A cebada na cultura popular galega

Illustration Hordeum vulgare0B
A cebada ou orxo.

Refraneiro

  • Á besta comedora, pedras na cebada [1].
  • A burro morto, cebada ó rabo.
  • A burro vello, a millor cebada e o pior aparello.
  • A cabalo morto, cebada ó rabo [2].
  • A cabalo vello, pouca ferraia e moita cebada [2].
  • A cebada, na lameira; o trigo, na poeira [3].
  • A home parlanchín e faco relinchón, pouca cebada e moito albardón [4].
  • Asno morto, a cebada ó rabo.
  • Besta sen cebada, nunca fixo boa cabalgada [1].
  • Burro vello tamén quer a sua cebada.
  • cabalo morto, cebada ó rabo [5].
  • Cebada, a que eu quixere; e trigo, o que Dios me dere [3].
  • Cebada do día non fai andar a cabalaría [6]
  • Cebada do día non fai andar moito á cabalaría.
  • Cebada e regalo fan o bo cabalo [3].
  • Cebada enriba de esterco, agárdaa certo; e se o ano é mollado, perde coidado [3].
  • Cebada, pra marzo; leña, pra abril, e trigo, pra maio [3].
  • Dou ó demo a besta que non gana a cebada [1].
  • Febreiro, cebadeiro [7].
  • O que en agosto e setembre non dá cebada, en San Xoán non fai xornada [8].
  • O que en agosto non dá cebada, en San Xoán non fai xornada [3].
  • Se en agosto e setembro non dás cebada, en todo o ano non poñas albarda.
  • Se en agosto e setembro non hai cebada, no resto do ano non poñas albarda [9].
  • Sete pitas e un galo comen a cebada dun cabalo [10].
  • Si en agosto e setembro non hai cebada, no resto do año non poñas albarda.

Cantigueiro

Mosteiro 7 Feira Labrega 14
  • Ai, roxiña, roxiña do pelo,/ vén comigo a mallar o centeo,/ o centeo, o centeo, a cebada,/ ai, roxiña, miña namorada [11].
  • Ai, roxiña, roxiña do pelo,/ vén comigo malla-lo centeo,/ o centeo, o centeo, a cebada,/ vén, roxiña, miña namorada [12].
  • Ise burro que eí ornea,/ ornea pola cebada;/ non a ha levar esta noite/ tampouco de madrugada [13].
  • O crego vendeu a besta/ por lle non da-la cebada/ i agora vai ós enterros/ dacabalo da criada [14].

Notas

  1. 1,0 1,1 1,2 Eladio Rodríguez González, s. v. besta.
  2. 2,0 2,1 Eladio Rodríguez González, s. v. cabalo.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Eladio Rodríguez González, s. v. cebada.
  4. Eladio Rodríguez González', s. v. home.
  5. José María Pereda Álvarez (1953).
  6. Eladio Rodríguez González, s. v. cebada. No orixinal: Cebada do día non fai a cabalaría.
  7. Eladio Rodríguez González, s. v. febreiro.
  8. Marcial Valladares Núñez (1884). No orixinal: qu’en, da, San Juan, jornada.
  9. Eladio Rodríguez González, s. v. agosto. No orixinal: Si, año.
  10. Eligio Rivas Quintas, s. v. galo.
  11. Bouza Brey 1929, 176
  12. Xaquín Lorenzo Fernández, 34. No orixinal: ven, mallalo.
  13. Xaquín Lorenzo Fernández, 90. No orixinal: ehí, nona.
  14. Xaquín Lorenzo Fernández, 116. No orixinal: dala.

Véxase tamén

Bibliografía

Cebada

A cebada ou orxo (Hordeum vulgare) é unha gramínea cerealífera de grande importancia tanto para humanos como para animais, e representa a quinta maior colleita do mundo. Pertence á familia das gramíneas e a área cultivada no mundo chega a 530.000 km². O seu período de xerminación é de 1 a 3 días. As súas flores dispóñense en espigas, na extremidade do colmo, e os froitos, amarelados e ovoides, fornecen unha fariña alimenticia. A xerminación dos grans (malte) da especie (Hordeum distichum) utilízase na fabricación da cervexa, e os grans torrados e moídos son usados na fabricación dunha bebida sen cafeína de aspecto semellante ao café.

Etnografía galega
Meses do ano
Cores
Animais
Alimentos
Vexetais
Outros

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.