کتاب داوران

کتاب داوران یا کتاب قضات(درعبری:ספר שופטים سِفِر شُفتیم) یکی از بخش‌های تنخ یا عهد عتیق است که به زبان عبری نوشته شده‌است. بر طبق روایات یهودی، سموئیل نویسندهٔ کتاب داوران است. ناتان و جاد نیز که از پیامبران همراه داوود بودند، در نگارش کتاب دست داشته‌اند.[۱] این کتاب پیش از تصرف اورشلیم توسط داوود و در سال ۱۰۰۰ قبل از میلاد نوشته شده‌است[۲]؛ زمانی‌که یبوسیها اورشلیم را تحت سلطه داشتند.[۳] در این کتاب زندگی داورانی چون عتنئیل، ایهود،[۴] دبوره،[۵] باراک،[۶] جدعون،[۷] ابیملک،[۸] یفتاح[۹] و شمشون[۱۰] آمده‌است. در این کتاب به داوران کوچکی چون تولع،[۱۱] یائیر،[۱۲] شمجر،[۱۱] ابصان،[۱۳] ایلون[۱۴] و عبدون[۱۵] نیز اشاره شده‌است.

پانویس

  1. اول تواریخ ۲۹:۲۹
  2. دوم سموئیل ۵:۶
  3. داوران ۱:۲
  4. داوران ۳:۲۹
  5. داوران ۴:۵
  6. داوران ۵:۳۳
  7. داوران ۶:۱۸
  8. داوران ۹:۲۱
  9. داوران ۱۱:۱۷
  10. داوران ۱۳:۱۶
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ داوران ۳:۳۱
  12. داوران ۱۰:۲
  13. داوران ۱۲:۱۰
  14. داوران ۱۲:۱۲
  15. داوران ۱۲:۱۵

منابع

  • کتاب مقدس عهد عتیق و عهد جدید، ترجمه فاضل خان همدانی، ویلیام گلن، هنری مرتن، تهران: اساطیر، ۱۳۷۹، شابک ‎۹۶۴-۳۳۱-۰۶۸-X
  • یاردون سیز (۱۳۸۰دانشنامه کتاب مقدس، ترجمهٔ بهرام محمدیان، تهران: روز نو، ص. ۱۹۱۲
  • جیمز هاکس (۱۳۷۵قاموس کتاب مقدس، ترجمهٔ عبدالله شیبانی، تهران: اساطیر، ص. ۱۱۴
ابصان

ابصان (عبری: אבצן از شخصیت‌های کتاب داوران در تنخ یهودی یا عهد عتیق انجیل و از داوران کوچک است که پس از یفتاح و پیش از ایلون به مدت هفت سال بر بنی‌اسرائیل داوری داشت. در کتاب داوران، به او اشاره کوچکی شده است:

۸ و پس از مرگ او، ابصان از بیت‌لحم بر اسرائیل فرمان‌روایی یافت.

۹و او را سی پسر و سی دختر بود که دختران را به مملکت دیگر فروخته، سی دختر از برای پسرانش از آن‌جا آورد و هفت سال بر اسرائیل داوری کرد.

۱۰و چون درگذشت، او را در بیت‌لحم دفن کردند.داوران باب دوازدهم، آیات ۱۰-۸

محل دفن ابصان در بیت‌لحم جلیل بوده است.

ایلون

ایلون(عبری:אֵילֹן به معنی «بلوط») از شخصیت‌های تنخ یهودی و عهد عتیق در انجیل است که نخستین بار نامش در کتاب داوران و در زمره داوران کوچک طوایف بنی‌اسرائیل آورده شده‌است. او دوازدهمین داور اسرائیل بود که پس از ابصان و پیش از عبدون داوری داشته‌است. او را از طایفه زبولون دانسته‌اند. مدت حکومت او ده‌سال بود. وی در ولایت زبولون درگذشت و در ایالون دفن شد.(داوران ۱۲:۱۱)

ایهود

ایهود یا ایهود بن جرا (در عبری:אֵהוּד בֶּן‑גֵּרָא به معنی «پشتیبانی خداوند با اوست»)داور جنگی بنی‌اسرائیل از سبط بنیامین بود که با اجلون پادشاه موآب جنگید. او شخصی چپ‌دست بود که پیامبری نداشت؛ اما نام او در کتاب داوران آمده‌است.(داوران ۳:۱۵)

باراک

باراک یا باراق(عبری:בָּרָק به معنی «رعد») پسر ابینعام از قادش نفتالی رهبر نظامی و داور بنی‌اسرائیل بود که دبوره داور افرایم، او را برای جمع‌آوری لشکر در جنگ با یابین انتخاب کرد.لشکریان باراق از میان دو قبیله زبولون و نفتالی انتخاب شدند.مقر بنی‌اسرائیل کوهستان تابور و دشت‌های اسدرائلون بود. یابین، نهصد ارابه آهنی را به همراه سیسرا امیر حتی به جنگ با یهودیان فرستاد؛ طوفان آب‌های رودخانه قیشون را در دشت روان ساخت و ارابه‌های آهنی لشکر سیسرا بی‌استفاده گردید. در جنگ باراق با سیسرا، کنعانیان از بنی‌اسرائیل شکست خوردند. دبوره، پیش‌بینی کرده بود که سیسرا به دست زنی کشته خواهد شد؛ یائل به سیسرا زهر نوشاند، و با میخ چادر او را کشت. پس از پیروزی قطعی بنی‌اسرائیل و کشته شدن یابین، دبوره شعری سرود و در آن از باراق به نیکی یاد کرد.(کتاب داوران ۵:۴)باراق در عهد جدید نیز از قهرمانان ایمان نامیده شده‌است.(عبرانیان ۱۱:۳۴) روز بزرگداشت باراق در کلیسای انجیلی ارمنستان ۳۰ ژوئن است.

تنخ

تَنَخ یا تناخ (به عبری: תנ"ך)، نام عبری کتاب مقدس یهودیان است که نزد مسیحیان، کتاب مقدس عبری خوانده می‌شود و با برخی تغییرات و اضافات با عنوان عهد عتیق در کتاب مقدس مسیحیان جای گرفته‌است و مشتمل بر سه بخش است:

تورات یا تورا (به عبری: תורה) (فرمان یا شریعت)

نوییم (به عبری: נביאים) یا کتب انبیا

کتوویم (به عبری: כתובים) یا مکتوبات (نوشته‌ها)تنخ در حقیقت کلمه‌ای است که از ترکیب حرف نخست این سه واژه در زبان لاتین ساخته شده‌است.

تولع

تولع(عبری:תּוֹלָע به معنی «کرم حشره»)از شخصیت‌های تنخ یهودی یا عهد عتیق در انجیل است که نخستین بار نامش در کتاب داوران ذکر شده‌است. او هفتیمن داور اسرائیل و از داوران کوچک است که پس از ابیملک پسر جدعون و پیش از یائیر داوری داشته‌است. نام پدر او فواه و نام پدربزرگ او دودوی از خاندان تولعیان طایفه یساکار بوده‌است. او بیست و سه سال در اسرائیل داوری کرد و پس از آن در شامیر واقع در کوه افرایم و نزدیکی سامره دفن شد. در میان داوران، از تولع کم‌تر از دیگران سخن رفته‌است؛ و هیچ‌کدام از اعمالش ذکر نشده است. متن اصلی آن‌چه درباره تولع آمده، چنین است:

۱ و پس از ابیملک تولع پسر فواه پسر دودوی مردی از یساکار برای رهانیدن اسرائیل برخاست و در شامیر کوه افرایم ساکن بود.

۲ و بر اسرائیل بیست و سه سال حکمرانی کرده و آن‌جا درگذشت و در شامیر مدفون شد.(کتاب داوران- باب دهم- آیات ۱ و ۲)

داجون

داجون یا داگون (عبری: דגון دگنو به معنی «خدای ماهی») در اساطیر میان‌رودان خدای دانه و کشاورزی‌است. مردم اقوام سامی‌نژاد در جنوب غرب سوریه و فلسطینیان باستان، این خدا را ستایش می‌کرده‌اند.

دبوره

دبوره یا دِوُرا(در عبری:דְּבוֹרָה، به معنی «زنبور عسل») از زنان عهد عتیق و چهارمین داور طوایف بنی‌اسرائیل قبل از پادشاهی داوود بود که از قبیله افرایم در غرب اردن به داوری برگزیده شد. دبوره جهت داوری زیر نخل دبوره در میان رامه و بیت‌ایل می‌نشست و مردم یا رؤسای اسباط بنی‌اسرائیل به آن‌جا می‌آمدند تا دبوره اختلافاتشان را داوری نماید. او را مادر اسرائیل و پیامبر زنان نامیده‌اند. او قوم یهود را از ستم یابین پادشاه کنعان آزاد ساخت. دبوره، باراق پسر ابینعام را به فرماندهی سپاه خود برگزید، باراق در جنگ با سیسرا امیر حتیان پیروز شد. پس از این پیروزی سپاه دبوره بر حتیان، چهل سال صلح برقرار شد. دبوره در ستایش این پیروزی شعری سرود و ٱن را بر قبایل اسرائیل خواند؛ این شعر از قدیمی‌ترین قطعات ادبیات عهد عتیق است. بخشی از این سرود چنین است:

خداوند را به دلیری سروران اسرائیل و برای حاضر شدن مردم آن به اراده ستایش گویید. ای پادشاهان بشنوید و ای سروران گوش بسپارید؛ من خداوند را خواهم سرایید و یهوه را ستایش خواهم گفت. ای خداوند وقت بیرون آمدنت از سعیر و از صحرای ادوم زمین لرزیدن گرفت و آسمان تندخو گشت و ابرها باران افشانید. کوه‌ها در حضور یهوه فروریزد و صحرای سینا در حضور یهوه به لرزش افتد. در روزهای شمجر پسر عناث و یاعیل شاه‌راه‌ها واگذاشته شدند و رهگذران از راه‌های کج رفتند. در اسرائیل سروران نابود گشتند و داوری ایشان از میان رفت تا آن که من دبوره برخاستم و همچون مادر اسرائیل در میان شما پدیدار گشتم. ایشان خدایان جدید برگزیدند، آنگاه که در پیش دروازه‌ها جنگ بود، در میان چهل هزار اسرائیل سپر و نیزه‌ای به چشم نیامد. قلب من با سروران اسرائیل، و با آنان که از میان قوم به اراده حاضر شدند، خداوند را ستایش خواهد گفت. ای کسانی که بر خران سفید سوارید و در محکمه می‌نشینید و در راه رفتار می‌کنید؛ سرود را بسرایید. بسبب آواز کسانی که در جای کشیدن آب‌ها غنایم را تقسیم می‌کنند؛ در آنجا اعمال صادق یهوه را به سروران اسرائیل بیان می‌دارند، آنگاه که قوم به دروازه‌ها فرود آیند. بیدار شو، ای دبوره، بلکه آگاهانه سرودی بخوان. برخیز ای باراق پسر ابینعام و اسیران خود را ببند. آنگاه گفتم ای برجای‌ماندگان به زیر آیید، ای قوم به‌خلاف نیرومندان به زیر آیید. ای خداوند از برای من به خلاف شجاعان به زیر آی. از بنی‌افرایم که در عمالیق ریشه زدند و در پشت ایشان تو ای بنیامین با قوم‌هایت و سروران بنی‌ماکیر و از زبولون کسانی که تعلیمی سان بینی می‌کشیدند به زیر آمدند. با من که دبوره‌ام سروران یساکار و بنی‌یساکار چون باراق به‌پایش به دره روان گشتند، زیرا که در تقسیمات رئوبن تدبیرات قلوب بزرگ بود. چرا در میان آغل برای شنیدن نغمه شبابان نشستی. جلعاد به آن طرف اردن ساکن شد و دان در کشتی‌ها چرا ماند و اشیر به کنار دریا نشست و در بندرهایش قرار گرفت. زبولون و نفتالی قومی بودند که در مقام‌های بلند صحرا جان خویشتن را تا به مرگ به مقام خطر انداختند. پادشاهان آمده نبرد می‌کردند، آنگاه شاهان کنعان در تعناک نزد آب‌های مجده جنگ کردند اما پاره‌ای نقره نبردند. از آسمان جنگ کردند ستاره‌ها در منازل خودشان بر سیسرا جنگ‌افزار گرفتند. رود قشون بلکه رود قدیم رود قیشون ایشان را ربود، ای جان من تو شجاعان را پایمال کردی. آنگاه سم اسبان از جهندگی بلکه از جهندگی سواران ایشان شکسته شدند؛ و یاعیل زن حیبر قینی بود که از زنان چادرنشین است که برکت یافته. هنگامی که سیسرا آب خواست به وی شیر داد و در ظرف بزرگان ماست از برای او آورد. دست خود را به میخ دراز کرده، سیسرا را زده، سرش را کوفت و شقیقه‌اش را به میخ دوخت.

دبوره همسر مردی به نام لبیدوث (به معنی مشعل) بود. مدت داوری دبوره چهل سال بود. او در تل قادش درگذشتو مقبره منسوب به او و باراق در نزدیکی همان شهر واقع است.

سک

سُک چوبی است که بر سر آن آهنی سرتیز استوار می‌کنند و ستور را با آن می‌رانند. ورزاهایی که گاوآهن و ارابه می‌کشند را نیز با سک زدن به حرکت سریع‌تر تحریک می‌کنند.

در لغتنامه دهخدا در تعریف سک آمده‌است: «چوبی بمقدار وجبی که بر سر آن آهنی نوک‌تیز چون جوالدوزی استوار کنند و خربندگان بدان خر را رانند.»

امروزه بسیاری از مردم با سک آشنا نیستند اما این ابزار در طول تاریخ استفاده زیادی داشته و در تصاویر باستانی ترسیم شده‌است. برای نمونه گانش ایزد هندو در تصاویر مختلف یک سک فیل در دست دارد.

در کتاب داوران از کتب انجیل آمده‌است که شَمْجَر پسرعناث با یک سُک گاورانی ۶۰۰ جنگاور فلسطینی را کشت.

حرف لاتین L از شکل سک که در زبان‌های سامی برای حرف لام استفاده می‌شد مشتق شده‌است.

در عامیانه واژه «سک زدن» کنایه از تنبیه و هشدار برای دیگران می‌باشد.

شمجر

شَمْجَر (عبری:שמגר בן־ענת به معنی «پیاله‌دار») پسر عناث، از شخصیت‌های کتوبیم در تنخ یهودی و عهد عتیق در انجیل است که در میان بنی‌اسرائیل داوری داشت. نام او در کتاب داوران و نیز در صحیفه یوشع ذکر شده است. در کتاب داوران آمده‌است که شمجر ششصد فلسطینی را با یک سُک گاورانی کشت و فلسطینیان را از یهودیه راند. او از قبیله نفتالی بود و بیت عنات را در مرزهای خود داشت. نام او در سرود دبوره نیز یاد شده‌است.

عبدون

عبدون(عبری:עבדון בן הלל به معنی «بنده») پسر هالیل پسر برعاثون از قبیله افرایم، از شخصیت‌های تنخ یهودی و عهد عتیق در انجیل است که نخستین بار نامش در کتاب داوران به عنوان سیزدهمین داور بنی‌اسرائیل و در زمرهٔ داوران کوچک آورده شده‌است. عبدون چهل پسر و سی نوه داشت که هر یک بر یک کره الاغ می‌نشستند. مدت حکومت عبدون بر طوایف بنی‌اسرائیل هشت‌سال بود.عبدون در برعاثون در سرزمین افرایم و کوه عمالیقیان به خاک سپرده شد.

عتنئیل

عتنئیل یا عتنیئل پسر قناز(عبری:עָתְנִיאֵל בֶּן קְנַז، عُتنَئیِل بِن قَناز به معنی «شیر خدا» از شخصیت‌های تنخ یهودی و عهد عتیق در انجیل است که نام او نخستین بار در صحیفه یوشع و سپس در کتاب داوران به عنوان نخستین داور بنی‌اسرائیل آمده‌است. او برادر کوچک‌تر کالیب و از سبط یهودا بود، و به سال ۱۳۸۰ قبل از میلاد، در تصرف روستای دبیر یا روستای سفر موفق شد و در پاداش عکسه را به زنی گرفت. او پس از مرگ یوشع بن نون به داوری بنی‌اسرائیل رسید؛ در زمان داوری او کوشان رشتعایم، پادشاه بین‌النهرین بوده‌است. او پادشاه ارام را شکست داد و چهل سال صلح در سرزمین بنی‌اسرائیل حاکم گردید.

کتاب روت

کتاب روت (به زبان عبری: מגילת רות) یکی از کتاب‌های کتاب مقدس عبری تنخ، یا عهد عتیق است. در ترتیب یهودی(تنخ) این کتاب در کتویم، سومین بخش تنخ، قرار دارد و در عهد عتیق کتاب روت میان کتاب داوران و ۱ سموئل قرار می‌گیرد. کتاب روت به نسبت دیگر کتاب‌ها، کتاب کوچکی محسوب می‌شود و فقط چهار بخش دارد. این کتاب به روت منتسب است و گویا هدف مصنف آن بیان‌کردن نسب‌نامه داوود بوده‌است.

کتاب یوشع

صحیفه یوشع یا کتاب یوشع بن نون(عبری:ספר יהושע سفر یهوشوا) ششمین کتاب تنخ و یکی از بخش‌های عهد عتیق در انجیل است. این کتاب پس از سفر تثنیه و پیش از کتاب داوران آمده‌است. بعضی مورخان، نگارش کتاب یوشع را پس از دوران پادشاهی دانسته‌اند. بر اساس تلمود، یوشع بن نون این صحیفه را نوشته‌است؛ اما بخش آخر آن که مربوط به دفن یوشع است، نوشتهٔ العازر پسر هارون است. محتوای کتاب شرح وارد شدن قوم اسرائیل به سرزمین کنعان را به رهبری یوشع بن نون بیان می‌کند. کتاب به دو بخش اصلی تقسیم شده‌است. در بخش اول شرح جنگهای اسرائیل در قسمت مرکزی، شمالی و جنوبی کنعان و نابودی دشمنانشان است. در بخش دوم شرح تقسیم اراضی بین دوازده قبیله اسرائیل بیان شده‌است. در این دو بخش سخنان خداوند و یوشع بن نون بیان می‌شود و نیاز به متابعت از قوانین موسی (تورات) مورد تأکید قرار می‌گیرد. با اینکه به صورت سنتی فرض می‌شود که این کتاب توسط شخص یوشع بن نون نوشته شده‌است ولیکن محققین عقیده دارند که کتاب توسط چندین نفر و در گذر زمان نوشته شده‌است.

کتاب‌های سموئیل

کتب سموئیل (به زبان عبری: سفر شموئیل ספר שמואל) یک کتاب از کتاب مقدس عبری نوییم، (کتاب یوشع، کتاب داوران، سموئیل کتب پادشاهان - از جمله کتاب‌های دنباله‌ای در عهد عتیق هستند و به همراه کتاب روت تاریخ بنی‌اسرائیل است که به توضیح تورات (دستورهای خداوند) از زبان پیامبران می‌پردازد.کتب سموئیل با این آغاز می‌شود که چگونه سموئیل توسط یهوه انتخاب می‌شود.

کتب انبیاء

نویم یا نبییم (Neviim) دومین قسمت تنخ است.

نویم یا پیامبران داستان به قدرت رسیدن سلاطین عبری و تقسیم‌بندی آنها به دو پادشاهی و همچنین پیامبرانی که از جانب خداوند با این پادشاهان در ارتباط بودنده‌اند و تاریخ قوم بنی‌اسرائیل را بیان می‌کنند. در پایان این کتاب داستان فتح پادشاهی اسرائیل توسط آشوریان وفتح پادشاهی یهودا توسط بابلیان و تخریب معبد اورشلیم ذکر شده‌است. بخش‌هایی از این کتاب توسط یهودیان در روز سبت قرائت می‌شود. کتاب یونس نیز در روز یوم کیپور خوانده می‌شود.

طبق عقاید یهودیان «نویم» شامل هشت کتاب است. در ترجمه‌های کنونی نویم از هفده کتاب یاد شده‌است. این هشت کتاب عبارت‌اند از:

کتاب یوشع یا Yehoshun [יהושע ]

کتاب داوران یا Shoftism [שופטים ]

کتاب ساموئیل یا Shumuel [שמואל] (که معمولاً به دوکتاب تقسیم‌بندی می‌شود؛ سامویل به عنوان آخرین داور یا اولین پیامبر در نظر گرفته می‌شود و درحالیکه پسران وی را داور نامیده بودند وقوم عبری این انتصاب را رد کرد).

کتاب پادشاهان یا Melakhim [מלכים]

کتاب اشعیا یا yeshayahu [ישעיהו]

کتاب ارمیا یا Yirmiyahu [ירמיהו]

کتاب حزقیال یا Yehezquel [יחזקאל]

کتاب عزرا یا Esra [תרי עשר]

کریتارشی

کریتارشی (به انگلیسی: Kritarchy) بنا به دوره زمانی توصیف شده در کتاب داوران، اشاره به حکم قضات کتاب مقدس (به انگلیسی: Biblical judges) (عبری:תקופת השופטים) در اسرائیل دارد. به دلیل آنکه واژه کریتارشی ترکیبی از کلمات یونانی به معنی قاضی و حکم است، استفاده از آن برای پوشش حکم توسط قضات در مفهوم مدرن آن بسط یافته‌است، به عنوان مثال اتحادیه محاکم شریعت اسلامی سومالی، به وسیلهٔ سنت حیر (به انگلیسی: Xeer) توسط قضات اداره می‌شود.

یائیر

یائیر(عبری:יאיר یائِر به معنی «روشنایی‌ها») از شخصیت‌های تنخ یهودی و عهد عتیق در انجیل است که نخستین بار نامش در کتاب داوران و به عنوان نهمین داور بنی‌اسرائیل که پس از تولع و قبل از یفتاح حکومت داشته، ذکر شده‌است. او را پسر سجوب حصرون و از نسل یهودا دانسته‌اند که از طرف مادر نسلش به منسی می‌رسید. او سی پسر داشت که بر سی الاغ می‌نشستند و سی شهر در جلعاد داشتند که به حوث یائیر مشهور شده بود. این سی شهر شهرهای کوچکی در مرز ارجوب بودند که یائیر آن‌ها را تسخیر کرده‌بود. بعضی نیز تعداد شهرهای حوث یائیر را بیست‌وسه یا شصت عدد دانسته‌اند. یائیر پس از مرگ در قامون دفن گردید. شهر قامون بعدها توسط پادشاه سلوکی آنتیوخوس سوم در هنگام پیشروی او از پلا به گفرون تصرف گردید.

یفتاح

یفتاح (عبری: יפתח به معنی «او باز خواهد کرد») پسر جلعاد از شخصیت‌های عهد عتیق و نهمین داور بنی‌اسرائیل است که نام او در کتاب داوران ذکر گشته‌است.هنگامی که بین اسرائیل و عمونیان جنگ شد، شیوخ جلعاد تصمیم گرفتند یفتاح را که از قبیله منسی -مَنَسَی پادشاهی که پنجاه و پنج سال در اورشلیم سلطنت نمود- بود، به ریاست و داوری برگزینند. هنگام جنگ، یفتاح نذر کرد که اگر پیروز شد هر چه از در خانه‌اش بیرون آید، برای خداوند در روز قربانی سوختنی تقدیم کند. پس از پیروزی به شهرش مصپه بازگشت، و نخستین کسی که از خانه‌اش بیرون آمد؛ تنها دخترش بود. یفتاح مضطرب شد اما دختر پذیرفت که برای خداوند قربانی شود اما دو ماه فرصت خواست تا برای بکارت خود به کوهستان رفته، در آن‌جا ماتم گیرد. پس از دو ماه که دختر یفتاح به مصپه بازگشت، زمان عید قربانی فرارسید و یفتاح یگانه دخترش را به خداوند پیشکش کرد.

پس از آن مردان افرایم به بهانه این‌که در جنگ با بنی‌عمون به لشکر راه نیافته بودند؛ به یفتاح اعلام جنگ کردند. یفتاح لشکر جلعاد را به جنگ با افرایم فرستاد، و مردان افرایم شکست خوردند. مدت حکمرانی یفتاح بر بنی‌اسرائیل شش سال بود؛ یفتاح در ۴۸ سالگی درگذشت و در یکی از شهرهای جلعاد به خاک سپرده شد.

تقسیمات اصلی
متون قانون
دیگر تقسیمات
دست‌نوشته‌ها

به زبان‌های دیگر

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.