هیجان

عواطف یا احساسات در روان‌شناسی معمولاً به احساسها و واکنش‌های عاطفی اشاره دارند. آمیگدال در مغز، ورودی‌های احساسی را پردازش می‌کند و پاسخ مناسب با آن ورودی را شکل می‌دهد.[۱] هر عاطفه از سه مؤلفهٔ اساسی برخورد است:

  • مؤلفهٔ شناختی، افکار، باورها و انتظارهایی که نوع و شدت پاسخ هیجانی را تعیین می‌کنند. آنچه برای یک فرد فوق‌العاده لذت بخش است، ممکن است برای دیگری کسل‌کننده یا آزارنده باشد.
  • مؤلفهٔ فیزیولوژیکی که شامل تغییرات جسمی در بدن است. برای مثال، هنگامی که بدن از نظر هیجانی به واسطهٔ ترس یا خشم برانگیخته می‌شود، ضربان قلب زیاد می‌شود، مردمک‌ها گشاد می‌شوند و میزان تنفس افزایش می‌یابد. اکثر هیجان‌ها شامل یک انگیختگی کلی و غیر اختصاصی دستگاه عصب هستند. با این حال در سال ۲۰۰۷ پس از انجام آزمایش‌های گوناگون روی میمون‌ها محققان به این نتیجه رسیدند که مدارهای عصبی متفاوتی در آمیگدال برای پردازش دو هیجان ترس و غافلگیری فعال می‌شوند.[۲]
  • مؤلفهٔ رفتاری، به حالت‌های مختلف ابراز هیجان‌ها اشاره می‌کند. جلوه‌های چهره‌ای، حالت‌های اندام و حرکت‌های بیانگر، و آهنگ صدا همراه با خشم، لذت، شادی، غم، ترس و هیجان‌های دیگر تغییر می‌کنند.
  • جلوهٔ چهرهای مهم‌ترین شکل ارتباط هیجانی هستند. بررسی‌هایی که صورت گرفته‌اند، نشان می‌دهند که برخی از جلوه‌های خاصِ چهره‌ای، ذاتی هستند؛ و بنابراین، در همه جای دنیا آن‌ها را می‌شناسند.
  • هیجان‌ها متشکل از الگوهای پاسخ‌های فیزیولوژیکی و رفتارهای مخصوص به نوع هستند؛ و در واقع غالباً از نظر مردم هیجان همان احساسی است که به فرد دست می‌دهد؛ ولی هیجان یک رفتار است نه یک تجربهٔ خصوصی و پدیده‌ای است که در بقای نوع و تولید مثل نقش دارد.
  • از علایم هیجان می‌توان به تپش قلب و بالا رفتن فشار خون اشاره کرد.
Plutchik emotion wheel
چرخِ احساساتِ پلاتچیک
Emotions - 3
مثال‌هایی از عواطف پایه

جستارهای وابسته

منابع

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Amygdala
  2. https://www.sciencedaily.com/releases/2007/09/070919121557.htm

کارل هافمن، مارک ورنوری، جودیت ورنوری (۱۳۸۱روان‌شناسی عمومی (از نظریه تا کاربرد)، ۲، ترجمهٔ مهران منصوری و همکاران، ارسباران، شابک [[ویژه:منابع کتاب/964 -6389-01-5|۹۶۴ -۶۳۸۹-۰۱-۵]] مقدار |شابک= را بررسی کنید: length (کمک) کاراکتر line feed character در |شابک= در موقعیت 4 (کمک)

اکسپرسیونیسم

بیان گرایی یا اکسپرسیونیسم (به انگلیسی: Expressionism) نام یک مکتب هنری است.

در آغاز قرن بیستم، نهضت بزرگی ضد سمبولیسم و امپرسیونیسم پا گرفت که آرام‌آرام مکتب «اکسپرسیونیسم» از دل آن بیرون آمد. واژهٔ اکسپرسیونیسم برای اولین بار در تعریف برخی از نقاشی‌های «اگوست اروه» به کار رفته‌است.

اکسپرسیونیسم جنبشی در ادبیات بود، که نخست در آلمان شکوفا شد. هدف اصلی این مکتب نمایش درونی بشر، مخصوصاً عواطفی چون ترس، نفرت، عشق و اضطراب بود.

به عبارت دیگراکسپرسیونیسم شیوه‌ای نوین از بیان تجسمی است که در آن هنرمند برای القای هیجانات شدید خود از رنگ‌های تند و اشکال کج و معوج و خطوط زمخت بهره می‌گیرد.

اکسپرسیونیسم به نوعی اغراق در رنگ‌ها و شکل‌هاست، شیوه‌ای عاری از طبیعت‌گرایی که می‌خواست حالات عاطفی را هرچه روشنتر و صریح تر بیان نماید. دوره شکل‌گیری این مکتب از حدود سال ۱۹۱۰ تا ۱۹۳۵ میلادی بود ولی در کل این شیوه از گذشته‌های دور با هنرهای تجسمی همراه بوده و در دوره‌های گوناگون به گونه‌هایی نمود یافته‌است.

عنوان «اکسپرسیونیسم» در سال ۱۹۱۱ برای متمایز ساختن گروه بزرگی از نقاشان به کار رفت که در دههٔ اول سدهٔ بیستم بنای کارشان را بر باز نمایی حالات تند عاطفی، و عصیان‌گری علیه نظامات ستمگرانهٔ حکومت‌ها، مقررات غیرانسانی کارخانه‌ها و عفونت زدگی شهرها و اجتماعات نهاده بودند.

این هنرمندان برای رسیدن به اهداف خود رنگ‌های تند و مهیج و ضربات مکرر و هیجان زدهٔ قلم مو و شکل‌های اعوجاج یافته و خارج از چارچوب را با ایجاد ژرفانمایی و بدون هیچگونه سامانی ایجاد می‌کردند و هر عنصری را که آرامش بخش و چشم‌نواز بود از کار خود خارج می‌کردند.

اکسپرسیونیسم انتزاعی

هیجان‌نمایی انتزاعی یا اکسپرسیونیسم آبستره (به انگلیسی: Abstract Expressionism) شیوهٔ هنری نوینی است که از دههٔ ۱۹۴۰ در نیویورک، متأثر از دو شیوهٔ هیجان‌نمایی (اکسپرسیونیسم) و فراواقع‌گرایی (سورئالیسم) پا گرفت؛ در این طرز بیان تلاش می‌شود تا شکل و فضا از قید بازنمایی عینی و سنتی رها شود. به دلیل گرد هم آمدن هنرمندان این مکتب در شهر نیویورک، هیجان‌نمایی انتزاعی گاه با عنوان مکتب نیویورک نیز شناخته می‌شود.

در حوزه نقاشی، هیجان‌نمایی انتزاعی مکتبی است که در سال ۱۹۱۲ با انتشار مجلهٔ سوارکار آبی از مکتب هیجان‌نمایی ایجاد شد. پیشوایان این مکتب واسیلی کاندینسکی، پل کله و فرانز مارک در مونیخ بودند.

بروکه

دی بروکه (به آلمانی: Die Brücke، به معنی: پُل) یا بروکه (Brücke) گروهی از نقاشان و چاپگران آلمانی بودند که از سال ۱۹۰۵ تا ۱۹۱۳ فعالیت می‌کردند و در این مدت نقشی محوری در گسترش اکسپرسیونیسم داشتند.بنیان‌گذاران گروه چهار دانشجوی معماری در شهر درسدن با نام‌های کارل اشمیت روتلوف (که گروه را هم او نام‌گذاری کرد)، فریتز بلیل، اریک هِکِل و ارنست لودویگ کیرشنر بودند. دیگر هنرمندانی که در سال‌های بعد به گروه پیوستند امیل نولده، مکس پچشتاین، اُتو مولر، کونو آمیت از سوییس، آکسلی گالن کالِلا از فنلاند و فوویست هلندی کیز وَن دُنگِن بودند. این هنرمندان جوان فضای مشترک مطلوبی به وجود آوردند تا تکنیک‌هایشان را با هم تقسیم کنند و با یکدیگر نمایشگاه بگذارند.بروکه گاهی با فوویسم مقایسه می‌شود. هر دو جنبش گرایش‌هایی به هنرهای بدوی دارند و هر دو به نمایش شدید هیجان با استفاده از رنگ‌های تند غیرطبیعی تمایل دارند.

تازه‌آباد هیجان

تازه‌آباد هیجان، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان دیواندره در استان کردستان ایران است.

تعصب

تعصب یک باور یا رفتار است که با حرارت بی‌چون و چرا، برای تمام اهداف با موضوعات مختلف، یا با شور و شوق وسواسی برای تفریح یا سرگرمی انجام شود. فیلسوف جرج سانتایانا تعصب را اینچنین تعریف کرده‌است: «تلاش خود را مضاعف کردن وقتی هدف را فراموش کرده‌اید». به باور وینستون چرچیل، «متعصب کسی است که نمی‌تواند نظر خود را تغییر دهد یا موضوع را عوض کند». با هر دو تعریف، متعصب، استانداردهای بسیار سخت و سفت و آستانه تحمل پایین برای آرا و نظرهای مخالف دارد.

نیل پستمن در کتاب خود صحبت دیوانه، صحبت احمقانه می‌گوید «کلید تمام باورهای متعصبانه این است که همگی خود-تأییدگر هستند... (برخی بارها) متعصبانه‌اند نه به خاطر اینکه لزوماً نادرست باشند، بلکه چون به طریقی اظهار می‌شوند که گویی هیچ وقت نادرستی آنها نمی‌تواند نشان داده شود.»

رفتار یک تماشاچی یا یک طرفدار (به انگلیسی: fan) که شور و شوق زیادی برای یک موضوع خاص دارد با رفتار یک متعصب که هنجارهای اجتماعی را نقض می‌کند متفاوت است. هرچند رفتار یک طرفدار ممکن است عجیب و غیرعادی به نظر بیاید، هنجارها را نقض نمی‌کند. یک فرد نوابیغ (به انگلیسی: crank) نیز با متعصب تفاوت دارد. فرد نوابیغ با خرافات عجیب باورهایی دارد که از نظر هنجارهای جامعه مضحک و یا احتمالاً غلط‌اند؛ مثل تخت‌بودن زمین. در طرف مقابل، باورهای یک فرد متعصب شاید در جامعه نرمال "تلقی" شوند، مثل علاقه به دین یا سیاست، با این تفاوت که مقیاس دخالت فرد، تعهد او به موضوع یا وسواسش به آن به شکل غیرطبیعی و نامتناسب هستند.

دلهره‌آور (ژانر)

دلهره‌آور (به انگلیسی: Thriller) یک ژانر در ادبیات، فیلم و تلویزیون است که در آن از تعلیق، کشش و هیجان به عنوان عناصر اصلی استفاده شده‌است. این ژانر در زیررده ژانرهای رازآلود و جنایی محسوب می‌شود و شباهت نزدیکی نیز با ژانر ترسناک دارد. پس از ترور جان اف کندی فیلم‌های تریلر سیاسی بسیار محبوب شدند. درخشان‌ترین نمونه‌های این فیلم‌ها ساخته‌های آلفرد هیچکاک بوده‌است. از تریلرهای برجستهٔ سینمای ایران می‌توان سگ‌کشی را نام برد.

مهیج واژه مصوب فرهنگستان زبان فارسی برای Thriller است ولی «دلهره‌آور» رواج بیشتری دارد.

رفتاردرمانی عقلانی هیجانی

درمانِ عقلانی عاطفی رفتاری (Rational Emotive Behavior Therapy) توسط دکتر آلبرت الیس (Albert Ellis) بر اساس این ایده که منشاء بسیاری از اختلال‌های عصبی و روانی ریشه در باورهای غیر معقول دارند در اواسط دهه ۱۹۵۰ میلادی بنیان نهاد.

این ایده اولین بار توسط اپیکتت (Epictetus) فیلسوف یونانی در قرن اول میلادی بیان شد که می‌گفت:” برداشت و تعامل مردم از وقایع نتیجه احساس آنان از واقعیت است نه خود واقعیت ”

نظر الیس این است که رفتار، افکار و احساسات ما، نتیجه باورها (Beliefs) و فرض‌ها ی (Assumptions) ما از خودمان، دیگران و کل هستی است و باورهای غیر معقول، محصول شرایط فلسفی غلط هستند.

سه باور متداول از باورهای غلط به قرار زیر است:

من باید درست کار کنم تا تأیید دیگران را کسب کنم و الا من بی ارزشم.

رفتار شما با من باید معقول، با ملاحظه و با محبت باشد والا شما آدم خوبی نیستید.

زندگی باید آسان، بی رنج و منصفانه باشد و الا بد است.ما فقط وقتی می‌توانیم شاد باشیم که باورهای نامعقول که زیر ساخت مشکلات عصبی و روانی از قبیل: اضطراب، افسردگی، ناامیدی، خشم و تجاوز است را با باورهای معقول تر جایگزین کنیم. برای تغییر این سؤال‌ها را از خود بپرسیم:

آیا مدرکی برای اثبات این باور وجود دارد؟

مدارک علیه این باور کدامند؟

بدترین چیزی که از ترک این باور ممکن است برای من پیش بیاید چیست؟

بهترین ثمره ترک آن چیست؟

سرخوشی

سرخوشی یا نشئگی (به انگلیسی: Euphoria) یک وضعیت ذهنی و عاطفی است که در آن شخص احساس خشنودی، شادی، هیجان و لذت بسیار زیادی دارد. نشئگی ممکن است به صورت طبیعی و بر اثر وضعیت‌هایی چون ارگاسم جنسی، موفقیت ورزشی یا مراقبه و تجربیات روحانی ایجاد شود. این نوع از نشئگی مدت کوتاهی دوام دارد اما انواع شایعتر و دیرپاتر نشئگی بیشتر بر اثر مصرف داروها، الکل یا بیماری‌هایی چون اختلال افسردگی-شیدایی، پرکاری تیروئید یا آسیب سر ایجاد می‌شوند.

شرم

شرم عموماً یک تأثیر، هیجان، شناخت و یک فعل است.

شورش

شورش به معنای به هیجان آمدن، آشفتن و پریشان کردن است و در اصطلاح اقدام همراه با خشونت دسته‌ای از افراد که در مقابله با نظام حاکم بر هر مجموعه‌ای اتفاق می‌افتد و همواره بی‌نظمی و ناامنی با خود به همراه دارد. عمل مقابل شورش، سرکوب است. گاه به عبارت‌هایی نظیر اغتشاش، عصیان یا انقلاب نیز اطلاق می‌گردد.

شیطان‌کوه

شیطان کوه، کوهی است در شرق شهر لاهیجان و در استان گیلان ایران.

در گذشته به این منطقه شاه‌نشین کوه می‌گفتند و برکه‌ای که ۲۰۰ متر عرض و ۷۰ متر طول داشت در جلوی آن بود که برای انبار کردن آب در امر آبیاری از آن استفاده می‌شد. امروز برکه به دریاچه‌ای مصنوعی تبدیل شده که در میان آن جزیره‌ای وجود دارد و عمارت کوچکی در این جزیره خودنمایی می‌کند. در دل شیطان کوه آبشاری مصنوعی ایجاد شده که آب آن از همین دریاچه که به استخر لا هیجان معروف است، تأمین می‌شود. منطقه خوش آب و هوایی که با آبشار و دریاچه‌ای به همین نام، گردشگر پذیرترین نقطه لاهیجان به حساب می‌آید.

صحبت شهوانی

صحبت شهوانی که ممکن است از اصطلاحاتی مانند گفتگوی عاشقانه، گفتگوی شرم‌آور یا گفتگوی کثیف نیز برای اشاره به آن استفاده شود، به معنی سخن رک و بی‌رودربایستی‌ای است که به منظور تشدید هیجان جنسی پیش یا پس (یا حتی به جای) از آمیزش جنسی فیزیکی، گفته می‌شود. این عمل اغلب در عشق‌بازی انجام می‌گیرد و ممکن است دربردارنده توصیفات و خیال‌پردازی‌های شهوانی، شوخی جنسی، دستورهای جنسی و دشنام‌گویی بشود. گفتگوی شهوانی می‌تواند از راه‌های زمزمه کردن در گوش شریک‌جنسی، صحبت با تلفن یا نوشته انجام شود.

گفتگوی شهوانی هنگامی که برقراری ارتباط فیزیکی ممکن نباشد، بخش مهمی از سکس مجازی، سکس تلفنی و سایبرسکس به‌شمار می‌آید.

مارکی دو ساد، که خود را متخصص در زمینه مسائل جنسی می‌دانست، در مقدمه کتاب ۱۲۰ روز در سودوم بیان کرد که «میان لیبرتین‌ها، عموماً این باور وجود دارد که شهوانی‌ترین حس‌ها از راه شنوایی مبادله می‌شوند» و به همین دلیل، صحبت شهوانی تحریک‌کننده‌ترین نوع ارتباط جنسی است. شناخته‌شده‌ترین شخصیت فیلم پورنو در این زمینه، شخصیت جک با بازیگری جان لسلی در فیلم با من کثیف حرف‌بزن است.

مشعل انسانی

مشعل انسانی(به انگلیسی: Human Torch) یک شخصیت خیالی قهرمان است که در کتب کامیک مارول کامیکس وجود دارد. اولین بار در«کامیک‌های چهار شگفت‌انگیز#۱» در نوامبر ۱۹۶۱ منتشر شد.

وی مانند بقیه اعضای چهار شگفت‌انگیز، نیروهایش را روی یک فضاپیما که به وسیله پرتوهای آسمانی را بمباران شد به دست آورد. او می‌تواند پرواز بکند، آتش را کنترل کند و خودش را بدون هیچ خطری با شعله‌های آتش بپوشاند.

او جوانترین عضو گروه ، گستاخ ، عاشق هیجان و جلب توجه است در حالی که آقای شگفت‌انگیز و زن نامرئی و تینگ محتاط تر هستند

در فیلم چهار شگفت انگیز کریس ایوانز نقش مشعل انسانی را بازی کرده‌است

معماری اکسپرسیونیستی

معماری اکسپرسیونیست یک حرکت معمارانه بود که در شمال اروپا در دهه اول قرن بیستم به موازات هنر بصری و عملی اکسپرسیونیست پیشرفت کرد.

عبارت "معماری اکسپرسیونیست برای اولین بار فعالیت‌های پیشرو (آوانگارد) هلندی و اتریشی چکسلواکی و دانمارکی را از سال ۱۹۱۰ تا ۱۹۲۴ توصیف می‌کند. تعریف مجدد بعدی این عبارت بر می‌گردد به ۱۹۰۵ و همچنین گسترش آن برای احاطه کردن بقیه اروپا. امروزه این معنی از خیلی مرزهای دورتر گذشته تا به معماری هر زمان و مکانی که بعضی کیفیت‌های حرکت طبیعی برگردد مثل: تحریف، تکه‌تکه شدن یا ارتباط سخت و پرفشار احساسات.

نئواکسپرسیونیسم

نوهیجان‌نمایی یا نئواکسپرسیونیسم (به انگلیسی: Neoexpressionism) یک جنبش هنری در زمینهٔ هنرهای تجسمی و عموماً نقاشی است که از اوایل دهه ۱۹۸۰ تا اواخر آن در اروپا و ایالات متحده آمریکا بر بازار هنر سلطه داشت. این جنبش شامل آثار گوناگونی از نقاشان جوانی می‌شد که در واکنش به هنر انتزاعی دهه ۱۹۷۰، به هنر فیگوراتیو یعنی تصویر کردن بدن انسان و دیگر اشیا قابل تشخیص، روی آورده بودند.

هیجان (دیواندره)

هیجان یک روستا در ایران است که در استان کردستان واقع شده‌است. هیجان ۱۷۲ نفر جمعیت دارد.

هیجان (فیلم ۱۹۶۵)

هیجان (به انگلیسی: Thrilling) فیلمی ایتالیایی در سبک کمدی محصول سال ۱۹۶۵ است که در سه بخش و توسط سه کارگردان مختلف ساخته شده‌است.

کاقلی

کاقلی، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان دیواندره در استان کردستان ایران است.

گریستن

گریستن یا گریه کردن یکی از واکنش‌های رفتاری است. توجه شود که گریستن با تولید اشک متفاوت است. اشک واکنش چشم به یک محرک شیمیایی مانند بوی پیاز یا گاز اشک‌آور است و مواد شیمیایی موجود در اشک و گریه متفاوت است. مثلاً، اشکی که با دیدن یک فیلم غم‌انگیز پدید می‌آید از اشکی حاصل از بوی پیاز، پروتئین بیشتری دارد.گریه با جاری شدن اشک از چشمان و در بسیاری موارد با ناله و تغییر حالت دهان همراه است. گریه واکنش و نمود ایجاد وضعیتی احساسی است. اغلب گریه در مواقعی که فرد غمگین است صورت می‌گیرد.

به زبان‌های دیگر

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.