آب‌سنگ

نوار یا باریکه‌ای از صخره یا ماسه یا مرجان یا سازه‌های دست‌ساز در نزدیکی سطح آب یا برآمده از آن را آب‌سَنگ می‌گویند. به آب‌سنگ، صخرهٔ آبی، صخرهٔ دریایی و تپهٔ دریایی نیز گفته می‌شود.

آبسنگی که مستقیماً به ساحل قاره یا جزیره متصل است آبسنگ حاشیه‌ای نام دارد. نوعی آبسنگ مرجانی که آب‌های آزاد آن را از خشکی جدا کرده‌است به آبسنگ سدی معروف است. نوعی از آب‌سنگ‌ها به صورت صخره سنگی زیرآبی هستند که هنگام جزر سر آن از آب خارج می‌شود و بیشتر با نام تپه‌های زیردریایی معروف‌اند.

معروف‌ترین گونهٔ آب‌سنگ‌ها، آبسنگ‌های مرجانی و حلقوی هستند.

PamalicanAfterLiftOff
جزیرهٔ پامالیکَن و آب‌سنگ پیرامونی آن. دریای سولو، فیلیپین.
Vanatinai, Louisiade Archipelago
تصویر ماهواره‌ای از جزیره واناتینای که آبسنگ‌ها به رنگ آبی آسمانی در پیرامون آن دیده می‌شوند.

منابع

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Reef». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۴ ژوئن ۲۰۱۱.
  • واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان دفتر دهم فرهنگ واژه‌های مصوّب.
آب‌سنگ جانستون

آب‌سنگ جانستون (Johnston Atoll) یا دشت جانستون (در اختیار ایالات متحده آمریکا) آب‌سنگی با مساحت ۲٫۷ کیلومتر مربع در اقیانوس آرام شمالی واقع شده‌است و حدود ۱۴۰۰ کیلومتر از هاوایی فاصله دارد. هیچ انسانی در این آب‌سنگ زندگی نمی‌کند و تنها بر روی آب‌سنگ یک باند فرود هواپیما تعبیه شده تا در مواقع اضطراری از آن استفاده شود.

آب‌سنگ حلقوی

آتول یا خوست (برابر فرهنگستان زبان) یا آبسنگ حَلقَوی مجموعه‌ای است از آب‌سنگ‌های مرجانی-جلبکی که به صورت دایره یا نعل اسب مجمع‌الجزایری را در دریا و اقیانوس به وجود آورده و مرداب کم‌عمقی را در میان گرفته باشد.

آتول‌ها بر روی برجستگی‌های آتشفشانی در آب‌های آزاد گرم رشد می‌کنند و غالباً در میان خود کولاب ایجاد می‌کنند.آتول‌ها بیشتر در اقیانوس‌های گرمسیری جهان یافت می‌شوند.

واژه آتول که در بیشتر زبان‌های اروپایی بکار می‌رود شکل انگلیسی‌شده واژه އަތޮޅު (آتُلهو) در زبان دیوهی است.

آب‌سنگ حلقوی آئور

آب‌سنگ حلقوی آئور (به لاتین: Aur Atoll) یک آب‌سنگ حلقوی در جزایر مارشال است که در زنجیره راتاک واقع شده‌است. آب‌سنگ حلقوی آئور ۵٫۶ کیلومتر مربع مساحت و ۴۳۸ نفر جمعیت دارد و ۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

آب‌سنگ حلقوی آرنو

آب‌سنگ حلقوی آرنو (به لاتین: Arno Atoll) یک آب‌سنگ حلقوی در جزایر مارشال است که در زنجیره راتاک واقع شده‌است. آب‌سنگ حلقوی ارنو ۱۳٫۰ کیلومتر مربع مساحت و ۲٬۰۶۸ نفر جمعیت دارد و ۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

آب‌سنگ حلقوی انوتاک

انوتاک (به لاتین: Enewetak Atoll) یک آب‌سنگ حلقوی در جزایر مارشال است که در زنجیره رالیک واقع شده‌است.

آب‌سنگ حلقوی اوجائه

آب‌سنگ حلقوی اوجائه (به لاتین: Ujae Atoll) یک آب‌سنگ حلقوی در جزایر مارشال است که در جزایر مارشال واقع شده‌است. آب‌سنگ حلقوی اوجائه ۱٫۸۶ کیلومتر مربع مساحت و ۴۴۸ نفر جمعیت دارد و ۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

آب‌سنگ حلقوی اوجلانگ

آب‌سنگ حلقوی اوجلانگ (به لاتین: Ujelang Atoll) یک آب‌سنگ حلقوی در جزایر مارشال است که در زنجیره رالیک واقع شده‌است. آب‌سنگ حلقوی اوجلانگ ۱٫۸۶ کیلومتر مربع مساحت و و خالی از سکنه است و ۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

آب‌سنگ حلقوی بیکار

آب‌سنگ حلقوی بیکار (به لاتین: Bikar Atoll) یک آب‌سنگ حلقوی در جزایر مارشال است که در زنجیره رالیک واقع شده‌است. آب‌سنگ حلقوی بیکار خالی از سکنه است و ۶ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

آب‌سنگ حلقوی بیکینی

آتول بیکینی یکی از آب‌سنگ‌های حلقوی غیر مسکونی متعلق به جزایر مارشال در اقیانوس آرام است.

نواحی اطراف این جزیره محل ۲۸ آزمایش هسته‌ای بین سال‌های ۱۹۴۶ تا ۱۹۵۸ بودند. قدرتمندترین انفجار هسته ای این جزیره به نام قلعه براوو (به انگلیسی:Castle Bravo) بود که قدرتش ۱۱۰۰ برابر بمب اتمی هیروشیما بود.

جزیره یک باند فرودگاه به نام فرودگاه آب‌سنگ بیکینی نیز دارد.

آب‌سنگ حلقوی نامداریک

آب‌سنگ حلقوی نامداریک (به لاتین: Namdrik Atoll) یک آب‌سنگ حلقوی در جزایر مارشال است که در زنجیره رالیک واقع شده‌است. آب‌سنگ حلقوی نامداریک ۲٫۸ کیلومتر مربع مساحت و ۸۱۴ نفر جمعیت دارد و ۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

آب‌سنگ حلقوی نامو

آب‌سنگ حلقوی نامو (به لاتین: Namu Atoll) یک آب‌سنگ حلقوی در جزایر مارشال است که در زنجیره رالیک واقع شده‌است. آب‌سنگ حلقوی نامو ۶٫۲۷ کیلومتر مربع مساحت و ۸۰۱ نفر جمعیت دارد و ۳ متر بالاتر از سطح دریا واقع شده‌است.

آب‌سنگ حلقوی کواجالین

کواجالین (انگلیس: Kwajalein، در زبان مارشالی: Kuwajleen) نام آبسنگی حلقوی (آتولی) است در جمهوری جزایر مارشال.

آب‌سنگ مرجانی

آب‌سنگ نواری یا صخره‌های مرجانی (به انگلیسی: Coral reef) از قدیمی‌ترین و غنی‌ترین اجتماع موجودات زنده بر روی زمین هستند. آب‌سنگ‌های مرجانی یکی از مهمترین، ظریفترین و متنوعترین اکوسیستم‌های آبی است که شکل‌گیری آن به زمان زیادی نیاز دارد و نقش بسیار مهمی در سلامت محیط زیست و آب و هوای کره زمین دارند. بیشتر صخره‌های مرجانی بین ۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ سال عمر دارند و بسیاری از آن‌ها صخره‌های آبی روی هم انباشته شده‌ای هستند که میلیون‌ها سال قدمت دارند. مرجانهایی که صخره‌های مرجانی را تشکیل می‌دهند تنها در شرایط خاصی پرورش می‌یابد. آن‌ها در آب گرم، شور و تمیز زندگی می‌کنند. رشته صخره‌های عظیم آبی در طول سال با درجه حرارتی بیش از ۲۱ درجه سانتیگراد گرم باقی می‌مانند. مرجان‌ها همچنین تنها در آب‌های کم‌عمقی که نور خورشید بتواند به آن‌ها برسد زندگی می‌کنند.

این اکوسیستم محصول همزیستی آب‌سنگ‌ها و نوع جلبک تک‌سلولی تاژک‌دار است به نام زوکسانتلای (به انگلیسی: zooxanthellae) که در بین بافت‌های آب‌سنگ‌ها زندگی می‌کنند. این جلبک‌ها فتوسنتز می‌کنند و برای آب‌سنگ اکسیژن، انرژی و مواد مغذی تأمین می‌کنند و رنگ‌های زیبای مرجان‌های ساحلی بخاطر آن‌ها است. علاوه بر این آب سنگ‌ها به این جلبک‌ها برای ساختن اسکلت کلسیمی خود نیاز دارند. در مقابل آب سنگ‌ها برای این جلبک‌های تک سلولی محیطی برای رشد و همچنین نیتروژن، فسفر و دی‌اکسید کربن فراهم می‌کنند.

آب‌سنگ مرجانی میدوی

'آبسنگ مرجانی میدوی (Midway Atoll) یا آبسنگ میدوی واقع در اقیانوس آرام شمالی نزدیک به شمالغربی مجمع الجزایر هاوایی، در حد یک سوم مسیر مابین هونولولو و توکیو واقع شده‌است و متعلق به ایلات متحده است.

آب‌سنگ کینگمن

آب‌سنگ کینگمن (به انگلیسی: Kingman Reef) جزیره‌ای از جزایر لاین، واقع در اقیانوس آرام، در حدود ۱۵۰۰ کیلومتری جنوب غربی جزایر هاوایی است که از یک آب‌سنگ و آبتل به طول ۱۵ کیلومتر و عرض ۸ کیلومتر به وجود آمده‌است. این جزیره در سال ۱۷۹۸ کشف شده و در سال ۱۹۲۲ به مالکیت ایالات متحده آمریکا درآمده‌است. آب‌سنگ کینگمن زیر نظر نیروی دریایی آمریکا اداره می‌شود و ورود افراد متفرقه به آن نیز، ممنوع می‌باشد. این آب‌سنگ واقع در مختصات ۶°۲۳′ شمالی ۱۶۲°۲۵′ غربی می‌باشد.

جزایر مارشال

جمهوری جزایر مارشال (به انگلیسی: Marshall Islands) کشوری است جزیره‌ای در اقیانوس آرام. پایتخت آن ماجورو است.

مساحت جزیره مارشال ۱۸۱ کیلومتر مربع می‌باشد.

جغرافیای مالدیو

مجمع‌الجزایر مالدیو بر روی فلات زیرآبی چاگوس-لاکادیو قرار گرفته و به همراه جزایر چاگوس و لکشدویپ یک زیست‌بوم خاکی را تشکیل می‌دهد.

مجمع الجزایر مالدیو در جنوب غربی کرانه‌های هندوستان قرار گرفته و کوتاهترین فاصلهٔ آن تا کرانه‌های هند، ۶۰۰ کیلومتر است. مالدیو تپه ماهور و رودخانه‌ای ندارد.

جمهوری مالدیو مجمع‌الجزایری متشکل از ۱۱۹۲ جزیره مرجانی است که در ۲۶ گروه آب‌سنگی گروه‌بندی می‌شوند. این جزایر در پهنه‌ای آبی در حدود ۹۰ هزار کیلومتر مربع پراکنده‌اند اما کل مساحت خشکی آن‌ها فقط ۲۹۸ کیلومتر مربع است. بزرگترین جزیره ۵ کیلومتر مربع مساحت دارد و در مالدیو تنها ۹ جزیره با مساحتی بزرگتر از ۲ کیلومتر مربع وجود دارند. ۲۰۰ عدد از جزیره‌ها مسکونی هستند و ۸۸ جزیره دیگر دارای اقامتگاه‌های گردشگری هستند.

پایتخت کشور ماله نام دارد و در کناره جنوبی آبسنگ ماله شمالی قرار گرفته که جزئی از آبسنگ کافو به‌شمار می‌آید.

ماله پایتخت و بزرگ‌ترین شهر و مرکز تجاری کشور مالدیو به‌شمار می‌رود که دارای مرز آبی با کشور سریلانکا است و فرودگاه مجهز و مدرنی دارد. نام ماله از کلمه «ماهالای» گرفته شده که در زبان سانسکریت به معنای «خانه بزرگ» است و به طور کلی در این زبان این کلمه اشاره به قصر پادشاه دارد. این شهر مرکز همه فعالیت‌های تجاری است که از چهار بخش: هنویرو، گالولهو، مافانو و ماچانگولی. تشکیل شده‌است. مسجد جامع، موزه ملی، مقر مولی آگ، مسجد قدیمی و بازار ماهی از نقاط دیدنی شهر ماله می‌باشند.

دمای هوای مالدیو تحت تأثیر اقیانوس هند در تمام مدت سال بین ۲۴ تا ۳۳ درجه سانتیگراد متغیر می‌باشد. علی‌رغم وجود هوای شرجی نسبتاً بالا، نسیم دریایی مداوم خنک باعث جابجا شدن هوا و تعدیل گرما می‌شود. فصول عمده این کشور را دو فصل خشک و بارانی تشکیل می‌دهند که فصل بارانی از اواخر آوریل تا اواخر اکتبر با باد و طوفان همراه می‌باشد.

مالدیو

مالدیو (به انگلیسی: Maldives) با نام رسمی جمهوری مالدیو کشوری است جزیره‌ای در اقیانوس هند واقع در در جنوب غربی هند. پایتخت آن ماله است. جمعیت این

شور حدود ۴۲8٬۰۰۰ نفر و واحد پول آن روفیه مالدیو است.

زبان رسمی این کشور دیوهی نام دارد که زبانی هندواروپایی است و همانندی‌هایی با زبان سینهالی قدیم دارد. مردم آن از قوم مالدیوی هستند که تبارشان به مردم سری‌لانکا و هند (آمیخته آریایی و دراویدی) می‌رسد و رگه‌هایی از اعراب نیز در میان آن‌ها وجود دارد. هم زبان و هم مردم آن با نام دیوِهی نامیده می‌شوند که واژه دیبـَجات و دیباجات که در فارسی و عربی در قدیم برای مالدیو به کار می‌رفت نیز شکلی از همین واژه دیوهی است.

دین رسمی این کشور اسلام است و پیروی از دیگر ادیان در ملأ عام ممنوع و قابل پیگرد قانونی است.

مالدیو در سال ۱۹۶۵ از بریتانیا مستقل شد.

مالدیو هم از نظر جمعیت و هم مساحت کوچک‌ترین کشور قاره آسیا است. زمین‌های این کشور به‌طور میانگین ۱٫۵ متر از سطح دریا ارتفاع دارند و بنابراین کم‌ارتفاع‌ترین کشور جهان به‌شمار می‌آید. بلندترین نقطه این کشور تنها ۲٫۴ متر ارتفاع دارد. ماله، پایتخت مالدیو ۱۰۴ هزار نفر جمعیت دارد و به‌طور سنتی محل اقامت شاه و تاج‌گذاری‌ها بود.

جزایر مالدیو از مکان‌های جذاب برای غواصان است و ایستگاه‌های غواصی زیادی در این جزایر وجود دارد.

کوسه آب‌سنگ کارائیبی

کوسه آب‌سنگ کارائیبی (نام علمی: Carcharhinus perezi) نام یک گونه از راسته زمین‌کوسه‌سانان است.

زمین‌چهر‌‌ها
ساحل‌ها
فرایندها
مدیریت
نوشتارهای وابسته

به زبان‌های دیگر

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.