Gujoto

Gujotosubmara tablomontorondpinta submara monto estas submara platpinta monto, iama vulkano. Gujotoj estas do stumpkonusaj unuopaj montoj aŭ vulkanaj insuloj kun krutaj flankoj kaj plataj pintoj, kiu situas ĝis 1000 m sub la marnivelo. Tutmonde ekzistas ĉ. 10.000 gujotoj.

Bear Seamount guyot
La gujoto Bear seamount (urso-monto)

Estiĝo

Submaraj montoj kaj gujotoj estiĝas ĉe disigaj platbordoj de la mezoceanaj dorsoj aŭ ene de oceana plato pro vulkanismo. Pro la moviĝo de la oceana krusto kaj la disigo de la margrundo, vulkanoj ne plu ligas al la magmofonto kaj magmo ne plu eliĝas. Kontraŭe al la submaraj montoj multaj el la nunaj gujotoj iam elstaris el la maro kaj tiel spertis erozion de la ondoj. Kiam vulkano disiĝas de la mezoceana dorso, la malvarmiĝanta margrundo kuntiriĝas kaj la vulkano subakviĝas, dum samtempe la ondoj erozias la malfortan pinton el vulkana materialo al ebenaĵo. Tia eroziita ebenaĵo povas mezuri plurajn dekojn da km.

Vidu ankaŭ

Submara monto

Submara monto estas vulkano kiu staras ĉe la marfundo, sed ne atingas la surfacon de la maro.

Submaraj montoj aŭ similaj gujotoj estiĝas je la limoj de la tektonaj platoj de la mezoceanaj dorsoj aŭ ene de oceana plato pro vulkaneco. Pro la moviĝo de la oceana krusto dum la disiĝo de la oceana fundo vulkanoj perdas la ligon al sia magmofonto kaj ĉesas la eligo de magmo. Kontraŭe la gujotoj, submaraj montoj neniam estas pli altaj ol la marnivelo, kaj tial ne suferas erozion de la ondoj.

Aparta eco de submaraj montoj estas krutegaj inklinoj kaj relative malgranda pinto. Ili troveblas en ĉiuj oceanoj, sed ekzistas nekutima multo en la nordorienta Atlantiko.

En aliaj lingvoj

This page is based on a Wikipedia article written by authors (here).
Text is available under the CC BY-SA 3.0 license; additional terms may apply.
Images, videos and audio are available under their respective licenses.