۱۳۲ (میلادی)

۱۳۲ (میلادی) صد و سی و دومین سال تقویم میلادی است.

سده: سده ۱ - سده ۲ - سده ۳
دهه: ۱۰۰  ۱۱۰  ۱۲۰  ۱۳۰  ۱۴۰  ۱۵۰  ۱۶۰ 
سال: ۱۲۹ ۱۳۰ ۱۳۱ - ۱۳۲ - ۱۳۳ ۱۳۴ ۱۳۵
۱۳۲ در گاه‌شماری‌های دیگر
گاه‌شماری ایرانی۴۹۰ پیش از هجرت – ۴۸۹ پیش از هجرت
گاه‌شماری میلادی۱۳۲
CXXXII
گاه‌شماری اتیوپیایی۱۲۴–۱۲۵
گاه‌شماری ارمنینامعلوم
گاه‌شماری اسلامی۵۰۵ پیش از هجرت – ۵۰۴ پیش از هجرت
گاه‌شماری ایگبو−۸۶۸ – −۸۶۷
گاه‌شماری آشوری۴۸۸۲
گاه‌شماری بربری۱۰۸۲
گاه‌شماری بنگالی−۴۶۱
گاه‌شماری بهائی−۱۷۱۲ – −۱۷۱۱
گاه‌شماری بودایی۶۷۶
گاه‌شماری بیزانسی۵۶۴۰–۵۶۴۱
گاه‌شماری جوچهنامعلوم
گاه‌شماری چینی辛未(فلز بز)
۲۸۲۸ یا ۲۷۶۸
    — تا —
壬申年 (آب میمون)
۲۸۲۹ یا ۲۷۶۹
گاه‌شماری خورشیدی تایلندی۶۷۵
گاه‌شماری دیسکوردیان۱۲۹۸
گاه‌شماری ژاپنینامعلوم
گاه‌شماری ژولینی۱۳۲
CXXXII
گاه‌شماری سنتی برمه‌ای−۵۰۶
گاه‌شماری عبری۳۸۹۲–۳۸۹۳
گاه‌شماری قبطی−۱۵۲ – −۱۵۱
گاه‌شماری کره‌ای۲۴۶۵
گاه‌شماری مینگو۱۷۸۰ پیش از گاه‌شماری جمهوری چین
民前۱۷۸۰年
گاه‌شماری هولوسن۱۰۱۳۲
گاه‌شماری‌های هندو
 - ویکرم سموت۱۸۸–۱۸۹
 - شاکا ساموات۵۴–۵۵
 - کالی یوگا۳۲۳۳–۳۲۳۴
از تاریخ پیدایش رم۸۸۵
سال سلطنت انگلیسنامعلوم

درگذشتگان

امپراتور هوان هان

امپراتور هوان هان (۱۳۲ تا ۲۵ ژانویه ۱۶۸) ۲۸اُمین امپراتور دودمان هان و یازدهمین امپراتور هان شرقی بود. او توسط امپراتریس دواگر لیانگ و برادرش لیانگ جی در ۱۴ سالگی بر تخت سلطنت تکیه زد، امپراتور هوان نتیجه امپراتور ژانگ هان بود. نام شخصی او لیو ژی بود. امپراتور هوان پس از مرگ پسرعموی دورش امپراتور ژی بر تخت نشست. او از ۱ اوت ۱۴۶ تا هنگام مرگش ۱۶۸ میلادی به مدت ۲۲ سال امپراتور دودمان هان شرقی بود. پس از او پسرعمویش لیو هونگ با نام امپراتور لینگ هان، دوازدهمین امپراتور هان شرقی شد.

اکیبا بن یوسف

خاخام عقیبا بن یوسف (به عبری: עקיבא)(زندگی در حدود ۵۰-۱۳۵ میلادی) تنائیم یهودی در پایان سدهٔ یکم و آغاز سدهٔ دوم میلادی بود. او یکی از بزرگترین نویسندگان معتبر روایات یهود بود. او همچنین از مشارکت‌کنندگان مهم در میشنا و مدرش هالاخا بود. او را پدر یهودیت خاخامی دانسته‌اند.

او به دست رومیان و از برای خودداری نکردن از آموزش تورات کشته‌شد.

تئون

تئون ازمیری (به یونانی: Θέων ο Σμυρναίος) فیلسوف افلاطونی یونانی بود که احتمالاً در ۱۲۷ - ۱۳۲ میلادی در ازمیر پرآوازه بود.

او تألیفی داشت با عنوان در باب معلومات ریاضی که برای فهم آثار افلاطون لازم است، شامل پنج جزء: (۱) حساب، (۲) هندسهٴ مسطحه‌، (۳) اندازه‌گیری حجم‌ها، (۴) نجوم، (۵) موسیقی. اجزای ۲ و ۳ گم شده‌است، هم‌چنین جزء ۵ که مربوط است به هارمونی‌ِ افلاک، ولی مطالعه‌ای را که او از جنبهٴ ریاضی در موسیقی کرده و (در تحریر بیزانسی) ضمیمهٴ جزء اول است، در دست داریم.

او در ۱۲۷، ۱۲۹، ۱۳۰ و ۱۳۲ میلادی به رصد کردن تیر و ناهید پرداخت، که بطلیموس آن‌ها را ثبت کرده‌است و آورده است که تیر و ناهید به گرد خورشید می‌گردند، زمین مرکز عالم است، ولی خورشید قلب آن است.

او همچنین در آثارش قدیم‌ترین اشاره به مربع وفقی (غیر از آنچه در چین مرسوم بود) را دارد.

تاریخ اورشلیم

در طول تاریخ طولانی اورشلیم، این منطقه دو بار ویران شده، ۲۳ محاصره شده و ۵۲ بار مورد حمله قرار گرفته و ۴۲ بار تسخیر شده و باز پس گرفته شده‌است.

قدیمی‌ترین قسمت شهر چهار هزار سال پیش از میلاد ساخته شده و این امر آن را به یکی از قدیمی‌ترین شهرهای تاریخ بشریت تبدیل کرده‌است.

تیشا بئاو

.]]

Tisha B'Av تیشعا بِآو (در عبری: תשעה באב یا ט׳ באב)، نهمین روز از ماه آو عبری است که پیروان دین یهودیت در آن روز، روزه می‌گیرند. نهم ماه عبری آو، «شوم‌ترین روز تاریخ یهود» نام دارد.

بر طبق نوشته‌های مذهبی در این روز معبد هیکل سلیمان در اورشلیم در سال ۵۸۶ قبل از میلاد توسط بخت‌النصر دوم پادشاه بابل و معبد دوم در اورشلیم در سال ۷۰ میلادی توسط تیتوس فرماندهٔ ارتش روم تخریب و ویران شد. همچنین در این روز در سال ۱۳۲ میلادی ۱۰۰۰۰۰ یهودی کشته شدند. در این روز بر طبق سنت یهود، در این روز یهودیان روزه دار می‌شوند و به سوگ اورشلیم می‌نشینند. این روز در تقویم میلادی معمولاً در ماه ژوئیه یا آگوست است.

سامانه هشدار زمین‌لرزه

سامانهٔ هشدار زمین‌لرزه سامانه‌ای برای اطلاع‌رسانی سریع زمین‌لرزه‌های بزرگ قریب‌الوقوع است. این فناوری هم‌اینک تنها فناوری دارای قابلیت پیش‌بینی زمین‌لرزه در لحظاتی پیش از وقوع آن است. افزایش جمعیت و تراکم صنایع در مناطق آسیب‌پذیر از چند دهه آخر قرن بیستم به بعد، نرخ مرگ‌ومیر و زیان‌های اقتصادی ناشی از بلایای طبیعی را افزایشی نمایی داده و اهمیت سامانه‌های هشدار زمین‌لرزه، به عنوان مهم‌ترین ابزار کاهش شدت فاجعه را بیشتر نموده‌است.نحوه عملکرد انواع جدید سامانه به این صورت است: در هنگام وقوع زمین‌لرزه، از کانون آن چندین موج با سرعت‌های مختلف منتشر می‌شود (در هر زلزله‌ای، ۴ نوع اصلی از امواج ارتجاعی، قابل احساس بوده و قادر به ایجاد خسارت می‌باشند). امواج سریع‌تر (امواج پی) با سرعتی حدود ۷ کیلومتر بر ثانیه منتشر می‌شوند. این امواج به‌طور کلی آسیب کمی می‌رساند. امواج مخرب (موج اس) با سرعتی حدود ۴ کیلومتر بر ثانیه منتشر می‌شوند.

البته سرعت دقیق و واقعی امواج اولیه (P) و ثانویه (S)، وابسته به تراکم زمین و جنس سنگ‌های موجود در منطقه انتشار است. به عنوان مثال: در بستر گرانیتی، امواج P با سرعت ۵/۵ کیلومتر در ثانیه و امواج S با سرعت ۳ کیلومتر در ثانیه منتشر می‌شوند. در حالیکه درون آب (فرضا آب اقیانوس‌ها)، سرعت انتشار امواج P = ۵/۱ کیلومتر در ثانیه و سرعت انتشار S = صفر است.

بنابراین (در اغلب زمین‌لرزه‌ها) موج پی زودتر از موج اس قابل حس کردن است. یک حسگر، رخ دادن زمین‌لرزه را در نزدیکی مرکز آن حس می‌کند و از آنجایی که سرعت حرکت سریعترین امواج حجمی زلزله (امواج اولیه، یا امواج P) از سرعت حرکت امواج رادیویی کمتر است، بنابر این، اختلاف زمانی بین رسیدن امواج P و S، و سرعت بالای امواج رادیویی نسبت به امواج زلزله، سبب می‌شود تا هشدار مربوط به وقوع حادثه را، چند ثانیه پیش از رسیدن امواج مخربتر (S)، به ساکنین و مسئولین محلی اطلاع داده شود.

مفهوم سامانهٔ هشدار زمین‌لرزه توسط کوپر در سال ۱۸۶۸ معرفی شد اما در آن زمان امکان عملی پیاده‌سازی سامانه پیشنهادی وجود نداشت. اولین سامانه آشکارساز زمین‌لرزه در نیمه دوم دهه ۱۹۵۰ برای قطارهای شینکانسن در ژاپن پیاده‌سازی شد. با پیشرفت‌های بعدی سامانه‌هایی ساخت شد که از مفهوم امواج پی استفاده می‌کردند. زمین‌لرزه کوبه محرک تحقیقات بیشتری جهت بهبود سامانهٔ هشدار زمین‌لرزه شد. اولین سامانهٔ هشدار زمین‌لرزه برای عموم مردم در سال ۱۹۹۵ در مکزیکو سیتی پیاده‌سازی شد. پس از آن سامانه‌های هشدار متعددی در نقاط گوناگون دنیا نصب شد. سامانه‌های هشدار زمین‌لرزه در ایتالیا، رومانی و ترکیه در دست اقدام است. برخی کشورها، از جمله ایالات متحده آمریکا، هنوز در حال پژوهش بر روی سامانه‌ها و ارتقاء آن هستند.پیرامون ایجاد سامانه هشدار زلزله در تهران، مطالعات ابتدایی انجام شده‌است. علی‌رغم خطرات زمین‌لرزه احتمالی، دولت ایران هنوز این سامانه را در تهران قرار نداده‌است. مطالعات میدانی در سال ۲۰۰۷ میلادی نشان می‌دهد که خانواده‌های تهرانی مایل هستند که ماهیانه به‌طور متوسط حدود ۳۸ دلار جهت ایجاد چنین سامانه‌ای هزینه کنند. چالش‌های متعددی در پیاده‌سازی این سامانه وجود دارد که چند نمونه مهم آن عبارتند از توسعه الگوریتم‌های بی‌درنگ برای تخمین سریع ویژگی‌های کانون زمین‌لرزه و تعیین قابلیت و میزان اعتماد به این تخمین، توزیع حسگرهای زیاد در یک منطقه جغرافیایی گسترده و پخش سریع اطلاعات مربوط به زلزله به عموم مردم، مدیران، احزاب مدنی، سیاسی، رسانه‌ای و علمی.اگرچه سیستم‌های هشدار زلزله تنها چند ثانیه (چند ثانیه تا چند ده ثانیه بسته به فاصله از کانون زمین‌لرزه) قبل از وقوع زلزله زنگ خطر را به صدا در می‌آورند، اما در همان مدت کوتاه کارهایی نظیر قطع خطوط گاز برای جلوگیری از آتش‌سوزی، خاموش کردن ماشین آلات سنگین و توقف آسانسورها، مسیریابی دوباره جریان برق، قطع عملیات فرودگاه‌ها، هشدار به اتاق‌های عمل بیمارستان‌ها، شروع استفاده از ژنراتورهای اضطراری و بستن خطوط نفت قابل انجام است. از طرف دیگر، در مورد شهروندانی که درون ساختمان‌های غیر ایمن و غیر استاندارد هستند، این چند ثانیه ممکن است آنقدر مفید نباشد. در چنین حالاتی کاربرد اصلی سامانه حفاظت از سیستم‌های حساس و کاهش پیامدهای زمین‌لرزه می‌باشد.

البته ساخت و ایجاد «اتاق امن» در ساختمان‌های غیر استاندارد (بخصوص ساختمان‌های حداکثر ۲ یا ۳ طبقه) می‌تواند برای این دسته از شهروندان مفید باشد. این چند ثانیه مهلت، برای رفتن بداخل اتاق امن و بستن درب آن، کافی خواهد بود.

در گذشته تلاش‌هایی برای استفاده از حیوانات به عنوان «سامانه‌های هشدار زمین‌لرزه» وجود داشته، اما مطالعات محققان آمریکایی، چینی و ژاپنی تا به امروز هنوز هیچ مدرک قانع‌کننده‌ای مبنی بر قابلیت حیوانات در پیش‌بینی زلزله ارائه نکرده‌است.

شورش بارکوخبا

شورش بارکوخبا (عبری:מרד בר כוכבא) شورش یهودیان در استان یهودا به رهبری شمعون بارکوخبا علیه امپراتوری روم بود. این درگیری در بین سالهای ۱۳۲ تا ۱۳۶ میلادی اتفاق افتاد و آخرین سه جنگ بزرگ یهودیان-رومیان بود. از این رو نام دیگر این درگیری جنگ سوم یهودی-رومی است.

درگیری به دلیل مسائل سیاسی و مذهبی رخ داد. شمعون بارکوخبا که توسط یهودیان به عنوان مسیحا شناخته میشد رهبر شورشیان بود که بتواند اسراییل را بازسازی کند. اولین بخشهای شورش باعث خودمختاری استان یهودا به مدت دو سال شد ولیکن ارتش روم موفق شد که تمامی شورشیان را به سختی شکست دهد. نتیجه شورش باعث اخراج یهودیان از استان یهودا شد. این اخراج در حجمی بیشتر از اخراج بعد از شورش سال ۷۰ میلادی بود. رومیان ورود یهودیان را به اورشلیم به غیر از روز تیشا بآو ممنوع کردند. یهودیان به شدت شکست سختی خوردند و شهرهایشان نابود شد، نیم میلیون از آنها کشته شدند و بازماندگانشان به عنوان برده فروخته شدند. با اینکه یهودیان مسیحی شده که عیسی را به عنوان مسیح قبول کرده بودند در شورش نقشی نداشتند و از بارکوخبا پشتیبانی نمی‌کردند آنها نیز به همراه بقیه یهودیان از ورود به اورشلیم منع شدند. نتیجه این جنگ جدا شدن مسیحیت را از یهودیت تسریع کرد.

قبایل یهودی عربستان

قبایل یهودی عربستان قومهایی هستند که در زمان آغاز و پدیداری اسلام در شبه جزیره عربستان زندگی میکردند. مشخص نیست که آیا این قبایل دارای نژاد اسراییلی بودند یا عربهایی بودند که به دین یهودیت گرویده بودند. بر اساس متون اسلامی یهودیان حجاز دارای نژاد اسراییل بودند. بر اساس متون اسلامی یهودیان عربستان به زبان دیگری غیر از عربی صحبت میکردند که طبری معتقد بوده‌است که این زبان فارسی بوده‌است. از این رو این یهودیان احتمالاً با بقیه یهودیان پارس و بابل مرتبط بوده‌اند. در بعضی متون یهودی نوشته‌هایی در مورد گرویدن بعضی قبایل عرب به یهودیت وجود دارد.

کتابخانه هادریان

کتابخانهٔ هادریان در سال ۱۳۲ پس از میلاد توسط هادریان، امپراتور وقت روم در شمال آکروپولیس آتن بنیان گذاشته‌شد.

ساختمان این کتابخانه از معماری فروم‌های رومی تبعیت می‌کرد و تنها شامل یک ورودی با پیش‌دروازه‌ای به شیوه قرنتی، دیواری بلند و محیط با رَف‌هایی برآمده در قسمت‌های طولانی‌تر، حیاطی درونی با ستون‌هایی در اطراف آن و یک استخر مستطیل‌شکل تزئینی در وسط بود. خود کتابخانه در ضلع شرقی بنا قرار داشت و در آن کتاب‌هایی به شکل طومارهایی از جنس پاپیروس نگهدارای می‌شد. تالارهای مجاور کتابخانه نقش قرائت‌خانه را داشتند و از گوشه‌ها به‌عنوان تالارهای سخنرانی استفاده می‌شد.

کتابخانهٔ هادریان در طی حملهٔ قبایل ژرمنی هرولی در سال ۲۶۷ به‌شدت آسیب دید تا آنکه پرِفِکت هرکولیوس آن را در فاصلهٔ سال‌های ۴۰۷ تا ۴۱۷ بازسازی نمود. در دوران امپراتوری بیزانس سه کلیسا در این مکان ساخته شد که ویرانه‌هایشان تا به‌امروز حفظ شده‌است. همچنین کلیسای دیگری نیز در حدود سدهٔ دوازدهم در اینجا بنا گردید که چیزی از آن باقی نمانده‌است.

یهودا هناسی

یهوداها ناسی(عبری:יהודה הנשיא‌) از رهبران اصلی جامعه یهود و از بزرگ‌ترین تنائیم بود؛ او بدین سبب که رئیس سنهدرین بود با عنوان ناسی شناخته می‌شد که معنای شاهزاده را نیز دارد. او در بین یهودیان، همچنین با نام، ربئانوها قدوش (عبری:רבינו הקדוש یا استاد مقدس ما) شناخته می‌شد. یهودا هناسی در سال ۱۳۲ میلادی زاده شده بود. بر اساس میشنا، در همان روزی به‌دنیا آمد که ربی عقیوا درگذشت. علت عمدهٔ شهرت او، تدوین و نگارش کتاب میشنا است. نگارش این کتاب با همکاری عدهٔ زیادی از ربی‌های یهودی در مورد قانون شفاهی یهود تدوین شد.

دهه‌ها و سال‌ها
۹۰
۱۰۰
۱۱۰
۱۲۰
۱۳۰
۱۴۰
۱۵۰
۱۶۰
۱۷۰
۱۸۰
۱۹۰
۲۰۰

به زبان‌های دیگر

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.