کتاب یوشع

صحیفه یوشع یا کتاب یوشع بن نون(عبری:ספר יהושע سفر یهوشوا) ششمین کتاب تنخ و یکی از بخش‌های عهد عتیق در انجیل است. این کتاب پس از سفر تثنیه و پیش از کتاب داوران آمده‌است. بعضی مورخان، نگارش کتاب یوشع را پس از دوران پادشاهی دانسته‌اند. بر اساس تلمود، یوشع بن نون این صحیفه را نوشته‌است؛ اما بخش آخر آن که مربوط به دفن یوشع است، نوشتهٔ العازر پسر هارون است. محتوای کتاب شرح وارد شدن قوم اسرائیل به سرزمین کنعان را به رهبری یوشع بن نون بیان می‌کند. کتاب به دو بخش اصلی تقسیم شده‌است. در بخش اول شرح جنگهای اسرائیل در قسمت مرکزی، شمالی و جنوبی کنعان و نابودی دشمنانشان است. در بخش دوم شرح تقسیم اراضی بین دوازده قبیله اسرائیل بیان شده‌است. در این دو بخش سخنان خداوند و یوشع بن نون بیان می‌شود و نیاز به متابعت از قوانین موسی (تورات) مورد تأکید قرار می‌گیرد. با اینکه به صورت سنتی فرض می‌شود که این کتاب توسط شخص یوشع بن نون نوشته شده‌است ولیکن محققین عقیده دارند که کتاب توسط چندین نفر و در گذر زمان نوشته شده‌است.

Dore joshua crossing
یوشع و قوم اسرائیل از رود اردن عبور می‌کنند.
JoshuaSun Martin
یوشع به کمک قدرت خداوند از خورشید می‌خواهد تا در آسمان ثابت بماند تا او نبرد را در روز به اتمام برساند.

محتوا

بخش اول: وارد شدن به ارض مقدس و تحت کنترل گرفتن آن

  1. یوشع رهبر اسرائیل می‌شود.
  2. وارد شدن به کنعان
  3. پیروزی بر کنعان

بخش دوم: تقسیم شدن زمین بین دوازده قبیله

  1. دستورهای خدا به یوشع
  2. تقسیم‌بندی قبیله ای
  3. شهرهای مهاجران و شهرهای لاویان
  4. خلاصه زمینها
  5. طرد شدن قبایل شرقی

بخش سوم: خلاصه

  1. سخنرانی خداحافظی یوشع
  2. عهد در شچم
  3. مرگ یوشع و العازار و دفن کردن استخوانهای یوسف

خلاصه

فصل اول: دستور خدا به یوشع

خدا به یوشع دستور می‌دهد که ارض مقدس را تسخیر کند و به او اخطار می‌کند که به عهد خداوند پایبند باشد.

فصل دوم-دوازدهم: وارد شدن به ارض مقدس

اسرائیلیها از رود اردن به وسیله معجزه خداوند به وسیله تابوت عهد عبور می‌کنند. تسخیر کنعان با نبرد اریحا آغاز می‌شود و سپس در آی ادامه میابد. یوشع برای یهوه در شمال کنعان قربانگاهی می‌سازد و عهد او را یادآور می‌شود. توجه کتاب سپس به جنوب مربوط می‌شود و شرح برخورد اسرائیلیها با گیبونیتها بیان می‌گردد. اتحاد کنعانیها و آموریتها توسط معجزه یهوه نابود می‌شود. سپس دوباره کتاب به شمال کنعان می‌پردازد. اتحاد قدرتمند کنعانیها به رهبری هازور پادشاهشان به وسیله کمک یهوه نابود می‌گردد. یوشع موفق به تسخیر تمامی سرزمین کنعانیها می‌شود.

فصل سیزدهم- بیست و یکم

بعد از اینکه یوشع و مردمش به کمک یهوه بر دشمنانشان پیروز شدند زمان تقسیم اراضی جدید فرا می‌رسد. یهوه به عنوان پادشاه اسرائیل به هر قبیله اسرائیل زمینی می‌بخشد. در نهایت شهرهای مهاجران و لاویان مشخص می‌شود.

فصل بیست و سوم - بیست و چهارم

یوشع با قوم اسرائیل خداحافظی می‌کند و به آنها یادآور می‌شود که به یهوه و عهد خود با خدا وفادار بمانند. او به آنها اخطار می‌دهد که در صورت متابعت از خدایان دیگر مورد قضاوت خداوند قرار می‌گیرند.

منابع

  • کتاب مقدس عهد عتیق و عهد جدید، ترجمه فاضل خان همدانی، ویلیام گلن، هنری مرتن، تهران: اساطیر، ۱۳۷۹، شابک ‎۹۶۴-۳۳۱-۰۶۸-X
  • یاردون سیز (۱۳۸۰دانشنامه کتاب مقدس، ترجمهٔ بهرام محمدیان، تهران: روز نو، ص. ۱۹۱۲
  • جیمز هاکس (۱۳۷۵قاموس کتاب مقدس، ترجمهٔ عبدالله شیبانی، تهران: اساطیر، ص. ۱۱۴
برج اریحا

برج اریحا یک سازه سنگی به ارتفاع ۸٫۵ متر است که در دوران نوسنگی پیش‌ازسفال الف (حدود ۰۹۰۰۰ ۹۰۰۰ (پ.م) در داخل دیوار اریحا در شهر اریحا واقع در کرانه باختری رود اردن ساخته شده است. دیوار اریحا یکی از نخستین آثار معماری سنگی بشر است. به برج و دیوار اریحا در کتاب یوشع از عهد عتیق اشاره شده بود ولی این اثر برای هزاران سال مدفون بود. اکتشاف و کاوش برج اریحا بین سال‌های ۰۱۹۵۲ ۱۹۵۲ و ۰۱۹۵۸ ۱۹۵۸ توسط کتلین کنیان صورت گرفت.

تنخ

تَنَخ یا تناخ (به عبری: תנ"ך)، نام عبری کتاب مقدس یهودیان است که نزد مسیحیان، کتاب مقدس عبری خوانده می‌شود و با برخی تغییرات و اضافات با عنوان عهد عتیق در کتاب مقدس مسیحیان جای گرفته‌است و مشتمل بر سه بخش است:

تورات یا تورا (به عبری: תורה) (فرمان یا شریعت)

نوییم (به عبری: נביאים) یا کتب انبیا

کتوویم (به عبری: כתובים) یا مکتوبات (نوشته‌ها)تنخ در حقیقت کلمه‌ای است که از ترکیب حرف نخست این سه واژه در زبان لاتین ساخته شده‌است.

حجی

حَجی (عبری:חַגַּי به معنی «جشن») یکی از دوازده پیامبر کوچک کتاب عبری تنخ و نویسندهٔ کتاب حجی در عهد عتیق انجیل بود. او در روز جشن مذهبی فطیر زاده شد. او شاهد خرابی معبد سلیمان بود و همراه با زکریا، بازگشت‌کنندگان از تبعید بابل را به بازسازی هیکل سلیمان تشویق کرد. بازسازی هیکل سلیمان باعث برانگیخته شدن سامری‌ها و حتی‌ها علیه یهودیه شد. وقتی که فرمان‌روای رودخانه فرات و دیگر مأموران سعی کردند در تلاش‌های بازسازی هیکل یهودیان مداخله کنند؛ داریوش از یهودیان حمایت کرد. پیغام حجی در سال دوم پادشاهی داریوش بزرگ به شوش فرستاده شد. اولین پیغام او در اولین روز ماه ششم و آخرین پیغام او در روز ۲۴ ماه نهم بیان گردید. حجی در هگمتانه (همدان) درگذشت و در آنجا به خاک سپرده شد. روز بزرگداشت او در کلیسای انجیلی ارمنستان ۳۱ ژوئن و در کلیسای ارتدوکس شرقی ۱۶ دسامبر است.

راحاب

راحاب (به عبری: רחָב) برپایهٔ کتاب یوشع (۲:۶) نام زنی روسپی بود از اهل اریحا. این زن نقشی اساسی در گشودن اریحا به دست سپاهیان یوشع بن نون داشت.

سفر اعداد

سفر اعداد (به عبری:בַּמִּדְבָּר، به معنی «در بیابان») چهارمین کتاب تورات یهودیان و از کتاب‌های عهد عتیق مسیحیان است کتاب اعداد مشتمل بر سی وپنج فصل و شرح دوران سی و هشت سال سرگردانی بنی‌اسرائیل در بیابان بعد از پیمان بستن در کوه سینا است. در این کتاب توقف بنی‌اسرائیل در قادش برنیع و عزیمت آن‌ها به دشت‌های موآب نیز شرح داده شده است. بر اساس روایات یهودی، موسی این کتاب را نوشته است.

سفر تثنیه

تثنیه (به عبری: דְּבָרִים) (به انگلیسی: Book of Deuteronomy)، به معنی «سخنان»، نام آخرین کتاب تورات و از بخش‌های عهد عتیق است و مشتمل بر سی و چهار فصل است. بر اساس روایات یهودی، کتاب را موسی نوشته‌است. در انجیل‌های چهارگانه موسی نویسنده تثنیه دانسته شده‌است. سایر نویسندگان عهد جدید نیز تأیید کرده‌اند که تثنیه را موسی نوشته‌است. در انجیل متی چندبار عیسی از تثنیه نقل قول کرده‌است. در این کتاب حوادث بدون رعایت ترتیب تاریخی آن بیان شده‌است. در پایان این کتاب سه خطابه از موسی نقل شده‌است. این کتاب با مرگ موسی پایان یافته‌است؛ یهودیان نویسنده این بخش را یوشع بن نون دانسته‌اند.

سفر خروج

سِفر خُروج یا شِموت (به عبری: שמות) دومین کتاب از تورات یهودیان و عهد عتیق مسیحیان محسوب می‌شود که داستان خروج یهودیان از مصر، با هدایت موسی را نقل می‌کند. این کتاب مشتمل بر چهل فصل بوده و با شرح قوم اسرائیل در مصر آغاز می‌شود. تعداد آنان در آن سرزمین افزایش یافته‌است و فرعونی جدید و ستمگر در آنجا حاکم می‌شود که دستور به کشتن تمام نوزادان پسر قوم اسرائیل، می‌دهد. زوجی از لاویان نوزاد پسرشان را با قرار دادن در سبدی، در نی‌زارهای رود نیل رها می‌کنند تا از چشم فرعونیان پنهان بماند. یکی از دختران فرعون آن طفل را می‌یابد و نامش را موسی می‌گذارد و از او همچون پسرش مراقبت می‌کند تا او بزرگ می‌شود. موسی پس از کشتن مامور بیرحمی که بر اسرائیلیان شلاق می‌زد، از مصر می‌گریزد. سالها سپری شده و خداوند در میان شعله‌های آتشی به او می‌گوید که برای رهایی قوم اسرائیل به مصر بازگردد. موسی برمی‌گردد و خداوند برای نشان دادن قدرتش، بلایایی را بر مصریان نازل می‌کند. سرانجام فرعون پشیمان شده و می‌گذارد تا موسی قومش را از مصر به بیرون ببرد. آنان چهل سالِ دشوار، در بیابانها به سفر خود ادامه می‌دهند و یک عهد را به همراه قوانین دریافت می‌کنند ولی با پرستش یک گوساله زرین، موجب رنجیدن خداوند می‌شوند. موسی از خداوند برای قومش بخشش می‌طلبد که مستجاب می‌شود و آنان پرستش‌گاهی می‌سازند.

همچنین سفر خروج از ده فرمان و سرگردانی قوم یهود در صحرای سینا سخن می‌گوید.

سفر لاویان

لاویان (عبری:וַיִּקְרָא به معنی «و او می‌خواند») (به انگلیسی: Book of Leviticus (/lɪˈvɪtɪkəs/))، از کتابهای تورات در عهد عتیق و مشتمل بر بیست و هفت فصل است. یهودیان و مسیحیان معتقدند که قوانین و مقررات این کتاب در زمانی که بنی‌اسرائیل در کوه سینا اردو زده بودند؛ به موسی وحی شده‌است. بیشتر قوانین شرعی یهود دربارهٔ طهارت، اخلاق، روزهای مقدس و رسوم مذهبی از این کتاب گرفته شده‌است.

تَوْرات (به عبری: תּוֹרָה) (تلفظ عبری: توراه)؛ نامی است عبری که به پراهمیت‌ترین نوشتار یهود داده شده و به باور آنان به‌وسیله یهوه (خداوند) به موسی وحی شده‌است. تورات اولین بخش از کتاب «تنخ» بوده و مشتمل بر پنج کتاب می‌باشد. به همین خاطر، گاه «اسفار پنج‌گانه» و «کتب پنجگانه موسی» نیز خوانده می‌شود.

این پنج کتاب، به این نام‌ها معروفند:

برشیت בראשית (پیدایش)

شموت שמות (خروج)

وییقرا ויקרא (لاویان)

بمدیبار במדבר (اعداد)

دواریم דברים (تثنیه)تَنَخ (به انگلیسی: Tanakh) یا تَناخ (به عبری: תנ"ך)، نام عبری کتاب مقدس یهودیان است که نزد مسیحیان، تورات عبری خوانده می‌شود و با برخی تغییرات و اضافات با عنوان عهد عتیق در کتاب مقدس مسیحیان جای گرفته‌است و مشتمل بر سه بخش است:

تورات یا تورا (به عبری: תורה) (فرمان یا شریعت)

نوییم (به عبری: נביאים) یا کتب انبیا

کتوویم (به عبری: כתובים) یا مکتوبات (نوشته‌ها)تنخ در حقیقت کلمه‌ای است که از ترکیب حرف نخست این سه واژه در زبان لاتین ساخته شده‌است.

عای

عای (به عبری: הע) روستایی سلطنتی در کنعان بود. براساس کتاب یوشع و کتب دیگر عهد عتیق، این روستا در شرق روستای بیت ئیل و در شمال محدوده قبیلهٔ بنیامین بود. این روستا تختگاه شاه بود. عای پس از یک حمله ناموفق، به دست بنی‌اسرائیل و به فرماندهی یوشع تسخیر و نابود شد.

نبرد اریحا

نبرد اریحا تبردی در کتاب مقدس صحیفه یوشع است که اولین نبرد بنی‌اسرائیل در فتح کنعان بوده‌است. بنا به روایات دیوار اریحا پس از مارش ارتش بنی‌اسرائیل دور شهر و چرخاندن تابوت عهد توسط لاویان و دمیدن در شوفار فرو می‌ریزد.

کتاب آسمانی

برخی از پیامبران به ویژه پیامبران اولوالعزم و پیامبرانی که دین بخصوص خود را داشته اند دارای کتاب بوده‌اند که در قرآن به آن‌ها اشاره شده‌است.

کتاب جودیت

سِفر یهودیت، جزو کتابهای مقدس یهودیان است. بنابر روایت دانشمندان خاورشناس و یهودشناس، این داستان، ریشه‌های ایرانی دارد.

کتاب صفنیا

کتاب صفنیا (به انگلیسی: Book of Zephaniah) (به عبری: צְפַנְיָה) نهمین کتاب، از دوازده کتاب پیامبران کهین است.این کتاب بعد از کتاب حبقوق و قبل از کتاب حجی قرار دارد.

نام "صفنیا" به این معنی است که «یهوه او را پنهان ساخته/از او محافظت کرده»

کتاب ناحوم

کتاب ناحوم هفتمین کتاب از دوازده پیامبران موجود در کتاب مقدس عبری است. نگارش این کتاب را به ناحوم نسبت میدهند و احتمالاً در سده هفتم پیش از میلاد و در اورشلیم نوشته شده است. این کتاب مشتمل بر دو بخش است.

کتاب‌های سموئیل

کتب سموئیل (به زبان عبری: سفر شموئیل ספר שמואל) یک کتاب از کتاب مقدس عبری نوییم، (کتاب یوشع، کتاب داوران، سموئیل کتب پادشاهان - از جمله کتاب‌های دنباله‌ای در عهد عتیق هستند و به همراه کتاب روت تاریخ بنی‌اسرائیل است که به توضیح تورات (دستورهای خداوند) از زبان پیامبران می‌پردازد.کتب سموئیل با این آغاز می‌شود که چگونه سموئیل توسط یهوه انتخاب می‌شود.

کتاب‌های قانون اول

کتاب‌های قانون اول همه کتاب‌های عهد عتیق هستند که در تنخ نیز وجود دارند و در دوره زمانی شکلگیری مسیحیت به عنوان احکام و شریعت یا قانون مسیحیت در نظر گرفته شدند. واژه قانون اول بخاطر تقابل اعتقادی در برابر قانون ثانی یا اسفار مشکوک که در مسیحیت اولیه مورد شک قرار گرفتند است.

کتب انبیاء

نویم یا نبییم (Neviim) دومین قسمت تنخ است.

نویم یا پیامبران داستان به قدرت رسیدن سلاطین عبری و تقسیم‌بندی آنها به دو پادشاهی و همچنین پیامبرانی که از جانب خداوند با این پادشاهان در ارتباط بودنده‌اند و تاریخ قوم بنی‌اسرائیل را بیان می‌کنند. در پایان این کتاب داستان فتح پادشاهی اسرائیل توسط آشوریان وفتح پادشاهی یهودا توسط بابلیان و تخریب معبد اورشلیم ذکر شده‌است. بخش‌هایی از این کتاب توسط یهودیان در روز سبت قرائت می‌شود. کتاب یونس نیز در روز یوم کیپور خوانده می‌شود.

طبق عقاید یهودیان «نویم» شامل هشت کتاب است. در ترجمه‌های کنونی نویم از هفده کتاب یاد شده‌است. این هشت کتاب عبارت‌اند از:

کتاب یوشع یا Yehoshun [יהושע ]

کتاب داوران یا Shoftism [שופטים ]

کتاب ساموئیل یا Shumuel [שמואל] (که معمولاً به دوکتاب تقسیم‌بندی می‌شود؛ سامویل به عنوان آخرین داور یا اولین پیامبر در نظر گرفته می‌شود و درحالیکه پسران وی را داور نامیده بودند وقوم عبری این انتصاب را رد کرد).

کتاب پادشاهان یا Melakhim [מלכים]

کتاب اشعیا یا yeshayahu [ישעיהו]

کتاب ارمیا یا Yirmiyahu [ירמיהו]

کتاب حزقیال یا Yehezquel [יחזקאל]

کتاب عزرا یا Esra [תרי עשר]

کوه تابور

کوه تابور (به عبری: הַר תָּבוֹר) کوهی با ارتفاع ۵۷۵ متر در منطقه الجلیل سفلی واقع در شرق دره ایزریل در کشور اسرائیل است. همچنین این کوه در ۱۸ کیلومتری غرب دریاچه طبریه واقع شده‌است. بسیاری از مسیحیان بر این باور هستند که این کوه همان کوهی است که در انجیل متی (فصل ۱۷، آیات ۱ تا ۹) بدان اشاره شده است. در این آیات ذکر شده‌است که جامه و هیئت عیسی نورانی شده‌است، بنابراین مسیحیان فرقه فرانسیسکن کلیسای تجلی مسیح را بر بالای این کوه ساخته‌اند. نخستین بار نام این کوه در عهد عتیق در کتاب یوشع فصل نوزدهم آمده است.

یوشع بن نون

یوشَع بن نون از شخصیت‌های تنخ است. بنا به تورات وی از پیامبران بنی اسرائیل و جانشین موسی بود. عبور بنی‌اسرائیل از رود اردن تحت فرماندهی وی انجام گردید. صحیفه یوشع نیز منسوب به اوست. او از نسل افرایم فرزند یوسف بود و جزء ۱۲ نفری بود که موسی برای بازرسی سرزمین موعود فرستاد. و پس از بازگشت به همراه کالب بن یوفنا تنها کسانی در میان بنی اسرائیل بودند که آماده جنگ برای فتح سرزمین موعود بودند؛ ولی چون قوم از جنگ برای خدا ترسیدند و از دستور خدا سر باز زدند و قصد سنگسار آنها و موسی را کردند خدا آنها را چهل سال در صحرا سرگردان کرد. و پس از آن از میان ۶۰۰ هزار مرد بالای بیست سال بنی اسرائیل، کالیب و یوشع، تنها کسانی بودند که به کنعان وارد شدند. مشابه همین داستان بدون ذکر نام یوشع و با اشاره به دو نفری که قوم خود را به جنگ دعوت می‌کردند عیناً در قرآن نیز آمده‌است.

تقسیمات اصلی
متون قانون
دیگر تقسیمات
دست‌نوشته‌ها

به زبان‌های دیگر

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.