فرهنگ سیکلادی

تمدن سیکلادی (که همچنین به عنوان فرهنگ سیکلادی یا دوره سیکلادی شناخته می‌شود ) یک دوره و فرهنگ در جزایر سیکلدیز و سرزمین یونان در اوایل عصر برنز است که حدود ۳۲۰۰ تا ۲۰۰۰ قبل از میلاد به طول می‌انجامد.[۱]فرهنگ و تمددن سیکلادی همراه با دو تمدن مینوسی و فرهنگ هلاسی در یونان از سه فرهنگ اصلی اژه محسوب می‌شوند که دائم بر روی هم تأثیر می‌گذاشتند.[۲]

فرهنگ سیکلادی
Map showing the extent of the فرهنگ سیکلادی
دورانعصر مفرغ
تاریخc. 3200 – c. 2000 BC
مناطق باستانی مهمPhylakopi, Keros, Syros
پس ازNeolithic Greece
پیش ازمینوسی‌ها
Cycladic idol large retouched
بت سیکلادی از جنس سنگ مرمر; ۱٫۵ متر ارتفاع (دومین نمونه شناخته شده ازمجسمه‌سازی در فرهنگ سیکلادی. ۲۸۰۰–۲۳۰۰ سال قبل از میلاد

دوره نوسنگی

تقریباً تمام اطلاعات جمع‌آوری شده از هنر دوره نوسنگی تمدن سیکلادی از حفاری مناطق سالیگس و آنتیپاروس به دست آمده. سفالهای این دوره شباهت زیادی به هنر منطقه کرت و خاک یونان دارد.

مجسمه‌های سیکلادی

معروفترین و شناخته شده‌ترین هنر این دوره، مجسمه‌های سپرگونه از جنس مرمر است که تحت عنوان «بت» شناخته می‌شوند. اندازه این مجسمه‌ها معمولاً کوچک است اما مجسمه‌هایی به ابعاد و اندازه یک انسان هم کشف شده‌اند. تاکنون فرضیه‌های گوناگونی برای هدف ساخت این بت‌ها بیان شده. برای مثال این فرضیه وجود دارد که این مجسمه‌ها برای مراسم خاکسپاری استفاده می‌شده‌اند و همانند یک خدمتکار برای متوفی عمل می‌کردند. اما فرضیه دیگری می‌گوید که این مجسمه‌ها در زندگی روزانه فرد نیز نقش داشتند و بعد از مرگ صاحبخانه همراه با وی دفن می‌شدند.[۳]از معروفترین مجسمه‌های این دوره مجسمه چنگ‌نوازی است که بروی یک صندلی نشسته است.

منابع

  1. http://www.metmuseum.org/toah/hd/ecyc/hd_ecyc.htm
  2. Adams, Laurie. Art Across Time (fourth ed.). Mc-Graw Hill. p. 112.
  3. چاپ دوم، «فصل چهارم»، تاریخ هنر جنسن، 84.
اعصار تاریک یونان

اعصار تاریک یونان (انگلیسی: Greek Dark Ages) دوره‌ای از تاریخ یونان است که با پایان تمدن میسنی در حدود ۱۱۰۰ پیش از میلاد آغاز می‌شود و تا پیدایش اولین پولیس‌ها در حدود ۸۰۰ پیش از میلاد به اتمام می‌رسد.

با پایان رفتن عصر برنز در شرق مدیترانه، شهرها و کاخ‌های تمدن میسنی به‌تدریج نابود شدند.تمدن هیتی‌ها نیز به‌تدریج از بین رفت و شهرها از غزه تا تروآ نابود شدند.با از بین رفتن این تمدن‌ها، شهرها و شهرک‌های کوچک‌تر نیز گرفتار قحطی شدند و جمعیت آن‌ها کاهش یافت.

اینطور تصور می‌شود که در آن عصر ارتباط یونانی‌ها با قدرت‌های خارجی قطع و رشد فرهنگی و پیشرفت یونان بسیار کند شده بود.از یافته‌های به‌دست آمده در حفاری‌ها در منطقه لفکاندی در جزیره وابیه نشان می‌دهد که لینک‌های فرهنگی و تجاری با شرق تقریباً از قرن نهم پیش از میلاد توسعه یافت.

اکد

اَکِدیان (۲۵۰۰ ق. م- ۲۳۰۰ ق. م) قومی سامی‌نژاد بود که در شمال خاک میانرودان و در حوالی بغداد کنونی، می‌زیست. این قوم ۲۵۰۰ سال ق.م. در نزاع با سومریان پیروز شدند. در دوره حکومت پادشاهی به نام سارگون از سال ۲۳۳۴ ق.م. تسلط خود را از کرمانشاهان تا شام و دریای مدیترانه گسترش دادند.

تمدن دره سند

تمدن درهٔ سِند (به انگلیسی: Indus Civilization) (دوران اوج: ۲۶۰۰–۱۹۰۰ پیش از میلاد) تمدنی باستانی بوده‌است که از بستر رود سند برخاست. از اواخر قرن نوزدهم تا امروز، باستان شناسان نشان داده‌اند که در هزاره سوم پیش از میلاد، در دو شهر بزرگ موهنجو-درو در ایالت لارکانه، در پاکستان کنونی و هَرَپا در کنار رود راوی، در ایالت ملتان پنجاب، در پاکستان تمدن درخشانی وجود داشته‌است که کم‌کم در تمامی آن مناطق و بخش‌های دیگر هند مثلاً در دشت میان دوآب، یعنی دو رود گنگ و جَمُنا و در شهر بزرگ کئوشامبی(Kaushambi) تأثیر فراوان داشته‌است.تمدن دره سند به عنوان یکی از بزرگترین شگفتی‌های معماری جهان، که در زمان اوج خود به تمدن هاراپان (Harappan Civilization) شهرت داشته، در زمرهٔ اولین سکونتگاه‌های شهری بزرگ در کل قاره‌ها بوده‌است. در واقع نخستین نشانه‌های گذار از جماعت کشاورزی به اجتماعات شهری در این منطقه دیده شده‌است. این دوره را «مرحلهٔ نخست هاراپایی» نامیده‌اند که از حدود ۳۵۰۰ پیش از میلاد آغاز شد و تا ۲۶۰۰ پیش از میلاد ادامه یافت. پس از آن شاهد بلوغ تمدن هاراپا بوده‌ایم که تا ۱۹۰۰ پیش از میلاد ادامه داشته‌است.امروزه مشخص شده‌است که تمدن هاراپا ریشه در فرهنگ بلوچستان عصر نوسنگی دارد و دست کم تا زمان بلوغ کامل این تمدن هیچ تأثیر بیگانه ای را نمی‌توان در آن مشاهده کرد.تمدن دره سند، واقع شده در پاکستان امروزی، در ۴۵۰۰ سال پیش رونق و پیشرفت خود را داشت که پس از آن فراموش شد و تا سال ۱۹۲۰ که خرابه‌هایش در کاوش‌های باستان‌شناسی کشف شد، فقط در افسانه‌های محلی موجودیت خود را حفظ کرده بود. بازمانده‌هایی از این تمدن در افغانستان، ترکمنستان و ایران نیز حفاری و کاوش شده‌است.

جمهوری اول یونان

جمهوری اول یونان (به یونانی: Αʹ Ελληνική Δημοκρατία) دولتی موقتی در زمان جنگ استقلال یونان علیه امپراتوری عثمانی بود. این جمهوری دموکراتیک به پادشاهی مشروطه یونان تبدیل شد که آن هم در قرن ۲۰، منجر به تشکیل جمهوری دوم و سوم یونان گشت.

دوره سفالی میومان

دوره سفالی میومان وابسته به دوره‌های ابتدایی تشکیل تاریخ کره است. به سال ۱۵۰۰ قبل از میلاد مسیح تا ۳۰۰ قبل از میلاد بازمی‌گردد (بعد از دوره سفالی جولمون).

دوره یایویی

دوره یایویی (به ژاپنی: 弥生時代, Yayoi jidai) بخشی از تاریخ ژاپن است که از حدود سال ۵۰۰ قبل از میلاد تا سال ۳۰۰ میلادی را شامل می‌شود.یایویی نام خود را از منطقه‌ای در همسایگی توکیو گرفته است که باستان‌شناسان برای اولین بار آثار و دست‌ساخته‌های بشری مربوط به این دوران را از خاک آن بیرون کشیده‌اند. ویژگی‌های قابل تشخیص دوره یایویی شامل ظهور نوع جدیدی از کوزه‌گری و آغاز متمرکز کشت برنج در شالیزار است. در این دوره به پرورش خوک و در مقیاس کمتر مرغ و خروس پرداختند.

فرهنگ یایویی به سرعت در سرزمین اصلی هون‌شو گسترش پیدا کرد و با فرهنگ بومی جومون درآمیخت.

عموری‌ها

عَموریان ( اموری ) قومی از مردم سامی‌زبان نیمه‌کوچ‌نشین در دوران باستان بود. مردم عموری در حدود دو هزار سال پیش از میلاد از خاستگاه خود که در بیابان‌های سوریه، در قسمت‌های میانی فرات، قرار داشت آغاز به مهاجرت‌های گسترده به سوی شرق کرده و در میان‌رودان (بین‌النهرین) مستقر شدند. آنها به میان‌رودان نخست به عنوان سرباز اجیر و بازرگان وارد شدند اما بعدها سرنگونی سلسله سوم اور را رقم زدند. عموری‌ها سپس بین ۱۸۰۰ تا ۱۵۰۷ ق.م. در بین‌النهرین دودمانی را بنیاد کردند که به دودمان اول بابل شناخته می‌شود. معروف‌ترین پادشاه این دودمان حمورابی بود که قلمرو خود را تا دریای مدیترانه گسترش داد. فرمانروایی عموری‌ها با تاخت‌وتازهای هیتی‌ها و مردم دریا در سده سیزدهم پیش از میلاد به پایان رسید.

شهر بابل که در آغاز یک شهر کوچک اکدی بود در زمان دودمان اول عموری گسترش و مرکزیت چشمگیری یافت.

زبان عموری‌ها از شاخه سامی غربی بود اما عجیب این است که برخلاف بیشتر زبان‌های دیگر منطقه، زبان عموری هیچگاه شکل نوشتاری (به خط میخی) به خود نگرفت. زبان نوشتاری حکومت عموری‌ها زبان اکدی بود. عموری‌ها به چهار طایفه بزرگ تقسیم می‌شدند به نام‌های سِمعال، یَمینه، نُمها و یَموت‌بال. آنها خدای آمورو را پرستش می‌کردند.

فرهنگ مایکوپ

فرهنگ مایکوپ (از حدود ۳۵۰۰۰ تا ۲۵۰۰ پیش از میلاد) نام یک فرهنگ باستان‌شناختی مربوط به عصر برنز است.

مرکزیت فرهنگ مایکوپ در جمهوری امروزی آدیغیه در جنوب روسیه بود. محدوده این فرهنگ از شبه جزیره تامان تا تنگه کرچ و تا نزدیکی مرزهای داغستان امروزی ادامه داشت.

نام این فرهنگ از گورهای شاهانه‌ای که در منطقه مایکوپ، مرکز جمهوری آدیغیه کشف شد، گرفته شده‌است.

گورپشته مایکوپ که دست‌ساخته‌های زرین و سیمین فراوانی در آن یافت شده نخستین بار در سال ۱۸۹۷ کشف شد.

فرهنگ مایکوپ با فرهنگ کورا-ارس (۳۵۰۰—۲۲۰۰ پیش از میلاد) هم‌زمان است و از آن تأثیر پذیرفته‌است. فرهنگ کورا-ارس به جز بخشی از قفقاز در بخشی از آناتولی نیز حضور داشته‌است.

فرهنگ گورالواری

فرهنگ گوراَلواری یا فرهنگ اسروبنا(به روسی: Сру́бная культу́ра)، فرهنگی‌است مربوط به عصر برنز پسین و بازهٔ زمانی سده‌های ۱۶ تا نهم پیش از میلاد مسیح. گور-الواری جانشین فرهنگ‌های گورچالی و پولتاوکا بود.

فرهنگ گورالواری در امتداد کرانهٔ شمالی دریای سیاه، از خاور دنیپر بر امتداد شمالی قفقاز تا دریای خزر گسترده‌بود و در امتداد چپ ولگا تا رود اورال کشید ه شده و با فرهنگ آندرونوو پیوند داشت.

فرهنگ گور-الواری یا اسروبنا نام خود را وام‌دار واژهٔ روسی اسروب به معنای چهارچوب ساخته شده با الوار چوباست که اشاره به ساختمان گورهای آن با الوار دارد. در این گورها اعضای بدن حیوانات نیز همراه با پیکر انسان به خاک سپرده می‌شد.

اقتصاد این فرهنگ از راه‌های کشاورزی و دام‌داری فراهم می‌آمده‌است. می‌نماید اینجا خاستگاه کیمری‌ها بوده‌باشد.

در هزاره یکم پیش از میلاد سکایان و سرمتی‌ها در اینجا می‌زیستند و در هزاره یکم پس از میلاد خزرها و قپچاق‌ها بر این سرزمین چیره گشتند.

موچه

تمدن موچه یا حکومت موچه بخشی از تاریخ کشور پرو است و به دوران حکمرانی قوم موچه بر مناطق غربی و ساحلی پروی امروزی در خلال سال‌های ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ میلادی بازمی‌گردد. حاکمان موچه که به مذهبی چندخدایی باور داشتند حکومتی مذهبی را بنیان‌گذاری کردند. موچه‌ها در فلزکاری پیشرفته بوده و تکنیک‌های ویژه‌ای برای آبیاری اراضی کشاورزی خود ابداع کرده‌بودند.

میتانی

تمدن میتانی یکی از تمدن‌های باستانی هورانی در غرب ایران و شمال میانرودان

و جنوب آناتولی بوده‌اند. میتانی‌ها که مردمانی با زبان هوری، زبانی غیر سامی و هندواروپایی در شمال میانرودان بودند، توسط طبقه‌ای از اشراف با ریشهٔ نامشخص متحد گشته و قدرت خود را در جنوب ترکیه و شمال سوریه و عراق امروزی در هزارهٔ دوم پیش از میلاد مسیح گسترش دادند.خاندان شاهی میتانی بعد از کاسی‌ها که بابل را گشوده و در سده‌های ۱۲ تا ۱۵ پیش از میلاد در فهرست خدایان میتانی، نام چهار خدا (میترا، ورونا، ایندرا، نستیا) ذکر شده که اسم‌های قدیمی دارند و در ریگ ودا هم ذکر شده‌است.

میسنی‌ها

احتمال می‌رود میسنی‌ها از اقوام مهاجر یونانی در اوایل هزاره دوم ق. م در جزایر اژه و مدیترانه و هم‌زمان با شکل‌گیری تمدن جزیره کرت باشند. این تمدن به دلیل علاقه به طلا و وجود گنجینه‌های فراوان به نقل از هومر به "تمدن سرشار از طلا" شهرت یافت. پس از نابودی تمدن کرت، میسنی‌ها برتری یافتند؛ اما دیری نپایید که با مهاجرت دوریسی‌ها تمدن میسنی نیز از بین رفت. این مهاجرین جدید بعده‌ها تمدن یونان را بنا نهادند، هر چند از میراث هنر کرت و میسنی نیز برخوردار بودند. تحولات این دوران را می‌توان در نخستین منظومه‌های حماسی اروپا یعنی ایلیاد و ادیسه اثر هومر دید.

نوبه (منطقه)

نوبه نام منطقه‌ای است در آفریقا در امتداد رود نیل است که از جنوب، به شمال سودان و از سمت شمال به جنوب مصر محدود می‌شود. هم‌اکنون نیمی از سرزمین نوبه جزو کشور مصر و نیم دیگر جزو سودان است.

منطقه نوبه از جنوب اسوان تا دنقله در سودان ادامه دارد. قسمتی را که در مصر، میان اسوان و وادی حلفا واقع است نوبهٔ سفلی و قسمت دیگر را که در سودان واقع است نوبهٔ علیا می‌نامند. مرکز نوبه در قدیم دنقله بود.

هاراپا

هاراپا یا هرپا (به انگلیسی: Harappa) ۲۶۰۰ تا ۱۷۰۰ قبل از میلاد یک محوطه باستان‌شناسی در پنجاب (پاکستان) واقع در شمال شرقی پاکستان است. نام هاراپا از روستایی که به همین نام است و در کنار رود راوی در شش کیلومتری محوطهٔ باستانی قرار دارد، گرفته شده‌است.

هوری‌ها

هوریانی‌ها یا هوری‌ها یا هوریت‌ها (Hurrians) مردم باستانی شمال میان رودان از کوه‌های زاگرس تا سوریه بودند، که در هزاره سوم پیش از میلاد در این منطقه ظهور یافتند. اطلاعات بسیار کمی از هوریانی‌ها نسبت به سایر تمدن‌های خاور نزدیک در دست می‌باشد. لیکن این تمدن از مهم‌ترین و تأثیر گذارترین تمدن‌های کهن خاور نزدیک می‌باشد. نام‌های هندو آریایی سلسله‌ها و سرکرده‌های این اقوام هویت هندو آریایی آنان را آشکار می‌سازد. به نظر می‌رسد مهاجرین هندو آریایی از شمال شرق این منطقه به آن وارد شده و پس از تضعیف دولت‌های سامی در سده پانزدهم پیش از میلاد از طریق حکومت میتانی در شمال میانرودان به قدرت سیاسی دست یافتند.

پادشاهی نوین مصر

پادشاهی نوین مصر، که از آن با نام امپراتوری مصر نیز یاد می‌شود، دوره‌ای تاریخی از مصر باستان میان سده‌های ۱۶ام تا ۱۱ام پیش از میلاد مسیح است که دودمان‌های پادشاهی هجدهم، نوزدهم، و بیستم این کشور را پوشش می‌دهد. پادشاهی نوین پس از دوره موسوم به «دوره میانی دوم» مستقر شد و نابودیش نیز همراه با آمدن دوره سوم میانی بود. این هنگام از تاریخ مصر شاهد بیشترین ثروت و اوج قدرت شاهنشاهی باستانی مصر بود.تاریخ‌گذاری کربنی نشان می‌دهد که پادشاهی نوین به گمانی چند سال زودتر از تاریخ مرسوم ۱۵۵۰ پ. م. آغاز شده‌است. گستره زمانی این هنگام میان سال‌های ۱۵۷۰ تا ۱۵۴۴ است که میانگینی برابر با سال ۱۵۵۷ پ. م. دارد. بخش پایانی این دوره با نام دوره رامسسی نیز شناخته می‌شود چرا که یازده فرعون در آن نام «رامسس» بر خود گذاشتند.

گوتیان

واژه گوتی یا کوتی فقط در هزاره سوم و دوم قبل از میلاد معنی و مفهوم داشته‌است و به یک گروه قومی معین اطلاق می‌شد.

یونان کلاسیک

یونان کلاسیک (انگلیسی: Classical Greece) یک دورهٔ ۲۰۰ ساله (از حدود قرن پنجم و چهارم قبل از میلاد) در فرهنگ یونانی را شامل می‌شود، این دورهٔ کلاسیک تحت‌الحاق و تاثیرات امپراتوری شاهنشاهی هخامنشی بود و به دنبال آن به استقلال و بالندگی رسید، یونان کلاسیک تاثیر ویژه‌ای بر شکل‌گیری پایه‌های تمدن امپراتوری روم و فرهنگ غربی داشت، بسیاری از سیاست‌های مدرن غربی، اندیشه‌های هنری (معماری، مجسمه‌سازی) تفکر علمی، تئاتر، ادبیات و فلسفه مشتق شده و تاثیر پذیرفته از این دوره از تاریخ یونان بود، در زمینهٔ هنر، معماری و فرهنگ یونان باستان، از دورهٔ کلاسیک گاهی اوقات و به صورت جداگانه تنها به ذکر واژه دوره یونان بسنده می‌شود

یونان کهن

یونان کهن (انگلیسی: Archaic Greece) عنوان دوره‌ای ماندگار در تاریخ یونان از قرن هشتم پیش از میلاد تا زمان دومین تهاجم ایرانیان به یونان در تاریخ ۴۸۰ قبل از میلاد می‌باشد که بخشی از جنگ‌های ایران و یونان را شامل می‌گردد، این دوره که مقطعی مابین قرون تاریک یونانی ‏(en)‏ و یونان کلاسیک می‌باشد شاهد افزایش ناگهانی و عظیم جمعیت بود و به دنبال آن دارای یک سری تغییرات قابل توجهی بود که جهان یونانی را در پایان قرن هشتم و آغاز قرنی نوین قرار داد، به گفتهٔ آنتونی اسنادگراس، دورهٔ کهن در یونان باستان توسط دو انقلاب در همان زمان محدود گردید، یکی از آنها به عنوان انقلاب ساختاری تلقی می‌گردد که نقشهٔ سیاسی جهان یونانی را متغیر ساخت و باعث استقرار واژه پولیس یا همان شهر گردید (شهرنشینی)، از مشخصات بارز این تحول انقلابی تأسیس ایالت‌شهرها بود که با انقلاب فکری دوره کلاسیک به پایان رسیددورهٔ کهن در یونان شاهد پدیدهٔ گسترش سیاست یونانی، اقتصاد، روابط بین‌الملل، جنگ و فرهنگ بود که زمینه‌ساز دورهٔ کلاسیک یونان بود، دو مبحث سیاسی و فرهنگی در دورهٔ کهن الفبای توسعه یونان گردید که نخستین ادبیات یونانی شکل گرفته نشات گرفته از همان زمان بود.

تمدن‌های عصر برنز
ناحیه مدیترانه ( ۳۳۰۰ تا ۱۲۰۰ پ م.)
بین النهرین (۳۳۰۰ تا ۱۲۰۰ پ م.)
ایران، قفقاز، آسیای مرکزی و آسیای جنوبی (۳۳۰۰ تا ۱۲۰۰ پ م.)
آسیای شرقی و آسیای جنوب شرقی(از ۲۹۰۰ (پیش از میلاد) تا ۱(میلاد) )
اروپا(۲۹۰۰ تا ۵۰۰ پ م.)
آفریقا(از ۲۳۰۰ پ م.)
قاره آمریکا(از ۱۰۰ تا ۱۵۰۰میلادی)

به زبان‌های دیگر

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.