XVII. mendea

XVII. mendea 1601. urtetik 1700. urtera bitarteko aldia da (bi urte horiek barne).

Mendeak:
XVI.a - XVII.a - XVIII.a
Hamarkadak:
1600koa 1610koa 1620koa 1630koa 1640koa1650koa 1660koa 1670koa 1680koa 1690koa
Kategoriak:
Jaiotakoak - Hildakoak

Gertaerak

Pertsona nabarmenak

Ainhoa

Ainhoa Lapurdiko hegoaldeko udalerri bat da, Pirinioen mendebaldean eta Lapurdi Garaia eskualdean kokatua, Nafarroa Garaiarekiko mugan.

Xareta elkartea osatzen du udalerriak, Sara, Urdazubi eta Zugarramurdi herriekin batera.

Alde Zaharra (Elorrio)

Elorrioko Alde Zaharra Bizkaiko Elorrio udalerriko herrigune historikoa da. Elorrioko ezaugarririk nabarmenetarikoa oroigarriz beteriko udalerria izatea da. 1964an Monumentu Multzo Historiko-Artistiko izendapena era ofizialean jaso zuen Bizkaiko lehenengo udalerria izan zen.

Kalerik kale joanez gero, jauregi asko topa daitezke, gehienak XVI-XVII. mendekoak. Bertako biztanleen ondasun oparotasuna isladatzen duten berpizkunde eta barroko tankeretako eraikinak.

Eraikin hauen ezaugarri nagusienetakoa jabedunen aitor-semetasuna aldarrikatuz beraien etxaurreetan harro agertzen dituzten armarriak dira, bai eta beraien lorategietara begira dauden egutera zabalak ere.

Jauregi, eraikin eta armarri guzti hauek bisitatzeko modurik onena, Ondare Ibilbidea delakoa egitea da. Horretarako Elorrioko udalak doako audiogida eskaintzen dizu.

Derry

Derry, ofizialki Londonderry (irlanderaz: Doire / Doire Cholmchille, Ulsterko eskozieraz Derrie / Lunnonderrie) Ipar Irlandako hiri jendetsuenetan bigarrena da (Belfast da lehena), eta Irlanda uharteko hiri jendetsuenetan laugarrena. Ipar Irlandako mendebaldeko mugan dago kokatuta. 2008an 85.016 biztanle zituen.

Dramagile

Dramaturgoa (antzinako grezieraz: δραματουργός; δρᾶμα, drama eta έργον, lana) gune eszeniko batean kokaturik dauden literatura testuen idazlea da. Testu hauek antzezlan edo obra dramatiko bezala ezagutzen dira.

Erretratu

Erretratu egiazko pertsona bat, eta bereziki haren aurpegia, irudikatzen duen pintura edo marrazkia da.

Erromatarren garaiko artearen ezaugarri dira erretratuak, Egipton eta Grezian ere izan ziren bezala. Europan XIV-XV. mendeetan azaldu ziren lehenengo erretratuak, Flandesen eta Italian batez ere. Italian Errenazimentu garaian hedatu ziren. Garai horretakoak dira Van Eycken (Autungo Ama Birjina), Botticelliren (Errege Magoen gurtza) eta Dalmauren (La Verge dels Consellers) lanak. Geroztik Europako mendebal osoan landu da alor hori, edozein joeratan. Alemanian Durero, Italian Tiziano, eta Espainian El Greco izan ziren genero horretan margoalri nabarmenenak. XVII. mendea erretratugile garrantzitsuen mendea izan zen; garai hartako margolari ezagunenak: Velázquez, Rembrandt, Rubens, Van Dyck…

Euskal Herriko medikuntzaren historia

Euskal Herriko medikuntzaren historia antzinako garaietatik dator, Paleolitikoko arbasoak gaixotasunak sendatzen hasten saiatzen hasi zirenean.

Hoz de Jaca

Hoz de Jaca gaztelaniaz edo Oz de Tena aragoieraz Huescako iparraldean dagoen udalerria da, Tenako ibarrean eta Alto Gallego eskualdean kokatuta dagoena. Udalerrian aragoiera hiztunak bizi dira.

Tokiko izena 1062. urtean "Hueskako katedraleko bilduma diplomatikoa" dokumentuan agertzen da lehenengoz, "Oçe" moduan. Udaletxea 1834an ezarri zen, arinago Jacako parte baitzen.

Aipagarriak dira udaletxea (XVII. mendea), Víu etxea (XVII. mendea) eta Errege Santuen eta San Lorienen eliza, XVII. eta XVIII. mendeetakoa.

K.a. 1600eko hamarkada

Kristo aurreko 1600ko hamarkada K.a. 1609. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1600. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.

K.a. 1610eko hamarkada

Kristo aurreko 1610ko hamarkada K.a. 1619. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1610. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.

K.a. 1620ko hamarkada

Kristo aurreko 1620ko hamarkada K.a. 1629. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1620. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.

K.a. 1630eko hamarkada

Kristo aurreko 1630ko hamarkada K.a. 1639. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1630. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.

K.a. 1640ko hamarkada

Kristo aurreko 1640ko hamarkada K.a. 1649. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1640. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.

K.a. 1650eko hamarkada

Kristo aurreko 1650ko hamarkada K.a. 1659. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1650. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.

K.a. 1680ko hamarkada

Kristo aurreko 1680ko hamarkada K.a. 1689. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1680. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.

K.a. 1690eko hamarkada

Kristo aurreko 1690ko hamarkada K.a. 1699. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1690. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.

K.a. XVII. mendea

Kristo aurreko XVII. mendea K.a. 1700. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1601. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.

Louvre museoa

Louvre museoa (frantsesez: Musée du Louvre) munduko museorik garrantzitsu eta zaharrenetakoa da, Parisen, antzinako erregeen Louvre jauregian. Bere bilduma guztiak esfortzu historiko baten emaitza dira: alde batetik, bilduma errealak, eta bestetik, Argien Mendeko kultura gizonen esfortzua. Horrez gain, Frantziako Iraultzak mesede handia egin zion kulturari, desamortizazio-prozesu bat gauzatu baitzen. Louvreko museoaren sorreraren ondorioz, bilduma pribatuetatik bilduma publikoetara pasa zen, eta gizartearentzat izugarrizko aurrerapausua izan zen. Europa eta Ipar Amerikako museoen estreinako adibidea izan zen. 2006an 8,3 bisitari izan zituen eta, hortaz, munduko museorik bisitatuena da.

Museoaren aurrean dagoen Louvreko piramidea ikono bihurtu da dagoeneko.

Musika klasiko

Musika klasikoa kontzeptu zabala da eta zehazteko zaila, XV. mendetik gaur egun arte Europan eta askotan Elizarekin lotutako musikari dagokiona. Gainera, musika mota hau beti egon da lotuta kultura maila handiko pertsonekin.

Aroei dagokienez, Erdi Aroa (500–1400), Pizkundea (1400–1600), Barrokoa (1600–1760), Klasikoa (1730–1820), Erromantizismoa (1815–1910), XX. mendea eta Garaikidea (1975–gaur egun) tarteak ditugu.

Estiloen artean, Opera, orkestrarako musika, ganbera-musika eta musika sakroa hartzen ditu barne.

Sarako Eskola

Sarako Eskola euskal literaturako mugimendu bat izan zen, XVII. mendekoa. Eskolako kideak Lapurdiko Sara, Donibane Lohizune eta Ziburu herriek eratutako triangeluan sortuak ziren gehienbat.

Beste hizkuntzak

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.