Aguilar de Campoo

Aguilar de Campoo é un concello español da provincia de Palencia (Castela e León). A súa poboación é de 7 160 habitantes (INE 2013). O municipio é coñecido pola súa industria galleteira, a máis importante de España, e porque nel se atopa o encoro de Aguilar.

É unha das localidades do Camiño de Santiago do Norte, na Ruta do Besaya.

Coordenadas: 42°47′33″N 4°15′37″O / 42.79250, -4.26028

Aguilar de Campoo
Escudo de Aguilar de Campoo
Aguilar de Campoo - Plaza de España 5
Praza Maior de Aguilar de Campoo.
Localización
PaísEspaña España
Com. AutónomaCastela e León
ProvinciaPalencia
ComarcaMontaña Palentina
Xeografía
Altitude892 msnm
Superficie236,56 km²
Demografía
Poboación7 160 hab. (2013)
Densidade30,27 hab./km²
Xentilicioaguilarenses
Outros datos
Código postal34800
AlcaldeMaría José Ortega Gómez (PP)
aguilardecampoo.es

Etimoloxía

Aguilar de Campoo, Colegiata
Colexiata de San Miguel

O topónimo Campoo provén do topónimo latino Campodium, "val". Está moi estendido en toda a comarca histórica de Campoo-Los Valles: Alto Campoo, Hermandad de Campoo de Suso, Campoo de Enmedio e Campoo de Yuso. O termo Aguilar fai referencia á antiga colonia de aguias presentes na zona.

Xeografía

Está a unha distancia de 99 km de Palencia, capital da provincia, e a 102 km de Santander (Cantabria). Atópase na ribeira do río Pisuerga, na comarca da Montaña Palentina e inmersa no territorio histórico de Campoo.

Industria

Na historia máis recente cabe destacar a industria galleteira na vila. Nos anos 60 houbo en Aguilar cinco fábricas de galletas: Gullón, Ruvil, Fontaneda, Tefe e Fontibre (9 de cada 10 galletas que se consumían en España saían das fábricas aguilarenses). Na actualidade existen tres fábricas galleteras na vila: Galletas Gullón 1, Galletas Gullón 2 e Forno de Galletas Aguilar (Grupo Siro). Recentemente, púxose en marcha unha nova fábrica de alimentación (Produtos Alimenticios La Familia-pan de molde), pertencente tamén ao Grupo Siro.

Cabe apuntar as importantes revoltas na primavera de 2003 cando a multinacional United Biscuits, que comprara a fábrica de Galletas Fontaneda cinco anos antes, quixo pechala deixando sen traballo a preto de 300 persoas (destacar que no ERE dos anos 90 xa houbo 300 despedimentos e que nos anos gloriosos da fábrica, chegou a haber ata 1000 obreiros na mesma). Os traballadores de Fontaneda recibiron o apoio de toda a provincia, e o seu símbolo dunha galleta na que se lía "Fontaneda es de Aguilar" (a palabra "Aguilar" estaba troquelada en todas as galletas María) percorreu toda a península. Grazas ao bo facer do Grupo Siro, a fábrica segue funcionando, pero xa sen a marca Fontaneda.

Esta actividade, que comezou a partir dos reposteros locais, que as elaboraban co trigo de Castela e o azucre e outros produtos das antigas colonias españolas, importados polo porto de Santander, segue constituíndo unha das principais industrias de Aguilar de Campoo.

Aguilar sempre estivo moi vinculada á industria alimentaria, pero tamén cabe destacar unha empresa dedicada á industria química sendo das máis lonxevas da vila. Loga Colas y Adhesivos permanece instalada desde mediados dos anos 50, orixinariamente dedicada á fabricación de xabóns.

O municipio alberga tamén un importante encoro que ocupa unha superficie próxima ás 1 650 hectáreas e ten unha capacidade de 249 millóns de metros cúbicos de auga, trátase do Pantano de Aguilar. Este encoro permite a produción de enerxía eléctrica e a práctica de deportes náuticos.

O turismo cultural e rural atópase actualmente nunha fase de grande expansión neste municipio e a súa comarca, como a SCEAC, Semana de Cine de Aguilar, que leva xa máis de dez anos levándose a cabo, ou o veterano Encontro Internacional de Artistas Rueiros (ARCA) que en agosto de 2009 celebrou a súa quincuaxésima edición.

Patrimonio

Claustro del monasterio de Aguilar
Claustro do Mosteiro de Santa María a Real.

A vila de Aguilar de Campoo posúe un importante patrimonio artístico e cultural no que destacan moi notables edificacións de carácter relixioso, civil e militar de estilos románico, gótico e renacentista, así como as razoablemente ben conservadas ruínas de elementos defensivos e militares. Entre eles destacan:

  • Mosteiro de Santa María a Real: antigo cenobio da orde Premonstratense que acolle a sede da Fundación homónima, o Centro de Estudos do Románico e o Museo do Territorio e do Románico.
  • Colexiata de San Miguel
  • Castelo medieval
  • Mosteiro de Santa Clara
  • Praza Maior: ademais da Colexiata, atópanse varios palacios, entre eles o dos Marqueses de Aguilar (de estilo barroco), o dos Fontaneda, casaróns de estilo señorial cántabro (con amplas galerías mirando cara ao sur), a "casa de las siete linajes" etc.
  • Palacio dos Marqueses de Aguilar de Campoo (do que se conserva unha das súas ás)
  • Igrexa de Santa Cecilia
  • Igrexa de Santa Clara
  • Murallas medievais: conservándose aínda seis da sete portas que en orixe tivo a vila. Estas son a Porta de Reinosa (conserva unha lápida hebrea), a da Tobalina, a de Barbacana ou Paseo Real, a do Portazgo, a da Cascajera e a de San Roque.
  • Pontes sobre o río Pisuerga: cabe destacar a impoñente Ponte Maior e a ponte do Portazgo, ambos de orixe medieval; a ponte do Muíño Turruntero; a ponte das Tenerías; e a ponte da Teja. Ademais doutros de moderna construción.

A vila de Aguilar de Campoo foi declarada Conxunto Histórico-Artístico o 20 de xaneiro de 1966.

Véxase tamén

Ligazóns externas

Afonso XI de Castela

Afonso XI de Borgoña, o Xusticeiro, nado en Salamanca o 13 de agosto de 1311 e finado en Xibraltar o 26 de marzo de 1350, foi rei de Castela, Galicia, León e Toledo entre outros reinos, ademais de ser bisneto de Afonso X o Sabio.

Ó morrer, era Rei de Castela, León, Toledo, Galicia, Sevilla, Córdoba, Murcia, Xaén, o Algarve, Alxeciras, e Señor de Molina.

Asturias de Santillana

Asturias de Santillana é unha comarca histórica cuxo territorio estaba situado entre as actuais comunidades autónomas de Cantabria e Asturias. Abarcaría aproximadamente un territorio situado entre Santander e o concello de Llanes. Coñecida tamén como meiriñado e documentada desde o século XIII. Comprende a parte occidental de Cantabria (salvo Liébana que se constituía noutra comarca) incluíndo o val do río Saja e o do río Nansa. Os seus límites ían desde o concello de Llanes, ata o de El Astillero (na Baía de Santander), que dá paso ao meiriñado de Trasmiera. Polo sur chegaba ata a cordilleira Cantábrica. Todos os vales desta comarca son perpendiculares á costa.

O meiriño era o representante do rei e neste meiriñado vivía en Santillana del Mar (Cantabria), que é a capital de devandito territorio desde 1209. Para a súa vivenda foi construída unha torre gótica apartada do centro urbano orixinal, creando así un novo centro da vila, de carácter civil, ao redor da torre do meiriño. A finais do século XIV o gobernador pasa de ser un meiriño a ser substituído pola figura dun corrixidor.

No litoral do meiriñado atópanse as localidades de Santillana del Mar, Comillas e San Vicente de la Barquera. Cara ao oeste atópanse os vales do Saja e do Nansa.

Durante a Baixa Idade Media e o Antigo Réxime, as Asturias de Santillana estiveron dominadas por dúas grandes liñaxes nobiliarias: o dos Mendoza-de la Vega, Duques do Infantado, Marqueses de Santillana e o dos Manrique de Lara, Marqueses de Aguilar de Campoo, Condes de Castañeda.

Xunto ás de Santillana, existían tamén as Asturias de Oviedo con capital en Oviedo.

Cabezón de Liébana

Cabezón de Liébana é un municipio situado na comunidade autónoma de Cantabria (España), na comarca de Liébana. Linda polo sur con Pesaguero, polo leste con Polaciones e Rionansa, polo oeste con Potes e Vega de Liébana e polo norte con Lamasón e Cillorigo de Liébana.

Carrión de los Condes

Carrión de los Condes é unha localidade e municipio español da comarca de Tierra de Campos na provincia de Palencia, en Castela e León. O municipio está formado polo núcleo principal, Carrión de los Condes, e inclúe tamén a pedanía de Torre de los Molinos. Ten unha poboación de 2.328 habitantes (2008).

Dista 40 km da cidade de Palencia, 80 km de Burgos, 95 km de Valladolid, 95 km de León e 275 km de Madrid.

Situado no Camiño de Santiago, o municipio é coñecido polos seus monumentos románicos e góticos, entre os que destaca o Pantocrátor da igrexa de Santiago, unha dos cumes da escultura románica.

Castañeda

Castañeda é un concello da comunidade autónoma de Cantabria (España). Limita polo norte con Piélagos e Villaescusa, polo oeste con Puente Viesgo, polo sur con Santiurde de Toranzo e polo leste con Santa María de Cayón.

O municipio está situado na cunca do río Pas, na comarca do Pas-Miera. Por Castañeda discorre o río Pisueña.

Castelo de Aguilar de Campoo

O Castelo de Aguilar de Campoo é un castelo de orixe medieval situado no concello de Aguilar de Campoo, Palencia, Castela e León, España.

Comarca de Campoo-Los Valles

A comarca de Campoo-Los Valles (pronunciado Campó) é unha comarca histórica e xeográfica de Cantabria (España) situada no Alto Ebro, de algo máis de 1.000 km². A súa cota máis elevada está no pico Cuchillón (2.225 msnm), e a máis baixa en Pesqueira (560 msnm), estando Reinosa a 850 msnm.

Orixinariamente, segundo recóllese no Libro das Merindades de Castela ou Becerro das Behetrías de Castela (de aproximadamente 1352), a Merindad de Aguilar de Campoo comprendía tanto municipios do sur da actual Cantabria, como do norte da provincia de Palencia e da de Burgos, sendo a súa capital a hoxe palentina Aguilar de Campoo, antiga cabeza do vasto Marquesado de Aguilar de Campoo. Posteriormente, a capitalidade trasladouse a Reinosa, cidade que segue ostentando esta condición. O Campoo palentino, quedou tras a división provincial, con Aguilar como poboación máis importante, e englobado actualmente na ampla comarca da Montaña Palentina.

A pesar de que xa existe unha lei de comarcalización de Cantabria, esta aínda non foi desenvolvida polo tanto a comarca non ten entidade real.

Elorrio

Elorrio é un municipio vasco da provincia de Biscaia, pertencente á comarca do Duranguesado. Conta cunha poboación de 7.240 habitantes segundo os datos do INE correspondentes ao ano 2014. A extensión do municipio é de 37,40 km² polo que a densidade poboacional é de 194 hab./km².

Esta vila foi fundada, en 1359 polo infante Tello de Castela, XX Señor de Biscaia e I de Aguilar de Campoo, en terreos do elizate de San Agustín de Etxeberria, que tiña asento e voto nas xuntas de Guendiaga do Meiriñado de Durango. En 1630 a vila de Elorrio anexionou ó elizate de San Agustín de Etxeberria polo que esta saíu do meiriñado e constituír o actual municipio de Elorrio. Elorrio tiña o asento número 13 nas Xuntas de Guernica.

Aínda que o municipio mantén unha apreciable actividade industrial, o seu actual renome radica no seu extraordinario patrimonio monumental, especialmente rico en palacios e casas brasonadas e que subsistiu en gran medida. En tempos recentes, unha lexislación protectora e accións urbanísticas melloraron o aspecto do casco antigo e a conservación de moitos edificios.

Estación de Segovia-Guiomar

Segovia-Guiomar é a estación ferroviaria de alta velocidade de Adif da cidade de Segovia. Atópase na liña de alta velocidade Madrid-Segovia-Valladolid, a uns 6 quilómetros do centro da cidade, na contorna do polígono industrial de Hontoria.

Estación de Valladolid-Campo Grande

A estación de Valladolid-Campo Grande, tamén coñecida como estación do Norte, é a principal estación de ferrocarril da cidade de Valladolid. Encóntrase fronte á prolongación da Acera de Recoletos, preto da Plaza de Colón e do Parque do Campo Grande. Ten servizos de alta velocidade, longa e media distancia operados por Renfe.

En 2010 recibiu 2.235.103 pasaxeiros.

Gonzalo de Aguilar

Gonzalo de Aguilar, nado en Aguilar de Campoo e finado o 25 de febreiro de 1353 en Sigüenza, foi un eclesiástico castelán, mestre en teoloxía pola universidade de París, sucesivamente cóengo de Palencia e de Burgos, arcediago de Salamanca, en cuxa universidade foi profesor, bispo de Cuenca, de Sigüenza, arcebispo de Santiago de Compostela, e de Toledo. Dende 1345 foi tamén notario maior de Afonso XI.

Algúns autores menciónano tamén como bispo de Burgos, mentres outros omiten algún dos seus episcopados.[Cómpre referencia]

Liébana

Liébana (tamén chamada erroneamente La Liébana) é unha comarca histórica de Cantabria (España), unha das mellor definidas da rexión. Ten unha extensión duns 570 quilómetros cadrados e localízase ao suroeste de Cantabria, lindando coas provincias de Asturias, León e Palencia.

A pesar de que xa existe unha lei de comarcalización de Cantabria, esta aínda non foi desenvolvida, polo tanto a comarca non ten entidade real.

Provincia de Palencia

A provincia de Palencia é unha das que conforman a Comunidade Autónoma de Castela e León, e está situada ao norte da submeseta setentrional, entre Cantabria ao norte, a provincia de Burgos ao leste, a de Valladolid ao sur e León ao oeste. Ten unha extensión territorial de 8.029 Km2.

A súa poboación é de 173.409 habitantes segundo o censo de 2005, en enorme regresión, se temos en conta que en 1960 contaba con 237.426.

Trofeo de la Galleta

O Trofeo de la Galleta é unha competición futbolística de verán que se celebra en Aguilar de Campoo (Palencia). O torneo celébrase no Estadio Alberto Fernández durante os primeiros días do mes de agosto.

Trofeo de la Galleta 2011

A 17ª edición do Trofeo de la Galleta celebrouse en Aguilar de Campoo (Palencia) o 6 de agosto de 2011. O campión foi o Deportivo da Coruña.

Trofeo de la Galleta 2012

A 18ª edición do Trofeo de la Galleta celebrouse en Aguilar de Campoo (Palencia) o 12 de agosto de 2012. O campión foi o Racing de Santander.

Val de San Vicente

Val de San Vicente é un concello da comunidade autónoma de Cantabria, España. Limita polo norte co Mar Cantábrico, polo oeste co concello asturiano de Ribadedeva, polo sur con Herrerías e polo leste con San Vicente de la Barquera.

Val de San Vicente é o municipio máis occidental da costa cántabra e está situado na desembocadura dos ríos Deva e Nansa, que achegan as súas augas ao mar nas rías de Tina Mayor e Tina Menor respectivamente.

A súa actividade económica principal é o turismo. Tamén a industria alimentaria fíxose un oco na economía de Val de San Vicente coas corbatas como principal produto, típico da zona.

O territorio está atravesado pola Autovía do Cantábrico e pola liña de ferrocarril de FEVE Santander-Oviedo. De Unquera parte a principal estrada que comunica a comarca de Liébana coa costa e o resto de Cantabria.

Durante o Antigo Réxime este municipio pertencía como señorío aos Marqueses de Aguilar de Campoo.

Val do Nansa

O val do Nansa está situado entre os vales de Liébana e Saja, en Cantabria. Está limitado pola Serra do Escudo ao norte e a Serra de Peña Labra polo sur.

Polo val do Nansa circula o río Nansa que polo seu carácter torrencial e erosivo, especialmente na súa cabeceira, forma ladeiras de pendentes acusadas.

A zona presenta unha gran calidade paisaxística, polas súas características topográficas de altos cumes, amplos bosques autóctonos, sobre todo de carballo (Quercus robur) e faias, e escasa densidade de poboación dedicada na súa maioría á gandería (sector primario).

Os municipios localizados no val do Nansa son os seguintes: Lamasón, Rionansa, Tudanca, Polaciones, unha parte do municipio Cabuérniga correspondente á localidade de Carmona, Herrerías e Valle de San Vicente.

Durante a Baixa Idade Media e o Antigo Réxime esta zona pertenceu aos señoríos da casa dos marqueses de Aguilar de Campoo.

50.000+
5.000+
1.000+
Menos de
1.000

Outras linguas

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.