Lehen Judu-Erromatar Gerra

Lehen Judu-Erromatar Gerra edo judu matxinada handia (latinez: Bellum Iudaicum; hebreeraz: המרד הגדול‎ ha-Mered Ha-Gadol), Judean bertokoek Erromatar Inperioaren aurkako egindako hiri matxinada nagusietako (Judu-Erromatar Gerrak) lehena izan zen, Kristo ondorengo 66 eta 73 urteen artean gertatu zena —bigarrena Kitosen Gerra (115-117) eta hirugarrena Bar Kojbaren matxinada (132-135) izan ziren—. 66. urtean hasi zen, erromatar eta juduen arteko tirabira erlijiosoek eragina.[1] Zerga-objekzioak egoera zaildu zuen eta Gessius Florus gobernadoreak tenplua arpilatu zuen. Honek matxinada indarberritu eta Herodes Agripa II.ak eta erromatar ofizilek hiria utzi zuten. Beth Horongo guduan matxinoek 6.000 legionario erail zituzten eta XII Fulminata legioak bere arranoa galdu zuen.[2] Gauzak horrela, Neronek Vespasiano jeneralari matxinada betiko amaitzea eskatu zuen eta honek 67an Galilea inbaditu zuen. Errefuxiatuek hiriburua bete zuten baina Erromaren egoera politiko nahasiak operazioak geldiarazi zituen. Matxinada 70. urtean amaitu zen, noiz Titok zuzendutako legioek Jerusalem setiatu eta erraustu zuten. Legionarioek Jerusalemgo tenplua arpilatu eta su eman zioten; judu gotorleku nagusiak, batez ere 73. urtean Masada, hondatu eta biztanleriaren zati handi bat sarraskitu eta esklabo bihurtu zuten.[3]

Lehen Judu-Erromatar Gerra
First century palestine-es
Judea k. o I. mendean.
Data 66-73
Lekua Judea
Emaitza Erromatarren garaipena
Gudulariak
Vexilloid of the Roman Empire.svg Erromatar Inperioa Menora Titus.png Juduak
Buruzagiak
Gaio Zestio Galo
Vespasiano
Tito
Luzilio Baso
Luzio Flavio Silva
Eleazar ben Simon
Simon bar Giora
Joan Giskalakoa
Eleazar ben Yair
Yosef ben Mattityahu
Indarra
60.000-80.000 300.000

Erreferentziak

  1. (Ingelesez)Grant, R. G. (2017-10-24) 1001 Battles That Changed the Course of History Book Sales 85– or. ISBN 978-0-7858-3553-0.
  2. Davis, Paul K. (2001) 100 Decisive Battles Oxford University Press ISBN 1-57607-075-1.
  3. Berlin, Andrea & J. Andrew Overman, ed. The First Jewish Revolt: Archaeology, History, and Ideology New York: Routledge.
Historia Artikulu hau historiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
66

Artikulu hau 66. urteari buruzkoa da, zenbakiari buruzkoaren bila bazabiltza, ikus Hirurogeita sei.

Beste hizkuntzak

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.