Anatomía

A anatomía (do grego anatomē, ‘disección’) é o estudo da estrutura, situación e relacións das diferentes partes do corpo de animais ou plantas. É unha rama das ciencias naturais relativa á organización estrutural dos seres vivos, é dicir, a forma, topografía, localización, disposición e a relación entre si dos órganos que as compoñen.

Durante séculos, os coñecementos anatómicos baseáronse na observación da disección de plantas e animais. Porén, a compresión adecuada da estrutura implica un coñecemento da función dos organismos vivos. Por conseguinte, a anatomía é case inseparable da fisioloxía, que ás veces recibe o nome de anatomía funcional. A anatomía, que é unha das ciencias básicas da vida, está moi relacionada coa medicina e con outras ramas da bioloxía.

Mondino - Anathomia, 1541 - 3022668
Mondino dei Liuzzi, Anathomia, 1541.

Historia da anatomía

Antigüidade

A anatomía comezou os seus primeiros descubrimentos en Grecia, pero de feito o primeiro rexistro do seu estudo que ten o home, iniciouse coa Idade de Pedra, aparentemente sobre o 3600 aC. Dentro deste período da prehistoria atopamos ó home de Cromañón, quen aprendeu a tratar feridas en animais, así como a realizar a trepanación a animais de varios tamaños. A paleontoloxía e a paleontopatoloxía axudaron á historia da medicina a detallar máis o achado dos descubrimentos do home de Cromañón, así como as pinturas rupestres en varias cavernas que amosan cardiotomías de mamuts, traqueotomías aplicadas a equinos, e varias miotomías con paquidermos e equinos, onde se empregaba instrumentación elaborada finamente con pedra traballada e puntas de madeira.

Idade de Bronce

Na Idade de Bronce, a anatomía tivo un grande impacto especialmente en Asia, e máis concretamente no subcontinente indio. A India foi a principal fonte de coñecementos anatómicos para todas as escolas de ensino da antiga ciencia médica e, co paso do tempo, empezando a transmitir as súas ensinanzas á China, a Oriente Medio e África. Na India, ó redor do século III aC, apareceu o Charaka Samhita, o rexistro escrito máis antigo de medicina interna, que foi escrito por Charaka, o grande impulsor da medicina da India ou Ayurveda. Desenvolveu a cirurxía reconstruciva, foi antecesor e mestre do lendario Shusruta e realizou exploracións anatómicas topográficas en cadáveres humanos, sobre todo das estruturas. Foi o primeiro en descubrir a existencia do aparello circulatorio. Charaka estableceu un método para a prevención da saúde, aínda funcional hoxe en día, polo cal é tamén considerado a escala mundial como un dos iniciadores da medicina preventiva, a cirurxía plástica e a medicina interna. Á súa vez, Charaka foi o primeiro en crear máis de 113 instrumentos cirúrxicos, e até hoxe en día algúns dos seus deseños seguen sendo empregados na práctica cirúrxica.

Idade de Ferro

Na Idade de Ferro, Hipócrates, o gran médico e filósofo grego, é considerado como o pai da medicina xeral. Plasmou as súas experiencias de anatomía no seu libro Corpus Hipocraticus, que contén desde orientacións prácticas sobre anatomía forense e clínica, até métodos de cirurxía humana e veterinaria que se empregaban entón en Grecia. Hai que mencionar tamén a Erasístrato, médico grego que iniciou importantes estudos en fisioloxía.

Idade Antiga

O primeiro instituto de anatomía estableceuse en Alexandría, Exipto[1][2] ó redor do ano 280 aC.[3] O mesmo pasou con outras moitas facultades e bibliotecas importantes, onde se podía atopar a ciencia e o coñecemento daquela época. Neste instituto de anatomía o rei autorizou a práctica de diseccións aos mortos, que deu a posibilidade de examinar corpos por dentro e describir os órganos.[3] En Exipto atopáronse indicios de importantes traballos de investigación na descrición do corpo humano. O traballo orixinal perdeuse, pero moitas destas obras foron traducidas polos médicos árabes que levaron a Persia ou Grecia, onde a tradición continuou.

Na Idade Antiga destaca tamén Galeno, un médico e filósofo grego. Elaborou un corpus escrito inmenso, cun contido exhaustivo, con máis de 125 volumes, que trataban sobre o estudo anatómico-funcional de varios sistemas: o muscular, o nervioso, o respiratorio e o circulatorio. A súa preponderancia como mestre de medicina durou máis de 1400 anos en Grecia. Estes coñecementos tamén se continuaron ensinando durante a Idade Media.[4]

Idade Media

Avicenna canon 1597
Primeira páxina do primeiro libro do Kitāb al-Qānūn fī al-ṭibb (Libro do canon de medicina) de Avicena.

Debido á grande autoridade atribuída aos coñecementos anatómicos expresados por Galeno, sumada aos prexuízos morais e relixiosos que representaba o sacrilexio de practicar diseccións en cadáveres, o progreso no coñecemento da anatomía humana quedou paralizado durante a Idade Media.

O gran progreso da medecina árabe non incluíu as diseccións humanas, tamén por motivos relixiosos. Avicena por exemplo, que deu numerosos detalles anatómicos dentro da súa obra Canon da Medicina estaba restrinxido en canto ás diseccións humanas.[5]

No século IX, o estudo do corpo humano volveu interesar aos sabios, grazas á escola de medicina de Salerno, en Italia, e á obra de Constantino o Africano, que traduciu do árabe ó latín numerosos textos médicos gregos. Despois, Guillemos de Salicet, Bruno dá Longobucco e outros médicos medievais seguiron as prácticas e recompilación de coñecementos en anatomía, fortemente influenciados por Galeno e Avicena.[6][7]

O edicto de Federico II en Nápoles consistente a forzar a escola a introducir no seu currículo un adestramento práctico en anatomía no 1240, foi decisivo no desenvolvemento desta ciencia.[8]

Mondino - Anathomia, 1541 - 3022668
Mondino dei Liuzzi, Anathomia, 1541.

Os precursores do período moderno de aprendizaxe en anatomía xurdiron en 1315 en Bolonia (Italia), cando se practicou unha disección. Neste ano, as diseccións de corpos humanos volven ser rutina na escola médica. Os corpos que se usaban proviñan, en xeral, de persoas executadas como criminais. O profesor Mondino de Liuzzi foi o recuperador desta práctica, escribindo con todos os seus resultados o libro Anathomia (1316) que foi o primeiro libro de anatomía e fisioloxía da Idade Moderna, pero que se baseaba fortemente nas ensinanzas de Galeno e de Aristóteles. Este libro foi impreso por primeira vez en Padua en 1478, usándose durante séculos en 40 edicións.[9]

As diseccións naquel tempo usáronse só por motivos educativos, sen cuestionar os antigos libros de anatomía.

Idade Moderna

Vesalius Portrait pg xii - c
Gravado de 1542 mostrando a Vesalius publicado na páxina XII na edición de 1543 "De humani corpóreos fabrica".

Os estudos de anatomía e patoanatomia floreceron outra vez no Renacemento, onde os universitarios de Europa tiveron outra vez a posibilidade de realizar diseccións ós mortos, cousa prohibida durante a influencia do catolicismo. Na Idade Moderna, Michelangelo Buonarroti, pintor, arquitecto e escultor italiano fixo grandes obras como David. Dentro desta época tamén xurdiron importantes personaxes, como é o caso de Paracelso, catedrático naqueles tempos da Universidade de Basilea. Un dos escritos médicos máis famosos de Paracelso foi Da Enfermidade dos Mineiros e outras Enfermidades de Mineiros, que documentaba os riscos laborais do traballo con metais, incluíndo estratexias e tratamentos preventivos.

Leonardo da Vinci tivo tamén unha importante tarefa dentro da anatomía, proporcionando ilustracións de precisión. Da Vinci empezou os seus debuxos de anatomía ó redor do ano 1489.[10]

O personaxe chave desta etapa do florecemento da anatomía foi André Vesalio. Os seus estudos permitiron exceder os estudos de Galeno, grazas ás súas prácticas de disección e autopsias. Todos os seus descubrimentos publicáronse no 1543 na súa obra: De humani corpóreos fabrica libri septem, que foi o primeiro libro con descricións correctas sobre a aparencia do corpo humano e do seu funcionamento.

Outros investigadores importantes no ámbito da anatomía foron Falopio, Miguel Servet, William Harvey (1578-1657), Malpighi e Descartes (1596-1650).

Idade Contemporánea

Na Idade Contemporánea, hai que citar a Leo Testut, autor do tratado anatómico Tratado de anatomía humana, que tivo un forte impacto no estudo profundo da gastroenteroloxía.

Ramas da anatomía

Da Vinci Vitruve Luc Viatour
Fotografía do manuscrito do Home de Vitruvio.

Durante séculos os coñecementos anatómicos baseáronse na observación de diseccións a plantas e animais. Con todo, a comprensión axeitada da estrutura implica un coñecemento da función dos organismos vivos. Por tanto, a anatomía é case inseparable da fisioloxía. A anatomía, que é unha das ciencias básicas da vida, está moi relacionada coa medicina (humana ou veterinaria) e coa botánica. É conveniente subdividir o estudo da anatomía en diferentes aspectos. Unha clasificación baséase segundo o tipo de organismo en estudo; neste caso as subdivisións principais son as de anatomía vexetal ou botánica e a anatomía animal ou veterinaria. De igual maneira, a anatomía animal subdivídese en anatomía comparada, cando establece as similitudes e diferenzas entre os diferentes tipos de animais e estirpes biolóxicas.

A anatomía tamén se pode clasificar segundo os procesos biolóxicos. Por exemplo, por unha banda, a anatomía do desenvolvemento (estudo dos embrións en diferentes etapas) e, pola outra, a anatomía patolóxica ou estudo descritivo dos órganos enfermos. Outras subdivisións, como a anatomía cirúrxica e a anatomía artística (como por exemplo na obra Home de Vitruvio de Leonardo da Vinci), baséanse na relación da anatomía con outras actividades baixo o título xeral de anatomía aplicada. Outra forma máis de subdividir a anatomía depende das técnicas empregadas, por exemplo a microanatomía, máis coñecida como anatomohistoloxía, que se basea nas observacións de células e tecidos obtidos con axuda do microscopio.

Dunha maneira máis exhaustiva, dentro da anatomía pódense considerar as seguintes ramas:

  • Anatomía topográfica: estuda sintéticamente as diferentes partes (órganos, aparellos, etc.) dos seres vivos e as relacións que se establecen entre elas de maneira relacionada coa posición que ocupan.
  • Anatomía veterinaria ou, como se coñece vulgarmente, anatomía animal: estuda a estrutura dos animais.
  • Anatomía humana: estuda a estrutura do ser humano, aínda que se enfoca a estudar a idade adulta.
  • Anatomía comparada: estuda as diferenzas e similitudes entre varias especies e estirpes.
  • Anatomía vexetal: estuda a estrutura da flora, que en xeral o seu estudo completo é de tipo botánico anatomohistolóxico.
  • Anatomía forense: estuda as estruturas do corpo humano sometidas a circunstancias de morte.
  • Anatomía patolóxica: estuda as estruturas do corpo humano que foron alteradas por enfermidades.
  • Anatomía clínica: estuda a estrutura do corpo humano sas e danadas para proceder á clínica.
  • Anatomía odontal: estuda a estrutura da cavidade oral. É un estudo exclusivo e profundo da odontoloxía.
  • Anatomía descritiva: estuda a estrutura do corpo humano en canto á súa pura descrición anatómica.
  • Anatomía funcional: estuda a estrutura do corpo humano de maneira fisiolóxica.
  • Anatomía cirúrxica: estuda a estrutura do corpo humano que é sometida, ou preparada para un procedemento cirúrxico.
  • Anatomía artística: estuda as estruturas diversas do corpo humano para ser aplicado en artes gráficas, e deseño biomédico.
  • Anatomía do desenvolvemento: estuda ás estruturas que cambian desde a etapa embrionaria até o comezo da mocidade.
  • Anatomía embriolóxica: estuda o cambio das estruturas e a súa condición na etapa embrionaria.
  • Anatomía pediátrica: estuda á estrutura do neonato cara ao principio da adolescencia.
  • Anatomía xeriátrica: estuda a estrutura do paciente durante a terceira idade.
  • Anatomía deportiva: estuda a estrutura anatómica do deportista.
  • Anatomía radiolóxica: estuda ás estruturas profundas por medio de aparellos radiolóxicos.
  • Anatomía segmentaria: estuda ao corpo humano en rexións e porcións.
  • Anatomía sistemática: estuda ao corpo humano en sistemas e aparellos.
  • Neuroanatomía: estuda todo o sistema nervioso.
  • Anatomohistoloxía: estuda a estrutura dos tecidos en función á súa disposición anatómica.

Nomenclatura

Human anatomy planes CAT
Planos de anatomía.

Antes de que a anatomía empezase a dispor de nomenclatura oficial, creouse un tipo de linguaxe técnica. A linguaxe técnica estandarízase, de forma que é o mesmo no mundo enteiro, por exemplo, vía o sistema NA (Nomina Anatomica), que foi o último en ser revisado en 1998.[11] Moitas das contribucións á linguaxe técnica fixéronse co latín ou latinización do grego antigo.

Para cada sinxela estrutura anatómica hai un nome (ás veces máis dun), de forma que se pode representar mediante diferentes cortes e direccións, que axudan a describir a estrutura completa.

Planos de sección

Normalmente úsanse tres planos para debuxar seccións do corpo humano: O plano horizontal, o plano frontal e o plano saxital. O plan medio é un tipo de plan saxital, que parte o corpo en dúas metades simétricas (sendo deste xeito o plan saxital que se mostra á imaxe). O plan medio é o único fixo, á maneira á cal se definiron. Pódese, por exemplo, facer un corte horizontal, frontal ou saxital de forma que respectan as súas direccións. Exemplos son o plan horizontal que se pode facer á altura dos ombreiros, do xeonllo ou calquera outra altura (vexa a imaxe).

Direccións

Anatomy Directional terms-ca
Direccións de anatomía.
Rostralcaudal
Imaxe representando direccións rostral e caudal.

Para o estudo da anatomía pódense usar direccións[12] anatómicas que indican localizacións relativas ou percorridos de sistemas e órganos determinados. A base de direccións do ser humano é moi parecida á do resto de vertebrados. Os vertebrados intégranse nesta metodoloxía de estudo grazas á disposición básica que comparten:[13]

  1. Simetría bilateral: Moitas das estruturas e os órganos son simétricos a cada lado do plano medio.
  2. Disposición de tubo dentro dun tubo: Dentro da forma de cada vertebrado dispoñemos dun tubo dixestivo.
  3. Segmentación: Repetición de membros en dirección axial (costelas, extremidades, etc.).
  4. Columna vertebral baleira e nervada.
  5. Notocordio.
  6. Bolsas farínxeas.

Así pois, uns exemplos de direccións anatómicas son:

  • Cranial-Caudal ou Inferior-Superior
  • Medial-Lateral
  • Ventral e anterior-Dorsal e posterior
  • Proximal-Distal
  • Dereita-Esquerda
  • Superficial-Profunda

Tamén se usan en conxunto as direccións Rostral e Caudal.

Notas

  1. Sharon Daniel (2008). Orange Coast College, ed. "Geral Human Anatomy" (en inglés). p. 48. Arquivado dende o orixinal o 03 de marzo de 2016. Consultado o 2011-04-02.
  2. McArver Jr., Chuck. "The Hellenistic Age, 323-31BC: Government, Society, Economy" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 15 de abril de 2012. Consultado o 31 de decembro de 2016.
  3. 3,0 3,1 kgi.edu (2009). "Historical Origins of Physiology" (PDF) (en inglés). p. 1.
  4. Universidade de Virxinia (2007). "Vaulted Treasures: Galen" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 11 de xaneiro de 2012. Consultado o 2011-03-19.
  5. Stuart Curran (ed.). "Anatomy" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 09 de setembro de 2011. Consultado o 2011-09-14.
  6. Foster, Michael (2008). "Surgery in the Middle Ages" (PDF) (en inglés). Consultado o 2011-09-14.
  7. Di Faith, Wallis (2010). Medieval Medicine: A Reader (en inglés). p. 298.
  8. Matteoli, Lorenzo (1999). "Frederick II Hohenstaufen: a "modern" medieval Emperor" (en 1999). Arquivado dende o orixinal o 05 de marzo de 2017. Consultado o 2011-09-14.
  9. Hughes, J.T. (2007). Oxford University Press, ed. "History of anatomy" (en inglés). Consultado o 2011-09-14.
  10. Aastorp, Harald (2004.). Forskningsrådet, ed. "Grunnleggeren av dean moderne anatomi." (en noruegués (bokmål)). Arquivado dende o orixinal o 29 de setembro de 2007. Consultado o 2011-03-19.
  11. Federative Committee on Anatomical Terminology. Terminologia Anatomica. Thieme, 1998.
  12. Cruz Vermella. "Introducció a l'estudi de l'Anatomia" (PDF) (en catalán). Consultado o 2011-03-30.[Ligazón morta]
  13. University of Central Florida. "Human Anatomy" (en inglés). Consultado o 2011-04-10.
Aleta

Denomínase aleta a cada un dos membros ou apéndices externos que posúen os peixes e, por extensión, os mamíferos mariños, aínda que nestes últimos as aletas posúen unha orixe e estrutura moi diferentes. As aletas cumpren unha función locomotora e estabilizadora, se ben nalgúns casos sofren notables modificacións para adaptarse a funcións particulares dalgunhas especies.

Anatomía humana

A anatomía humana é a ciencia —de carácter práctico e morfolóxico principalmente— dedicada ao estudo das estruturas macroscópicas do corpo humano, de maneira que se deixa o estudo dos tecidos á histoloxía e das células á citoloxía e bioloxía celular. A anatomía humana é un campo especializado dentro da anatomía xeral (animal).

Baixo unha visión sistemática, o corpo humano —como os corpos dos animais—, está organizado en diferentes niveis segundo unha xerarquía. Así, está composto de aparellos, integrados por sistemas, que á súa vez están compostos por órganos, que están compostos por tecidos, que están formados por células, que están formados por moléculas etc. Outras visións (funcional, morfoxenética, clínica etc.), baixo outros criterios, entenden o corpo humano dunha maneira algo distinta.

Ano (anatomía)

O ano ou anus é a parte terminal do tubo dixestivo en oposición á boca que é o extremo inicial. É unha estrutura aberta que ten como función controlar a expulsión das feces, que son un produto semisólido xerado durante a dixestión. A saída de substancias a través do ano está controlada, en moitos animais, polo músculo esfinter. Os anfibios, réptiles e aves usan o mesmo orificio para excretar os residuos sólidos e líquidos, para a cópula e para a posta de ovos, polo que este orificio recibe o nome de cloaca. Os mamíferos placentarios teñen dous orificios separados: un para a defecación (ano) e outro para os ouriños e a reprodución.

Antebrazo

En anatomía, o antebrazo é a parte da extremidade superior ou membro superior do ser humano situada entre o cóbado e o carpo (ou pulso).

Arteria

En anatomía, unha arteria é cada un dos vasos que levan o sangue desde o corazón ás demais partes do corpo. O nome procede do grego αρτηρία artēría, "tubo", "condución".

As arterias son condutos membranosos, elásticos, con ramificacións diverxentes, encargados de distribuír por todo o organismo o sangue expulsado en cada sístole das cavidades ventriculares.

Cada vaso arterial consta de tres capas concéntricas:

Externa ou adventicia: de tecido conxuntivo

Media: composta por fibras musculares lisas e fibras elásticas

Interna ou íntima: constituída polo endotelio e unha capa conxuntiva subendotelial.A nutrición destas túnicas ou capas corre a cargo dos vasa vasorum; a súa inervación, dos nervi vasorum (fenómenos vasomotores).

Articulación (anatomía)

En anatomía, unha articulación é o medio de contacto que fai a unión entre dous ou máis ósos próximos. A parte da anatomía que se encarga do estudo das articulacións é a artroloxía.

As funcións máis importantes das articulacións son de constituír puntos de unión do esqueleto e producir movementos mecánicos, proporcionándolle elasticidade e plasticidade ao corpo, ademais de seren lugares de crecemento.

Para o seu estudo, as articulacións poden clasificarse atendendo a dous criterios:

Pola súa estrutura (morfoloxicamente).

Pola súa función (fisioloxicamente).Morfoloxicamente, os diferentes tipos de articulacións clasifícanse segundo o tecido que as une en varias categorías: fibrosas, cartilaxinosas ou sinoviais.

Fisioloxicamente, o corpo humano ten diversos tipos de articulacións, como a sinartrose (non móbil), sínfise (con movemento monoaxial) e diartrose (maior amplitude ou complexidade de movemento).

Boca

A boca ( pronunciación ), tamén coñecida como cavidade bucal ou cavidade oral, é a abertura a través da cal os animais inxiren os seus alimentos. Xeralmente está situada na cabeza e constitúe a primeira parte do tubo dixestivo. A boca ábrese a un espazo previo á farinxe chamado cavidade oral ou cavidade bucal.

A boca humana está cuberta por un beizo superior e inferior e desempeña funcións importantes en diversas actividades coma a linguaxe e en expresións faciais, coma o sorriso.

A boca é un gran indicador da saúde do individuo. A mucosa, por exemplo, pode verse máis clara, pálida ou con manchas brancas, indicador de proliferacións epiteliais.

Na boca pódense distinguir tres tipos de mucosa:

Simple de revestimento: presenta submucosa.

Masticatoria: con probable ausencia de submucosa, queratinizada ou paraqueratinizada e en contacto directo co tecido óseo.

Especializada: preséntase en certas rexións da lingua. Refírese á mucosa relacionada aos receptores de gusto.

Brazo

Na linguaxe popular, o termo brazo úsase como sinónimo da extremidade superior ou membro superior do ser humano. No entanto, en anatomía, chamase brazo á porción proximal do membro superior, formada polo úmero, que articula, no ombro, coa escápula (ou omoplata) e, no cóbado, coa ulna e o radio, que forman o antebrazo.

O brazo posúe catro músculos que se encontran no mesmo compartimento fascial que, no tórax, cobre o deltoide e o pectoral maior:

O músculo coracobraquial, que liga o úmero á apófise coracoide da omoplata, no ombro;

O músculo braquial anterior, que fai a ligazón co cúbito, no cóbado;

O bíceps braquial, gran músculo da parte anterior do brazo que ten ese nome por posuír dúas cabezas (ou partes iniciais), unha ligando igualmente á apófise coracoide e a outra á cavidade glenoide da omoplata; e

O tríceps braquial, o músculo da parte posterior do brazo, que ten ese nome por posuír tres cabezas; é responsábel do movemento lonxitudinal do cóbado.Dos lados do bíceps existen dúas concavidades, na interna das cales se encontra a arteria braquial e o nervio medio do brazo.

Cabeza

En anatomía, a cabeza dun animal é a parte superior ou anterior, onde se localizan os órganos dos sentidos (visión, oído, olfacto e gusto). Os animais máis simples non teñen cabeza, pero a maioría dos que teñen formas bilateralmente simétricas si. A cabeza do home tamén recibe o nome de testa.

Nos vertebrados, o cranio, conxunto de ósos unidos entre si, protexe o encéfalo.

Carpo

En anatomía, o carpo é unha estrutura do membro superior humano, artellada cos ósos do antebrazo, é dicir, radio e cúbito. Está constituído por oito ósos, distribuídos en dúas fileiras, unha máis próxima ao antebrazo ou proximal, e outra máis preto dos dedos ou distal. A estrutura ósea móvese en conxunto, permitindo os diversos movementos do pulso.

Dente

O dente é un órgano anatómico duro, encravado nos alvéolos dos ósos maxilares a través dun tipo especial de articulación denominada gonfosis e na que interveñen diferentes estruturas, a saber: cemento dentario e óso alveolar, ambos unidos polo ligamento periodontal.

Os dentes interveñen na dixestión ó cortar, moer e tritura-los alimentos sólidos (dixestión mecánica). Ademais participa, xunto con outros elementos da boca, na comunicación oral.

Os dentes poden ser iguais entre si (homodontes) ou diferentes segundo a súa función específica (heterodontes). Neste segundo caso, ordenados dende o centro ata os extremos, son os dentes incisivos que cortan, os caninos que desgarran, os premolares que trituran e os molares que moen.

Estame

En botánica, un estame é cada un dos órganos florais masculinos portadores de sacos polínicos, chamados (microsporanxios), que orixinan os grans de pole (micrósporas).

Man

A man é a parte final de cada extremidade superior (ou brazo), principalmente nos mamíferos bípedes. Por extensión tamén se usa ese termo e os nomes de moitos dos seus constituíntes para designar os órganos equivalentes dos membros anteriores de moitos vertebrados.

Divídese xeralmente en tres rexións: carpo, metacarpo e dedos.

Tal como nos restantes órganos pares, as mans son simétricas.

Mandíbula

A mandíbula é cada unha das pezas da boca, óseas no caso dos vertebrados e quitinosas ou córneas no caso doutros animais. É un óso da faciana que permite a mastigación xunto co maxilar superior. A mobilidade da articulación temporomandibular permítelle a este óso elevarse, descender, lateralizalo e proxectarse cara adiante e atrás.

Nos vertebrados o seu movemento é vertical, nos artrópodos e outros invertebrados é horizontal. En todos os animais as mandíbulas se utilizan para aprehenderen os alimentos e trituralos e, en moitos casos, tamén para se defenderen.

Nos animais superiores, a mandíbula é tamén denominada como maxilar inferior. No home coñécese popularmente como queixo ou queixada.

Pé (anatomía)

En anatomía, o pé é unha estrutura biolóxica utilizada para a locomoción que se atopa en moitos animais. As súas características varían dun animal a outro.

Nos animais vertebrados, o pé é unha das estruturas máis complexas do corpo, con numerosos ósos, músculos e outros tecidos conectivos.

Pétalo

En botánica, o pétalo é unha folla florar que forma parte da corola dunha flor. É a parte interior do perianto, o cal comprende as partes estériles dunha flor.

Nunha flor "típica" os pétalos son rechamantes e coloreados, e rodean as partes reprodutivas.

O número de pétalos nunha flor é indicativo da clasificación da planta: dicotiledóneas, que típicamente teñen catro ou cinco pétalos; e monocotiledóneas, que teñen tres ou algún múltiplo de tres pétalos. A función principal dos pétalos ou a corola é a de atraer aos polinizadores.

Existe unha considerable variación na forma dos pétalos entre as plantas. Os pétalos poden estar unidos na base, formando un tubo floral. Nalgunhas flores, o perianto enteiro forma unha cunca (chamada tubo de cáliz) rodeando o xineceo, con sépalos, pétalos, e estames unidos ao bordo da cunca.

As flores dalgunhas especies carecen ou reduciron moito os seus pétalos. Son chamadas apétalas. Exemplos de flores con periantios moi reducidos poden ser vistos entre as gramíneas. Isto é característico de plantas polinizadas polo vento que non necesitan atraer a polinizadores (chamadas plantas anemófilas).

Seo (anatomía)

O seo (termo que provén do latín sinus co significado de «curvatura , sinuosidade, pregamento»), peito ou mama é cada unha das glándulas das femias dos animais mamíferos que producen o leite, alimento necesario para a lactación das crías desde o parto. Están situados na parte ventral do corpo, na rexión anterosuperior lateral do tronco na muller e nas femias dos primates, e na rexión anterocaudal sobreexposta á pelve nas femias dos mamíferos inferiores. Nas femias dos animais mamíferos recibe o nome de ubre. Tanto nos mamíferos superiores como nos inferiores, o seo abrangue a glándula mamaria e os condutos galactóforos, empregados para a lactanción.

Na anatomía humana, as mamas desenvólvense nun par, correlativas á área antes descrita para o ser humano e os primates, mentres que en mamíferos inferiores adoita dobrar o número na rexión descrita anteriormente. A súa estrutura é xeralmente asimétrica —a esquerda é de maior tamaño ca dereita na maioría dos casos, o contrario é moi pouco frecuente—, e sitúanse baixo a pel no tórax de todas as mulleres da especie humana.

Os mamíferos machos tamén posúen mamas, aínda que estas non están completamente desenvolvidas. Porén poden desenvolverse como consecuencia de distintas enfermidades conxénitas, como o pseudohermafroditismo.

Terminologia Anatomica

Terminologia Anatomica [TA] (Terminoloxía Anatómica ou Terminoloxía Anatómica Internacional) é o corpo oficial de nomenclatura anatómica creado conxuntamente polo Comité Federal sobre Terminoloxía Anatómica (FCAT) e as 56 Asociacións membros das Asociacións Internacionais de Anatomistas (Federación Internacional de Asociacións de Anatomistas, IFAA). Publicouse en 1998 e substitúe o estándar previo, a Nomina Anatomica [NA]. Terminologia Anatomica contén a terminoloxía para aproximadamente 7500 estruturas anatómicas macroscópicas humanas. En 2011 publicouse en liña.

Uberon

Uberon é unha ontoloxía de anatomía comparada que representa unha gran variedade de estruturas atopadas en animais, como pulmóns, músculos, ósos, plumas e aletas. Estas estruturas están conectadas a outras estruturas vía relacións como meronimia e "desenvolvido dende". Un dos usos desta ontoloxía é o de integrar datos dende bases de datos biolóxicas diferentes, e dende outras ontoloxías específicas de especies como o Foundational Model of Anatomy.

Campos de estudo da bioloxía

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.