زبان‌های هندوایرانی

خانوادهٔ زبان‌های هندوایرانی نام یکی از زیرشاخه‌های خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی است که توسط هندوایرانی‌ها یا آریایی‌ها صحبت می‌شود. زبان‌های هندوایرانی یا زبان‌های آریایی (به انگلیسی:Indo-Iranian languages or Indo-Iranic languages or Aryanic languages) گسترهٔ جغرافیایی بزرگی شامل فلات ایران، قسمتهایی از آسیای میانه، شمال شبه‌قاره هند و بخش‌هایی از قفقاز را در بر می‌گیرد.[۱][۲] جمعیت هندوایرانی‌ها بیش از یک و نیم میلیارد نفر است.[۳] خبرگزاری آناتولی ترکیه در اینفوگرافیکی که در ۲۹ ام ماه آوریل سال ۲۰۱۷ میلادی (اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۶ خورشیدی) به مناسبت سفر طیب اردوغان به هند تهیه کرده بود، جمعیت هند را شامل ۷۲ درصد هندوآریایی و ۲۵ درصد دراویدی برشمرده بود که بیش از ۹۵۰ میلیون نفر از مردم هند در سال ۲۰۱۷ هندوآریایی هستند. [۴]

هندوایرانی
Aryanic
پراکنش:آسیای جنوبی، آسیای مرکزی، آسیای غربی، اروپای جنوب شرقی و قفقاز
تبار:هندواروپایی
  • هندوایرانی
نیا:زبان نیاهندوایرانی
زیرگروه‌ها:
ISO 639-5:iir
Indo-European branches map

حدود پراکنش امروزی شاخه‌های هندواروپایی در اوراسیا:
  هندوایرانی
Lenguas indoiranias
زبان‌های هندوایرانی

نظرات در مورد زیرشاخه‌های زبان‌های هندوایرانی

اختلافاتی پیرامون زیرشاخه‌های زبان‌های هندوایرانی وجود دارد که بیشتر این مناقشات در مورد زبان نورستانی و خانوادهٔ زبان‌های داردی است.[۵]

نظریه نخست درباب زیرشاخه‌های خانوادهٔ زبانی هندوایرانی

در این نظر خانوادهٔ زبان‌های داردی را زیرشاخه‌ای از زبان‌های هندوآریایی و زبان نورستانی را جزئی از خانوادهٔ زبان‌های داردی فرض کرده‌اند.[۶][۷]

  1. زبان‌های هندوآریایی
  2. زبان‌های ایرانی

نظریه دوم درباب زیرشاخه‌های خانوادهٔ زبانی هندوایرانی

بر اساس این نظریه، خانوادهٔ زبانی هندوایرانی، مشتمل بر سه شاخه اصلی می‌شود.[۸] این سه شاخه عبارت‌انداز:

  1. زبان‌های هندوآریایی
  2. زبان‌های ایرانی
  3. زبان‌های داردی

نظریه سوم درباب زیرشاخه‌های خانوادهٔ زبان هندوایرانی

در این بخش‌بندی که در سال ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۵ توسط زبانشناس نروژی گئورگ مورگنشتیرنه ارائه شد، زبان‌های نورستانی را فرزندی مستقل در خانوادهٔ زبان‌های هندوایرانی فرض کرده و زبان‌های داردی را جزئی از زبان‌های هندوآریایی در نظر گرفته‌است.[۹][۱۰][۱۱] بر اساس این نظریه شاخه‌های اصلی خانوادهٔ زبانی هندوایرانی عبارت‌انداز:

  1. زبان‌های هندوآریایی
  2. زبان‌های ایرانی
  3. زبان‌های نورستانی

نظریه چهارم درباب زیرشاخه‌های خانوادهٔ زبان هندوایرانی

در این تقسیم‌بندی، خانواده زبانی هندوایرانی دارای چهار فرزند مستقل یعنی زبان‌های ایرانی، زبان‌های هندوآریایی، زبان‌های داردی و زبان‌های نورستانی است.[۱۲]

  1. هندوآریایی
  2. زبان‌های ایرانی
  3. زبان‌های نورستانی
  4. زبان‌های داردی

زبان ایرانی باستان

زبانهای ایرانی باستان اصطلاحاً به زبانهایی گفته می‌شود که از هنگام جدایی اقوام ایرانی از هم نژادان آریایی شان در اواخر هزاره ۲ پ. م تا اندکی پس از فروپاشی شاهنشاهی هخامنشی در ۳۳ پ. م در میان اقوام ایرانی در پهنه وسیعی از مرزهای شمالی چین در شرق (در میان قبایل سکایی) تا سواحل شمالی دریای سیاه و دریای آزف در غرب (در میان قبایل اسکیتی) و از شمال غرب فلات ایران (در میان قبایل مادی) تا سواحل خلیج فارس (در میان قبایل پارسی) رواج داشت. از میان زبانهای ایرانی باستان فقط آثار مکتوب دو زبان فارسی باستان و اوستایی (با دو گرایش گاهانی و متاخر) وجود دارد. برخی دیگر از زبانهای این دوره که آثار غیر مستقیمی از آنها بر جای مانده، یا بر اساس موازین زبان شناختی تاریخی می‌توان به وجودشان اطمینان داشت، آراخوسیایی (رُخَجی) باستان، بلخی باستان، پارتی باستان، خوارزمی باستان، سغدی باستان، شیرازی باستان، کرمانی باستان و مادی است.[۱۳]

از سوی دیگر، پیش از سکاها قوم دیگری به نام کیمبری‌ها در حدود ۱۰۰۰ پ. م در قفقاز و دشت‌های شمالی آن زندگی می‌کردند. آنان در سده ۸ پ. م به مناطق غربی تر مهاجرت کردند و حتی به جنوب مجارستان کنونی رسیدند. خاستگاه نخستین کیمبری‌ها احتمالاً بخشی از دشت‌های قزاقستان امروزی بوده‌است و بدون شک طبقات حاکم آنان به زبان ایرانی سخن می‌گفتند.[۱۴]

زبان ایرانی میانه

زبانهای ایرانی میانه از هنگام فروپاشی شاهنشاهی هخامنشی تا چند سده پس از انقراض ساسانیان رواج داشت. این زبانها را که آثار مکتوبی از آنها بر جای مانده‌است، به دو شاخه غربی و شرقی تقسیم می‌کنند.[۱۵]

زبانهای ایرانی میانه غربی پارتی (پهلوانی یا پهلوی اشکانی) و فارسی میانه (پهلوی یا پهلوی ساسانی) هست.[۱۶]

زبانهای ایرانی میانه شرقی که حتی تا سده ۷ ق/ ۱۳ م در شرق ایران تا ترکستان چین و به سبب مهاجرت‌های برخی از قبایل ایرانی در شمال غرب ایران تا دریای سیاه رواج داشت، بلخی، خوارزمی، سغدی و سکایی، بخارایی، سَرمَتی (و برخی از زبانهایی که در سده ۳ پ. م در بخشهایی از افغانستان و پاکستان رایج بود) را می‌توان نام برد.[۱۷]

زبان ایرانی نو

زبانهای ایرانی نو زبانهایی هستند که پس از فتح ایران به دست مسلمانان به تدریج در مناطق مختلف پدیدار شدند و با آنکه برخی از آنه هم‌زمان با برخی از زبانهای ایرانی میانه رایج بودند، از لحاظ ساختاری تحولهایی در آنها مشاهده می‌شود که آنها را از زبانهای ایرانی میانه متمایز می‌سازند. مورخان و جغرافی نویسان دوره اسلامی، همچون اصطخری در المسالک و الممالک، مقدسی در احسن التقاسیم و حمدالله مستوفی در نزهة القلوب، نام و گاه نمونه‌هایی از واژه‌ها یا جمله‌های برخی از زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نو را - که پیش از سده ۱۰ ق/۱۶ م در مناطق مختلف ایران رواج داشت- آورده‌اند.[۱۸]

اکنون مرکز زبانهای ایرانی نو، ایران، افغانستان و تاجیکستان است. اما برخی از آنها در جمهوری‌های آسیای مرکزی، ترکستان چین، ترکیه، کشورهای حاشیه خلیج فارس، سوریه، شبه قاره هند، عراق، فلات پامیر و قفقاز نیز رواج دارد. از میان زبانهای ایرانی نو فقط فارسی (با ۳ گونه اصلی ایرانی، افغانی، تاجیکی) و یغنایی به ترتیب بازمانده‌های مستقیم فارسی میانه و سغدی هستند. اصل و نسب دیگر زبانهای ایرانی نو دانسته نیست.[۱۹]

مهمترین و متداولترین زبان ایرانی نو فارسی دری است. دیگر زبانها و گویشهای ایرانی نو را - که شمارشان به صدها می‌رسد- بر پایه قرابتهای ساختاری و جغرافیایی به دو گروه غربی و شرقی تقسیم می‌شود.[۲۰]

زبان‌ها و گویشهای ایرانی نو به چند شاخه تقسیم می‌شوند:[۲۱]

  1. گویشهای مرکزی ایران
  2. گویشهای حاشیه دریای خزر
  3. گویشهای شمال غرب ایران
  4. گویشهای جنوب غرب ایران
  5. گویشهای جنوب شرق ایران

زبانها و گویشهای ایرانی نو شرقی نیز اینها هستند:[۲۲]

  1. اوستی
  2. پشتو
  3. اُرموری و پَراچی
  4. مونجانی و یِدغه
  5. یَغنابی
  6. زبانهای پامیری:
    1. اِشکاشمی، زیباکی، سَنگلیچی
    2. وَخی
    3. وَنجی
    4. یَزغُلامی
    5. بَرتَنگی، رُشروی، روشانی، شُغنی و سَریکُلی

پانویس

  1. زبان‌های هندوایرانی
  2. زبان آسی
  3. https://www.britannica.com/topic/Indo-Iranian-languages
  4. https://www.aa.com.tr/fa/info/%D8%A7%DB%8C%D9%86%D9%81%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9/5832
  5. دانشنامهٔ بریتانیکا
  6. Foreign Language Dictionaries
  7. Ethnologue report for Indo-European
  8. http://www.departments.bucknell.edu/linguistics/pie2.gif
  9. ویکی‌پدیای انگلیسی زبان‌های هندوایرانی
  10. [۱] The foundations of Latin By Philip Baldi
  11. دانشنامهٔ بریتانیکا
  12. Indo-European Languages: Indo-Iranian Family
  13. رضایی باغ‌بیدی، آریایی، زبانها، 631-635.
  14. رضایی باغ‌بیدی، آریایی، زبانها، 631-635.
  15. رضایی باغ‌بیدی، آریایی، زبانها، 631-635.
  16. رضایی باغ‌بیدی، آریایی، زبانها، 631-635.
  17. رضایی باغ‌بیدی، آریایی، زبانها، 631-635.
  18. رضایی باغ‌بیدی، آریایی، زبانها، 631-635.
  19. رضایی باغ‌بیدی، آریایی، زبانها، 631-635.
  20. رضایی باغ‌بیدی، آریایی، زبانها، 631-635.
  21. رضایی باغ‌بیدی، آریایی، زبانها، 631-635.
  22. رضایی باغ‌بیدی، آریایی، زبانها، 631-635.

منابع

  • رضایی باغ‌بیدی، حسن (۱۳۸۶). «آریایی، زبانها». دانشنامه ایران. ۲. تهران: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. ص. ۶۳۱–۶۳۵. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۰۲۵-۵۹-۱.
زبان ابهته

اَبَهَتّه یکی از زبان‌های هندوآریایی از شاخهٔ شرقی این گروه زبانی است. از دیگر زبان‌های این شاخه می‌توان از بنگالی نام‌برد. به نظر می‌رسد این زبان در امتداد زبان اپبرمشه بوده و هردو از پراکریت مشتق شده‌باشند.

ابهته میان سده‌های ششم تا چهاردهم میلادی رواج‌داشته و همزمان با رواج اپبرمشه مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است.

نام ابهته از واژهٔ سانسکریت اپشبده apaśabda مشتق‌شده و معنای صدای بی‌معنی را می‌رساند.

از ویژگی‌های این زبان استفادهٔ بیشتر از واکه‌ها و نبود جنسیت در صرف است.

زبان اردو

زبان اُردو زبان ملی کشور پاکستان و یکی از ۲۲ زبان ملی در هندوستان است. از نظر تعداد گویش‌ور اردو بیستمین زبان جهان است. این زبان از خانوادهٔ زبان‌های هندوآریایی است و از لحاظ تبارشناسی به فارسی نسبتاً نزدیک است. زبان‌های هندی و اردو در واقع دو گویش از زبان هندوستانی (هندی-اردو) هستند. اردو و هندی برای گویش‌وران یکدیگر قابل فهم هستند و شباهتشان از لحاظ واج‌شناسی و دستور به اندازه‌ای است که بیشتر زبان‌شناسان آنها را یک زبان واحد می‌دانند.اردوایرانی شدهزبان هندوستانی است.[۳] اردو گویشی از این زبان است که در پاکستان به کار می‌رود، با خط فارسی-عربی نوشته می‌شود، و مملو از واژگان تخصصی و ادبی فارسی و عربی است. اما هندی گویشی است که در هندوستان به کار می‌رود و با خط دیواناگری نوشته می‌شود و در انتخاب واژگان تخصصی و ادبی بر زبان سانسکریت تکیه می‌کند. زبان واحد هندوستانی از لحاظ مجموع گویشوران چهارمین زبان جهان است. اردو زبان مادری کمتر از هشت درصد مردم پاکستان است، اما نزدیک به نود درصد مردم این کشور اردو را بلدند و می‌توانند به این زبان صحبت کنند.

زبان اشوجی

زبان اشوجی یا اشوجو زبانی است داردی که در بخش‌های سوات و کوهستان در استان خیبر پختونخوای پاکستان گویشورانی دارد.

زبان اشکونو

اَشکونو زبانی است که در افغانستان بدان سخن‌می‌رانند. این زبان در درهٔ رود پیچ در ولایت نورستان این کشور گویشورانی دارد. این زبان در دستهٔ نورستانی که خود یکی از زبان‌های هندوایرانی است جای‌دارد.

زبان بگهلی

زبان بگهلی (به دیواناگری: बघेली یا बाघेली) زبانی هندی است که در بگهلکند در مرکز هندوستان بدان سخن گفته‌می‌شود. برخی بگهلی را گویشی از زبان هندی می‌شمرند.

بگهلی‌زبانان در اصل در شش بخش از ایالت مادیا پرادش می‌زیند: آنوپور، اوماریا، شاهدل، سیدهی، روا و ساتنا می‌زیند.

زبان خاندیشی

زبان خاندیشی (به دیواناگری: ख़ानदेशी) شامل مجموعه‌ای از گویش‌ها و از تبار زبان‌های هندوآریایی است. این گویش‌ها در فاصلهٔ دو زبان بهیلی و مراتی پگسترده‌شده‌اند. اهیرانی (به دیواناگری: अहिराणी) شایع‌ترین گویش این زبان است که در مهاراشترای هند گویشورانی دارد.

زبان دوماکی

زبان دوماکی یکی از زبان‌های داردی -از زبان‌های هندوایرانی- است که پیرامون چنصد گویشور در شمال پاکستان دارد. دوماکی زبانی سنتی‌است که گویشورانش -که دومه نامیده‌می‌شوند- طیفی پراکنده و آمیخته با گروه‌های خانوادگی متعددی‌اند که از کشمیر، بلتستان، گلگت تا حدود کاشغر پراکنده‌اند. پیشهٔ سنتی این مردمان آهنگری و خنیاگری بوده‌است.

دوماکی زبانان معمولاً به زبان یکی از دو جامعه‌ای که بدان وابسته‌اند از قبیل شینا یا بروشسکی مسلطند. همچنین بسیاری از آنان زبان اردو را در مدرسه‌آموخته و از آن بهره‌می‌برند.

دوماکی در اصل یکی از زبان‌های هندوآریایی بوده‌است؛ ولی به دلیل کوچ دوماکی‌زبانان به زیست‌گاه کنونی و برخوردشان با مردمان دیگر امروزه زبانشان عضوی از زبان‌های داردی گردیده‌است.

زبان شمشتی

زبان شُمشتی یکی از زبان‌های داردی -از شاخهٔ زبان‌های هندوایرانی- است که در بخش‌هایی از باختر پاکستان و شرق افغانستان گویشورانی دارد. تا ۱۹۹۴ میلادی شمار گویشوران این زبان هزارتن برآورد شده‌است، اینان در غرب رود کنر می‌زیند و نرخ باسوادی میان ایشان پایین می‌باشد. شمار کسانی که شمشتی را زبان اول خود می‌دانند زیر ۱٪ است.

شمشتی از لحاظ دستوری تا ۴۷٪ به زبان گواربتی شباهت دارد. زبان پشه‌ای نفوذ بسیاری بر شمشتی داشته‌است.

زبان ماجهی

زبان ماجهی زبانی هندوآریایی است که در نپال و نیز ایالت سیکیم هند گویشورانی دارد. در هندوستان برای نگارش آن از خط دیواناگری بهره‌می‌برند.

زبان هندی

زبان هندی، (हिन्दी یا हिंदी) نامی است که به یک زبان هندواروپایی داده‌اند؛ یا یک گویش پیوسته از زبان‌هایی است که در هندوستان شمالی و مرکزی سخن گفته می‌شود (کمربند هندی).

سخنگویان محلی گویش‌های هندی را ۴۰٪ از جمعیت هند می‌سازد. آنچنان که در قانون اساسی هند تعریف شده‌است، هندی زبان رسمی کشور هند است. همچنین هندی یکی از ۲۲ زبان پیش‌بینی‌شده در قانون اساسی است. هندی رسمی اغلب به‌عنوان هندی مدرن و استاندارد شناخته می‌شود، که در کنار انگلیسی، برای ادارهٔ حکومت مرکزی به‌کار می‌رود. هندی استاندارد، نگاشت سانسکریت شده‌ای است که از گویش کهری بولی به‌دست آمده‌است. اما زبان اردو نگاشت عربی شده از همان گویش است. این دو نگاشت در کنار هم به طور تاریخی به هندوستانی معروف هستند.

زبان واسی-وری

واسی-وری زبان مردمان واسی است که در درهٔ پارون در افغانستان گویشورانی دارد. واسی-وری از شاخهٔ زبان‌های نورستانی از خانوادهٔ زبان‌های هندوایرانی است. این زبان ایزوله‌ترین زبان نورستانی می‌باشد. همهٔ گویشوران این زبان مسلماننند. واکه‌های این زبان هشتایند: â, u, o, i, e, ü, ö, و a.

زبان کالاش

زبان کالاش زبان کالاشها و یکی از زبان‌های هندوایرانی -از شاخهٔ داردی است. کالاش‌ها در چیترال در کشور پاکستان می‌زیند.

تا اواخر سدهٔ بیستم میلادی کالاش زبانی نامستند شمرده می‌شد، از این زمان برای زبان کالاش الفبایی برگرفته از لاتین طراحی شد. این زبان را دست‌نخورده‌ترین زبان شبه‌قاره هند می‌دانند.

زبان کالامی

زبان کالامی یا گاوری زبانی‌است از خانوادهٔ زبان‌های داردی- از شاخهٔ زبان‌های هندوایرانی- که در شمال پاکستان گویشورانی دارد.

نام این زبان از دره کالام و روستایی به همین نام که خاستگاه این زبان است گرفته شده‌است. این زبان با زبان کوهستانی نزدیکی دارد.

زبان کایورت

زبان کایورت زبانی‌است هندوآریایی که پیرامون ۲۲هزار گویشور دارد که این عده در بخش داکوا دانگای در کشور نپال می‌زیند. کایورت بیشتر به زبان بنگالی که در بنگال و بنگلادش استفاده میشود نزدیکی‌ دارد.

زبان کهوار

زبان کهُوار یکی از زبان‌های داردی-از شاخهٔ زبان‌های هندوایرانی- است که پیرامون ۴۰۰هزار گویشور آن در افغانستان و پاکستان می‌زیند. شمار قابل توجهی از کهوارزبانان به شهرهای بزرگ پاکستان چون پیشاور، اسلام‌آباد، لاهور و کراچی کوچیده‌اند.

کهوار در میان زبان‌های داردی بیشترین تأثیر را از زبان‌های ایرانی گرفته‌است. همچنین به نسبت برخی از زبان‌های داردی -مانند زبان شینا- کمترین تأثیر ممکن را از سانسکریت گرفته‌است. گئورگ مورگنستیرنه زبان‌شناس نروژی کهوار را برجسته‌ترین و چیره‌ترین زبان در منطقهٔ چیترال و در میان انبوه زبان‌های گوناگون آنجا دانسته‌است. برای نگارش این زبان از الفبای زبان اردو بهره‌می‌برند.

زبان گواربتی

زبان گواربتی یکی از زبان‌های داردی-از شاخهٔ زبان‌های هندوایرانی- است. ۹هزارتن از گویشوران آن امروزه در افغانستان ۱۵۰۰ تن از گواربتی‌زبانان در چیترال پاکستان می‌زیند. به واسطهٔ اینکه گویشوران گواربتی در پاکستان در روستای آراندو می‌زیند، در این کشور این زبان را با نام آراندویِوار می‌خوانند.

بر روی این زبان تاکنون بررسی زبان‌شناسانهٔ خاصی صورت نگرفته‌است.

زبان‌های نورستانی

خانوادهٔ زبان‌های نورستانی به همراه دو خانواده دیگر یعنی خانواده زبان‌های هندوآریایی و خانواده زبان‌های ایرانی سه خانواده از خانواده بزرگ‌تر زبان‌های هندوایرانی می‌باشند. خانواده زبان‌های نورستانی با خانواده زبان‌های ایرانی شرقی و خانواده زبان‌های داردی که خود زیرشاخه زبان‌های هندی است خویشاوند است.

نورستانی یکی از زبان‌های هند و آریایی است که در افغانستان و پاکستان توسط ۱۳۰ هزار نفر به آن تکلم می‌شود. در گذشته زبان‌شناسان آن را در شاخه زبان داردی تقسیم‌بندی می‌کردند که یکی از شاخه‌های زبان‌های هندوآریایی (زبانهای خانوادهٔ هندی) می‌باشد. تعداد گویشوران این زبان حدود سی هزار نفر برآورد شده است. زبان اصلی مردم نورستان نورستانی بوده ۱۵ درصد مردم آن به زبان پشه‌ای صحبت کرده و یک در صد باشندگان آن پشتون و در بعضی مناطق تاجیک پشه‌ای و گوجار نیز وجود دارد؛ اما زبان اداری این ولایت پشتو است.

در چند سال پیش، بیشتر گویشوران این زبان در ولایات کنر و لغمان افغانستان زندگی می‌کردند ولی پس از تأسیس ولایتی به نام نورستان این مناطق جز قلمرو این ولایت قرار گرفت.

زبان نورستانی از زمان باختر، از دوران پکتها آغاز می‌شود. نورستانی‌ها (فرزندان) الینایاها اند که از همسایگان ده قبیله پکتها می‌باشد؛ که از همان زمان تا حالا با این زبان افهام و تفهیم می‌نمایند." زبان نورستانی تا نیم قرن پیش حاوی الفبا و متون نوشتاری نبود. عزیز الله شلماچ می‌گوید نخستین بار در زمان محمد ظاهر شاه خط نورستانی ساخته شد. "و بعد از کودتای ثور برنامه‌های رادیویی و مسایل طبع و نشر مطرح شد. در کل الفبای نورستانی نسبت به پشتو، پنج حرف بیشتر دارد که مختص به زبان نورستانی است."

در حال حاضر در افغانستان از سوی وزارت معارف این کشور فعالیت‌های به هدف نوشتن کتاب‌های درسی به زبان نورستانی آغاز شده است. فعلاً کتاب‌های صنف اول به چاپ رسیده است و کتاب‌های صنف دو و سه و چهار و پنج و شش هم به شکل خطی موجود است و تا زمانی که برای چاپ آماده شود، زمان می‌برد."

زبان نورستانی در گذشته‌های دور از غنای فرهنگی خاصی برخوردار بوده است ولی به مرور زمان و در اثر تاثیرگذاری‌های زبان‌های فارسی و پشتو که در همسایگی آن قرار داشته، آهسته آهسته از غنای فرهنگی و زبانی آن کاسته شده است.

مارگین استرن در زمان امیر امان‌الله خان به نورستان رفت و پس از پژوهش بر روی زبان و مردم آن منطقه، به این نتیجه رسید که نورستانی‌ها شاخه‌ای از تبار آریایی‌ها است و در همان زمانی که شاخه هندی از آریایی‌ها جدا شدند نورستانی‌ها نیز همزمان از این شاخه جدا شده به هندوستان نرفتند.

در مورد این که زبان نورستانی در شاخه زبان‌های هندوآریایی یا ایرانی قرار می‌گیرد، اتفاق نظر وجود ندارد و بیشتر زبان‌شناسان نورستانی را زیرگروه مستقلی در زبان‌های هندوایرانی به حساب می‌آورند.

زبان‌های هندی

زبان‌های هندی نام دستهٔ بزرگی از زبان‌های هندوآریایی است که با تفاوت‌هایی در بخش شمالی هندوستان مورد استفاده قرار می‌گیرد. زبان‌های هندی از تبار پراکریت می‌باشند و دو زبان اردو و هندی که زبان‌های رسمی پاکستان و هند هستند، از اعضای این مجموعه‌اند.

زبان‌های هندی به دو شاخهٔ خاوری و باختری بخش‌بندی می‌شوند. شاخهٔ باختری تکامل‌یافتهٔ اپبرمشه می‌باشد.

هندوایرانیان

هندوایرانیان یا هندوایرانی‌ها -که گاه با آریایی‌ها یکی گرفته می‌شود- نام یک گروه قومی بوده که هندوآریایی‌ها، ایرانی‌ها (شامل شاخهٔ شرقی یعنی سکاها، خوارزمیان، سغدیان، تخاریان و … و شاخهٔ غربی شامل مادها، پارس‌ها و پارت‌ها)، داردها و نورستانی‌ها از آن‌ها منشعب شده‌اند. اینان گویشور زبان‌های هندوایرانی بودند که شاخه‌ای بزرگ از زبان‌های هندواروپایی است. نیاکان هندوایرانی‌ها، نیاهندواروپاییان بودند. جمعیت هندوایرانی‌ها بیش از یک و نیم میلیارد نفر است. خبرگزاری آناتولی ترکیه در اینفوگرافیکی که در ۲۹ ام ماه آوریل سال ۲۰۱۷ میلادی (اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۶ خورشیدی) به مناسبت سفر طیب اردوغان به هند تهیه کرده بود، جمعیت هند را شامل ۷۲ درصد هندوآریایی و ۲۵ درصد دراویدی برشمرده بود که بیش از ۹۵۰ میلیون نفر از مردم هند در سال ۲۰۱۷ هندوآریایی هستند.

ایران موضوع‌های مرتبط با ایران
تاریخ
سیاست
مردم
زبان‌ها
جغرافیا
اقتصاد
جامعه
هنر
خبرگزاری‌ها
مرتبط
موضوع‌های مرتبط با آریایی‌ها
مردم
زبان
اقوام
جغرافیا
هندواروپایی‌ها
شاخه‌های زبانی
مردمان
زبان اولیه
باستان‌شناسی
مطالعات
زبان‌های هندوایرانی

به زبان‌های دیگر

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.