دریای اژه

دریای اِژِه از دریاهای پیرامونی دریای مدیترانه است که میان شبه جزیره یونان و آناتولی جای گرفته‌است. دریای اژه از راه تنگه‌های داردانل و بُسفُر به دریای مرمره و دریای سیاه می‌پیوندد.

شمار زیادی جزیره در محدوده دریای اژه جای گرفته‌است اما برخی نیز در کناره بیرونی مرز جنوبی آن قرار دارند، ازجمله کرت و رودس. بیشتر این جزیره‌ها متعلق به یونان و شماری از آن‌ها نیز جزو خاک ترکیه هستند. نام این دریا احتمالاً از واژه یونانی αἶγες (آئیگِس) به معنای «امواج» گرفته شده‌است. در زبان‌های اسلاوی جنوبی به این دریا، دریای سفید گفته می‌شود.

بیشتر جزیره‌های دریای اژه از مقصدهای گردشگری پرطرفدار هستند و در بندرگاه‌های آن‌ها افراد محلی زیادی برای پذیرش گردشگران و راهنمایی آن‌ها به اقامتگاه‌ها حضور دارند.

مختصات: ۳۶°۲۸′ شمالی ۲۲°۵۷′ شرقی / ۳۶٫۴۶۷°شمالی ۲۲٫۹۵۰°شرقی

دریای اژه
محل دریای اژه
محل دریای اژه
مساحت ۲۱۴٬۰۰۰
مجموعه خطوط ساحلی کیلومتر
میانگین عمق ۳۵۴۳ متر[۱]
کشورهای ساحلی Flag of Greece.svg یونان
Flag of Turkey.svgترکیه

جغرافیا

دریای اژه حدود ۲۱۴٬۰۰۰ کیلومتر مربع (۸۳٬۰۰۰ مایل مربع) آب را پوشانده‌است و درازای آن ۶۱۰ کیلومتر و پهنای آن ۳۰۰ کیلومتر است. بیشینهٔ عمق دریا ۳٬۵۴۲ متر در شرق کْرِت می‌باشد.

نوارۀ مرز جنوبی دریای اژه از غرب به شرق با این جزیره‌ها مشخص شده‌است: کیثیرا، آنتی‌کیثیرا، کرت، کاسوس، کارپاتوس و رودس.

جزایر متعدد دریای اژه را می‌توان به هفت گروه تقسیم کرد:

Aegean Sea with island groups labeled
دسته‌بندی جزیره‌ها در دریای اژه.

خلیج‌ها و خلیجک‌های دریای اژه به ترتیب ساعتگرد از سمت جنوب عبارتند از: کرت، میرابلو، آلمیروس، سودا و خانیا. و در خط ساحلی خاک اصلی: دریای میرتو در سمت غرب که خلیج آرگولی و خلیج سارونیک در سمت شمال غرب آن قرار گرفته‌اند، خلیج پاتلیس که با دریای ائوبویی جنوبی پیوند دارد، خلیج پاگاستی که با دریای ائوبویی شمالی پیوند دارد، خلیج ترمی در سمت شمال غرب، شبه‌جزیره خالکیدیکه شامل خلیج‌های کاسندرا و سینگیتی، و در سمت شمال، خلیج استریمونی و خلیج کاوالا. بقیه خلیج‌های دریای اژه در ترکیه قرار دارند و عبارتند از: خلیج ساروس، خلیج ادرمیت، خلیج دیکیلی، خلیج چاندارلی، خلیج ازمیر، خلیج قوش‌آداسی، خلیج گوک‌اوا و خلیج گول‌لوک.

تاریخچه

دیرینگی خط ساحلی فعلی دریای اژه به حدود ۴۰۰۰ سال پیش از میلاد می‌رسد. پیش از آن زمان، در اوج آخرین عصر یخبندان (حدود ۱۸٬۰۰۰ سال پیش) سطح دریا در همه جا ۱۳۰ متر پایین‌تر بود، و به‌جای بخش اعظمی از اژه شمالی امروزی، دشت‌های ساحلی پرآبی وجود داشت. جزایر امروزی این دریا، ازجمله جزیره میلوس با تولیدات مهم ابسیدین خود، زمانی که برای نخستین بار مسکونی شدند احتمالاً هنوز به سرزمین اصلی متصل بودند. ترتیب کنونی خط ساحلی حدوداً ۹۰۰۰ سال پیش ظاهر شد و بالا رفتن سطح دریا، بعد از عصر یخبندان، تا ۳٬۰۰۰ سال بعد از آن نیز ادامه یافت.[۲]

تمدن‌های اولیه عصر برنز که در این منطقه پدید آمد اصطلاحاً تمدن اژه‌ای نام گرفته‌است. در دوران باستان، این دریا، خاستگاه دو تمدن باستانی بود: مینوسی‌های جزیره کرت، و میسنی‌های پلوپونز.[۳]

بعدها با ورود هندواروپایی‌های یونانی به منطقه، دولت‌شهرهای آتن و اسپارت و شمار زیاد دیگری شهر در محدوده اژه بنیاد شد که اتحادیه دلوس و تمدن یونان باستان را تشکیل می‌دادند. دریای اژه بعد از آن در زمان هخامنشیان صحنه جنگ‌های ایران و یونان شد که جزئیات زیادی از آن در تاریخ ثبت شده‌است. رومی‌ها و رومیان شرقی (یونانی‌های بیزانس)، بلغارها، ونیزی‌ها، جنوآیی‌ها، و ترک‌های سلجوقی و عثمانی از تصرف‌کنندگان بعدی منطقه اژه بودند.

افسانه نام دریای اژه

دریای اژه پهنه آبی در پیرامون دریای میانه، بنا به روایات یونانی نام خود را از افسانه زیر یافته‌است.

اروپا نام شاهزاده خانمی فنیقی بود که بهمراه خانواده خویش در حوالی فلسطین زندگی می‌کرد. از سوی دیگر، زئوس خدای خدایان المپ توسط پیشگوئی پرومتئوس دانا که از خدایان المپ بود و از آینده خبر داشت، می‌دانست که دیوان و هیولاهای وحشتناک و در راس ایشان توفون مخوف چشم به مقام و مرتبه وی دوخته‌اند و سرانجام نیز به جنگ سهمگینی با او برخواهند خواست.

بنا به گفته‌های پرومتئوس تنها راه نجات وی فرزندی خواهد بود که از زئوس و یک فانی خاکی بوجود می‌آید و قادر است که پهلوانیها و کارهای شگرف انجام دهد.

بهمین جهت زئوس پس از جستجوهای فراوان برای یافتن همسری مناسب و در خور شان خویش، اروپا را انتخاب نمود و از آنجا که می‌دانست اروپا دختری پاکدامن است و هرگز حاضر به برآوردن خواسته وی نمی‌شود، خود را به صورت گاو نر سپید و تنومندی درآورده و به هنگامی که اروپا بهمراه دیگر دوشیزگان در کناره‌های دریای مدیترانه به بازی مشغول بودند، خویش را بر او عرضه نمود.

Aegean Sea map
دریای اژه.

اروپا بی‌خبر از همه چیز گاو را جالب یافت و به تغذیه وی پرداخت و سرانجام نیز بر پشت گاو سوار گردید. نره گاو سپید بیدرنگ خود را با سوار بر پشتش به آب دریا زده و از ساحل دور گردید.

فریادهای دختر بینوا و شیونهای همراهان نیز اثری نبخشیدند و گاو همچنان از ساحل دور می‌شد تا پس از گذشتن از آب دریای میانه به کرانه‌های جزیره کرت رسیدند. پس از بیرون رفتن از آب گاو خود را به شکل اصلی خود یعنی زئوس درآورده و قصد خود را بیان نمود.

او به اروپا قول داد که پسرانشان آن جزیره و سرزمین زیبا را به زیر فرمان خود درآورده و چنان خوب و خردمندانه رفتار می‌کنند که دوتن از ایشان پس از مرگ در قلمرو هادس خدای مردگان، قاضی رسیدگی به حال ارواح می‌گردند.

اروپا سرانجام تن به همخوابگی با زئوس داد و از وی دارای پسرانی گردید این سه پسر به نام‌های مینوس، رادامانتوس و ساریدون گرچه بر آدمیان عادی برتری داشتند، ولی هیچ‌کدام از آنها، آن قهرمان مقتدر مورد نظر زئوس نگردیدند. یکی از این پسران زئوس و اروپا مینوس نام داشت.

پس از آنکه زئوس اروپا را ترک نمود او پسرانش همچنان در جزیره کرت باقی‌ماندند و مینوس پادشاه جزیره گردید. او پس از ازدواج بهمراه همسرش دخترانی داشت ولی دارای پسر نبود.

مینوس از عموی خویش پوسیدون برادر زئوس و رب‌النوع دریاها خواهش کرد که برای برگزاری جشنی که بمناسبت سالروز پادشاهی او برگزار می‌شود، برایش گاوی سپید و قوی هیکل بفرستد تا او در مراسم جشن برای پوسیدون قربانی کند و بدینوسیله به کسانیکه در صدد پائین کشیدنش از تخت شاهی بودند هشدار دهد و ایشان را بترساند و هم توسط آن یاد رب‌النوع دریاها را گرامی داشته باشد.

بهمین منظور پوسیدون نره گاو سپید و زیبائی از دریا بیرون فرستاد. شاه مینوس گاو را با خود به محل اقامت خویش برده اما گاو را برای جفت‌گیری کردن و اصلاح نژاد دامهای خود مناسبتر یافت تا قربانی کردن برای پوسیدون؛ بنابراین به جای گاو سپید قوی هیکل گاو سپید دیگری را قربانی نمود.

پوسیدون رب‌النوع دریا از این عمل مینوس خشمناک گردید و مینوس را نفرین کرد که پیوسته از گاو در عذاب روحی باشد. همسر مینوس پاسیفائه نام داشت. پاسیفائه که از سرگذشت مادرشوهر خویش خبر داشت، پنداشت که این گاو نر همان زئوس است که هنوز در پی بدست آوردن فرزند مورد نظر خویش می‌باشد و تنها از روی احتیاط و پنهان کاری است که به هیبت گاو درآمده، بنابراین دل در گرو گاو بست.

از آنجا که گاو هیبت بدل نمی‌کرد، لاجرم پاسیفائه به سراغ دایدالوس، صنعتگر و مخترع ماهر رفت و از او درخواست کمک نمود. دایدالوس قالب گاو ماده‌ای را که در زیر آن چرخ‌هایی نصب نموده بودند، برای پاسیفائه درست کرد و روی آن را پوست گاو ماده‌ای کشید. پاسیفائه بدرون آن درآمد و قالب را بسوی مرغزاری که گاوسپید در آن مشغول چرا کردن بود، هل دادند. بدینوسیله گاو نر با پاسیفائه جفت‌گیری کرد. پس از نه ماه که پاسیفائه وضع حمل نمود، حیوان عجیبی به دنیا آمد که تن آدمی و سرگاو داشت و مایناتور نامیده می‌شد و بسیار وحشی و نا آرام بود و به هیچ چیز و هیچ‌کس رحم نمی‌کرد.

مینوس قصد کشتن او را داشت که آریادنه دختر مینوس و خواهر مایناتور نزد پدر به وساطت برخاست و او را از مرگ رهانید اما شاه مینوس که از دیدن این موجود عذاب می‌کشید، مایناتور را در نزدیکی خویش نمی‌خواست.

بازهم دایدالوس خردمند به چاره جوئی پرداخت و به شاه مینوس قول داد که دالان بسیار تاریک و پر پیچ و تو در توئی در کنار قصر بسازد که هیچ‌کس نتواند در آن راه خروج را پیدا کند و بیرون بیاید. پس از ساختن ماز یا همان راهروی تاریک، حیوان عجیب و وحشی، مایناتور را در آن انداختند و برای اینکه به فکر بیرون آمدن و به خرابی پرداختن نیفتد، با وی عهد بستند که هر ساله هفت پسر جوان و هفت دوشیزه زیبای سالم به او بدهند تا به مصرف غذای خود برساند و همین کار را هم می‌کردند.

پس از مدتی میان شاه مینوس کرتی و شاه آیگیوس پادشاه آتن جنگ سختی درگرفت که در آن آتنیها بازنده شدند و متقبل گردیدند که به عنوان غرامت جنگی، قربانی سالانه مایناتور را فراهم آورند. پس از چند سال پرداخت غرامت از سوی آتنیها، تسئوس پسر آیگیوس که در این میان بزرگتر شده بود، به پدر خود گفت که حاضر به پذیرش این بدنامی نمی‌باشد که قربانیها هر ساله فقط از میان مردم عادی انتخاب گردند و از همین رو او که پسر پادشاه می‌باشد به عنوان قربانی همراه دیگران به کرت خواهد رفت و خواهد کوشید که مایناتور را بکشد و بدینوسیله این بلا را از سر آتنیها دور سازد.

شاه آیگیوس پس از امتناع فراوان، عاقبت در برابر خواسته پسر راه به جائی نبرده و رضایت داد که پسرش را با دیگر قربانیان بلا، روانه کرت کند. روز پدرود آیگیوس غمگینانه به پسرش گفت که این کشتی که تو بر آن سوار می‌شوی، بادبان‌های سیاه به نشان سوگواری دارد. اگر روزی که که کشتی بازمی‌گردد، تو به هدف خود رسیده بودی و در میان کشتی جای داشتی، بادبان‌های سپید برافراز تا من از دور بدانم که تو سالم مانده‌ای وگرنه می‌دانم که تو هم طعمه مایناتور گردیده‌ای.

پس از ورود کشتی آتنی به جزیره کرت، آریادنه شاهزاده خانم کرتی و دختر مینوس پادشاه آنجا تسئوس را در میان قربانیان دید و بدو دل باخت مخصوصاً وقتیکه از نسب او نیز آگاه شد. فکر اینکه چه سرنوشت شومی در انتظار تسئوس می‌باشد، آریادنه را به اندوه عمیقی فرو برد و سرانجام وادارش نمود تا نقشه‌ای طرح نماید.

شب پیش از روز قربانی کردن آتنیها، آریادنه به سراغ تسئوس رفت و به او گفت فردا درخواست کن که ابتدا تو را پیش از دیگران به درون دالان بفرستند و اگر بتوانی این کلاف نخ را پنهانی با خود ببری کار تو آسان می‌گردد. هنگامیکه وارد دالان شدی سر نخ را به در دالان ببند و در حال پیش رفتن به جلو، کلاف را شل کن تا نخ بر کف دالانها بخوابد و به هنگام برگشتن نشانه راه بازگشتت بطرف بیرون باشد. من برایت سلاحهای لازم را پیش از ورود به دالان فراهم می‌نمایم و پشت در دالان می‌گذارم. نیمه شب فردا هم من پشت در دالان منتظر تو خواهم بود تا اگر موفق به کشتن مایناتور گردیده بودی، در را برویت بگشایم، به شرط آنکه به هنگام رفتن مرا نیز با خود ببری زیرا که اگر پدرم بفهمد که من تو را یاری داده‌ام معلوم نیست که چه بلایی بر سرم بیاورد.

تسئوس پذیرفت و به همانگونه رفتار نمود و موفق به کشتن مایناتور گردید. پس از بازگشت از دالان هزار پیچ تو در تو، آریادنه را برداشته و به همراه دیگران پنهانی راهی آتن گردید.

در میان راه برای استراحت و فراهم نمودن توشه راه در جزیره زیبای ناکسوس که گردشگاه دیونوسوس یکی از خدایان المپ بود، پیاده شدند. از قضای روزگار دیونوسوس در همان زمان جشنی بر روی جزیره برپا کرده بود و با دیگران مشغول عیش و نوش بود. آریادنه نیز در جنگل انبوه و دور از دیگران به گردش پرداخت.

دیونوسوس او را دید و دل بدو باخت و وی را بخواب جادو فرو برد. آریادنه چون از خواب بیدار شد، دیگر چیزی از تسئوس و گذشته و آمدنش به ناکسوس بخاطر نداشت و بهمراه دیونوسوس برفت. از طرف دیگر تسئوس سراسر جزیره را برای یافتن دلبر جستجو کرد ولی اثری از آریادنه نیافت و بگمان اینکه او مرده‌است، ناراحت و مغموم بادبان برافراشت و جزیره را به مقصد وطنش ترک نمود و پس از گذشت چند روز به کرانه‌های آتن نزدیک شد، اما همچنان اندوهگین بود بگونه‌ای که پیمان خویش را با پدرش فراموش کرده و رنگ بادبان‌ها را به سپید مبدل ننموده بود.

آیگیوس که از دور بازگشت کشتی را دید و رنگ سیاه بادبان‌ها را مشاهده کرد، بگمان اینکه پسرش تسلیم مرگ شده‌است از شدت غم خود را از بالای باروی دژی که بر صخره‌ای مشرف به دریا قرار داشت، به زیر افگنده و در دم جان بداد.

یونانیان برای زنده نگاه‌داشتن نام آیگیوس، آبهای میان سرزمین اصلی یونان و آسیای کوچک را دریای آیگه نامیدند و این نام با وجود رفتن و آمدنهای مکرر دیگر اقوام و ملل همانند نام سینوس پرسیکوس یا خلیج پارس یا دریای خزر تا به امروز هم حفظ شده‌است. واژه متداول دریای اژه در زبان ما تلفظ فرانسوی از دریای آیگه یا ایگئوس می‌باشد.

این دریا که میان ترکیه و یونان قرار دارد، نخست تنها در میان یونانیان بنام دریای اژه خوانده می‌شد ولی احترام یونانیان در برابر فرهنگ و اساطیر یونانی که بعضاً نیز فقط و فقط زائیده اندیشه‌های داستان‌سرایان یونانی بود، چنان زیاد و خلل ناپذیر بود که اقوام و ملل دیگر نیز همین نامها و روایتها را پذیرفتند و بدانها اقتدا نمودند و حتی بعضاً از خود پنداشتند. اژه امروزه نامی پذیرفته شده تاریخی است که کسی نیز در صدد تحریفش برنیامده، امری که در مورد دریاهای شمال و جنوب کشور ایران یعنی دریای خزر یا خلیج فارس چندان صدق نمی‌کند. چنان‌که نخستین را با نام اشتباه می‌خوانند و از دومین دریا با نام مجهول و گمنام خلیج یا خلیج با پسوند نامی اشتباه و جعلی یاد می‌کنند.

پانویس

  1. http://en.wikipedia.org/wiki/Caspian_Sea
  2. Tjeerd H. van Andel; Judith C. Shackleton (Winter 1982). Late Paleolithic and Mesolithic Coastlines of Greece and the Aegean. 9, . Journal of Field Archaeology. pp. 445–454.
  3. Tracey Cullen, Aegean Prehistory: A Review (American Journal of Archaeology. Supplement, 1); Oliver Dickinson, The Aegean Bronze Age (Cambridge World Archaeology).

منابع

آسیای صغیر

آسیای خُرد یا آسیای کوچک یا آسیای صغیر به شبه‌جزیره‌ای گفته می‌شود که امروزه به آن آناتولی نیز گفته می‌شود. منطقه‌ای است که در بخش پیش‌آمدگی غربیِ آسیا واقع شده‌است و محدودهٔ آن تا شمال توسط دریای سیاه در شمال‌شرقی گرجستان و در شرق آن ارتفاعات ارمنستان در جنوب‌شرقی‌اش میان‌رودان و در جنوب آن دریای مدیترانه و در غرب آن دریای اژه واقع شده‌است.

در دوران نوسنگی آسیای صغیر مسیر گذر موج پیشروان آسیایی‌ای بود که از خاور نزدیک برای کشاورزی در سواحل شرقی یونان و کرت پراکنده شدند و طی دوران پنجمین سدهٔ ق. م و بعد از آن در بالکان و سراسر اروپا پراکنده شدند.

آموزون

آموزون (به لاتین: Amyzon) یک شهر باستانی ایونی در ترکیه است که در کوچارلی واقع شده‌است. این شهر باستانی در غرب آناتولی و در استان آیدین ترکیه و در نزدیکی روستای غفارلی قرار دارد.

ازمیر

اِزمیر (به ترکی استانبولی: İzmir) یکی از شهرهای ترکیه است. ازمیر سومین شهر بزرگ ترکیه بعد از استانبول و آنکارا از لحاظ بزرگی و دارای موقعیت ممتاز به عنوان شهری تجاری، صنعتی و بندری. جمعیت آن طبق آخرین سرشماری در سال ۲۰۰۸ میلادی ۳٫۷۳۹٫۳۵۳ نفر می‌باشد. این شهر در ساحل دریای اژه قرار دارد. همه ساله ازمیر میزبان تعداد زیادی نمایشگاه و کنگره‌های مختلف صنعتی، تجاری و علمی است. دانشگاه‌های معتبری در این شهر وجود دارد که از جمله بارزترین آنها می‌توان به دانشگاه اژه و دانشگاه دوکوز ایلول اشاره نمود که رشته‌های فنی و مهندسی در آن تدریس می‌شود. ازمیر یکی از جاذبه‌های توریستی ترکیه نیز به حساب می‌آید. سراسر جنوب ازمیر دارای سواحل زیبای ماسه‌ای، آثار تاریخی متعدد از دوره‌های پیشین همانند شهر تاریخی افس یکی از بزرگترین و زیباترین شهرهای باستانی در دنیا و آبهای معدنی در سواحل چشمه، شهر باستانی ترووا و … همه ساله شمار زیادی توریست علاقه‌مند به دریا و آثار تاریخی را به خود جلب می‌نماید. کلمه ازمیر در گویش قدیمی لین Smurne و زبان آتنی قدیم Smyrna نوشته می‌شد. اکنون نیز یونانیها این شهر را بنام Simirni می‌شناسند.

افسوس (شهر)

اِفِسوس (نیز اِفِسُس) (به یونانی: Έφεσος) یکی از شهرهای ایونیا در آناتولی (آسیای صغیر) باستان بود که امروز ویرانه‌های آن به عنوان مرکز گردشگری و باستان‌شناسی در سه کیلومتری جنوب شهر سلجوک استان ازمیر کشور ترکیه قرار دارد.

ویرانه‌های افسوس یکی از بزرگترین مجموعه‌های به جای مانده از تمدن یونایان در مدیترانه شرقی است.

جاذبه‌های گردشگری این شهر، همه ساله جهانگردان بسیاری را به این منطقه جذب می‌کند. «افسوس» میزبان یکی از هفت کلیسای آسیا در کتاب «مکاشفه یوحنا» در «عهد جدید» بوده‌است و شاید انجیل یوحنا در این محل به رشته تحریر درآمده باشد. همچنین بسیاری بر این باورند که «هفت خفتگان افسوس» (در قرآن: أصحاب الکهف)، که مسیحیان و مسلمانان آن‌ها را مقدس می‌دانند، در این شهر زندگی می‌کردند و در غاری نزدیک به آن، سال‌های بسیار به خواب رفته‌اند. کشف بسیاری از اسناد مربوط به مسیحیت و مذاهب پیشین، «افسوس» را در زمره مهم‌ترین بقایای تاریخی قرار داده‌است.

تخمین زده می‌شود که شهر افسوس در زمان رومیان بین ۳۳۶۰۰ تا ۵۶۰۰۰ نفر جمعیت داشته‌است؛ و سومین شهر بزرگ منطقه آناتولی بعد از شهرهای ساردیس و اسکندریه ترواس بوده‌است.

بالکان

بالکان شبه جزیره‌ای است در جنوب شرقی اروپا که از شرق به دریای سیاه و دریای اژه؛ از غرب به دریای یونان و دریای آدریاتیک؛ از جنوب به دریای مدیترانه و از سوی شمال به کوه‌های آلپ دینار و آلپ ترانسیلوانی و جلگه مجارستان مرزبندی می‌شود.

کشورهای که خاک بالکان را پر کرده‌اند عبارتند از:

یونان

آلبانی

بلغارستان

مجارستان

بوسنی و هرزگوین

کرواسی

اسلوونی

جمهوری مقدونیه

صربستان

مونته‌نگرو

رومانی

ترکیه (بخش اروپایی)پهنه منطقه بالکان ۷۲۸٬۰۰۰ کیلومتر مربع و جمعیت آن بیش از ۶۰ میلیون نفر است.

دریای تراکیه

دریای تراکیه بخشی از آب‌های دریای مدیترانه در شمالی‌ترین بخش از دریای اژه است که در شمال خود با یونان و در شمال‌شرقی با ترکیه (تراکیهٔ باستان) هم‌مرز است. سه جزیرهٔ بزرگ در این دریا واقع شده‌اند که دو جزیرهٔ تاسوس و ساموتراکی متعلق به یونان و جزیرهٔ ایمروز در شرق آن متعلق به ترکیه‌است. بنادر الکساندروپولیس و کاوالا از مهمترین بندرهای دریای تراکیه هستند و کشتی‌ها و قایق‌های باله‌دار منطقه‌ای از هرکدام آنها به جزایر مرکزی و شمالی یونان رفت‌وآمد می‌کنند.

دریای مرمره

دریای مَرمَرِه (ترکی استانبولی: Marmara Denizi, یونانی: Θάλασσα του Μαρμαρά or Προποντίς, بلغاری: Мраморно море=مرآمُرنُ مُرِ) دریای اندرونی است که در جنوب خاور اروپا و شمال باختر ترکیه قرار دارد و پیوندگاه دریای سیاه و دریای اژه است؛ و جداکننده بخش اروپایی ترکیه از بخش آسیایی آن است. تنگه بُسفُر آن را به دریای سیاه و تنگه داردانل آن را به دریای اژه پیوند می‌دهد. پهناوری دریای مرمره ۱۱٬۳۵۰ کیلومتر مربع است و ژرفترین نقطه آن ۱۲۶۱ متر است.

دریای مرمره به‌طور کامل در ترکیه واقع شده و بزرگ‌ترین شهر کناره آن استانبول است.

دریای میرتو

دریای میرتو (به یونانی: Mυρτώο Πέλαγος، میرتو پلاگوس) بخشی از آب‌های دریای مدیترانه است که بین جزایر سیکلادس و شبه‌جزیره پلوپونز قرار دارد. همچنین آن را بخشی از دریای اژه می‌دانند که در جنوب جزیره اوبه، آتیک و آرگولیس واقع شده‌است. خلیج سارونیک و خلیج آتن در بین کانال کورینت و این دریا قرار دارند.

دریای کرت

دریای کرت یا دریای کاندیا (به یونانی: Κρητικό Πέλαγος) بخش جنوبی دریای اژه از آب‌های دریای مدیترانه است که در بین سواحل شمالی جزیره کرت و جنوب جزایر کیکلادس واقع شده‌است. این دریا در غرب خود به آب‌های دریای ایونی می‌پیوندد و در شمال‌غربی با دریای میرتو هم‌مرز است. ژرف‌ترین قسمت دریای اژه در دریای کرت واقع شده و حداکثر عمق آن در شرق دماغه سیدرو به ۳٬۲۹۴ متر می‌رسد.

دیدیما

دیدیما (به یونانی:Δίδυμα؛ لاتین:Didyma) یک محوطه باستانی مذهبی در ترکیه است که در شهر دیدیم واقع شده‌است. بنای اصلی این محوطه، معبد و مرکز پیشگویی آپولو است که به عنوان دومین معبد باشکوه ایونیه، پس از معبد آرتمیس افسوس شناخته شده است.

سارد

سارد یا ساردیس، شهر دوران باستان، واقع در بخش غربی آسیای کوچک که تا سال ۵۴۶ پیش از میلاد پایتخت شاهنشاهی لیدی و بعد از آن مقر ساتراپهای پارس بوده‌است.

سارد نزدیک به دو هزار و اندی سال پیش به دست کورش بزرگ گشوده شد و از آن پس یکی از شهرهای مهم شاهنشاهی هخامنشی شد. این شهر که در آسیای کوچک قرار داشت به وسیله راه شاهی به تخت جمشید می‌پیوست.

از سال ۱۸۸ پیش از میلاد متعلق به پرگامون و از سال ۱۳۳ پیش از میلاد در تصرف رومیان و سپس بیزانس قرار گرفت که بعدها به دست مسلمانان افتاد. شهر سارد اشتهار خود را مدیون ثروت فراوان و همچنین نیایشگاه آرتمیس می‌باشد.

ساموثراکی

ساموثراکی (به یونانی: Σαμοθράκη) جزیره‌ای ناهموار و متعلق به یونان در شمال دریای اژه است. ساموثراکی ۱۷۸ کیلومتر مربع وسعت دارد. جمعیت آن در سال ۲۰۱۱ میلادی، ۲٬۸۵۹ نفر بوده‌است. ماهی‌گیری و گردشگری دو صنعت مهم آن هستند. بلندترین نقطه جزیره در مرکز آن است و ۱۶۰۰ متر ارتفاع دارد که بلندترین نقطه در دریای اژه نیز می‌باشد.پیکرهٔ مشهور پیروزی بالدار ساموتراس در سال ۱۸۶۳ در این جزیره یافت شد که اکنون در موزه لوور نگهداری می‌شود.

صفحه دریای اژه

صفحه دریای اژه (انگلیسی: Aegean Sea Plate) که با نام‌های صفحه هلنیک و صفحه اژه نیز شناخته می‌شود، یک صفحه زمین‌ساختی کوچک است که در شرق دریای مدیترانه، جنوب یونان و غرب ترکیه واقع شده است. مرز جنوبی این صفحه یک منطقه فرورانش در جنوب جزیره کرت است که در آن محل صفحه آفریقا در حال رانده‌شدن به زیر صفحه دریای اژه است. این صفحه در شمال با صفحه اوراسیا مرز واگرا دارد که باعث شکل‌گیری خلیج کورنیس شده است.

ملط

مَلَط، یا میلت، یا میلتوس شهر مشهور ایونیای باستان، در غرب آناتولی بر ساحل دریای اژه است. ویرانه‌های آن در استان آیدین ترکیهٔ امروزی باقی است. به این شهر در یونانی Miletos و در لاتین Miletus می‌گفتند.

ناحیه اژه

ناحیه اژه (به ترکی استانبولی: Ege Bölgesi) یکی از ۷ ناحیه در ترکیه و در جنوب غربی آسیاست.

این منطقه در غرب کشور واقع است؛ ناحیه اژه از غرب به دریای اژه، در شمال به ناحیه مرمره، در جنوب و جنوب غربی به ناحیه مدیترانه و در شرق به ناحیه آناتولی مرکزی محدود می‌شود.

کل جمعیت ناحیهٔ اژه ۹٬۵۹۴٬۰۱۹ می‌باشد.

نیسا (آناتولی)

نیسا نام شهری باستانی در آناتولی بود. بقایای این شهر امروزه در سلطان حصار ترکیه قرار دارند.

این شهر برای مدتی جزء کاریا یا لیدیه بود.

پرگامون

پرگامون (پرگامه، پرگاموم و پرغامه هم نوشته شده) (به یونانی: Πέργαμος، تلفظ: پـِرگاموس) شهری از یونان باستان بود که در شمال باختری آناتولی قرار داشت.

این شهر باستانی پایتخت امپراتوری پرگامن و زادگاه جالینوس طبیب می‌باشد. این شهر در کاوش‌های باستان‌شناسی در ردیف یکی از غنی‌ترین شهرهای تاریخی قرار گرفته است. شهر پرگامون پس از اسکندریه دومین کتابخانه بزرگ جهان یونان باستان را دارا بود.

فیله ترخزانه دار لیزیماک درشهر پرگام از خزانه شخصی وی محافظت میکرد

شهر امروزی برگاما در ترکیه در نزدیکی ویرانه‌های پرگامون قرار دارد.

پریه‌نه

پریه‌نه (زبان یونانی باستان: Πριήνη Priēnē)نام یک منطقهٔ مسکونی در ترکیه است که در دوران یونان باستان ساخته شده‌است. این منطقه در استان آیدین واقع است.

کرت

کِرِت (به یونانی: Κρήτη Kríti؛ به ترکی عثمانی: گرید، Girit؛ به لاتین: Candia,Creta؛ به فرانسوی:Crète) بزرگ‌ترین جزیره یونان است که ۳۲۲۰ مایل مربع پهناوری دارد و پنجمین جزیره بزرگ دریای مدیترانه نیز هست. نام این جزیره در منابع کهن فارسی به شکل اقریطس آمده‌است.این آبخست به تقریب در مختصات جغرافیایی ۳۵ درجه شمالی و ۲۴ درجه شرقی جای گرفته‌است.

کرت کانون تمدن مینوسی کهنترین تمدن اروپا بوده‌است.

دریای اژه
کشورها
موضوعات
گروه کیکلادس
دودِکانیسا
اژه شمالی
گروه سارونی
اسپورادِس
گروه کِرِتی
پراکنده
اقیانوس‌ها
هند
اطلس
آرام
منجمد شمالی
منجمد جنوبی
محصور به خشکی

به زبان‌های دیگر

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.