سفر خروج

سِفر خُروج یا شِموت (به عبری: שמות) دومین کتاب از تورات یهودیان و عهد عتیق مسیحیان محسوب می‌شود که داستان خروج یهودیان از مصر، با هدایت موسی را نقل می‌کند. این کتاب مشتمل بر چهل فصل بوده و با شرح قوم اسرائیل در مصر آغاز می‌شود. تعداد آنان در آن سرزمین افزایش یافته‌است و فرعونی جدید و ستمگر در آنجا حاکم می‌شود که دستور به کشتن تمام نوزادان پسر قوم اسرائیل، می‌دهد. زوجی از لاویان نوزاد پسرشان را با قرار دادن در سبدی، در نی‌زارهای رود نیل رها می‌کنند تا از چشم فرعونیان پنهان بماند. یکی از دختران فرعون آن طفل را می‌یابد و نامش را موسی می‌گذارد و از او همچون پسرش مراقبت می‌کند تا او بزرگ می‌شود. موسی پس از کشتن مامور بیرحمی که بر اسرائیلیان شلاق می‌زد، از مصر می‌گریزد. سالها سپری شده و خداوند در میان شعله‌های آتشی به او می‌گوید که برای رهایی قوم اسرائیل به مصر بازگردد. موسی برمی‌گردد و خداوند برای نشان دادن قدرتش، بلایایی را بر مصریان نازل می‌کند. سرانجام فرعون پشیمان شده و می‌گذارد تا موسی قومش را از مصر به بیرون ببرد. آنان چهل سالِ دشوار، در بیابانها به سفر خود ادامه می‌دهند و یک عهد را به همراه قوانین دریافت می‌کنند ولی با پرستش یک گوساله زرین، موجب رنجیدن خداوند می‌شوند. موسی از خداوند برای قومش بخشش می‌طلبد که مستجاب می‌شود و آنان پرستش‌گاهی می‌سازند.

همچنین سفر خروج از ده فرمان و سرگردانی قوم یهود در صحرای سینا سخن می‌گوید.

Giovanni Battista Tiepolo 011
یافتن دختر فرعون موسی را. اثری از جووانی باتیستا تیه‌پولو
تنخ

تَنَخ یا تناخ (به عبری: תנ"ך)، نام عبری کتاب مقدس یهودیان است که نزد مسیحیان، کتاب مقدس عبری خوانده می‌شود و با برخی تغییرات و اضافات با عنوان عهد عتیق در کتاب مقدس مسیحیان جای گرفته‌است و مشتمل بر سه بخش است:

تورات یا تورا (به عبری: תורה) (فرمان یا شریعت)

نوییم (به عبری: נביאים) یا کتب انبیا

کتوویم (به عبری: כתובים) یا مکتوبات (نوشته‌ها)تنخ در حقیقت کلمه‌ای است که از ترکیب حرف نخست این سه واژه در زبان لاتین ساخته شده‌است.

حصرون

حصرون (عبری: חֶצְרוֹן به معنی «حصار کشیده») از شخصیت‌های تنخ یهودی و عهد عتیق در انجیل است که نخستین بار نامش در سفر پیدایش، سفر خروج و کتاب تواریخ ایام و در ردیف پدرسالاران بنی‌اسرائیل ذکر شده‌است. حصرون پسر فارص و برادر حمول از سبط یهودا بود. حصرون از نیاکان داوود پادشاه بود. حصرون سه پسر به نام یارحیل، ارام و کالیب داشت. حصرون در شصت سالگی با خواهر جلعاد دختر ماکیر ازدواج کرد؛ و از او صاحب فرزند پسری به نام سجوب شد که بعدها پدر یائیر شد. پس از مرگ حصرون، زنش اشور را زایید. حصرون در شهر کلب افراث درگذشت و در همان شهر دفن گردید. نام حصرون در نسب‌نامه عیسی در عهد جدید آمده‌است.

ده فرمان

ده فرمان (به انگلیسی: Ten Commandments) فهرستی از دستورهای مذهبی است که طبق کتاب‌های سفر خروج و سفر تثنیه از جانب خدا، بر موسی در محلی به نام کوه سینا وحی شد. به باور یهودیان و مسیحیان، این احکام بر دو لوح سنگی حک شدند، در کتاب خروج از پنج کتاب تورات از عهد عتیق باب ۳۱ آیه ۱۸مکتوب است؛ چون خدا سخنان خود را با موسی بر کوه سینا به پایان رسانید، دو لوح شهادت را به وی داد. آنها دو لوح سنگی بود که خدا به انگشت خود بر آنها نگاشته بود. در باب ۳۲ چنین نوشته شده‌است:

چون قوم دیدند فرود آمدن موسی از کوه به درازا کشید، گِرد هارون جمع شده گفتند: «بیا برای ما خدایان بساز تا پیش روی ما بروند. زیرا نمی‌دانیم بر سر این مرد، موسی، که ما را از سرزمین مصر بیرون آورد، چه آمده‌است.» هارون چنین می‌کند و در آیه ۷ نوشته شده، آنگاه خداوند به موسی گفت: «بی‌درنگ فرود آ، زیرا قوم تو که از سرزمین مصر به درآوردی، فساد کرده‌اند.» در آیه ۱۵ و ۱۶، آنگاه موسی برگشت و در حالی که دو لوح شهادت را در دست داشت، از کوه به زیر آمد. در ادامه در آیه ۱۹، چون موسی به اردوگاه نزدیک شد و آن گوساله و رقص مردم را دید، خشمش شعله‌ور گشت و لوحها را از دستان خود به زیر افکنده، آنها را پای کوه شکست. البته در باب ۳۴ آیه ۱ مکتوب است که، خداوند به موسی گفت: «دو لوح سنگی، همچون لوحهای نخستین بتراش، و من کلماتی را که بر لوحهای نخستین بود که شکستی، بر آنها خواهم نگاشت.» که طبق آن در کوه سینا به انجام می‌رسد و فرمانهایی دیگر که خدا به موسی امر می‌فرماید مکتوب نماید همچنین در آیه‌های ۲۹ تا ۳۴نوشته شده‌است، موسی در حالی که دو لوح شهادت را در دست داشت از کوه سینا فرود آمد. اما به هنگام فرود آمدن از کوه، آگاه نبود که پوست چهره‌اش به سبب سخن گفتن با خداوند درخشان است. چون هارون و همهٔ بنی‌اسرائیل موسی را دیدند، پوست چهره‌اش می‌درخشید. پس ترسیدند نزدیک او بیایند؛ ولی موسی ایشان را فرا خواند؛ پس هارون و همهٔ رهبران جماعت نزد موسی بازآمدند و او با ایشان سخن گفت. سپس همهٔ بنی‌اسرائیل نزدیک آمدند، و او همهٔ فرمانهایی را که خداوند بر کوه سینا به او گفته بود، بدیشان داد.

این فرمان‌ها محور شریعت یهود بوده و تمام احکام شریعت نیز در همین فرمان‌ها ریشه دارد. قوم اسرائیل با پذیرفتن این فرمان‌ها با خدا هم‌پیمان می‌شود. ده فرمان در باب ۲۰ سفر خروج و در باب پنجم سفر تثنیه، به‌طور منظم و با تفاوت‌هایی بسیار اندک، و در جای جای تورات، به گونه‌ای پراکنده ذکر شده‌است.

در قرآن نیز به الواح (لوح‌ها) اشاره شده‌است که بعضی تصور می‌کنند همان دو لوح ده فرمان است در حالی که در این آیه لوح جمع آمده و نه مثنی، پس یا لوح‌ها از نظر قرآن بیشتر از دو تا بوده‌است یا اصلاً منظور قرآن چیز دیگری است. و ویرایش‌هایی از آن در سوره‌های بقره و انعام آمده‌است.

رامسس دوم

رامسس دوم یا رامسس کبیر (*Riʕmīsisu؛ معنا:زادهٔ رع) (زاده ۱۳۰۲، پادشاهی ۱۲۷۹–۱۲۱۳ (پیش از میلاد)) فرعون مصر باستان از دودمان نوزدهم پادشاهان آن سرزمین بود. بسیاری او را نیرومندترین فرعون تاریخ مصر باستان می‌دانند.

ستی یکم پدرش هنگامی که او چهارده ساله بود وی را به جانشینی برگزید. او از همین سن همراه پدرش در جنگ علیه اقوام نوبیایی و لیبی شرکت می‌کرد. رامسس در آغاز دهه سوم زندگی به پادشاهی رسید. او ۶۶ سال و دو ماه پادشاهی نمود و قریب به نود و شش سال زیست. او مؤثرترین فرعون در پاک کردن دورهٔ آمارنا از تاریخ مصرست. او پایتخت را از شهر تبس به رآمسس برد.

رامسس دوم سومین فرعون از دودمان نوزدهم بود. وی در جنگ با امپراتوری هیتی توانست بر سرزمینهای خاوری مدیترانه دست یابد.

برخی او را فرعون هم دوره موسی و سفر خروج او می‌دانند.

او دارای ۴۴–۵۶ پسر و ۴۰–۴۴ دختر بود.

روغن آبراملین

روغن آبراملین (به انگلیسی: Abramelin oil یا Oil of Abramelin) یک روغن جادوی مراسمی می‌باشد که از مواد گیاهی خوشبو تهیه می‌شود. شرح این روغن در یک گریموای قرون وسطی به نام کتاب آبراملین نوشتهٔ آبراهیم جهودی آورده شده است و به همین دلیل این روغن را به این نام می‌خوانند. دستورالعمل این روغن از روغن توهین یهودی تنخ که در سفر خروج (نسبت داده شده به موسی) شرح داده شده، اقتباس شده است. روغن آبراملین در قرن بیستم در علوم خفیهٔ غربی پس از انتشار ترجمهٔ انگلیسی اس. ال. مک گریگوز مترز از کتاب آبراملین و مخصوصا توسط آلیستر کراولی، کسی که نسخه‌ای مشابه را در نظام جادویی خودش به کار برد، به حالت عمومی در آمد. چندین دستورالعمل برای ساخت و استفادهٔ روغن وجود دارد و در بسیاری مراسم‌های خفیهٔ نوین، به ویژه تلما و کلیسای گنوسی کاتولیک کاربرد دارد.

سفر (تورات)

سِفر واژه‌ای عبری است به معنی کتاب و نسک است. جمع شکسته یا مکسرِ آن، اَسفار است. در زبان فارسی از این واژه برای نامیدنِ پنج کتاب تورات یا همهٔ عهد قدیم، به کار می‌رود. اسفار خمسه یا پنجگانه عبارتند از: سفر پیدایش، سفر خروج، سفر لاویان، سفر اعداد، سفر تثنیه.

سفر اعداد

سفر اعداد (به عبری:בַּמִּדְבָּר، به معنی «در بیابان») چهارمین کتاب تورات یهودیان و از کتاب‌های عهد عتیق مسیحیان است کتاب اعداد مشتمل بر سی وپنج فصل و شرح دوران سی و هشت سال سرگردانی بنی‌اسرائیل در بیابان بعد از پیمان بستن در کوه سینا است. در این کتاب توقف بنی‌اسرائیل در قادش برنیع و عزیمت آن‌ها به دشت‌های موآب نیز شرح داده شده است. بر اساس روایات یهودی، موسی این کتاب را نوشته است.

سفر تثنیه

تثنیه (به عبری: דְּבָרִים) (به انگلیسی: Book of Deuteronomy)، به معنی «سخنان»، نام آخرین کتاب تورات و از بخش‌های عهد عتیق است و مشتمل بر سی و چهار فصل است. بر اساس روایات یهودی، کتاب را موسی نوشته‌است. در انجیل‌های چهارگانه موسی نویسنده تثنیه دانسته شده‌است. سایر نویسندگان عهد جدید نیز تأیید کرده‌اند که تثنیه را موسی نوشته‌است. در انجیل متی چندبار عیسی از تثنیه نقل قول کرده‌است. در این کتاب حوادث بدون رعایت ترتیب تاریخی آن بیان شده‌است. در پایان این کتاب سه خطابه از موسی نقل شده‌است. این کتاب با مرگ موسی پایان یافته‌است؛ یهودیان نویسنده این بخش را یوشع بن نون دانسته‌اند.

سفر پیدایش

سِفر پیدایش (سِفر در عبری به‌معنی کتاب بزرگ) یا برشیت (به عبری: בראשית)، نخستین بخش از کتاب مقدس عبری مشتمل بر پنجاه فصل و نخستین کتاب از «اسفار پنجگانه» یا تورات است. در این کتاب روایت آفرینش عالم هستی توسط خداوند و برخی از معروفترین داستان‌های عهد عتیق، همچون آدم و حوا، هابیل و قابیل، کشتی نوح، برج بابل، یوسف و شه‌پدران گفته شده‌است. در پیدایش آمده‌است که چگونه خدا گیتی را از هیچ می‌آفریند

هرچند دیدگاهی که خدا گیتی را از هیچ آفرید، امروزه از اصول مرکزی در هر سه دینِ یهودیت، مسیحیت و اسلام است اما در کتاب پیدایش و نه در تمام کتاب مقدس عبری به‌طور مستقیم به موضوعِ آفرینش از هیچ اشاره‌ای نشده‌است.در این کتاب همچنین روایت می‌شود که خدا چگونه انسان را می‌آفریند و او را در محیطی کامل و زیبا قرار می‌دهد، چگونه «گناه» وارد جهان می‌شود و سرانجام چگونه خدا برای نجات انسانِی که از نظر خدا گناهکار است چاره‌ای می‌اندیشد. مطالبی که در این کتاب آمده عبارت اند از آغاز تاریخ بشر، آغاز هنر و صنایع دستی، چگونگی پیدایش زبانها و قوم‌های گوناگون. از فصل دوازده به بعد، مسیر کتاب متوجه قوم اسرائیل، رابطهٔ این قوم و خداوند، مفهوم قومِ برگزیده و همچنین سرزمین موعود می‌شود. از اینجا به بعد داستان زندگی ابراهیم، اسحاق، یعقوب و پسرانش در کتاب ثبت شده که در پایان با شرح زندگی یوسف در مصر پایان می‌پذیرد.هرچند نویسندهٔ سفر پیدایش را — همچون سفر خروج، سفر لاویان، سفر اعداد و بخش بزرگی از سفر تثنیه — موسی دانسته‌اند، اما در نوشتارهای دانشگاهی نوین این کتاب را به سده‌های پنجم و ششم پیش‌از میلاد مسیح نسبت می‌دهند.

صفورا

صفورا (به عبری:צִפּוֹרָה (زیپوره) به معنی گنجشک ماده، به انگلیسی: Sephora) که نام او را صپوراه، صفوره و زفرع نیز گفته‌اند، بنا به روایت تورات، دختر حباب یا رعوئیل یا جثرو کاهن مدین است. با استناد به تورات، صفورا و پدرش از قبیلهٔ قینی بوده‌اند. صفورا به پدرش پیشنهاد کرد که موسی را برای خدمت شبانی بگیرند و حوباب دخترش صفورا را به موسی پسر عمران تزویج کرد. (خروج ۱۶:۲) صفورا برای موسی دو پسر به نام‌های گرشوم و الیصر زایید. (خروج ۴:۱۸) تنها واقعه‌ای که در زندگی او ثبت شده‌است در رابطه با ختنه گرشوم می‌باشد(خروج ۲۶:۴) صفورا خانوم

در قرآن، نام صفورا ذکر نشده‌است، بنا به روایت قرآن موسی با دختر شعیب پیغمبر مدین ازدواج کرده‌است. بر اساس قرآن، موسی گوسفندان دختران شعیب را آب داد و سپس به سایه‌ای پیش رفت تا در آن جا بیاساید. آن گاه به دعوت شعیب، به خانهٔ او رفت و داستان زندگی خود را برای شعیب حکایت کرد. دختر شعیب، از پدر خواست که موسی را به خدمت بگیرد. موسی هشت سال و به روایتی ده سال برای شعیب چوپانی کرد. شعیب دخترش را برای همسری به موسی پیشنهاد کرد و موسی پذیرفت. دختر شعیب، در نزد مسلمانان نیز زنی صالح و با عفت است.

طومارهای دریای مرده

طومارهای دریای مرده (به عربی: مخطوطات البحر المیّت) دست‌نوشته‌های کهنی هستند که در کرانه شمال غربی دریای مرده در نزدیکی وادی قمران بین سال‌های ۱۹۴۷ تا ۱۹۵۶ میلادی کشف شده‌است. این طومارها بیشتر به زبان عبری نوشته شده‌اند و شامل نسخه‌هایی از عهد عتیق هستند.

یافته‌ها شامل ۱۵٬۰۰۰ قطعه از ۸۰۰ تا ۹۰۰ نوشتار بوده که در طی سده‌های سوم تا دوم پیش از میلاد به نگارش درآمده‌اند. بیشتر پژوهندگان بر این باورند که این نوشته‌ها که در یازده غار پیدا شده‌اند متعلق به یک گروه فرقه‌ای خاص از یهودیان به نام اسنی‌ها می‌باشد. این گروه از یهودیان معتقد بودند که دنیا به شکل مشخصی میان نیروهای خوب و نیروهای شیطانی تقسیم شده‌است. آنها خود را از بقیه یهودیان جدا کرده بودند و زندگی اجتماعی تشکیل داده بودند که توسط یک رهبر «ماشیح‌گونه» هدایت می‌شد. نزدیک بودن زمان تألیف این نوشته‌ها به سده یکم میلادی اطلاعاتی دربارهٔ پیدایش مسیحیت و برهمکنش مسیحیان آغازین و آداب و رسوم مذهبی یهودیان فراهم می‌کند.

انتشار این دستنوشته‌ها دهه‌های زیادی طول کشیده و این خود باعث مجادلاتی میان پژوهندگان شده‌است. تا سال ۲۰۰۷ میلادی، انتشارات دانشگاه آکسفورد هنوز دو جلد از مجموعه (در حال حاضر ۳۹ جلدی) «یافته‌ها در بیایان یهودیه» را در دست تهیه دارد. مسئولان این پروژه رسماً دلیل عدم انتشار قسمتهای باقی مانده را مسائل «دینی، سیاسی» عنوان کرده‌است.یافته‌ها شامل بخش‌هایی از تقریباً تمامی کتاب‌های موجود در عهد عتیق (شاید به استثناء کتاب استر) می‌باشد. این موضوع اهمیت شایانی دارد زیرا نسخه‌های در دست پژوهندگان، پیش از این اکتشافات، قرن‌ها دیرتر نوشته شده بودند. این موضوع قابلیت مقایسه نسخه‌های کنونی عهد عتیق با نسخ قدیمی آن را فراهم می‌کند.

در حالی که برخی از کتب مقدس یافت شده تفاوت ناچیزی با متن عهد عتیق سنتی (یا مسوره‌ای) دارد، برخی از دست‌نوشته‌های یافت شده از کتاب سفر خروج (یکی از کتب تورات)، و سموئیل که در غار شماره چهار یافت شده‌اند، تفاوت چشمگیری، هم در نحوه بیان و هم در محتوا، با متن امروزی شان دارند. وجود اختلافات متنی زیاد، کارشناسان را به سمت پذیرش این نظریه که متن عهد عتیق در دست ما بر پایه سه خانواده از منابع تدوین شده‌است:

متن مسوره‌ای، متن عبری اصلی هفتادگانی و تورات سامری. به صورت فزاینده‌ای دانشوران بیشتری به این نتیجه رسیده‌اند که متن عهد عتیق پیش از استاندارد و قانونمند شدنش در سال ۱۰۰ میلادی بسیار روان بوده‌است.

منورا (نیایشگاه)

مِنوره (در عبری מנורה) شمعدانی هفت‌شاخه است که بیش از سه هزار سال نماد اصلی آیین یهود بوده‌است.

این نماد در سال‌های اخیر جای خود را به ستاره داوود داده است.در پرستشگاه مقدس اورشلیم، از این شمعدان استفاده می‌شد. این شمعدان در پرستشگاه‌های یهودی با روغن زیتون روشن می‌شد. برخی از مفسران یهودی، منوره را نماد بوته سوزانی دانسته‌اند که به روایت تورات موسی به واسطه آن با خدا سخن گفته است. گروهی دیگر نیز شاخه‌های منوره را نماد شش روزه هفته و شاخه وسط را نماد روز مقدس سبت دانسته‌اند. در سفر خروج، دستورها و احکامی که برای ساختن منوره وجود دارد؛ ذکر شده‌است:

و دیگر از زر خالص شمعدانی را بساز. این شمعدان از سبیک ساخته شود و ساقش و شاخه‌هایش و فنجان‌هایش و سیب‌هایش و شکوفه‌هایش از آن باشند. و شش شاخه از پهلوهایش برآید، سه شاخه شمعدان از یک پهلو و سه شاخه شمعدان از پهلوی دیگر. سه فنجان بادام‌آسا به یکی از شاخه‌ها با سیبی و شکوفه‌ای و سه فنجان بادام‌آسا به دیگری از شاخه‌ها با سیبی و شکوفه‌ای باشد؛ آن شش شاخه از شمعدان برآیند همچنین باشند. و در ساق شمعدان چهار فنجان بادام‌آسا با سیب‌ها و شکوفه‌ها باشند. و سیبی در زیر دو شاخه‌ای که از آن برمی‌آیند و سیبی در زیر دو شاخه‌ای که از آن برمی‌آیند برای آن شش شاخه‌ای که از ساق شمعدان برمی‌آیند باشد. سیب‌ها و شاخه‌های آن‌ها از ساقش برآیند تا همگی از یک سیبک زر خالص. و دیگر هفت چراغش را بساز و چراغ‌هایش را روشن کنند تا که روبه‌رویش روشنایی بدهند. و گل‌گیرها و ظروف آن از زر خالص باشد. آن با همه اسبابش از یک قنطار زر خالص ساخته گردد و ببین که آن‌ها را موافق نمونه‌ای بسازی که برایت در کوه نمودار شد.

(سفر خروج، ۲۵:۳۱-۴۰)

موسی

موسی از شخصیت‌های کتاب مقدس و نیز قرآن است. در نظر پیروان ادیان سامی (شامل یهودیت و مسیحیت و اسلام) وی از پیامبران بزرگ است و مطابق روایات سنّتی این دین‌ها، قوم بنی اسرائیل را از مصر بیرون برد.

در روایات مذهبی‌تبار وی چنین است: موسی پسر عمران پسر یصهر پسر قاهت پسر لاوی پسر یعقوب پسر اسحاق پسر ابراهیم. مادرش یوکابد دختر لاوی و خواهرش میریام (کُلثُم) بود. برادر بزرگ ترش هارون (آرون) نام داشت. بنا به روایت تورات و قرآن، مادر موسی او را در سبدی انداخته به رود نیل سپرد و همسر فرعون آسیه او را از آب گرفت. آسیه، فرعون را راضی کرد که موسی را به فرزندی بپذیرند و موسی در دربار فرعون رشد یافت. موسی به جرم کشتن یک قبطی تحت تعقیب قرار گرفت و به مدین رفت. در آن جا هشت سال به کاهن مدین که بنا به روایت مسلمانان، شعیب، نام داشت، خدمت کرد. آن گاه باصفورا (صپوراه) دختر شعیب ازدواج کرد. بنا به اعتقاد یهودیان، مسیحیان، مسلمانان در بازگشت از مدین، به موسی از سوی خدا وحی شد و او به پیامبری بنی اسرائیل برگزیده شد. موسی به همراهی برادرش هارون به نزد فرعون رفت و او را به یکتاپرستی فراخواند. موسی سه سال از هارون کوچکتر بود و در زمان سخن گفتن با فرعون در مصر هشتاد سال داشت، هم چنین موسی بنی اسرائیل را در خروج از مصر رهبری کرد. بنا به اعتقاد یهود، ده فرمان، در کوه طور به موسی الهام شد که پایه‌های شریعت قوم یهود را تشکیل می‌دهد. موسی در نزد مسلمانان به کلیم‌الله مشهور است و یکی از پنج پیامبر اولوالعزم به‌شمار می‌آید. بر اساس روایت تورات، موسی در زمان وفات صد و بیست سال داشت، بنا به اعتقاد یهود پس از موسی بنا به فرمان خدا، یوشع بن نون از یاران بسیار نزدیک او زمامدار و رهبر بنی اسرائیل شد.بسیاری از تاریخدان ها به وجود تاریخی او شک دارند

میریام

میریام(مریم) یا کُلثُم(کُلثوم)(عبری:מִרְיָם) خواهر موسی و هارون (دو تن از پیامبران نام‌برده در کتاب‌های ادیان ابراهیمی) و فرزند عمران (پدر موسی) و یوکابد است.

میشکان

میشکان (عبری : מִשְׁכַּן به معنی لغوی مسکن، محل سکونت) یا تبرنکل به معنی حضور قابل حمل و روحانی خداوند همراه با قوم اسراییل در زمانی که از مصر خارج شدند تا زمانی که سلیمان اولین معبد را بسازد بود. دستورالعمل ساخت آن توسط خداوند به موسی ابلاغ شد و موسی دستور داد بر اساس ابعاد وحی شده به او میشکان ساخته شود. در عهد عتیق هیچ مطلبی در مورد میشکان بعد از نابودی معبد اول توسط بابلیان در ۵۸۷ قبل از میلاد نیامده است. در کاملترین توضیح از میشکان، آن شامل یک لایه درونی به نام قدس‌الاقداس بود که در آن تابوت عهد نگهداری میشد. در لایه بیرونی که محل مقدس نام داشت چراغ طلایین، میز نان و محل خوشبوکننده وجود داشت. میشکان به صورت چادر بود و در زمان حرکت قوم اسراییل جمع شده و توسط آنان حمل میشد.

هستم آنکه هستم

هستم آنکه هستم (به عبری: אהיה אשר אהיה) یا به صورت مختصر اِهیِه واژه‌ای عبری است که در کتاب مقدس ترجمه قدیم عیناً آمده‌است. اصل این عبارت چنین است: «اِهیِه اَشِر اِهیِه»، به معنی «هستم آنکه هستم» و از نام‌های خداوند در یهودیت و مسیحیت است. وقتی موسی در کوه حوریب خدا را ملاقات می‌کند و خدا موسی را مامور رساندن پیامش به سوی بنی اسرائیل می‌کند، موسی چنین می‌گوید:

«اینک چون من نزد بنی‌اسرائیل برسم، و بدیشان گویم خدای پدران شما مرا نزد شما فرستاده است، و از من بپرسند که نام او چیست، بدیشان چه گویم؟» خدا به موسی گفت: «هستم آنکه هستم.» و گفت: «به بنی‌اسرائیل چنین بگو: اهْیَه (هستم) مرا نزد شما فرستاد.» و خدا باز به موسی گفت: «به بنی‌اسرائیل چنین بگو، یهوه خدای پدران شما، خدای ابراهیم و خدای اسحاق و خدای یعقوب، مرا نزد شما فرستاده.»

کتاب ناحوم

کتاب ناحوم هفتمین کتاب از دوازده پیامبران موجود در کتاب مقدس عبری است. نگارش این کتاب را به ناحوم نسبت میدهند و احتمالاً در سده هفتم پیش از میلاد و در اورشلیم نوشته شده است. این کتاب مشتمل بر دو بخش است.

ینیس و یمبریس

در سنن یهودی و مسیحی، ینیس و یمبریس (انگلیسی: Jannes and Jambres) نامهایی است که بر ساحران فرعون (که در سفر خروج به آن‌ها اشاره شده) گذارده می‌شود. این نام‌ها در ادبیات کهن و قرون وسطی رایج بوده‌اند. در برخی ترجمه‌های زبان لاتین از عهد جدید نام ایشان یمنس و ممبریس (لاتین: Jamnes et Mambres) ذکر شده‌است.

یهوه

یَهُوَه (به عبری: יהוה) نام اختصاصی خدای یهودیان در زبان عبری است. نامی که بر اساس تورات خدا در میقات موسی خود را بدان نام خواند. این نام ۵۴۱۰ بار در عهد عتیق آمده‌است.

اسم ذات احدیت است و دلالت بر سرمدیت آن ذات مقدس نماید. از نظر معنی به لفظ اهیه (به معنای هستم آنکه هستم) شباهت دارد که غالباً به رب (ادونای) ترجمه می‌شود.پیش از موسی پیامبران بنی‌اسرائیل در دعوت به سوی خدای واحد از خدا به اسامی دیگری غیر از یهوه یاد می‌کردند و نام یهوه از زمان موسی رایج گردید. چنان که در سفر خروج فصل ۶ آیه ۳ چنین آمده‌است :

'و خدا به موسی متکلم شده به او گفت که خداوند منم و به ابراهیم و اسحاق و یعقوب به اسم خدای قدیر(الشادای) نمودار گشتم اما به اسم خود یهوه به ایشان معروف نشدم' و یهوه اسم جدیدی بود که عبریان در زمان موسی به خدای ابراهیم، اسحاق و یعقوب دادند

اسم عظیم خود را... تقدیس خواهم نمود و ... امتها خواهند دانست که من یهوه هستم.

خجل و پریشان بشوند تا ابدالاباد و شرمنده و هلاک گردند. و بدانند تو که اسمت یهوه می‌باشد، به تنها بر تمامی زمین متعال هستی.(مزامیر۸۳ :۱۷ ،۱۸)

از آنجایی که نام اختصاصی یک شخص تغییر نمی‌کند، نام اختصاصی خدا هم تغییری نمی‌کند که از زمان موسی شروع شده باشد. قبل از موسی هم اسم یهوه رو می‌خواندند. (پیدایش ۴: ۲۶) و برای شیث نیز پسری متولد شد و او را اَنوش نامید. در آنوقت به خواندن اسم یَهُوَه شروع کردند.

و در خروج باب ۳: ۱۵ نوشته شده (خروج ۳: ۱۵) و خدا باز به موسی گفت: «به بنی اسرائیل چنین بگو، یَهُوَه خدای پدران شما، خدای ابراهیم و خدای اسحاق و خدای یعقوب، مرا نزد شما فرستاده، این است نام من تا ابدال‌آباد، و این است یادگاری من نسلاً بعد نسل.

این مسئله که در خروج باب ۶: ۳ نوشته شده‌است دلالت بر این می‌کند که ابراهیم و اسحاق و یعقوب تحقق پیشگویی‌هایی یهوه را به خود ندیده‌اند. به همین جهت در این آیه آمده‌است: به نام خود، یهوه، نزد ایشان معروف نگشتم.

تقسیمات اصلی
متون قانون
دیگر تقسیمات
دست‌نوشته‌ها

به زبان‌های دیگر

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.