دوره میان‌دوجنگ

در بافتار تاریخ اروپا، تِرم دوره میان‌دوجنگ یا دوره میان‌جنگ (به انگلیسی: interwar period) و (به لاتین: interbellum) به دوره‌ای گفته می‌شود که میان پایان جنگ جهانی یکم و آغاز جنگ جهانی دوم جای گرفته‌است. این دوره با پیمان آتش‌بس نخست با آلمان و در پی آن کنفرانس صلح پاریس (۱۹۱۹) که منجر به پایان جنگ جهانی یکم شد، آغاز و با یورش آلمان به لهستان در سال ۱۹۳۹ به پایان رسید.

Europe in 1923
نقشه سیاسی اورپا در سال ۱۹۲۳

رویدادهای تاریخی این دوره

در دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ م بسیاری از کشورهای اروپایی از مردمسالاری دست کشیدند. حزب نازی و هیتلر در آلمان به قدرت رسیدند و فاشیستها و موسولینی بر ایتالیا فرمان راندند. دگرگونیهای سیاسی گسترده‌ای در کشورهای بزرگ همچون روسیه و آمریکا و اسپانیا پدیدار می‌شود.

پیمان ورسای که در پی جنگ جهانی نخست و بازی‌های سیاسی متفقین نهاده شده بود پهنه گسترده‌ای از سرزمین‌های آلمان را جدا کرده بود و امتیازات بسیاری را نیز از این کشور گرفته بود. از همین رو شهروندان این کشور دچار سرخوردگی سیاسی و اقتصادی شده بودند. دولتهای غربی که از نفوذ کمونیسم در هراس بودند می‌کوشیدند بر احساس ضدکمونیستی آلمانی‌ها بیفزایند و از آن در برابر کمونیسم بهره جویند که با پیدایش نازیسم همه آن برنامه‌ها و برآوردها به هم ریخت و جنگ جهانی دوم آغاز شد.

منابع

اولین جمهوری ارمنستان

اولین جمهوری ارمنستان (ارمنی: Հայաստանի Հանրապետութիւն; انگلیسی: First Republic of Armenia) در ۲۸ مه ۱۹۱۸اولین مجلس جمهوری مستقل ارمنستان اعلام شد و در اول اوت همان سال گشایش یافت. دولتی تشکیل گردید که در دست حزب داشناکسوتیون قرار داشت. هوهانس کاچازنونی به عنوان نخست‌وزیر، آلکساندر خاتیسیان به عنوان وزیر امور خارجه و آرام مانوکیان به عنوان وزیر کشور تعیین شدند، و ترکیب دولت بعداً دچار تغییراتی گردید.

جمهوری ارمنستان به مساحت یازده هزار کیلومتر مربع، که جمعیت آن در ۱۹۱۴ سیصد هزار نفر بود، ولی در ۱۹۱۸ به دلیل حضور صدها هزار پناهنده از یک میلیون متجاوز بود دولت ارمنستان ناگزیر بود با مشکلات بزرگی دست و پنجه نرم کند.

در اثر مبارزات ارمنیان آنان موفق شدند پس از نبرد سارداراباد و نبرد قره کلیسا بسال ۱۹۱۸ میلادی نخستین دولت ارمنی که از دوران دودمان باگراتونی بر فلات مرتفع ارمنستان وجود پیدا می‌کرد در ایروان تشکیل یافت.

قحطی و تیفوس قربانیان زیادی گرفت تا وقتی که نخستین محصولات گندم از ایالات متحده آمریکا رسید و از بهار سال ۱۹۱۹ زندگی کشور کوچکی را که جمعیتش بیش از حد بود تأمین کرد.

دولت با کمال جدیت شروع به کار کرد و به آرامش بخشی و سازماندهی و نوسازی کشور پرداخت. اداراتی دایر گردید، ارتش تجدید سازمان یافت، دانشگاهی افتتاح شد و نخستین پایه‌های گسترش اقتصادی ریخته شد.

جبل‌الدروز

جبل‌الدروز (به عربی: جبل الدروز) یکی از پنج دولتی است که فرانسه بعد از مراسم تقسیم و بعد از فروپاشی پادشاهی عربی سوریه تشکیل داد. این دولت در ۱۹۲۱ ایجاد شد و در سال ۱۹۳۶ بعد از اعتراضات گسترده در مخالفت با تقسیم کشور سوریه و با نقش تشکل ملی سوریه، این دولت به قلمروی جمهوری سوریه پیوست. امروزه با همان مرزهای قدمی‌اش با نام استان سویدای سوریه شناخته می‌شود.

جمهوری آرارات

جمهوری آرارات یا جمهوری کُردی آرارات یک دولت کردی خودخوانده بود که در خاور ترکیه امروزی در استان آغری جای گرفته بود. جمهوری آرارات از سوی روشنفکران کرد و خاندان بدرخانیان برپا گشته بود که از سوی حکومت ترکیه سرکوب گردید.

جمهوری دموکراتیک گرجستان

جمهوری دموکراتیک گرجستان (به گرجی: საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა Sakartvelos Demokratiuli Respublika) از ماه می ۱۹۱۸ تا فوریه ۱۹۲۱ برقرار بود و اولین جمهوری گرجی بود. مرزهای آن با جمهوری مردمی کوبان، جمهوری کوهستانی قفقاز شمالی در شمال، امپراتوری عثمانی، و نخستین جمهوری ارمنستان در جنوب و همچنین جمهوری دموکراتیک آذربایجان در جنوب شرقی بود. گسترهٔ آن بطور تقریبی در حدود 107,600 km² بود (این مقدار امروزه در حدود ۶۹،۹۰۰ کیلومتر مربع است) همچنین جمعیت تقریبی آن ۲٬۵ میلیون نفر بود.

پایتخت جمهوری دموکراتیک گرجستان شهر تفلیس و زبان رسمیِ آن گرجی بود. به دلیل جنگ و تعرض دائمی داخلی و خارجی، کشور جوان توان مقابله با ارتش سرخ شوروی را نداشت و نهایتاً در فوریه و مارس ۱۹۲۱ به جمهوری سوسیالیستی گرجستان شوروی مبدل گشت.

جمهوری دوم لهستان

جمهوری دوم لهستان ((به لهستانی: Rzeczpospolita Polska)) معروف به لهستان بین جنگ به کشور لهستان مابین سال‌های جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم (۱۹۱۸–۱۹۳۹)اطلاق می‌گردد.

پس از پایان جنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۸ کشور لهستان دوباره ایجاد شد و با به حکومت رسیدن مارشال یوزف پیلسودسکی لهستان بار دیگر در اروپا عرض اندام کرد، در ۱۱ نوامبر ۱۹۱۸ در لهستان یک نظام جمهوری برقرار گردید. در سال ۱۹۱۹، پیانیست و میهن‌پرست مشهور، ایگناس پادورسکی نخست‌وزیر لهستان شد. در سال ۱۹۲۶ پیلسودسکی در یک کودتا قدرت کامل را از آن خود کرد و تا زمان مرگش در ۱۲ می۱۹۳۵ در لهستان یک حکومت دیکتاتوری برقرار نمود. در سال ۱۹۳۹ و پس از جنگ جهانی اول پیمان محرمانهٔ عدم تجاوز بین آدولف هیتلر (آلمان نازی) و ژوزف استالین (شوروی)، موسوم به پیمان مولوتوف - روبین تروپ امضا شد و این دو کشور لهستان را به‌طور مخفیانه بین خود تقسیم نمودند و با هم قرار گذاشتند که اتحاد شوروی از شرق و آلمان نازی از غرب لهستان را اشغال کنند، در ۱ سپتامبر ۱۹۳۹ همین اتفاق هم افتاد و شوروی و آلمان از شرق و غرب لهستان را اشغال کردند، و معاهدهٔ تقسیم لهستان در ۲۸ سپتامبر ۱۹۳۹ به امضای دو طرف رسید.

جمهوری وایمار

جمهوری وایمار (به آلمانی: Weimarer Republik) به نظام حکومتی آلمان طی سالهای ۱۹۱۹ تا ۱۹۳۳ میلادی اطلاق می‌شود. جمهوری وایمار در اصل اصطلاحی است که مورخان برای دوره تاریخی حدفاصل پایان جنگ جهانی اول تا روی کار آمدن حکومت نازی‌ها در آلمان ابداع نموده‌اند. باید توجه داشت که نام رسمی این حکومت، همانند حکومت پیش از آن، امپراتوری آلمان (به آلمانی: Deutsches Reich) بود.

جمهوری وایمار اولین تلاش برای ایجاد مردم‌سالاری در آلمان بود که توسط سیاست‌مداران آلمانی در شهر وایمار مورد اجماع قرار گرفت.

حمله ایتالیا به اتیوپی

حمله ایتالیا به اتیوپی یا جنگ دوم ایتالیا و اتیوپی (به انگلیسی: Second Italo-Ethiopian War) یک جنگ استعماری بود که با حمله سربازان ایتالیای فاشیست به رهبری موسولینی و تحت فرماندهی امیلیو د بونو به امپراتوری اتیوپی (حبشه) به رهبری هایله سلاسی در اکتبر ۱۹۳۵ آغاز شد.

ارتش ایتالیا پیش‌تر در ۱۸۹۶ به اتیوپی حمله برده بودند و با اینکه صاحب زره‌پوش‌های قدرتمند و نیروی هوایی کارآمدی بودند اما فرماندهی مناسبی نداشتند و از ارتش مسلح به تیر و کمان اتیوپی شکست خوردند و مجبور به عقب‌نشینی شدند. این خبر در دنیا صدا کرد، موجب تمسخر ایتالیا شد و به سقوط کریسپی انجامید. اتیوپی با ابتکار بریتانیا و برای جلوگیری از توسعه نفوذ احتمالی ایتالیا در ۱۹۲۵ به عضویت جامعه ملل درآمده بود و از موقعیت باثباتی نیز برخوردار بود.

ایتالیا در مه ۱۹۳۶ به بهانه کشته شدن ۶۰ سرباز ایتالیایی در برخوردهای مرزی اووال بدون اعلان رسمی به اتیوپی حمله کرده، آن را تصرف کرد و فدراسیون شاخ آفریقا را بنیان گذاشت.

این حمله توسط جامعه ملل محکوم شد اما واکنشی به آن اقدام صورت نگرفت و حتی تحریم‌های اقتصادی ایتالیا برداشته شد. این امر در کنار حادثه موکدن (حمله ژاپن به چین) بی‌ثمری جامعه ملل برای حفظ امنیت جهانی را به نمایش گذاشت و از عوامل منجر به جنگ جهانی دوم بود.در طول جنگ حبشه هیتلر بر خلاف فرانسه و بریتانیا نسبت به ایتالیا موضعی دوستانه اتخاذ کرد و تصرف حبشه را در ۲۵ ژوئن ۱۹۳۶ به رسمیت شناخت که این امر موجب نزدیک شدن موسولینی و هیتلر شد.

دولت العلویین

دولت العلویین دولتی است که قیمومت فرانسه بر سوریه در بین سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۳۶ در سواحل دریای مدیترانه (امروز شامل دو استان لاذقیه و طرطوس است) به وجود آورد.

دولت حلب

دولت حلب (۱۹۲۰-۱۹۲۵) یکی از پنج دولت‌هایی است که در زمان قیمومت فرانسه بر سوریه تأسیس شده و چند شهر را در تابعیت خود داشت و مرکز آن نیز حلب بود.

اغلب مردم حلب را مسلمان اهل سنت تشکیل داده بود. این منطقه در شمال سوریهٔ آن زمان واقع شده بود و جزء مناطق حاصل‌خیز سوریه به‌شمار می‌رود.

در سال ۱۹۲۳م سنجاق اسکندرون که حکومت خودگردان داشت نیز به این دولت اضافه شد و به مساحتش افزود.

پایتخت این دولت حلب، شاهد تجمعات مسیحی و یهودی به اضافه بر مسلمان سنی و اقلیات دینی شیعه بود. در این دولت نژادهای گوناگونی ازجمله ارمنی (به خصوص مهاجران روزهای نسل‌کشی ارمنی‌ها)، کردی و آشوری را شامل می‌شد. در سرشماری سال ۱۹۲۶ میلادی ۲۵درصد از جمعیت این دولت را ارمنی‌ها تشکیل داده بود.

دولت دمشق

دولت دمشق (به عربی: دولة دمشق) (شروع ۱۹۲۰ - پایان ۱۹۲۵م) یکی از شش دولت سوریه است که توسط قیمومت فرانسه بر سوریه ایجاد شد.

سایر دولت‌های سوریه در آن زمان: دولت حلب، دولت جبل الدروز، دولت العلویین، سنجاق اسکندرون و دولت لبنان که بعدها به کشور لبنان تبدیل گشت.

دولت سوریه (۱۹۲۴–۱۹۳۰)

دولت سوریه (به عربی: الدولة السورية) یک رژیم بود که در زیر نظر قیمومت فرانسه در سال ۱۹۲۵ تأسیس شد و تا تأسیس جمهوری سوریه به کار خود ادامه داد. این دولت جایگزین فدرال سوریه بود و مناطق آن نیز از دولت دمشق و حلب که شهرستان الجزیره را در خود جای داده بود شامل می‌شد و به‌طور مستقیم زیر نظر رئیس کشورهایی که بدون واسطه از طرف قیمومت فرانسه انتخاب می‌شد بود. این دولت در زمان انقلاب بزرگ سوریه ۱۹۲۵ - ۱۹۲۷ دچار تزلزل گشت که فرانسه مجبور به بمباران دمشق شد و بعداً نیز انتخابات مجلس نمایندگان را در تاریخ ۱۹۲۸ برای آرام کردن شورش برگزار کند. در طول زمان این دولت سه اشخاص حکومت سوریه را برعهده گرفتند که لقب «رئیس دولت» به آن‌ها داده بودند و اسامیشان؛ صبحی برکات، احمد نامی و تاج‌الدین الحسنی بود.

در تاریخ ۱۹۲۰ مراسم تقسیم سوریه صادر شد که سوریه را به چند جزء کوچک تقسیم می‌کرد به همین دلیل با مخالفت «ملی‌گرایان مخالف تقسیم» مواجه شد و هانری گورو بر اثر فشار اعتراضات خیابانی مردم سوریه مجبور شد که فدرال سوریه را اعلام کند ولی باز هم اعتراضات به پایان نرسید تا قیمومت فرانسه در ژانویه ۱۹۲۵ یک‌پارچگی سوریه بین شهرستان‌های حلب و دمشق را به نام دولت سوریه اعلام کرد.

قانون اساسی را که مستشار فرانسوی اعلام کرد دارای هفت ماده بود که یکی از آن‌ها حلب را دارای استقلال مالی اعلام کرد.

سلطنت مصر

سلطنت مصر اسمی است که بر دولت مصر هنگامی که تحت قیمومت بریتانیا بین سال‌های ۱۹۱۴ و ۱۹۲۲ بود اطلاق می‌شود. هنگامیکه احمد فؤاد دوم در اوایل جنگ جهانی اول برکنار شد و به جای او عمویش حسین کامل منصوب شد، مصر قیمومت انگلیس (تحت‌الحمایگی انگلیس) را پذیرفت. سپس نام خدیوی مصر به سلطنت مصر تغییر کرد و تا سال ۱۹۲۲ به کارش ادامه داد.

فرااردن

امارت فرااردن (به انگلیسی: transjordan) (به عربی: إمارة شرق الأردن) یک تحت‌الحمایه انگلستان بود که در سال ۱۹۲۱ تأسیس گردید. سلسله هاشمی بر این کشور همانند کشور همسایه، عراق، حکومت می‌کرد.

این کشور به شکل رسمی زیر سلطه فلسطین تحت قیومیت انگلیس بود ولی عملاً سیستم کاملاً مجزایی داشت. در سال ۱۹۴۶ این کشور کاملاً مستقل گردید و به امارت اردن هاشمی تغییر نام داد.

لبنان بزرگ

لبنان بزرگ یا قیمومت فرانسه بر لبنان (به عربی: الانتداب الفرنسی علی لبنان) یک دولت تحت قیمومت جمهوری سوم فرانسه در منطقه خاورمیانه که بین سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۴۳ موجودیت داشت اطلاق می‌شد.

موسیقی نئوکلاسیک

موسیقی نئوکلاسیک یا نئوکلاسیسیسم (به انگلیسی: Neoclassicism) گرایشی در موسیقی قرن بیستم بود که در فاصلهٔ بین دو جنگ جهانی در واکنش به لجام‌گسیختگی ساختاریِ موسیقی رمانتیکِ متأخر، میان گروهی از موسیقی‌دانان به وجود آمد و بر آن بود تا موسیقی را به مؤلفه‌های اصیلِ دورهٔ کلاسیک، مانند نظم و انسجام، تعادل، وضوح، ایجاز، و خودداری عاطفی بازگردانَد.

نئوکلاسیسیسم، بیش از آن‌که جنبشی نظام‌مند باشد، مانیفستی زیبایی‌شناسانه بود؛ چنان‌که بسیاری از موسیقی‌دانان که رسماً به این سبک تعلق نداشتند، عناصرش را در آثارشان به کار می‌بستند. از برجسته‌ترین موسیقی‌دانان این سبک می‌توان به ایگور استراوینسکی و پل هیندمیت اشاره کرد.

پادشاهی عربی سوریه

پادشاهی عربی سوری (به عربی: المملكة العربية السورية) اولین دولت مستقل سوریه بعد از شکست امپراتوری عثمانی پس از انقلاب بزرگ عربی و پایان جنگ جهانی اول است. حدود نظری این دولت سوریه عثمانی یعنی سرزمین شام کنونی را شامل می‌شود. فیصل یکم در رأس این حکومت در بین سال‌های ۱۹۱۸–۱۹۲۰ به عنوان امیر و بعد از اعلام استقلال در ۸ مارس ۱۹۲۰ به عنوان پادشاه قرار داشت. اعلام استقلال به وسیلهٔ هیات قانونی که متشکل از نمایندگان سرشناس مناطق مختلف سوریه، در سال ۱۹۱۹ بود که بعدها، به اسم «کنگره مردم سوریه» شناخته شد انجام گرفت. این دولت اولین حکومت قانونی سوریه در دوران معاصر است. طبق قانون اساسی تصویب شده، کشور سوریه باید دارای پادشاهی مشروطه، تمرکززدایی، برخورداری از آزادی سیاسی-اقتصادی، محترم شمردن ادیان و برابری بین شهروندان باشد.

با وجود اینکه فیصل یکم در قرارداد فیصل ژرژ کلمانسو قیمومت فرانسه بر سوریه را پذیرفته بود؛ نیروهای متفقین این دولت را به رسمیت کامل نشناخت و پس از تحولاتی که بعدها اتفاق افتاد و دیدگاه فرانسه نسبت به فیصل به عنوان «متحد بریتانیا»، باعث شد که فرانسه به سوریه حمله کند و پس از سه روز و شکست سوری‌ها در جنگ میسلون در تاریخ ۲۸ ژوئیه ۱۹۲۰، این پادشاهی را منحل و فیصل را هم تبعید کردند.

پادشاهی مصر

پادشاهی مصر (به عربی: المملکة المصریة) یک حکومت در مصر است که در خاورمیانه واقع شده بود.

عمر این پادشاهی از ۱۹۲۲ تا ۱۹۵۳ بود. این پادشاهی هنگامی که استقلال مصر از بریتانیا اعلام شد در سال ۱۹۲۲ تأسیس شد. احمد فؤاد پادشاه نخست دولت جدید شد، پس از وی ملک فاروق در سال ۱۹۳۶، سپس فؤاد دوم مصر سال ۱۹۵۲ آخرین پادشاه بود. انقلاب ۱۹۵۲ مصر توسط افسران آزاد به رهبری ارتشبد محمد نجیب و جمال عبدالناصر به اعلان جمهوری عربی مصر انجامید. در هنگام فروپاشی جمعیت آن به حدود ۲۲ میلیون تن رسیده بود.

پیمان استقلال سوریه از فرانسه

قرارداد استقلال سوریه و فرانسه یا قرار داد سوری فرانسوی سال ۱۹۳۶م، قراردادی بود که مضمون آن استقلال سوریه و خارج شدن این کشور از کنترل نمایندگی فرانسه بود و استعمار فرانسه بر سوریه به هم‌پیمانی و دوستی بین دو کشور تبدیل شود.

گفتمان در مورد این قرارداد شش ماه، از مارس تا سپتامبر ۱۹۳۶ به طول انجام انجامید. در رأس گروه اعزامی سوریه به فرانسه رئیس تشکل ملی سوریه و رئیس‌جمهور آیندهٔ این کشور هاشم الاتاسی قرار داشت.

مجلس نمایندگان سوریه در دسامبر ۱۹۳۶ به این قرار داد رأی اعتماد داد ولی مجلس نمایندگان فرانسه این قرار داد را تصویب نکرد و اندکی بعد از آن هم جنگ جهانی دوم آغاز شد که این جنگ مانع هرگونه فعالیت برای پیش‌برد تصویب قرارداد از طرف فرانسه شد. اما شارل دو گل پس از اینکه در کارزار سوری لبنانی، نیروهای فرانسه ویشی متحد آلمان نازی را از سوریه بیرون راند در همان سال یعنی ۱۹۴۱م استقلال این کشور را اعلام کرد.

کودتای مونیخ

کودتای مونیخ یا کودتای آبجوفروشی (به انگلیسی: Beer Hall Putsch) یک کودتای نافرجام بود که در تاریخ ۹ نوامبر ۱۹۲۳ توسط آدولف هیتلر و اریش لودندورف طراحی شد. این کودتا شکست خورد و برخی از اعضای بلندپایه حزب نازی در جریان آن دستگیر شدند. این کودتا آغاز قدرت‌گیری آدولف هیتلر بود و این آغاز مسیر دستیابی آدولف هیتلر به قدرت و تشکیل آلمان نازی بود.

اروپای پیشاتاریخ
اروپای دوران قدیم
سده‌های میانه
اروپای مدرن ابتدایی
دوران مدرن
دوران معاصر

به زبان‌های دیگر

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.