santa María de Figueiras.

Dista tan só 3 km do casco urbano da capital galega. Accédese a el a través do Campo das Hortas e da Calzada do Carme de Abaixo. Está na marxe dereita do río Sarela e na zona consérvase unha ponte medieval. Dende o seu cumio (461 m) hai unha boa vista de Compostela e doutros montes pretos como o de Fontecova. No cumio atópanse as antenas e instalación dos reemisores de radio e televisión. Os seus bosques foron moi castigados na vaga de incendios do verán de 2006.

Da presenza humana no Pedroso desde tempos remotos dan testemuña os petróglifos preto do cumio.

Monte do Gozo

O monte do Gozo é unha elevación do terreo próxima á cidade de Santiago de Compostela, no lugar de San Marcos en Bando, chamada así polo sentimento de gozo que desperta nos peregrinos, xa que este monte é o primeiro punto dende o cal a xente que fai o Camiño de Santiago ve as torres da catedral.

Muralla de Santiago de Compostela

A muralla de Santiago de Compostela, da que soamente quedan algúns lenzos, rodeaba a cidade de Santiago de Compostela até o seu derrubamento no século XIX, aínda que na actualidade se conservan algúns restos, sendo o maior o arco de Mazarelos. Existen, así mesmo, algunhas partes ocultas polas casas actuais. A traza da muralla é claramente visíbel aínda sobre o plano da cidade antiga de Santiago, cuxo urbanismo veu determinado pola existencia desta fortificación.

Museo Pedagóxico de Galicia

O Museo Pedagóxico de Galicia (MUPEGA) é un centro dedicado á recuperación, coidado, estudo e mostra do legado pedagóxico de Galiza. Está situado en Santiago de Compostela.

Museo do Pobo Galego

O Museo do Pobo Galego abriu as súas primeiras salas no ano 1977 no antigo Convento de San Domingos de Bonaval, na cidade de Santiago de Compostela, no lugar coñecido comunmente como Porta do Camiño.

Pazo do Hórreo

O Pazo do Hórreo é un edificio de comezos do século XX situado na Rúa do Hórreo 63, na cidade capital galega de Santiago de Compostela, actual sede do Parlamento de Galicia.

Praza de Mazarelos

A praza de Mazarelos, coñecida en séculos pasados como praza das Mazarelas, e outrora praza do Instituto, por estar alí situado durante moitos anos o Instituto Arcebispo Xelmírez, é unha praza da cidade de Santiago de Compostela.

É unha praza de tamaño «considerábel», como sinalou o profesor Celestino García Braña, e nela encóntrase a porta ou arco de Mazarelos, que antigamente permitía entrar en Santiago de Compostela aos viaxeiros procedentes de Ourense. Esta é a única das portas da muralla de Santiago de Compostela que chegou até o século XXI, xa que o resto da mesma foi derrubado entre os séculos XVIII e XIX.

Residencia oficial de Monte Pío

A residencia oficial de Monte Pío é o aloxamento do Presidente da Xunta de Galicia. Está situada nas Casas Novas (Vista Alegre, Santiago de Compostela).

Área Central

Área Central é un complexo cívico comercial de Santiago de Compostela, sito no barrio de Fontiñas. Inaugurado o 20 de outubro de 1993, foi o primeiro centro comercial da capital de Galicia.

Artigos sobre a cidade de Santiago de Compostela
Edificios institucionais
Edificios relixiosos
Teatros
Museos
Outros edificios
Parques
Centros comerciais
Rueiro
Transporte
Medios de comunicación
Clubs deportivos
Recintos deportivos
Outros recintos
Centros de saúde
Empresas locais
Restos arqueolóxicos
Accidentes xeográficos
Educación
Outros

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.